II SA/Lu 50/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2025-04-23
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo wodneurządzenie wodneprzebudowa rowupozwolenie wodnoprawnelikwidacja samowoli budowlanejadministracja publicznanieruchomościstosunki wodne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na decyzję nakazującą likwidację nielegalnie przebudowanego rowu, uznając, że jego przebudowa wymagała pozwolenia wodnoprawnego.

Skarżący domagali się uchylenia decyzji nakazującej likwidację przebudowanego rowu. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że przebudowa rowu otwartego na rurociąg zamknięty stanowiła wykonanie urządzenia wodnego, które wymagało pozwolenia wodnoprawnego. Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny, a skarżący nie wykazali zasadności swoich zarzutów.

Skarżący D. M. i R. M. wnieśli skargę na decyzję nakazującą likwidację nielegalnie przebudowanego urządzenia wodnego – rurociągu zamkniętego powstałego w wyniku przebudowy rowu. W toku postępowania ustalono, że rów ten nie był urządzeniem melioracji wodnych, a jego przebudowa na rurociąg wymagała pozwolenia wodnoprawnego. Skarżący argumentowali, że czynność ta była legalna pod rządami wcześniejszych przepisów lub nie wymagała pozwolenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji. Sąd podkreślił, że rów jest urządzeniem wodnym, a jego przebudowa, niezależnie od daty wykonania, wymagała uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Brak wniosku o legalizację skutkował obligatoryjnym nakazem likwidacji i przywrócenia stanu pierwotnego. Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy i zastosowały właściwe przepisy prawa, oddalając tym samym skargę jako bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, przebudowa rowu otwartego na rurociąg zamknięty stanowi wykonanie urządzenia wodnego, które wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.

Uzasadnienie

Rów jest urządzeniem wodnym, a jego przebudowa, niezależnie od daty wykonania, wymaga pozwolenia wodnoprawnego. Brak takiego pozwolenia skutkuje obowiązkiem likwidacji i przywrócenia stanu pierwotnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (22)

Główne

u.p.w. art. 190 § ust. 13

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Pomocnicze

u.p.w. art. 9 § ust. 1 pkt 19 lit. a

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

u.p.w. art. 122 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

u.p.w. art. 16 § pkt 65 lit. a

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

u.p.w. art. 17 § ust. 1 pkt 4

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

u.p.w. art. 389 § pkt 6

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Dz.U. 1985 nr 13 poz. 55 art. 1 § ust. 1 pkt 6

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 marca 1985 r. w sprawie rodzajów szczególnego korzystania z wód oraz wykonywania i eksploatacji urządzeń wodnych nie wymagających pozwolenia wodnoprawnego

Dz.U. 1974 nr 38 poz. 221 art. 18 § ust. 2 pkt 5

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne

Dz.U. 1974 nr 38 poz. 221 art. 20 § ust. 1

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne

Dz.U. 1974 nr 38 poz. 221 art. 90 § ust. 2

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne

p.p.s.a. art. 3 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. z 2024 r. poz. 334 art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przebudowa rowu otwartego na rurociąg zamknięty stanowi wykonanie urządzenia wodnego wymagającego pozwolenia wodnoprawnego. Rów sporny w sprawie nie jest urządzeniem melioracji wodnych szczegółowych. Brak pozwolenia wodnoprawnego na przebudowę skutkuje obowiązkiem likwidacji urządzenia i przywrócenia stanu pierwotnego. Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny sprawy.

Odrzucone argumenty

Czynność przebudowy rowu była legalna pod rządami przepisów z lat 90. XX wieku i nie wymagała pozwolenia wodnoprawnego. Rów powinien być zakwalifikowany jako urządzenie melioracji wodnych szczegółowych. Sprawa była już rozstrzygnięta decyzjami Burmistrza T., a postępowanie zostało wszczęte na podstawie pisma nieodpowiadającego zakresowi sprawy. Organy dopuściły się naruszeń przepisów proceduralnych (k.p.a.) i materialnych (Prawo wodne).

Godne uwagi sformułowania

Rów jest urządzeniem wodnym i jego przebudowa wymagała uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Przepisy Prawa wodnego nie regulowały i nie regulują obecnie instytucji przedawnienia samowolnej przebudowy urządzenia wodnego. Wskazano, że rów umiejscowiony na działce nr [...] w obrębie B., m. T. został przebudowany bez uzyskania wymaganego przepisami ustawy pozwolenia wodnoprawnego. W ocenie Sądu analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i ocena podniesionych przez skarżących zarzutów prowadzą do przekonania, że brak jest podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji i wskazują na bezzasadność skargi.

Skład orzekający

Brygida Myszyńska-Guziur

sprawozdawca

Grzegorz Grymuza

przewodniczący

Jacek Czaja

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących urządzeń wodnych, wymogu pozwolenia wodnoprawnego na przebudowę rowów oraz konsekwencji samowolnej przebudowy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przebudowy rowu na rurociąg, a nie innych typów urządzeń wodnych. Interpretacja przepisów Prawa wodnego z różnych okresów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowolnych działań związanych z gospodarką wodną na gruntach prywatnych i ich konsekwencji prawnych. Pokazuje, jak ważne jest uzyskanie odpowiednich pozwoleń.

Przebudowałeś rów na działce? Uważaj, bo możesz dostać nakaz likwidacji!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 50/25 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-04-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-02-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Brygida Myszyńska-Guziur /sprawozdawca/
Grzegorz Grymuza /przewodniczący/
Jacek Czaja
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 115 poz 1229
art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. a
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne.
Dz.U. 2017 poz 1566
art. 16 pkt 65 lit. a, art. 190 ust. 13, art. 389 pkt 6
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Sędzia WSA Jacek Czaja Sędziowie Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi D. M. i R. M. na decyzję Inne z dnia [...] listopada 2024 r., znak: [...] w przedmiocie likwidacji nielegalnej przebudowy urządzenia wodnego oddala skargę.
Uzasadnienie
D. M. i R. M. (dalej jako "skarżący") wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Inne w przedmiocie likwidacji nielegalnej przebudowy urządzenia wodnego.
Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika następujący stan faktyczny i prawny:
W dniu 3 kwietnia 2023 r. do Zarządu Zlewni w B. P. wpłynęła notatka służbowa informująca o przeprowadzeniu 17 lutego 2023 r. wizji w terenie na dz. ewid. nr [...] w T. w związku z interwencją H. i Z. S. dotyczącym podtapiania działek sąsiednich. Podczas oględzin stwierdzono przebudowę rowu otwartego na rurociąg zamknięty. Jak ustalono rów zlokalizowany na w/w działce nie jest wpisany do ewidencji urządzeń melioracji wodnych oraz zmeliorowanych gruntów prowadzonej przez Zarząd Zlewni w B. P.. Do notatki załączono kopię mapy ewidencyjnej w skali 1:2000 pochodzącej z państwowego zasobu geodezyjnego prowadzonego przez Starostę Bialskiego, na której znajduje się trasa przedmiotowego rowu.
W toku postępowania 17 maja 2023 r. do Zarządu Zlewni w B. P. wpłynęło pismo skarżących zawierające uwagi do prowadzonego postępowania administracyjnego. W przedmiotowej korespondencji wnieśli o umorzenie postępowania administracyjnego i wszczęcie postępowania we współpracy z Miastem T. w takim zakresie, aby skutecznie i ostatecznie rozwiązać trwający od 40 lat problem gospodarki wodno-ściekowej na danym obszarze. Do pisma dołączono kopie: pozwolenia na budowę dot. działki [...], planu zagospodarowania działki.
W dniu 24 maja 2023 r. został przeprowadzony dowód z oględzin przedmiotowej działki, w trakcie których nie stwierdzono występowania rowu otwartego biegnącego po trasie wykazanej na mapie ewidencyjnej z 14 lutego 2023 r. pochodzącej z państwowego zasobu geodezyjnego prowadzonego przez Starostę Bialskiego. Ustalono, że teren jest wyrównany, uporządkowany i zagospodarowany roślinnością. Skarżący potwierdzili wykonanie przebudowy rowu przez zarurowanie jego odcinka o długości ok. 40 m i średnicy rurociągu ok. 28 cm, nie potrafili podać daty tej czynności. Ze względu na wysoki poziom wód w rowie wlot jak i wylot rurociągu były niewidoczne. Uczestnicy oględzin poinformowali, że Miasto T. posiada materiały dotyczące przeprowadzenia ekspertyzy drożności i sprawności przedmiotowego rurociągu. Z oględzin w terenie został spisany protokół. Podczas oględzin sporządzono dokumentację fotograficzną.
Do akt sprawy skarżący przedłożyli kopie decyzji Burmistrza T. (13 maja 2011 r. i 05 marca 2012 r.) umarzających postępowanie w sprawie wyjaśnienia problemu zastoju wód w rejonie ulic W. [...], W. , G. i Al. [...] w T. jako bezprzedmiotowe oraz płytę CD z nagraniem inspekcji przedmiotowego rurociągu. Jak wynika z uzasadnienia decyzji z dnia 5 marca 2012 r. właściciel działki R. M. przyznał, że w I. 90 XX wieku na części działki wykonał orurowanie rowu. W ocenie Burmistrza T. czynność ta miała charakter legalny, gdyż zostało wykonana pod rządami przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne i wydanego na podstawie tego rozporządzenia Rady Ministrów z 11 marca 1985 r. w sprawie rodzajów szczególnego korzystania z wód oraz wykonywania i eksploatacji urządzeń wodnych nie wymagających pozwolenia wodnoprawnego. Burmistrz T. uznał, że skoro wykonanie urządzeń melioracji wodnych nie wymagało uzyskania pozwolenia wodnoprawnego to również ich przebudowa nie wiązała się z koniecznością uzyskania takiego pozwolenia.
W toku postępowania organ I instancji uzyskał dodatkowy materiał dowodowy od Burmistrza T. przekazał poświadczone za zgodność z oryginałem decyzje z 13 maja 2011 r. i 5 marca 2012 r.
W dniu 13 października 2023 r. do organu I instancji wpłynęło oświadczenie [...] i Z. S.. Ich zdaniem rów na działce [...] został zlikwidowany w latach 2004-2005 (zasypano go i postawiono na nim ogrodzenie). Stwierdzili, że byli świadkami tej sytuacji. Ponadto w aktach sprawy znajduje się również oświadczenie Z. B., który również twierdzi, że zasypanie przedmiotowego rowu na posesji skarżących miało miejsce w okresie 2004-2005 r.
Pracownicy organu I instancji w dniu 15 listopada 2023 r. dokonali pomiarów rowu przy wylocie rurociągu zlokalizowanego na dz. nr ewid. [...] obręb B. m. T.. Szerokość dna 1,2 m, szerokość w koronie 2,50 m, średnica rurociągu 27 cm.
W dniu 18 grudnia 2023 r. do organu I instancji wpłynęło pismo Burmistrza T., w którym wskazał, że w świetle znajdujących się w posiadaniu Urzędu Miasta dokumentów brak jest podstaw do przyjęcia, by doszło do wykonania przebudowy rowu otwartego na rurociąg zamknięty bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Stosunki wodne na danej działce były poddane wielokrotnej analizie i nigdy nie została ujawniona jakakolwiek okoliczność, która wskazywałaby na nielegalne działanie skarżących.
Decyzją z dnia 29 grudnia 2023 r. Nr [...] Dyrektor Zarządu Zlewni w B. P. nakazał D. i R. M. likwidację wykonanego bez pozwolenia wodnoprawnego urządzenia wodnego tj. rurociągu zamkniętego o średnicy 27 cm i długości ok. 40,0 m na dz. nr [...] obręb B., m. T. i przywrócenie parametrów użytkowych i technicznych urządzenia wodnego tj. przebudowanego odcinka rowu na dz. nr ewid. [...] obręb B., m. T.. Określono podstawowe parametry użytkowe i techniczne rowu do przywrócenia: długość, szerokość dna i korony, głębokość, nachylenie skarp oraz określono spadek w kierunku ul. [...]. Jako termin przywrócenia parametrów technicznych urządzenia wodnego do stanu pierwotnego wskazano dzień 30 kwietnia 2024 r. Dodatkowo zobowiązano [...] i R. M. do: przywrócenia parametrów użytkowych i technicznych przebudowanego rowu, powiadomienia organu o przywróceniu parametrów użytkowych i technicznych rowów dz. ewid. nr [...] obręb B. m. T., przestrzegania warunków określonych decyzją.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, iż przedmiotowy rów zlokalizowany na dz. nr ewid. [...] obręb B. m. T. nie jest i nigdy nie był urządzeniem melioracji wodnych, zatem skorzystanie z uprawnienia wynikającego z Rozporządzenia Rady Ministrów z 11 marca 1985 r. w sprawie rodzajów szczególnego korzystania z wód oraz wykonywania i eksploatacji urządzeń wodnych niewymagających pozwolenia wodnoprawnego nie było możliwe. Rów jest urządzeniem wodnym i jego przebudowa wymagała uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Wskazano, że zakwalifikowanie przedmiotowego rowu jako urządzenia melioracji wodnych szczegółowych przez Burmistrza T. w przywołanych wyżej decyzjach było błędne. W związku z tym stan taki nie pozwalał na działanie na podstawie § 1 ust. 1 pkt 6 Rozporządzenia Rady Ministrów z 11 marca 1985 r. Wyjaśniono, że przebudowa rowu wymagała uzyskania pozwolenia wodnoprawnego niezależnie od daty jej wykonania na podstawie regulacji ustaw Prawo wodne z dnia 24 października 1974 r, 18 lipca 2001 r. jaki 20 lipca 2017 r. Konsekwencją tych ustaleń oraz ze względu na brak wniosku o legalizację dokonanej przebudowy obligatoryjne było wydanie decyzji w przedmiocie przywrócenia rowu otwartego na dz. nr ewid. [...] obręb B. m. T..
W wyniku rozpatrzenia odwołania D. M. i R. M. Inne przywołaną na wstępie decyzją zmienił pkt. I zaskarżonej decyzji w ten sposób, że dodał ppkt 7 o treści: współrzędne lokalizacji rowu w geodezyjnym układzie odniesienia [...], punkt początkowy: X - S 770 454,47, Y - 8 472 180,88, punkt końcowy: X - 5 770 412,92, Y - 8 472 187,86; zmienił pkt. II zaskarżonej decyzji w ten sposób, że termin przywrócenia parametrów technicznych urządzenia wodnego - rowu na dz. ewid. nr [...] obręb B., m. T. ustalił do dnia 31 marca 2025 r.; w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie organ odwoławczy podzielił argumentację i ustalenia organu I instancji. Wyjaśniono, że zmiana decyzji dokonana przez organ drugiej instancji to wynik konieczności określenia lokalizacji urządzenia wodnego rowu przez wskazanie współrzędnych w geodezyjnym układzie odniesienia [...] dla punktu początkowego i końcowego przebudowanego odcinka rowu otwartego przez jego zarurowanie oraz terminu w jakim należy wykonać nałożony na zobowiązanych obowiązek. Zmiana terminu jest spowodowana datą rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy.
Wskazano ponadto, że fakt przebudowy rowu otwartego przez jego zarurowanie na dz. nr ewid. [...] obręb B. m. T. nie budzi żadnych wątpliwości, co potwierdził R. M. już w postępowaniu prowadzonym przez Burmistrza T..
Dyrektor RZGW wskazał, że w wydanych rozstrzygnięciach Burmistrz przyjął, że przebudowa miała miejsce w I. 90 XX w. Natomiast innego zdania co do daty dokonania przebudowy rowu są [...] i Z. S., którzy twierdzą, że miało miejsce w latach 2004-2005. Określenie czasu wykonania przebudowy mogłoby mieć znaczenie ze względu na wyłączenia ustalone w Rozporządzeniu Rady Ministrów z 11 marca 1985 r. w sprawie rodzajów szczególnego korzystania z wód oraz wykonywania i eksploatacji urządzeń wodnych nie wymagających pozwolenia wodnoprawnego. Burmistrz T. uznał, że dokonanie przebudowy rowu na działce [...] w I. 90 XX w. nie wymagało uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, gdyż § 1 ust. 1 pkt 6 Rozporządzenia Rady Ministrów z 11 marca 1985 r. zwalniał z uzyskania pozwolenia wodnoprawnego wykonanie urządzeń melioracji wodnych szczegółowych i rozszerzył stosowanie tego przepisu również na przebudowę urządzeń melioracji szczegółowych.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy (pismo Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w L. Inspektorat w B. P. z 06 maja 2010 r. pismo z 17 maja 2010 r. skierowane do M. I. pismo do p. [...] z 15 marca 2011 r.) wynika, że rów, którego dotyczy sprawa nie jestem rowem melioracyjnym rozumieniu ustawy Prawo wodne, a więc obiektem wpisanym do ewidencji melioracji szczegółowych. W związku z tym nie ma możliwości objęcia ustalonego w sprawie stanu faktycznego zakresem obowiązywania w/w rozporządzenia. Wskazano, że rów umiejscowiony na działce nr [...] w obrębie B., m. T. został przebudowany bez uzyskania wymaganego przepisami ustaw pozwolenia wodnoprawnego. W konsekwencji skutkuje to koniecznością nałożenia przez organ Wód Polskich na właściciela urządzenia wodnego obowiązku przywrócenia tego urządzenia do stanu pierwotnego. W przedmiotowej sprawie jest to nakaz przywrócenia parametrów użytkowych i technicznych urządzenia wodnego - rowu otwartego przebudowanego bez uzyskania wymaganego przepisami pozwolenia wodnoprawnego. Wydanie decyzji w tym trybie ma charakter obligatoryjny, przepis nie pozostawia organowi luzu decyzyjnego. Przepisy Prawa wodnego nie regulowały i nie regulują obecnie instytucji przedawnienia samowolnej przebudowy urządzenia wodnego. Umożliwiają podmiotowi, który dokonał takiej czynności dokonania legalizacji działań podjętych niezgodnie z prawem. Organ odwoławczy wskazał, że sporny rów nie był formalnie ujęty w ewidencji urządzeń melioracji szczegółowych i nie służył regulacji stosunków wodnych w celu polepszenia zdolności produkcyjnej gleby, a był urządzeniem wodnym służącym odwodnieniu pobliskich terenów w celach innych niż przypisane urządzeniom melioracji wodnych.
Wyjaśniono, że przebudowa rowu otwartego na rurociąg zamknięty wymagała uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na podstawie przepisów: art. 20 ust. 1 w zw. z art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z 24 października 1974 r. Prawo wodne; art. 122 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 9 ust. 2 pkt 2 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne; art. 389 pkt 6 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne.
Zdaniem Dyrektor RZGW przywrócenie odcinka rowu otwartego pozytywnie wpłynie na stosunki wodne na działce [...] obręb B. m. T. i sąsiednich nieruchomościach. Znajdujące się w aktach sprawy liczne zdjęcia nie pozostawią wątpliwości, że obecnie po opadach deszczu bądź roztopach teren jest podtapiany przez wody opadowe i roztopowe co nie pozwala na korzystanie z działek zgodnie z ich przeznaczeniem.
Organ odwoławczy odniósł się także do skargi skarżącej wniesionej na pracowników Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarządu Zlewni w B. P. prowadzących przedmiotową sprawę uznając ją za bezzasadną.
W powołanej na wstępie skardze do tut. Sądu skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych, zarzucili naruszenie:
przepisów prawa materialnego:
art. 90 ust. 1 w zw. z art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne w zw. z § 1 ust. 1 pkt 6 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 marca 1985 r. w sprawie rodzajów szczególnego korzystania z wód oraz wykonywania i eksploatacji urządzeń wodnych niewymagających pozwolenia wodnoprawnego poprzez jego niezastosowanie w sprawie, mimo iż zaistniały przesłanki do zastosowania, wobec faktu konieczności zakwalifikowania jako urządzenia melioracji wodnych szczegółowych niewymagających uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, w tym w zakresie przebudowy;
II. przepisów prawa procesowego:
- art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez dokonanie w sposób błędny oceny dowodów, a także nieuwzględnienie całości materiału dowodowego postępowania przy ocenie stanu sprawy i wyciągnięciu odpowiednich konkluzji prawnych;
- art. 8 k.p.a. - poprzez jego niezastosowanie, polegające na przeprowadzeniu postępowania w sposób sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej, nie kierując się zasadą proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania;
- art. 61a § 1 kpa poprzez niezastosowanie w sprawie mimo faktu, iż przedmiotowa sprawa była już rozstrzygnięta na skutek decyzji Burmistrza T., a zakres sprawy nie wynikał z pisma inicjującego H. i Z. S. ;
- art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zawarcie w decyzji uzasadnienia, nie spełnia zawartych w ustawie wymogów; w szczególności poprzez niewyjaśnienie podstawy faktycznej, dowodowej i prawnej utrzymania decyzji w mocy w kontekście argumentów i dowodów złożonych przez skarżących w trakcie postępowania;
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w B. P. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 29 grudnia 2023 r. w przeważającej części przez organ odwoławczy mimo zaistnienia podstaw do uchylenia decyzji.
W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., że organ odwoławczy wybiórczo ocenił materiał dowodowy, w tym składane przez skarżących pisma i dowody, nie uwzględnił należycie przedstawianego przez skarżących. Ponadto oceniono wybiórczo materiały postępowania prowadzonego przez Burmistrza Miasta T.. W istocie Dyrektor RZGW nie prowadził on własnej analizy sprawy, a jedynie powtórzył argumenty podnoszone w decyzji organu I instancji.
Skarżący podnieśli, że organ, w sytuacji, kiedy powziął informację, iż przedmiotowa sprawa była już rozstrzygnięta na skutek decyzji Burmistrza T., nie powinien prowadzić postępowania w sprawie już rozstrzygniętej. Dodatkowo, pismo sąsiadów skarżących, na podstawie którego wszczęto postępowanie, również nie dotyczyło przedmiotowej sprawy, a jedynie zakłócenia stosunków wodnych, co mogło być przedmiotem postępowania na podstawie art. 234 Prawa wodnego. Tym samym, organ nie powinien prowadzić postępowania w przedmiotowym zakresie. W tym aspekcie organy dopuściły się ciągu naruszeń: postępowanie zostało zainicjowane pismem H. i Z. S. dotyczącym zakłócenia stosunków wodnych; gdyby organ uznał zasadność zaistnienia stosunków wodnych, postępowanie winno być prowadzone w tym przedmiocie; postępowanie nie było prowadzone w zakresie zakłócenia stosunków wodnych, natomiast organ wszczął postępowanie dotyczącej nielegalnej przebudowy rowu; ten zakres sprawy był już przedmiotem oceny i rozstrzygania w postępowaniu prowadzonym przez Burmistrza Miasta T., a nadto zakres ten nie było objęty postępowaniem zainicjowanym na skutek pisma H. i Z. S. .
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora RZGW w L., który zmienił pkt. I decyzji Dyrektora ZZ w B. P. w ten sposób, że dodał ppkt 7 o treści: współrzędne lokalizacji rowu w geodezyjnym układzie odniesienia [...], punkt początkowy: X - S 770 454,47, Y - 8 472 180,88, punkt końcowy: X - 5 770 412,92, Y - 8 472 187,86; zmienił pkt. II zaskarżonej decyzji w ten sposób, że termin przywrócenia parametrów technicznych urządzenia wodnego - rowu na dz. ewid. nr [...] obręb B., m. T. ustalił do dnia 31 marca 2025 r.; w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów, stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 190 ust. 13 u.p.w., zgodnie z treścią którego: Jeżeli właściciel urządzenia wodnego nie wystąpił z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1 (o legalizację, przyp. Sądu), lub nie uzyskał decyzji o legalizacji urządzenia wodnego, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych na wykonywanie urządzeń wodnych nakłada na właściciela tego urządzenia, w drodze decyzji, obowiązek likwidacji urządzenia, ustalając warunki i termin wykonania tego obowiązku. Uwzględniając konieczność stosowanie przywołanego przepisu również do układów dotyczących nielegalnej likwidacji istniejącego urządzenia wodnego, w oparciu o jego postanowienia można nałożyć obowiązek przywrócenia zlikwidowanego urządzeni do stanu pierwotnego. W układzie, w którym rozważa się stosowanie art. 190 ust. 13 u.p.w., jako następstwo nielegalnej likwidacji urządzenia wodnego, adresatem wydanej decyzji powinien być właściciel nieruchomości, na której znajdowało się to urządzenie wodne.
Wskazać należy, że w świetle art. 16 pkt 65 lit. a P.w.. nie budzi wątpliwości, że rowy są urządzeniami wodnymi rozumianymi jako urządzenia lub budowle służące do kształtowania zasobów wodnych lub korzystania z tych zasobów. Z art. 389 pkt 6 P.w. wynika z kolei, że na wykonanie urządzeń wodnych jest wymagane pozwolenie wodnoprawne. Przepisy ustawy dotyczące wykonania urządzeń wodnych stosuje się przy tym odpowiednio do (m.in.) przebudowy tych urządzeń, z wyłączeniem robót związanych z utrzymywaniem urządzeń wodnych w celu zachowania ich funkcji (art. 17 ust. 1 pkt 4 P.w.). Zatem przebudowa rowu – jako działanie mieszczące się w pojęciu wykonania urządzenia wodnego – wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.
W przedmiotowej sprawie, w toku postępowania prawidłowo ustalono, że sporny rów na działce o nr [...] obręb B. m. T. stanowi urządzenie wodne, a nie urządzenie melioracji wodnej. W aktach sprawy znajduje się pismo Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych Oddział w B. P. z dnia 6 maja 2010 r., z którego wynika w sposób jednoznaczny, że sporny rów nigdy nie był i nie jest urządzeniem melioracyjnym. Okoliczność dokonania przebudowy spornego rowu poprzez jego zarurowanie przez R. M. została ustalona w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, w tym załączone dokumenty z postępowania prowadzonego przez Burmistrza T.. Ponadto w toku przeprowadzanych oględzin w dniu 24 maja 2023 r. skarżący potwierdzili fakt przebudowania spornego rowu poprzez zarurowanie jego odcinka o długości ok. 40 m i średnicy rurociągu ok. 28 cm.
W związku z zarzutami skargi, w tym miejscu wyjaśnić należy, że wydane na podstawie art. 31 ust.3 ustawy Prawo wodne z 1974 r. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 maja 1985 r. w sprawie rodzajów szczególnego korzystania z wód oraz wykonywania i eksploatacji urządzeń wodnych nie wymagających pozwolenia wodnoprawnego wśród czynności zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego (Dz.U. z 1985 r. nr 13 poz. 55) enumeratywnie wymienia jakie czynności nie wymagają pozwolenia wodnoprawnego. W § 1 pkt 6 wskazano, że pozwolenia wodnoprawnego nie wymaga wykonywanie urządzeń melioracji wodnych szczegółowych. Jak już sporny rów nie jest urządzeniem melioracji wodnej. Ponadto zwróci należy uwagę, że rozporządzenie wskazuje jedynie na wykonywanie urządzeń melioracji jako czynność nie wymagającą uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy Prawo wodne z 1974., stanowi, że przepisy ustawy dotyczące wykonania urządzeń wodnych - stosuje się odpowiednio do odbudowy, rozbudowy, przebudowy lub rozbiórki tych urządzeń. Natomiast brak jest możliwości rozszerzenia tej regulacji na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy Prawo wodne z 1974 r. na działania mające na celu: odbudowę, rozbudowę, przebudowę lub rozbiórkę tych urządzeń albo jak wskazuję w skardze pełnomocnik skarżących na ich likwidację. Dodatkowo należy zauważyć, że jak wynika z treści przepisu art. 90 ust. 2 Prawa wodnego z 1974 r. przepisów o urządzeniach melioracji wodnych nie stosuje się do urządzeń wodnych służących do odwodnienia gruntów w innych celach niż określone w ust. 1 art. 90. Wyjaśnić również należy, że także pod rządami ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2001 r. nr 115, poz. 1229) na przebudowę urządzeń wodnych (rowów) wymagane było pozwolenie wodnoprawne, wydawane na wniosek, do którego załącza się operat wodnoprawny zawierający część opisową i graficzną, z planem urządzeń wodnych i zasięgiem ich oddziaływania naniesionym na mapę sytuacyjno-wysokościową terenu. Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 19 lit.a. tej ustawy rów jest urządzeniem wodnym. Art. 122 ust.1 pkt 3 ustawy Prawo wodne z 2001 r. stanowił, że jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na wykonanie urządzeń wodnych. W art. 9 ust.2 pkt 2 powołanej ustawy wskazano, iż przepisy dotyczące wykonania urządzeń wodnych — stosuje się odpowiednio do odbudowy, rozbudowy, przebudowy lub rozbiórki tych urządzeń.
W toku prowadzonego postępowania organy zgromadziły materiał dowodowy i ustaliły szczegółowo kwestię przebudowania spornego rowu oraz fakt, że jego właściciel nie wystąpił z wnioskiem o legalizację urządzenia wodnego oraz nie uzyskał decyzji o legalizacji urządzenia wodnego. W związku z powyższym organ I instancji zobowiązany był na podstawie art. 190 ust.13 ustawy Prawo wodne z 2017 r. do nałożenia na skarżących obowiązku likwidacji spornego rowu poprzez przywrócenie jego parametrów użytkowych i technicznych. Natomiast organ II instancji zasadnie uznał za konieczne określenie dokładnej lokalizacji spornego rowu poprzez wskazanie jego współrzędnych.
W ocenie Sądu analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i ocena podniesionych przez skarżących zarzutów prowadzą do przekonania, że brak jest podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji i wskazują na bezzasadność skargi. Organy orzekające w sprawie ustaliły i rozpatrzyły stan faktyczny sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Sąd nie stwierdził również naruszenia przez organy odwoławczy art. 8 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieni zaskarżonej decyzji wyjaśniono najistotniejsze w sprawie kwestie, co nie pozwala na uwzględnienie zarzutu naruszenia ww. przepisów.
Zdaniem Sądu, organy w rozpoznawanej sprawie prowadziły postępowanie prawidłowo, ustaliły stan faktyczny oraz dokonały poprawnej interpretacji przepisów prawa materialnego tj. ustawy - Prawo wodne. Z uwagi na powyższe organy nie musiały gromadzić dodatkowego materiału dowodowego, gdyż zgromadzone dowody były wystarczające do wydania orzeczenia w sprawie obowiązku przywrócenia do stanu pierwotnego samowolnie przebudowanego rowu.
Reasumując stwierdzić należy, że brak jest podstaw do uwzględnienia rozpoznawanej skargi, albowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie są obarczone wadami, które w świetle art. 145 p.p.s.a. dawałyby podstawę do wyeliminowania tych rozstrzygnięć z obrotu prawnego.
W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI