II SA/Lu 501/24

II SA/Lu 501/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2024-11-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Bartłomiej Pastucha /sprawozdawca/
Grzegorz Grymuza
Jerzy Parchomiuk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1283
art. 2 ust.1, art. 3 ust. 3 i ust. 4, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 39, art. 41
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.)
Dz.U. 2021 poz 1296
par. 1 pkt 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2021 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z  pomocy społecznej
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 77 par. 1, art. 80 , art. 107 par.3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 listopada 2024 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 7 maja 2024 r. znak: SKO.41/1780/OS/2024 w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie decyzją z dnia 7 maja 2024 r. znak: SKO.41/1780/OS/2024, po rozpatrzeniu odwołania S. K. (dalej także jako "skarżąca" lub "strona"), utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy S. z dnia 12 marca 2024 r. nr OPS [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego z przeznaczeniem na wykupienie leków, zakup węgla w lutym i w marcu 2024 r. oraz pokrycie kosztów przejazdu do Sądu w [...].
W uzasadnieniu Kolegium podało, że w dniu 13 lutego 2024 r. do organu pierwszej instancji wpłynął wniosek strony o przyznanie pomocy finansowej na wykupienie leków. W dniu 27 lutego 2024 r. strona złożyła kolejny wniosek, w którym zwróciła się o przyznanie specjalnego zasiłku celowego na zakup węgla, natomiast w dniu 8 marca 2024 r. dodatkowo wniosła o pokrycie kosztów jej przejazdu do Sądu w [...] w dniu 6 marca 2024 r.
Decyzją z dnia 12 marca 2024 r. organ pierwszej instancji odmówił przyznania stronie specjalnego zasiłku celowego z przeznaczeniem na potrzeby wskazane w ww. wnioskach. W uzasadnieniu organ wskazał, w wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, iż strona prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymując się z zasiłku stałego w kwocie 1000 zł. Ponadto, na podstawie decyzji z dnia 8 lutego 2024 r., jest uprawniona do świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego "Posiłek w szkole i domu" w kwocie 120 zł miesięcznie w okresie od 1 stycznia do 30 kwietnia 2024 r. W ocenie organu pierwszej instancji, z informacji uzyskanych podczas przeprowadzonego wywiadu środowiskowego nie wynika, aby w ostatnim czasie wystąpiły zdarzenia losowe, które generowałyby dla strony dodatkowe wydatki. Organ zaznaczył, że skarżąca nie pozostaje bez wsparcia, ponieważ otrzymuje zasiłek stały oraz świadczenie na zakup posiłku lub żywności.
W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji strona zwróciła się o przyznanie wnioskowanej pomocy w formie zasiłku zwrotnego oraz przedłożyła dodatkowe dokumenty potwierdzające poniesione wydatki.
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie nie znalazło podstaw do jego uwzględnienia. Organ odwoławczy na wstępie przytoczył treść wybranych przepisów ustawy o pomocy społecznej, w tym art. 39 ust. 1 i art. 41. Następnie wyjaśnił, że przepis art. 41 ww. ustawy w sposób jednoznaczny wskazuje na wyjątkowy charakter specjalnego zasiłku celowego. O możliwości jego przyznania nie decyduje bowiem dochód strony, lecz sytuacja życiowa, w której się ona znalazła. Przyznanie bądź odmowa przyznania specjalnego zasiłku celowego uzależniona jest nie tylko od tego, w jakim stopniu podstawowe potrzeby wnioskodawcy mogą zostać zaspokojone z jego własnych środków, ale przede wszystkim od wystąpienia szczególnych okoliczności, w związku z którymi konieczne jest udzielenie wsparcia pomimo przekroczenia kryterium dochodowego. Szczególne przypadki, o których mowa w tym przepisie, muszą być wyraziste i odbiegające od sytuacji osób kwalifikujących się do otrzymania pomocy przy spełnieniu kryterium dochodowego. Dodatkowo należy zauważyć, że specjalny zasiłek celowy należy do fakultatywnych form pomocy społecznej, co oznacza, że w odróżnieniu od form obowiązkowych właściwy organ może, lecz nie musi go przyznać, nawet w przypadku ustalenia, że występują przesłanki określone w art. 41 ww. ustawy. Ponadto, rozważając zasadność udzielenia pomocy na podstawie powołanego przepisu organ pomocy społecznej zobligowany jest wziąć pod uwagę nie tylko sytuację życiową strony, ale także wielkość przyznanych z budżetu państwa środków finansowych oraz liczbę osób uprawnionych do korzystania z pomocy społecznej, w tym przede wszystkim osoby, których dochód jest niższy niż ustawowe kryterium dochodowe.
Kolegium wskazało, że na podstawie przeprowadzonego w dniu 26 lutego 2024 r. wywiadu środowiskowego ustalono, iż S. K. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Zajmuje jedno pomieszczenie na piętrze budynku jednorodzinnego z dostępem do łazienki. Strona legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia 6 grudnia 2021 r. o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, ważnym do 31 grudnia 2024 r. W miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku uzyskała dochód z tytułu zasiłku stałego w wysokości 1000 zł. W lutym 2024 r. poniosła wydatek związany z zakupem gazu w wysokości 80 zł. Ponadto, dopłacając mężowi do rachunku za prąd oraz spłacając zadłużenie alimentacyjne, poniosła wydatki w kwocie 300 zł. Dokumentując ponoszone wydatki strona przedstawiła informację o wystawionym w dniu 10 lutego 2024 r. skierowaniu do pracowni rezonansu magnetycznego z powodu rozpoznanych dolegliwości bólowych w okolicy lędźwiowo krzyżowej oraz o wystawionych w ww. dacie receptach, potwierdzenie pobytu w dniu 18 marca 2024 r. na Szpitalnym Oddziale Ratunkowym Szpitala Specjalistycznego w S., podczas którego stwierdzono zatkanie ucha i zalecono jego płukanie w Poradni Laryngologicznej, 8 faktur wystawionych w miesiącu marcu 2024 r. potwierdzających zakup produktów spożywczych, 2 faktury potwierdzające zakup leków: w dniu 12 marca 2024 r. za kwotę 40,98 zł oraz w dniu 20 marca 2024 r. za kwotę 31 zł, faktury vat wystawione przez stację paliw potwierdzające zakup paliwa: w dniu 6 marca 2024 r. za kwotę 101,18 zł, w dniu 18 marca 2024 r. za kwotę 50,13 zł, w dniu 21 marca 2024 r. za kwotę 40,26 zł, fakturę za zakup butli z gazem propan-butan w dniu 12 marca 2024 r. za kwotę 72 zł oraz fakturę za zakup węgla w dniu 11 marca 2024 r. za kwotę 80 zł. Strona podczas wywiadu wskazała, że doznała pęknięcia żebra, jednak nie przedstawiła na tę okoliczność żadnego dokumentu.
Organ odwoławczy podkreślił, że przeprowadzone postępowanie wykazało, iż wysokość uzyskiwanego przez stronę dochodu przekracza kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej w wysokości 776,00 zł, co oznacza, że strona nie spełnia przesłanek do przyznania jej nieodpłatnej pomocy na podstawie art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Jednocześnie Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, że w sprawie nie zaistniały wystarczające okoliczności uzasadniające przyznanie pomocy na podstawie art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Zdaniem organu odwoławczego, za taką oceną przemawiają ustalenia wywiadu środowiskowego, a także analiza dokumentów dołączonych do odwołania. Za szczególną sytuację nie można uznać pobytu na Szpitalnym Oddziale Ratunkowym Szpitala Specjalistycznego w S. w dniu 18 marca 2024 r. podczas którego stwierdzono u strony zatkanie ucha i zalecono jego płukanie w Poradni Laryngologicznej. Organ przyznał, że strona cierpi na schorzenia o charakterze długotrwałym związane z bólem kręgosłupa. Skoro jednak posiada stałe źródło dochodów, to - zdaniem Kolegium - ma możliwość takiego gospodarowania posiadanymi środkami, aby samodzielne zaspokoić zgłoszone potrzeby związane z zakupem leków, a także jednorazowym dojazdem w dniu 6 marca 2024 r. do Sądu Rejonowego [...] siedzibą w Ś.. Kolegium podkreśliło, że w związku z toczącym się postępowaniem w sprawie [...], dotyczącym przyznania stronie pomocy w formie zasiłku celowego na zakup opału, posiada wiedzę, iż w sezonie grzewczym 2023/2024 decyzją z dnia 13 listopadzie 2023 r. przyznano stronie zasiłek celowy z przeznaczeniem na zakup ogrzewania, w tym opału w miesiącu listopadzie 2023 r. w kwocie 500,00 zł, natomiast decyzją z dnia 15 grudnia 2023 r. przyznano jej dodatek węglowy w kwocie 3.000,00 zł.
S. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję organu odwoławczego. W skardze zarzuciła, że zaskarżona decyzja jest wadliwa i niesprawiedliwa. Strona podniosła, że Kolegium całkowicie pominęło odmowę przyznania zasiłku celowego zwrotnego – nie podało powodów nieudzielenia pomocy w takiej formie. Ponadto, zdaniem skarżącej, zignorowano jej choroby i dolegliwości bólowe.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ odwoławczy wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Skarżąca nie zażądała przeprowadzenia rozprawy w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej zawiadomienia o wniosku organu o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Żądania takiego nie zgłosił również w późniejszym toku postępowania jej pełnomocnik ustanowiony w ramach prawa pomocy.
Z związku z powyższym sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.").
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem żądania skarżącej było przyznanie wsparcia ze środków pomocy społecznej, zatem zastosowanie w niniejszej sprawie mają przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1283 ze zm., dalej jako "u.p.s.").
Wyjaśnić na wstępie należy, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 u.p.s.). Rodzaj, forma i rozmiar świadczeń z pomocy społecznej powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i ust. 4 u.p.s.).
Uzyskanie prawa do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej co do zasady uwarunkowane jest zachowaniem kryterium dochodowego, które w przypadku osoby samotnie gospodarującej - stosownie do art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. w związku z § 1 pkt 1 lit. "a" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca z 2021 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. poz. 1296) - wynosi 776 zł. Warunek ten dotyczy w szczególności pomocy w formie zasiłku celowego, o którym mowa w art. 39 u.p.s.
W okolicznościach niniejszej sprawy bezsporne pozostaje ustalenie, że dochód skarżącej, która - co również pozostaje poza sporem – jest osobą samotnie gospodarującą, przekracza ww. kryterium dochodowe. Skarżąca posiada bowiem stały dochód w wysokości 1.000 zł z tytułu otrzymywanego zasiłku stałego. Nie budzi zatem wątpliwości, że skarżąca nie spełnia warunków do przyznania jej wsparcia w postaci zasiłku celowego na podstawie art. 39 u.p.s.
W związku z powyższym organy administracji, rozpatrując wnioski skarżącej, zasadnie uznały, iż zastosowanie w niniejszej sprawie może mieć jedynie przepis art. 41 u.p.s. Zgodnie z tym unormowaniem, w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi (pkt 1), ewentualnie zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową (pkt 2).
Przyznania pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego - jak wynika wprost z art. 41 u.p.s. - zależy od uznania organu, który nie będąc związany ścisłymi kryteriami przyznania tego świadczenia ustala, czy w danej sprawie ma miejsce szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w cyt. przepisie. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza, jak to wynika z art. 7 k.p.a., załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwieniu sprawy, ale też nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela.
Podkreślić jednocześnie należy, że kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona i sprowadza się do oceny, czy organ administracji uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych, mających znaczenie w sprawie oraz, czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów. Kontroli Sądu nie podlega zatem uznanie samo w sobie, ale sposób, w jaki nastąpiło zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, uzasadnienie stanowiska organu, a także to, czy swobodne uznanie organu nie przekształciło się w uznanie dowolne (por. wyrok NSA z 8 maja 2002 r., sygn. SA/Sz 2548/00, LEX nr 78302).
W rozpoznawanej sprawie analiza zaskarżonej decyzji w zestawieniu z treścią zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym dowodów, przy uwzględnieniu przywołanych uwag prowadzi do wniosku, że organy administracji przy wydaniu decyzji nie naruszyły wskazanych wyżej reguł postępowania i nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. W ocenie Sądu, organy administracji w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające i zasadnie uznały, iż w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek", o którym stanowi art. 41 u.p.s.
Stwierdzić należy, że organy poczyniły niezbędne ustalenia co do sytuacji życiowej skarżącej, w świetle których prowadzi ona jednoosobowe gospodarstwo domowe. Strona ma zabezpieczona potrzeby mieszkaniowe - mieszka w domu należącym do jej męża, zajmując jeden pokój z dostępem do łazienki. Jak wynika z ustaleń wywiadu środowiskowego, jest osobą o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ustalonym orzeczeniem wydanym do 31 grudnia 2024 r. Jak już wyżej wskazano, strona utrzymuje się z zasiłku stałego w wysokości 1.000 zł miesięcznie. Ponadto w okresie od 1 stycznia 2024 r. do 30 kwietnia 2024 r. otrzymywała świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego "Posiłek w szkole i domu", w wysokości 120 zł miesięcznie.
Ocena ustalonej sytuacji życiowej i finansowej skarżącej pod kątem zasadności przyznania jej pomocy na podstawie art. 41 u.p.s. wymagała właściwego odkodowania znaczenia użytego w tym przepisie sformułowania "szczególnie uzasadniony przypadek". Wprawdzie zwrot ten jest pojęciem nieostrym, jednakże w orzecznictwie sądowym ugruntowane jest stanowisko, iż pod pojęciem tym należy rozumieć przypadki wyraźnie odbiegające od typowych sytuacji osób kwalifikujących się do otrzymania pomocy społecznej przy spełnieniu kryterium dochodowego. Słusznie zatem wskazały organy orzekające w niniejszej sprawie, iż w przepisie tym chodzi o sytuacje drastyczne, dotkliwe w skutkach i głęboko ingerujące w plany życiowe osoby, wynikające ze zdarzeń nienależących do zdarzeń codziennych. Są to zdarzenia występujące okazjonalnie, wymagające wielu niefortunnych zbiegów okoliczności, czy wykraczające poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości (por. wyrok NSA z dnia 23 marca 2021 r., sygn. akt I OSK 269/20; wyrok WSA w Krakowie z dnia 14 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 707/22; opubl. w CBOSA). Przypadek powodujący przyznanie świadczenia na podstawie ww. przepisu nie może zatem należeć do przypadków zwykłych, powszechnych, zazwyczaj występujących. Art. 41 u.p.s. w sposób niebudzący wątpliwości przesądza bowiem o zupełnie wyjątkowym charakterze przewidzianej w nim pomocy.
Przypomnieć należy, że rozpatrzone zaskarżoną decyzją wnioski skarżącej z 13 i 27 lutego oraz 8 marca 2024 r. dotyczyły pomocy z przeznaczeniem odpowiednio na zakup leków, zakup opału i pokrycie kosztów przejazdu skarżącej w dniu 6 marca 2024 r. do Sądu Rejonowego [...] z siedzibą w Ś.. Sąd podziela stanowisko organów, iż wskazane potrzeby w zestawieniu z ustaleniami dotyczącymi sytuacji życiowej strony, nie świadczą o sytuacji wypełniającej znamiona "szczególnie uzasadnionego przypadku" w rozumieniu art. 41 u.p.s.
Jak słusznie zauważyły organy, a co wynika z ustaleń przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, problemy zdrowotne skarżącej (schorzenia związane z bólem kręgosłupa), generujące potrzebę zakupu leków, nie wystąpiły nagle, lecz mają charakter długotrwały. Skoro zaś skarżąca jest osobą posiadającą stały dochód w postaci zasiłku stałego, którego wysokość przekracza ustawowe kryterium dochodowe, uznać należy, że winna we własnym zakresie zabezpieczyć środki na zakup niezbędnych dla niej leków. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie, zgodnie z którym sytuacja, w której dana osoba posiada obiektywnie niski, lecz przekraczający ustawowe kryterium dochód, a jednocześnie jest niepełnosprawna i cierpi na choroby wymagające stałego przyjmowania leków, który to stan trwa od wielu lat (a więc sytuacja analogiczna z sytuacją życiową skarżącej), nie stanowi "szczególnego przypadku". Nie bowiem można potrzeby w postaci zakupu leków zażywanych w związku z przewlekłą chorobą uznać za mającą charakter nadzwyczajny, wyjątkowy i nieprzewidywalny. Taka potrzeba nie jest bowiem konsekwencją niefortunnych zbiegów okoliczności i wydarzeń wykraczających poza możliwości przewidzenia i przeciwdziałania (por. wyroki WSA w Warszawie: z dnia 19 stycznia 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 1219/15; z dnia 19 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 1427/14; opubl. w CBOSA).
Należy przy tym zgodzić się z Kolegium, iż bez wpływu na ocenę zgłoszonej przez skarżącą potrzeby zakupu leków pozostaje jednorazowe zdarzenie związane z jej pobytem na Szpitalnym Oddziale Ratunkowym Szpitala Specjalistycznego w S. w dnia 18 marca 2024 r, podczas którego i skarżącej stwierdzono zatkanie ucha i zalecono jego płukanie w Poradni Laryngologicznej. Zauważyć należy, że zdarzenie to miało miejsce już po złożeniu przez skarżącą wniosku o przyznanie pomocy na zakup leków, a zatem nie sposób uznać, by pozostawało w związku ze zgłoszoną potrzebą. Ponadto, zdaniem Sądu, trudno przyjąć, by dolegliwość stwierdzona podczas wskazanego pobytu na Oddziale Ratunkowym, istotnie wpłynęła na stan zdrowia skarżącej i zakres jej wydatków związanych z leczeniem.
Powyższy pogląd dotyczący kwalifikacji potrzeby w postaci zakupu leków zażywanych w związku z przewlekłą chorobą, należy odnieść wprost do konieczności zakupu opału na sezon grzewczy, która także jest okolicznością przewidywalną i na którą należy się rokrocznie przygotować. Tym samym również drugiej ze zgłoszonych przez skarżącą potrzeb, tj. zakupu opału w lutym i marcu 2024 r., nie sposób zakwalifikować jako "szczególnie uzasadniony przypadek" – zwłaszcza uwzględniając fakt posiadania przez skarżącą stałego dochodu przekraczającego ustawowe kryterium dochodowe, a także ustalenie, iż skarżącą w sezonie grzewczym 2023/2024 otrzymała ze środków pomocy społecznej wsparcie na zaspokojenie potrzeb w tym zakresie w postaci zasiłku celowego w wysokości 500 zł, a nadto przyznano jej dodatek węglowy w kwocie 3.000 zł.
Sąd podziela stanowisko organów, iż za szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 41 u.p.s. nie można uznać także potrzeby dojazdu skarżącej do Sądu Rejonowego L. z siedzibą w Ś. w dniu 6 marca 2024 r., celem przesłuchania jej jako strony w postępowaniu upadłościowym. Również wydatku związanego z tą okolicznością nie można bowiem uznać za nadzwyczajny i niespodziewany. Wszakże skarżąca musiała być świadoma toczącego się w jej sprawie postępowania upadłościowego. Przyznanie skarżącej specjalnego zasiłku celowego na wskazany cel byłoby niezasadne także z tego względu, że tego rodzaju świadczenie co do zasady ma służyć zaspokojeniu potrzeby niezbędnej, której strona nie może zaspokoić we własnym zakresie, wykorzystując własne możliwości. Chodzi zatem o potrzeby przyszłe. Nie ma natomiast w u.p.s. regulacji, z których wynikałby obowiązek organu do zwrotu kosztów poniesionych przez stronę w celu zaspokojenia potrzeby bytowej. Skoro we własnym zakresie potrzeba ta została zaspokojona to oznacza, że osoba mogła we własnym zakresie to uczynić (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 31 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 673/10, LEX nr 754030 oraz wyrok WSA w Gliwicach z dnia 21 września 2012 r., sygn. akt IV SA/Gl 1144/11, LEX nr 1222446). Z taką sytuacją mamy natomiast do czynienia w niniejszej sprawie, skoro skarżąca wniosek o przyznanie pomocy na powyższą potrzebę złożyła w dniu 8 marca 2024 r., a więc już po dniu, na który wyznaczone był jej stawiennictwo w Sądzie. Jednocześnie do wniosku dołączyła opłaconą fakturę za paliwo z dnia 6 marca 2024 r. Wniosek skarżącej nie dotyczył zatem potrzeby przyszłej, lecz sprowadzał się do żądania refundacji kosztów poniesionych samodzielnie przez skarżącą w związku z wyjazdem do Sądu. Tego rodzaju potrzeba niewątpliwie wykracza poza pojęcie "szczególnie uzasadnionego przypadku", zawarte w art. 41 u.p.s.
Brak jest zatem podstaw do zakwestionowania stanowiska organów, wedle którego w okolicznościach niniejszej sprawy nie zachodziły podstawy do stwierdzenia "szczególnie uzasadnionego przypadek" w rozumieniu art. 41 u.p.s., a w konsekwencji do przyznania skarżącej specjalnego zasiłku celowego, o którym mowa w pkt 1 tego artykułu. Chybiony jest przy tym zarzut skargi dotyczący braku rozważenia przez organy – wobec odmowy przyznania pomocy w powyższej formie - zasadności przyznania zasiłku celowego podlagającego zwrotowi, na podstawie pkt 2 ww. artykułu. Przyznanie tego rodzaju pomocy – tak jaki i w przypadku specjalnego zasiłku celowego, o którym mowa w art. 41 pkt 1 u.p.s. – również determinowane jest stwierdzeniem wystąpienia "szczególnie uzasadnionego przypadku". Negatywna ocena tej przesłanki w istocie przesądzała zatem o odmowie przyznanie skarżącej pomocy we wszystkich formach wymienionych w art. 41 u.p.s. Dlatego też nie sposób uznać, by odmawiając przyznania stronie specjalnego zasiłku celowego na podstawie art. 41 pkt 1 u.p.s., organy zobligowane były dodatkowo rozważyć zasadność przyznania zasiłku podlegającego zwrotowi, przewidzianego w art. 41 pkt 2 u.p.s.
Podsumowując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają prawu, mieszcząc się w granicach przysługującego organom uznania administracyjnego. Poprzedzające podjęcie tych rozstrzygnięć postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone z zachowaniem zasad wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., zaś dokonana przez ocena sytuacji życiowej skarżącej i zgłoszonych przez nią potrzeb nie nosi cech dowolności. Uzasadnienia podjętych przez organy rozstrzygnięć spełniają natomiast wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.