II SA/LU 504/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Lublinie uchylił decyzję Wojewody, uznając, że organ odwoławczy błędnie zastosował art. 138 § 2 kpa, gdyż sprawa nie wymagała ponownego postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji.
Sprawa dotyczyła zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Wojewoda uchylił decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, powołując się na naruszenie przepisów postępowania. WSA w Lublinie uznał, że organ odwoławczy błędnie zastosował art. 138 § 2 kpa, ponieważ sprawa nie wymagała ponownego postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji. Sąd wskazał, że organ I instancji prawidłowo wznowił postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 7 kpa i wydał decyzję merytorycznie rozstrzygającą sprawę, a organ odwoławczy powinien był orzec co do istoty sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Starosty w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Sąd uznał, że Wojewoda błędnie zastosował art. 138 § 2 kpa, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy nie wymagało ponownego postępowania wyjaśniającego przez organ pierwszej instancji. Sąd podkreślił, że organ pierwszej instancji prawidłowo wznowił postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 7 kpa, wskazując na odmienne rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego dotyczącego stanu prawnego działki. W ocenie sądu, organ pierwszej instancji wydał decyzję merytorycznie rozstrzygającą sprawę, a organ odwoławczy, nie podzielając tego rozstrzygnięcia, powinien był sam orzec co do istoty sprawy, zamiast przekazywać ją do ponownego rozpoznania. Sąd wskazał również, że przesłanka wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 kpa (strona nie brała udziału w postępowaniu bez swojej winy) mogła nastąpić tylko na żądanie strony, a nie z urzędu, co było podstawą błędnego zastosowania art. 146 § 1 kpa przez organ odwoławczy. Uchybienie dotyczące braku stwierdzenia w sentencji decyzji organu I instancji naruszenia prawa, zgodnie z art. 151 § 2 kpa, nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż wynikało z uzasadnienia i podlegało kontroli odwoławczej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy błędnie zastosował art. 138 § 2 kpa, ponieważ sprawa nie wymagała ponownego postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji, a organ odwoławczy powinien był orzec co do istoty sprawy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ I instancji prawidłowo wznowił postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 7 kpa i wydał decyzję merytorycznie rozstrzygającą sprawę. Organ odwoławczy, nie podzielając tego rozstrzygnięcia, powinien był sam orzec co do istoty sprawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (14)
Główne
k.p.a. art. 145 § 1 pkt.7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 147
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 149 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 150 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
PPSA art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 138 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.
k.p.a. art. 151 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
PPSA art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 145 § 1 pkt.1 lit.c
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 100 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
u.g.n. art. 136 § 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
k.p.a. art. 146 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
PPSA art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 223 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy błędnie zastosował art. 138 § 2 kpa, gdyż sprawa nie wymagała ponownego postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji. Wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa nie może nastąpić z urzędu, a jedynie na żądanie strony.
Godne uwagi sformułowania
organ odwoławczy błędnie zastosował art. 138 § 2 kpa wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa następuje tylko na żądanie strony, a nie z urzędu organ I instancji miał obowiązek rozstrzygnąć sprawę na podstawie art. 151 § 1 kpa
Skład orzekający
Krystyna Sidor
przewodniczący
Jerzy Stelmasiak
sprawozdawca
Jerzy Drwal
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 4 i 7 kpa) oraz stosowania art. 138 § 2 kpa przez organ odwoławczy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego ze zwrotem wywłaszczonej nieruchomości i skomplikowaną historią prawną działki.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje zawiłości postępowania administracyjnego dotyczącego nieruchomości i błędów popełnianych przez organy, co może być pouczające dla prawników i osób zajmujących się obrotem nieruchomościami.
“Błąd organu odwoławczego w sprawie zwrotu nieruchomości – WSA wyjaśnia, kiedy można wznowić postępowanie.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Lu 504/06 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2007-01-02 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-06-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Jerzy Drwal Jerzy Stelmasiak /sprawozdawca/ Krystyna Sidor /przewodniczący/ Symbol z opisem 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane Hasła tematyczne Nieruchomości Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art.145 par.1 pkt.7, 147, 149 par.1, 150 par.1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art.145 par.1 pkt.1 lit.c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (sprawozdawca), Asesor WSA Jerzy Drwal, Protokolant Starszy referent Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję Wojewody z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie ) na rzecz [...] J. Ż. kwotę 292.80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) w tym 22% VAT w wysokości 52,80 ( pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy), tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu: III. nakazuje ściągnąć od Wojewody na rzecz Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie ) kwotę 200 (dwieście ) złotych, tytułem nieuiszczonego wpisu sądowego, od którego skarżąca była zwolniona . Uzasadnienie Wojewoda decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. (znak[...]) wydaną na podstawie art. 138 § 2 kpa po rozpatrzeniu odwołania M.K. i E.K. od decyzji wydanej z upoważnienia Starosty przez Dyrektora Wydziału Geodezji, Kartografii, Katastru i Nieruchomości Starostwa Powiatowego z dnia [...] stycznia 2006 r. (znak: [...]) dotyczącej wskazania okoliczności, z powodu których organ ten nie może uchylić swojej ostatecznej decyzji z dnia [...] września 2000 r. znak: [...] w sprawie zwrotu nieruchomości – uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu stwierdził, że organ I instancji czyli Starosta, postanowieniem z dnia [...]marca 2004 r. (znak:[...]), działając z urzędu, wznowił na podstawie art. 145 § 1 pkt 7 kpa postępowanie administracyjne zakończone jego ostateczną decyzją z dnia [...] września 2000 r. (znak[...]) w sprawie zwrotu na rzecz H.K. nieruchomości położonej w T.L. przy ul. [...] oznaczonej jako działki numer: 5/3, 6 i 18/1 ark. ew. 28 oraz 17/20 ark. ew. 29. Ponadto spadkobierców H.K., organ ustalił na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] 2004 r. sygn. akt [...] (sprawa z wniosku Skarbu Państwa – Starosty ). Następnie, Starosta decyzją z dnia [...]stycznia 2006 r. (znak: [...]) orzekł, że nie może uchylić swojej ostatecznej decyzji z dnia [...] września 2000 r., ponieważ od dnia jej doręczenia upłynęło pięć lat. W uzasadnieniu stwierdził, że H. z T.K., na podstawie umowy kupna-sprzedaży z dnia 13 sierpnia 1949 r. L. Rep.[...] nabyła nieruchomość położoną w T.L. oznaczona jako działka Nr 18 o pow. 1239m2, zaś w 1967 r. wykonano pomiary do założenia ewidencji gruntów miasta T.L. i działka ta została oznaczona jako działka Nr 2919, ark. ew. 25 i ma pow. 713 m2. Z kolei, na podstawie zarządzenia Naczelnika Miasta z dnia [...]maja 1978 r. Nr 9/78 w sprawie ustalenia terenu budowlanego budownictwa jednorodzinnego położonego w południowo-wschodniej części miasta T.L. w obrębie ulic: K. Z., Ż., O.W., P. i M. i jego podziale na działki budowlane (publ. Dz. Urz. WRN Nr 1 z 1979 r., poz. 5) pod roboczą nazwą "[...]" etap II" część w/w nieruchomości H.K. została objęta tym podziałem i przejęta na rzecz Skarbu Państwa. Natomiast teren przeznaczony pod budownictwo jednorodzinne, został ustalony zgodnie z zarządzeniem Naczelnika Powiatu z dnia [...] października 1974 r. Nr [...] w sprawie zatwierdzenia miejscowego planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego osiedla "[...]" w T.L. Jednak odnośnie części dotyczącej przedmiotowej nieruchomości miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewidywał powstanie terenu usług kulturalnych – teren przeznaczony pod rozbudowę istniejącego kina "[...]", poszerzenie ulicy M. (obecnie L) oraz teren budownictwa mieszkaniowego. Natomiast w dniu 23 lutego 2000 r. H.K. wystąpiła z wnioskiem o zwrot przejętej nieruchomości w granicach sprzed powyższego podziału. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ I instancji ustalił, że jednak nie wykonano poszerzenia ul. M. (obecnie L.), a część działki przejęta na rzecz Skarbu Państwa nie została zagospodarowana zgodnie z przeznaczeniem, ponieważ stwierdzono nieważność decyzji o nadaniu jej na własność E. i J.K. i nie rozdysponowano również działki Nr 18. W tym stanie faktycznym i prawnym ostateczną decyzją z dnia [...]września 2000 r. (znak[...]), Starosta dokonał zwrotu na rzecz H.K. działek numer:5/3, 6 i 18/1 ark. ew. 28 oraz 17/20 ark.ew. 29. Należy podkreślić, że po wydaniu powyższej decyzji nastąpiła zmiana stanu prawnego działki Nr 6287 (obecnie Nr 5) o pow. 682 m2. Działka ta pierwotnie na podstawie decyzji Naczelnika Miasta z dnia [...] września 1979 r. ([...]) stanowiła własność E. i J. małż. K. Następnie, decyzją Wojewody z dnia [...]listopada 1982 r. (znak [...]), na podstawie której została stwierdzona nieważność powyższej decyzji, powróciła do Skarbu Państwa - i w tym stanie prawnym – dokonano zwrotu części tej działki oznaczonej Nr 5/3 na rzecz H.K., podkreślił organ odwoławczy. Jednak przeprowadzone na wniosek E.K., postępowanie wyjaśniające przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miasta wykazało, że od decyzji Wojewody z dnia [...] listopada 1982 r. (znak. [...]), na podstawie której stwierdzono nieważność decyzji Naczelnika Miasta: - z dnia [...] września 1979 r.( Nr [...]) stwierdzającej nabycie na własność działki budowlanej Nr 6287 o pow. 682 m2 przez E. i J. małż. K.; z dnia [...] lutego 1980 r. (Nr [...]) ustalającej odszkodowanie za przejętą na rzecz Skarbu Państwa część nieruchomości małż. K. o pow. 26 m2 oraz składniki roślinne i majątkowe; oraz z dnia [...]kwietnia 1980 r. (Nr [...]) ustalającej odszkodowanie za przejętą na rzecz Skarbu Państwa część nieruchomości H.K. o pow. 242 m2 oraz składniki roślinne i majątkowe - E.K. złożył odwołanie do Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska. Zostało ono rozpatrzone decyzją Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 1983 r. (znak: [...]) na podstawie której utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia [...]listopada 1982 r. (znak: [...]). Jednak w dniu 14 lutego 1983 r. E.K. wniósł, za pośrednictwem Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Odpowiedzi na tę skargę udzielił Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast przy piśmie z dnia 9 sierpnia 2001 r. (znak. GN.5.3-ND-567/01). Następnie Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 maja 2003 r. (sygn. akt I SA 2356/01) uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 1983 r. (znak: [...]. Z tych względów, Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast ponownie badając odwołanie E.K. od decyzji Wojewody z dnia [...]listopada 1982 r. (znak: [...]), decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. (znak: [...]) uchylił w całości tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Dlatego też, Wojewoda decyzją z dnia [...]stycznia 2004 r. (znak: [...]) odmówił stwierdzenia nieważności powyższej decyzji Naczelnika Miasta, która stała się ostateczna [...] stycznia 2004 r. Oznacza to, że działki Nr 6287 (obecnie Nr 5) o pow. 682 m2 stanowią własność spadkobierców E. i J. i .K. . Z tych względów, Starosta postanowieniem dnia [...]marca 2004 r. (znak: [...]) działając z urzędu, wznowił na podstawie art. 145 § 1 pkt 7 kpa postępowanie administracyjne zakończone jego ostateczną decyzją z dnia [...] września 2000 r. (znak: [...]) w sprawie zwrotu na rzecz H.K. nieruchomości położonej w T.L. przy ul. [...]oznaczonej jako działki numer: 5/3, 6 i 18/1 ark. ew. 28 oraz 17/20 ark. ew. 29. Ponadto ustalił, że decyzja ta została doręczona stronom w dniu 10 października 2000 r., a więc od tego dnia upłynęło pięć lat. Jednocześnie organ I instancji stwierdził, że nie mógł orzec o zwrocie działki Nr 5/3 , gdyż stanowi ona własność spadkobierców E. i J. K., jak i nie było postaw prawnych do orzekania o zwrocie działki Nr 6, ark. 28. Przeprowadzone po wznowieniu postępowanie wykazało zatem, że przedmiotowa działka nigdy nie przeszła na rzecz Skarbu Państwa i cały czas stanowiła własność H.K. Dlatego też, organ I instancji uznał, że w tej sprawie nie wystąpiły inne przyczyny uzasadniające jego wznowienie i działając na podstawie art. 151 § 2 kpa, odstąpił od uchylenia własnej decyzji z dnia [...] września 2000 r. z tego powodu, że od dnia jej doręczenia upłynęło pięć lat. Następnie, od powyższej decyzji odwołanie złożyły M.K. i E. K. (A.K. nie podpisał odwołania). Podnoszą zarzut, że w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja, która narusza ich prawo własności, gdyż decyzja nadająca własność E. i J.małż. K. działki Nr 6287 o pow. 682 m2 jest ostateczna i nie można cofnąć skutków prawnych jakie wywołało zarządzenie Nr 9/78 Naczelnika Miasta z dnia 26 maja 1978 r. Ponadto podnoszą, że organ I instancji błędnymi decyzjami spowodował , że ta sama działka Nr 5/3 jest własnością zarówno spadkobierców E. i J. małż. K. jak i spadkobierców H. K. Ponadto dodatkowo podnoszą zarzut, że nie chcą by sprawę rozpatrywała Delegatura Urzędu Wojewódzkiego . Rozpatrując powyższe odwołanie, organ II instancji podkreślił, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową , która pozwala na ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w odpowiednich przepisach prawa procesowego. Natomiast art. 145 § 1 pkt 7 kpa stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli zagadnienia wstępne zostały rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2). W tej sprawie takim "zagadnieniem wstępnym" jest po pierwsze stan prawny działki Nr 6287 (obecnie Nr 5) o pow. 682 m2 , a po drugie ustalenie jaka powierzchnia z działki Nr 2919 (obecnie część działki Nr 6) o pow. 713 m2 stanowiącej własność H.K., została objęta w/w zarządzeniem Nr 9/78 Naczelnika Miasta z dnia 26 maja 1978 r. ( właścicielka kwestionowała fakt przejścia na rzecz Skarbu Państwa części jej działki o pow. 242 m2 oraz wyznaczenia działki Nr 6287). Dlatego też podkreślił organ odwoławczy, Starosta decyzją ostateczną z dnia [...]września 2000 r. (znak: [...]) ustalił, że działka Nr 5 (odpowiadająca działce Nr 6287) o pow. 682 m2 stanowi własność Skarbu Państwa (por. k.6). Z tej przyczyny dokonano jej podziału na działki Nr 5/1 o pow. 13 m2 , Nr 5/2 o pow. 591 m2 i Nr 5/3 o pow. 78 m2 (por. k.7 , decyzja ostateczna Burmistrza Miasta z dnia [...] czerwca 2000 r. znak[...]), a następnie zwrotu działki Nr 5/3 na rzecz H.K.. Zwrotu działki Nr 5/3 na rzecz H.K., na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 534) organ I instancji mógł tylko i wyłącznie dokonać jeżeli zwracana nieruchomość stanowiła własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. W związku z tym, że Wojewoda swoją decyzją z dnia [...]stycznia 2004 r. (znak: [...] ostatecznie zakończył sprawę o stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie której małż. K. nadano na własność działkę Nr 6287 (obecnie działka Nr 5), należy stwierdzić, że E. i J. małż. K. są właścicielami tej działki na podstawie decyzji Naczelnika Miasta z dnia [...] września 1979 r. (Nr [...]). Oznacza to, że w tym stanie prawnym część działki Nr 6287 (obecnie działka Nr 5) nie mogła być przedmiotem zwrotu na rzecz H. K., a jej właściciele (spadkobiercy) mieli status strony w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty z dnia [...] września 2000 r. Jednak, podkreślił organ odwoławczy E.K. jak i spadkobiercy J.K. nie uczestniczyli w tym postępowaniu, a zatem nie ma podstaw prawnych do przyjęcia, że w sprawie ma zastosowanie art. 146 § 1 kpa, i że od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Ponadto brak jest ustaleń, kiedy strony te dowiedziały się o decyzji z dnia [...]września 2000 r. Z akt sprawy wynika, że taką datą może być dzień doręczenia im postanowienia Starosty z dnia [...]marca 2004 r. (znak: [...]) o wznowieniu z urzędu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 7 kpa, postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją tego organu z dnia [...]września 2000 r. (znak: [...]). Dlatego też, podkreślił organ II instancji błędne jest założenie organu I instancji, że od daty doręczenia stronom decyzji z dnia [...] września 2000 r. upłynęło pięć lat, gdyż w tym stanie prawnym i faktycznym organ I instancji miał obowiązek rozstrzygnąć sprawę na podstawie art. 151 § 1 kpa. Rozstrzygnięcie to musi zapaść przed organem I instancji, gdyż ten organ musi wykazać jakie fakty uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, orzekł organ odwoławczy. Ponadto zgodnie z art. 151 § 2 kpa, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, z art. 146 kpa, to organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Natomiast w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji organ I instancji nie stwierdził, że decyzja z dnia [...]września 2000 r. została wydana z naruszeniem prawa. Jednocześnie dodał, że Delegatura w Z. Urzędu Wojewódzkiego nie działała w imieniu własnym i na swoją rzecz, ale jest komórką organizacyjną, która składa się z oddziałów i stanowisk pracy będących częściami wydziałów Urzędu Wojewódzkiego. Z kolei zakresy działania oddziałów i stanowisk pracy w Delegaturach Urzędu Wojewódzkiego reguluje regulamin Urzędu Wojewódzkiego i w tym zakresie brak jest podstaw prawnych do wyłączenia delegatury od udziału w postępowaniu administracyjnym. Z tych względów, dodał organ odwoławczy, organ I instancji ponownie badając sprawę, powinien uwzględnić powyższe okoliczności oraz ustalić spadkobierców E. i J.K. W skardze do sądu zatytułowanej "odwołanie", skarżąca H.W. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody oraz utrzymanie w mocy decyzji Starosty. W tym zakresie stwierdza, że organ I instancji prawidłowo ustalił stan prawny i faktyczny w tej sprawie jak i powołał odpowiednie przepisy prawa materialnego i procesowego oraz zastosował właściwą ich wykładnię. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami ze skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tej sprawie, w pierwszej kolejności należy bowiem ocenić, czy organ II instancji prawidłowo powołał w tej sprawie art. 138 § 2 kpa i orzekł, że nastąpiło naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższy przepis stanowi bowiem, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Ponadto, przekazując sprawę, organ odwoławczy może wskazać, które okoliczności należy wziąć pod uwagę podczas ponownego rozpatrzenia danej sprawy. Natomiast w przedmiotowej sprawie postępowanie zostało wznowione z urzędu w drodze postanowienia Starosty z dnia [...] marca 2004 roku (Nr [...]) na podstawie art. 145 § 1 pkt 7, art. 147, art. 149 § 1 i art. 150 § 1 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] września 2000 r. (znak: [...]) wydaną z upoważnienia Starosty przez Kierownika Wydziału Geodezji, Kartografii, Katastru i Nieruchomości w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w T.L. przy ul. [...] oznaczonej numerami działek 5/3 , 6 i 18/1 ark. ew. 28 oraz 17/20 ark. ew. 29 na rzecz H.K. Oznacza to, że wznowienie postępowania nastąpiło tylko z tej przyczyny, że zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2 kpa). Wynikało to z tego, że organ I instancji decyzją z dnia 29 września 2000 r. przyjął , że zwracana nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa, ponieważ została objęta zarządzeniem Nr 9/78 Naczelnika Miasta z dnia 26 maja 1978 r., w sprawie ustalenia terenu budowlanego budownictwa jednorodzinnego położonego w południowo-wschodniej części miasta T.L. w obrębie ulic: K.Z., Ż., O.W., P. i M. i jego podziale na działki budowlane. Natomiast już Wojewoda decyzją z dnia [...] listopada 1982 r. stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Miasta o nadaniu na własność małż. K. działki budowlanej Nr 6287. Zwrócona H.K. działka Nr 5/3 stanowi część działki Nr 6287. Z kolei decyzja Wojewody została utrzymana w mocy przez Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] stycznia 1983 r. (znak: [...]). Dlatego też w tym stanie prawnym część zwróconej nieruchomości tj. działka Nr 5/3 stanowi własność E. i J. małż. K., ponieważ w wyniku postępowania odwoławczego powyższa decyzja Wojewody została uchylona, a ponownie rozpatrując sprawę Wojewoda decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. (znak: [...]) odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta z dnia [...] września 1979 r. (Nr [...]) o nadaniu na własność małż. K. działki budowlanej. Z tych względów , organ I instancji powołał art. 145 § 1 pkt 7 kpa jako podstawę wznowienia postępowania. Z kolei, organ odwoławczy powołał w tej sprawie art. 138 §2 kpa wydając tzw. decyzję kasacyjną i uchylił decyzję organu I instancji przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, chociaż organ I instancji stwierdził, że nie mógł orzec o zwrocie działki Nr 5/3, ponieważ stanowi ona własność spadkobierców E. i J.K. Ponadto stwierdził, że nie było też podstaw prawnych do orzekania o zwrocie działki Nr 6, ark. 28, gdyż jak wykazało przeprowadzone po wznowieniu postępowanie działka ta nigdy nie przeszła na rzecz Skarbu Państwa i cały czas stanowiła własność H.K. Oznacza to, że organ I instancji uznał, że w tej sprawie nie wystąpiły inne przyczyny uzasadniające jego wznowienie i działając na podstawie art. 151 § 2 kpa, odstąpił od uchylenia własnej decyzji z dnia [...]września 2000 r. (znak: [...]), ponieważ od dnia jej doręczenia upłynęło pięć lat, gdyż zostały doręczone stronom 10 października 2000 roku. Natomiast przesłanki wydania powyższej decyzji kasacyjnej wynikały w istocie z braku wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, czyli odrębnej przesłanki , która stanowi o tym, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym. Organ II instancji stwierdza bowiem jednoznacznie, że E. K. (czyli w istocie jego spadkobiercy, gdyż zmarł w 2005 roku) jak i spadkobiercy J.K. nie uczestniczyli w tym postępowaniu, czyli brak jest podstaw prawnych do przyjęcia, że w sprawie ma zastosowanie art. 146 § 1 kpa, a więc, że od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat jak i w sprawie brak jest ustaleń , kiedy strony te dowiedziały się o decyzji z dnia [...]września 2000 r. Organ odwoławczy stwierdza także, że z akt sprawy wynika, że taką datą może być dzień doręczenia im postanowienia Starosty z dnia [...] marca 2004 r. (znak: [...]) o wznowieniu z urzędu na podstawie art. 145 § 1 pkt 7 kpa, postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją tego organu z dnia [...] września 2000 r. (znak: [...]). Ma to stanowić, zdaniem organu odwoławczego, o błędnym założeniu organu I instancji, że od daty doręczenia stronom decyzji z dnia [...] września 2000 r., upłynęło pięć lat, czyli to organ I instancji miał obowiązek rozstrzygnąć sprawę na podstawie art. 151 § 1 kpa, ponieważ musi wykazać jakie fakty uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Ponadto w świetle art. 151 § 2 kpa, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności , o których mowa w art. 146 kpa , to organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności , z powodu których nie uchylił tej decyzji. Natomiast w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji organ I instancji nie stwierdził, że decyzja z dnia [...] września 2000 r. została wydana z naruszeniem prawa, podkreślił organ II instancji. Jednak dyspozycja art. 147 kpa jednoznacznie stanowi, że wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, następuje tylko na żądanie strony, a nie z urzędu. W tej sprawie brak jest w aktach sprawy takiego wniosku. Natomiast w tym stanie prawnym i faktycznym wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, organ I instancji po wznowieniu postępowania lecz na podstawie art. 145 § 1 pkt 7 kpa , wydał decyzję, która merytorycznie rozstrzygnęła przedmiotową sprawę. Oznacza to, że jeżeli organ II instancji nie podziela powyższego rozstrzygnięcia, to powinien także orzec co do istoty sprawy wydając tzw. decyzję reformacyjną i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy. Brak jest bowiem przesłanek do zastosowania w tej sprawie dyspozycji art. 138 § 2 kpa, gdyż nie zachodzi konieczność przeprowadzenia w tej sprawie postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części przez organ I instancji, którego nie mógłby przeprowadzić organ odwoławczy. Ponadto, organ I instancji nie mógł wbrew twierdzeniom organu II instancji błędnie orzec w świetle dyspozycji art. 146 §1 kpa, że od daty doręczenia stronom decyzji z dnia [...]września 2000 r. upłynęło już pięć lat, ponieważ o wznowienie postępowania - na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa czyli z tej przesłanki, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu - nie występował zarówno E. K. jak i jego spadkobiercy czy też spadkobiercy J. i K. Mogło to nastąpić bowiem z tej przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, w związku z art. 147 kpa tylko na żądanie tych stron, a nie z urzędu. W tym zakresie właściwy organ nie może w żadnym przypadku domniemywać woli stron, wznawiając na tej podstawie postępowanie z urzędu. Ponadto celem postępowania odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy jak i ocena prawidłowości zaskarżonej decyzji. Natomiast uchybienie podniesione przez organ odwoławczy, dotyczące pominięcia w sentencji decyzji organu I instancji, zgodnie z dyspozycją art. 151 § 2 kpa w związku z art. 146 kpa – stwierdzenia, że decyzja została wydana z naruszaniem prawa, nie stanowi naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż jednoznacznie to wynika z uzasadnienia prawnego decyzji jak i podlega to kontroli w postępowaniu odwoławczym. Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 223 § 2 powołanej wyżej ustawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI