II SA/LU 497/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2024-10-08
NSAAdministracyjneŚredniawsa
warunki zabudowyzagospodarowanie przestrzennestaw rybnygospodarstwo rolnezasada dobrego sąsiedztwaurządzenia wodnepostępowanie administracyjneprawo budowlane

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na decyzję o warunkach zabudowy dla budowy stawu rybnego, uznając, że inwestycja jest dopuszczalna i nie narusza zasady dobrego sąsiedztwa, nawet po nowelizacji przepisów.

Skarżący J. S. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy G. o warunkach zabudowy dla budowy stawu rybnego. Głównym zarzutem było naruszenie zasady dobrego sąsiedztwa oraz brak precyzyjnego określenia lokalizacji stawu. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że inwestycja jest dopuszczalna, a nowelizacja przepisów wyłączyła stosowanie zasady dobrego sąsiedztwa do urządzeń wodnych. Sąd podkreślił również, że kwestie graniczne i dokładne usytuowanie stawu rozstrzygane będą na etapie postępowania budowlanego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy G. o warunkach zabudowy dla budowy stawu rybnego. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w tym brak czynnego udziału stron i niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego, a także naruszenie prawa materialnego, w szczególności zasady dobrego sąsiedztwa (art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.) oraz błędną interpretację przepisów dotyczących gospodarstwa rolnego. Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja organu odwoławczego jest zgodna z prawem. Sąd podkreślił, że nowelizacja ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z 2023 roku dodała art. 61 ust. 3 pkt 4, który wyłącza stosowanie zasady dobrego sąsiedztwa do urządzeń wodnych, a stawy rybne są takimi urządzeniami. Nawet przy zastosowaniu przepisów obowiązujących przed nowelizacją, sąd uznał, że budowa stawu na terenie zabudowy zagrodowej, stanowiącej uzupełnienie gospodarstwa rolnego, nie narusza tej zasady. Sąd wyjaśnił również, że kwestie sporów granicznych i dokładnego usytuowania stawu na działce należą do etapu postępowania budowlanego, a nie postępowania o warunki zabudowy. Zarzuty dotyczące braku czynnego udziału stron w postępowaniu uzgodnieniowym zostały uznane za bezpodstawne, wskazując na specyfikę tego postępowania i prawo do zażalenia przysługujące jedynie inwestorowi. Sąd stwierdził, że decyzja organu odwoławczego, mimo pewnych braków w uzasadnieniu, nie wpłynęła na wynik sprawy i została wydana z poszanowaniem przepisów prawa materialnego i procesowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, zasada dobrego sąsiedztwa nie ma zastosowania do urządzeń wodnych, takich jak stawy rybne, zgodnie z nowelizacją ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z 2023 roku. Nawet przed nowelizacją, budowa stawu na terenie zabudowy zagrodowej, stanowiącego uzupełnienie gospodarstwa rolnego, nie naruszała tej zasady.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na nowelizację ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która wyłączyła stosowanie zasady dobrego sąsiedztwa do urządzeń wodnych. Podkreślono, że stawy rybne są urządzeniami wodnymi. Dodatkowo, sąd uznał, że inwestycja wpisuje się w charakter zabudowy zagrodowej i stanowi uzupełnienie gospodarstwa rolnego, co czyni ją dopuszczalną nawet przy braku nowelizacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

u.p.z.p. art. 59 § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego wymaga ustalenia warunków zabudowy.

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Przesłanki wydania decyzji o warunkach zabudowy, w tym zasada dobrego sąsiedztwa.

u.p.z.p. art. 61 § 3

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wyłączenie stosowania zasady dobrego sąsiedztwa do urządzeń wodnych (po nowelizacji z 2023 r.).

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez sąd administracyjny.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 53 § 5

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Uzgodnienia w trybie art. 106 K.p.a., z tym że zażalenie przysługuje wyłącznie inwestorowi.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania organów dla dobra strony.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

k.p.a. art. 10 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zapewnienie stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Ocena przez organ na podstawie zebranego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

u.o.g.r.i.l. art. 2 § 1

Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Definicja gruntów rolnych, w tym gruntów pod stawami rybnymi służącymi wyłącznie dla potrzeb rolnictwa.

k.c. art. 553

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

Definicja gospodarstwa rolnego jako zorganizowanej całości gospodarczej.

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Budowa stawu rybnego jako urządzenia wodnego jest wyłączona spod stosowania zasady dobrego sąsiedztwa na mocy nowelizacji u.p.z.p. z 2023 r. Inwestycja wpisuje się w charakter zabudowy zagrodowej i stanowi uzupełnienie gospodarstwa rolnego. Kwestie dokładnego usytuowania stawu i odległości od granic rozstrzygane są na etapie postępowania budowlanego. Postępowanie uzgodnieniowe jest specyficzne, a prawo do zażalenia przysługuje tylko inwestorowi. Organ I instancji zapewnił stronom czynny udział w postępowaniu głównym.

Odrzucone argumenty

Naruszenie zasady dobrego sąsiedztwa (art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.) Brak precyzyjnego ustalenia przebiegu granic działki inwestycyjnej i odległości stawu od granic sąsiednich działek. Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 8, 10 §1, 77 §1, 80, 107 §3 k.p.a.) poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i nienależyte uzasadnienie. Brak zapewnienia czynnego udziału stron w postępowaniu uzgodnieniowym (art. 10 §1, 106 § 1 i 5 k.p.a.). Błędna wykładnia art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. (gospodarstwo rolne poniżej 1 ha). Konieczność zmiany przeznaczenia gruntów rolnych pod stawy (art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p.).

Godne uwagi sformułowania

ratio legis art. 61 ust. 1 jest ochrona "ładu przestrzennego" każdy sposób zagospodarowania nieruchomości jest dopuszczalny, o ile nie jest sprzeczny z obowiązującymi przepisami zasady dobrego sąsiedztwa nie stosuje się do urządzeń wodnych decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich pewne braki w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego nie wpływają na wynik niniejszej sprawy

Skład orzekający

Jerzy Parchomiuk

przewodniczący

Grzegorz Grymuza

sędzia

Maciej Gapski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących warunków zabudowy dla urządzeń wodnych (stawów rybnych) po nowelizacji ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także kwestie związane z zasadą dobrego sąsiedztwa i zakresem postępowania o warunki zabudowy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji budowy stawu rybnego na terenie zabudowy zagrodowej i interpretacji przepisów po nowelizacji z 2023 r. Może mieć ograniczone zastosowanie do innych typów inwestycji lub sytuacji prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych dla właścicieli nieruchomości kwestii związanych z warunkami zabudowy i zasadą dobrego sąsiedztwa, szczególnie w kontekście zmian prawnych. Choć nie zawiera nietypowych faktów, stanowi przykład praktycznego zastosowania prawa w sporach sąsiedzkich.

Budowa stawu rybnego: Czy zasada dobrego sąsiedztwa nadal obowiązuje po zmianach w prawie?

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 497/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2024-10-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-06-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Grzegorz Grymuza
Jerzy Parchomiuk /przewodniczący/
Maciej Gapski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1130
art. 59 ust. 1, art. 53 ust. 5, art. 61 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Maciej Gapski (sprawozdawca) Protokolant Referent Elwira Szymaniuk-Szkodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2024 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2024 r., znak: [...] w przedmiocie warunków zabudowy oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej jako: Kolegium) z dnia 9 maja 2024 r. znak: [...] utrzymano w mocy decyzję Wójta Gminy G. (dalej jako: Wójt) z dnia 22 lutego 2024 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji pn. "budowa stawu rybnego dla potrzeb gospodarstwa rolnego" na działce inwestycyjnej nr ewid.[...] położonej w obrębie ewidencyjnym G. , gmina G.. Decyzja Kolegium została wydana w wyniku odwołania złożonego przez J. S. (dalej jako: skarżący)
Decyzja powyższa została wydana na wniosek A. i W. R. z dnia 18 grudnia 2023 r. Z uwagi na datę wpłynięcia wniosku do organu I instancji w sprawie zastosowanie miały przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r. poz. 977 ze zm., dalej jako: u.p.z.p.)
W postępowaniu prowadzonym przed organem I instancji przeprowadzono uzgodnienia ze: Dyrekcją Generalną Dróg Krajowych i Autostrad, Starostą K., Marszałkiem Województwa L., Dyrektorem Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w R., Dyrektorem Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w R. Zarząd Zlewni w S. W..
Projekt decyzji wraz z analizą urbanistyczną przygotował mgr inż. arch. M. K., do projektu przygotowano również załączniki w postaci mapy zasadniczej. Przed wydaniem decyzji wysłano zawiadomienia w trybie art. 10 k.p.a. – w dniu 22 stycznia 2024 r.
Wójt Gminy G. ustalił warunki zabudowy dla planowanej inwestycji pn. "budowa stawu rybnego dla potrzeb gospodarstwa rolnego" decyzją z dnia 22 lutego 2024 r. W orzeczeniu ustalił nieprzekraczalną linię zabudowy, powierzchnię terenu objętego inwestycją – ok. 0,3347 ha, udział powierzchni biologicznie czynnej w stosunku do powierzchni terenu inwestycji – min. 30%, powierzchnię zabudowy na maksymalnie 700 m2, głębokość stawu do 2,5 m. W zakresie ochrony środowiska, zdrowia i ludzi, przyrody i krajobrazu decyzja stanowi, że teren inwestycji nie jest objęty żadną z form ochrony przyrody, planowana inwestycja nie wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, a także nie może powodować zagrożenia dla zdrowia ludzi, emitować nadmiernego hałasu, zanieczyszczać powietrza, glebę, roślinność, wody podziemne i powierzchniowe. W zakresie ochrony gruntów rolnych i leśnych w decyzji podkreślono, że działka nr ewid.[...] w miejscu planowanej zabudowy stanowi grunty rolne o klasie ŁIII, ŁIV, a wnioskodawcy na etapie postępowania wykazali fakt prowadzenia gospodarstwa rolnego na terenie gminy G. oraz okoliczność, że planowania budowa stawu jest bezpośrednio powiązana z prowadzonym gospodarstwem rolnym, stanowiącym jego uzupełnienie funkcjonalne. W decyzji wskazano, że inwestycja nie jest objęta prawną formą ochrony zabytków, podkreślając równocześnie, że w przypadku odkrycia podczas jej realizacji przedmiotu, co do którego istnieje przypuszczenie, iż jest on zabytkiem należy wstrzymać roboty mogące doprowadzić do zniszczenia przedmiotu i zawiadomić odpowiednie organy ochrony zabytków lub Wójta. W decyzji ustalono ponadto wymagania w zakresie obsługi infrastruktury technicznej i komunikacyjnej oraz dotyczące ochrony interesów osób trzecich. Wskazano w niej także, że zamierzenie znajduje się w poza obszarem osuwiskowym oraz zagrożonym powodzią. Linie rozgraniczające teren inwestycji określono literami A, B, C, D-A i przedstawiono na załączniku graficznym nr 1 do decyzji. W uzasadnieniu przedstawiono stan faktyczny i prawny sprawy.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. S. podnosząc, że decyzja narusza obowiązujące prawo. W uzasadnieniu wskazał przede wszystkim, że nie doszło do ustalenia przebiegu granic działki inwestycyjnej nr [...] z działką sąsiednią [...], a w decyzji nie określono odległości budowanego stawu od granicy działek. Okoliczność związana z brakiem dokładnego ustalenia usytuowania stawu względem granicy działek była podstawowym zarzutem odwołania.
Kolegium po rozpatrzeniu odwołania skarżącego utrzymało w mocy decyzję organu I instancji orzeczeniem z dnia 9 maja 2024 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podzielił ustalenia dokonane przez Wójta. Wskazano, że w sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki określone ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym do wydania pozytywnej dla inwestorów decyzji. W zakresie zarzutów odwołania podkreślono, że decyzja o warunkach zabudowy nie przesądza konkretnie w jakim miejscu staw będzie położony, gdyż dokonywane jest to na etapie postępowania budowlanego. W tym postępowaniu właściwe organy administracji architektonicznobudowlanej ocenią odległość stawu od granicy działek. Dodatkowo podniesiono, że planowania inwestycja znajduje się w obszarze zabudowy zagrodowej, w której dopuszczalne są inwestycje związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego.
Skargę na decyzję Kolegium w dniu 12 czerwca 2024 r. wniósł J. S.. W skardze zarzucono:
1. Naruszenie przepisów postępowania (mające istotny wpływ na wynik sprawy):
1) tj. naruszenie art. 7, 8, 10 §1, 77 §1, 80, 107 §3 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu taktycznego i załatwienia sprawy, wbrew ciążącemu na organie II instancji na mocy art. 77 §1 k.p.a. obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 §3 k.p.a., przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń i sprzeczności, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji;
2) tj. naruszenie art. 10 §1, 106 § 1 i 5 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania. Brak doręczenia stronie (skarżącemu) postanowienia Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w L. i decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w R. pozbawiło tym samym możliwości złożenia zażalenia lub odwołania;
3) tj. naruszenie art. 9, 11, 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji o warunkach zabudowy. Bezzasadne utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Wójta Gminy G. nr [...] o warunkach zabudowy znak: [...] z dnia 22 lutego 2024 r, gdy prawidłowo winno być uchylenie przez II instancję przedmiotowej decyzji i w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy;
4) tj. naruszenie art. 8 i 107 § 2 i 3 k.p.a. poprzez brak pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej poprzez wydawanie odmiennych decyzji przy istnieniu tożsamych stanów faktycznych i prawnych. Dowolność w wydaniu decyzji przez niedostateczne i niepełne uzasadnienie decyzji, z którego nie wynika dlaczego ten sam stan faktyczny i prawny uzasadnia różne decyzje w analogicznych sytuacjach;
2. Naruszenie przepisu prawa materialnego:
1) tj. naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, iż za gospodarstwo rolne uważa się gospodarstwo poniżej 1 ha;
2) tj. naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. poprzez konieczność dokonania zmiany przeznaczenia gruntów rolnych na grunty pod stawami;
3) tj. naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. poprzez braku spełnienia warunku, by co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej była zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczącej nowej zabudowy. Na sąsiednich działkach brak stawów rybnych (dowód — załączniki graficzne do decyzji o warunkach zabudowy i do analizy decyzji o warunkach zabudowy);
Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o stwierdzenia nieważności decyzji lub stwierdzenie, że została wydana z naruszeniem prawa, a ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W skardze wniesiono także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu przedstawiono argumenty świadczące, zdaniem skarżącego, o zasadności złożonego środka zaskarżenia.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, chociaż decyzja organu odwoławczego zawiera pewne braki i nieścisłości w zakresie jej uzasadnienia.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 1264) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd nie dopatrzył się w realiach przedmiotowej sprawy istotnych naruszeń przepisów postępowania oraz prawa materialnego. Postepowanie dowodowe zostało przeprowadzone prawidłowo, decyzja została poprzedzona stosownymi uzgodnieniami oraz zawiera wszystkie podstawowe elementy przewidziane w k.p.a. oraz u.p.z.p. Decyzję wydano na podstawie projektu i analizy przygotowanej przez uprawionego architekta, a stronom umożliwiono czynny udział w postępowaniu. Sąd podkreśla równocześnie, że braki decyzji Kolegium w zakresie uzasadnienia stanowią naruszenia przepisów postępowania, które nie wpłynęły na wynik spawy.
W rozpatrywanej sprawie nie stanowi okoliczności spornej przyjęcie przez organy, że dla terenu, na którym znajduje się działka objęta planowaną inwestycją brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Oznacza to, że inwestor zobowiązany jest do uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, co wynika z treści art. 4 ust. 2 pkt 2 i art. 59 ust. 1 u.p.z.p.
Zgodnie z art. 59 ust. 1 u.p.z.p. zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Celem postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy jest stwierdzenie, czy zamierzona przez inwestora zmiana zagospodarowania terenu jest dopuszczalna. Wydanie decyzji o warunkach zabudowy winno być poprzedzone przeprowadzeniem przez właściwy organ postępowania wyjaśniającego w zakresie spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 ust. 1 u.p.z.p., przy zachowaniu warunków, określonych w przepisach wskazanego powyżej rozporządzenia.
Przepis art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. uzależnia wydanie decyzji o warunkach zabudowy od istnienia co najmniej jednej działki sąsiedniej, dostępnej z tej samej drogi publicznej oraz zabudowanej w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Przepis ten wprowadza do polskiego systemu prawnego "zasadę dobrego sąsiedztwa", uzależniającą zmianę w zagospodarowaniu terenu od dostosowania się do określonych cech istniejącego zagospodarowania przestrzennego. Inaczej mówiąc, planowana inwestycja nie może odbiegać charakterem od istniejącej, w momencie wydawania decyzji o warunkach zabudowy, sąsiedniej zabudowy, przy czym ratio legis art. 61 ust. 1 jest ochrona "ładu przestrzennego" (v. wyrok NSA z 17 kwietnia 2007 r. II OSK 646/06, CBOSA). Oznacza to, że powstająca w sąsiedztwie zabudowanych już działek nowa zabudowa powinna odpowiadać charakterystyce urbanistycznej (kontynuacja funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, linii zabudowy i intensywności wykorzystania terenu) i architektonicznej (gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych) zabudowy już istniejącej.
Decyzja w sprawie warunków zabudowy nie jest jednak decyzją uznaniową, co oznacza, że organ właściwy do jej podjęcia jest zobowiązany wydać pozytywną decyzję, jeśli tylko wnioskowane zamierzenie inwestycyjne spełnia wszystkie wymogi wynikające z konkretnych przepisów prawa powszechnie obowiązującego, natomiast ma obowiązek odmówić ustalenia warunków zabudowy wówczas, gdy wnioskowana inwestycja nie spełnia chociażby jednej ustawowej przesłanki. Należy zatem przyjąć, że każdy sposób zagospodarowania nieruchomości jest dopuszczalny, o ile nie jest sprzeczny z obowiązującymi przepisami (tak NSA w wyroku z 23 listopada 2016 r., II OSK 406/15, CBOSA ). Powyższe jest powszechnie akceptowaną dyrektywą, której Sąd nie kwestionuje.
Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Tym samym nie ma podstaw do uznania zasadności zarzutu dotyczącego wskazania, że planowana inwestycja nie spełnia warunku dobrego sąsiedztwa o jakim mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.
Należy przy tym zauważyć, że w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w wyniku nowelizacji, która weszła w życie z dniem 24 września 2023 r. na podstawie ustawy zmieniającej z dnia 7 lipca 2023 r. (Dz.U. z2023 poz. 1688) dodano art. 61 ust. 3 pkt 4, zgodne z którym zasady dobrego sąsiedztwa nie stosuje się do urządzeń wodnych. Stawy, w szczególności stawy rybne oraz stawy przeznaczone do oczyszczania ścieków albo rekreacji – stosownie do definicji zawartej w art. 16 pkt 65 lit e ustawy Prawo wodne (Dz. U. z 2024 r., poz. 1087) są urządzeniami wodnymi. Organ odwoławczy w uzasadnieniu nie powołał się prawidłowo na obowiązujące w dniu złożenia przez A. i W. R. (18.12.2023) przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Błąd ten nie ma jednak wpływu na wynik sprawy.
Nawet jeżeli zastosowanie znalazłyby przepisy wcześniej obowiązujące, które nie przewidywały powyższego wyjątku nie można byłoby zasadnie stwierdzić naruszenia zasady dobrego sąsiedztwa. Budowa stawu planowana jest stosownie do przeprowadzonej analizy urbanistycznej na terenie zabudowy zagrodowej, która charakteryzuje się wykorzystaniem części terenu na cele rolne. Staw ryby stanowi zaś obiekt typowy dla gospodarki rolnej. Odnosząc się do regulacji ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 82, dalej jako: u.o.g.r.i.l.) – art. 2 ust. 1 pkt 2 gruntami rolnymi, w rozumieniu ustawy, są grunty pod stawami rybnymi i innymi zbiornikami wodnymi, służącymi wyłącznie dla potrzeb rolnictwa. Dlatego też zarzuty dotyczące naruszenia zasady dobrego sąsiedztwa, a także dotyczące konieczności zmiany sposobu użytkowania gruntu pod stawem nie znajdują żadnego potwierdzenia.
Istotne jest przy tym, że działka inwestycyjna znajduje się w zabudowie zagrodowej, a jej większa część oznaczona jest w ewidencji gruntów i budynków, jako teren łąk – ŁIII i ŁIV (k. 14 akt org. I inst.). Okoliczności te są również potwierdzone w analizie urbanistycznej oraz decyzji organu I instancji. Należy więc stwierdzić, że budowa stawu nie zmieni aktualnego przeznaczenie gruntu.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku możliwości czynnego udziału w postępowaniu uzgodnieniowym oraz postępowaniu głównym wskazać należy, że są one zupełnie bezpodstawne.
Zgodnie z art. 53 ust. 5 u.p.z.p. uzgodnień, o których mowa w ust. 4, dokonuje się w trybie art. 106 Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że zażalenie przysługuje wyłącznie inwestorowi. W przypadku niezajęcia stanowiska przez organ uzgadniający w terminie 2 tygodni od dnia doręczenia wystąpienia o uzgodnienie - uzgodnienie uważa się za dokonane. W myśl obowiązującej regulacji stroną postępowania uzgodnieniowego jest wyłącznie inwestor, inne zaś strony postępowania głównego nie uczestniczą w postępowaniu uzgodnieniowym. Powołany przepis wprost wskazuje, że jedynie inwestorowi przysługuje prawo do złożenia zażalenia na postanowienie wydane w trybie uzgodnienia. Dodatkowo należy zauważyć, że w postępowaniu uzgodnieniowym ustawodawca dopuścił możliwość milczącego załatwienia sprawy. Jeżeli organ uzgadniając nie wypowie się w terminie 2 tygodni od dnia doręczenia wystąpienia to znaczny, że uzgodnienie zostało dokonane pozytywnie. W realiach przedmiotowej sprawy postępowanie uzgodnieniowe było przeprowadzone prawidłowo, organ I instancji zwrócił się do Dyrekcji Generalnej Dróg Krajowych i Autostrad, Starosty [...], Marszałka Województwa L., Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w R. oraz Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w R. Zarządu Zlewni w S. W.. W zakresie uzgodnienia ze Starostą K. podkreślić należy, że zostało ono dokonane w sposób milczący. Starosta wystosował jednak do Wójta pismo z dnia 10 stycznia 2024 r. (k. 56, akt adm. I inst.), w którym poinformował w szczególności, że na działce nr ewid.[...] nie udokumentowano ruchów masowych ziemi, kwalifikujących się do kategorii osuwisk, a także wskazał, iż inwestor ma obowiązek stosowania rozwiązań w celu zapobiegania zanieczyszczeniom środowiska i wód podziemnych.
Przed wydaniem decyzji organ I instancji wystosował do stron postępowania, w tym do skarżącego, zawiadomienie w trybie art. 10 § 1 k.p.a. z dnia 22 stycznia 2024 r. o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się w sprawie. Zawiadomienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 25 stycznia 2024 r. (k. 72-73 akt adm. I inst.). W zakresie zapewnienia czynnego udziału stron w przedmiotowej sprawy organy dochowały więc odpowiednich standardów proceduralnych.
Sąd wyjaśnia również (co było przedmiotem zarzutów jeszcze na etapie postępowania odwoławczego), że zagadnienie sporu granicznego pomiędzy właścicielami działek nr [...] (działka inwestorów) i nr [...] (działka skarżącego) nie jest przedmiotem postępowania w sprawie o ustalenie warunków zabudowy. (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z 15.05.2018 r., II SA/Rz 260/18, LEX nr 2504601, wyrok WSA w Kielcach z 31.01.2018 r., II SA/Ke 228/17, LEX nr 2461143). Problem sporu granicznego w terenie przyległym do planowanej inwestycji nie ma znaczenia dla postępowania o ustalenie warunków zabudowy, bowiem decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich.
Ewentualne dalsze kwestie związane z dokładnym umiejscowieniem stawu na działce inwestycyjnej w tym zachowanie wymaganych prawem odległości od granicy z działkami sąsiednimi będą rozważane na dalszym etapie procesu inwestycyjnego - w postępowaniu o pozwolenie na budowę lub zgłoszeniu. Wbrew twierdzeniom skargi inwestycja została wystarczająco precyzyjnie opisana w zaskarżonej decyzji, z uwzględnieniem jej charakterystycznych cech ( zob. wyrok WSA w Krakowie z 2.06.2022 r., II SA/Kr 214/22, LEX nr 3392661).
Kwestia wydania w przeszłości decyzji odmownej dla planowanej inwestycji stawu na tej samej działce nie ma znaczenia w realiach przedmiotowej sprawy, gdyż każda sprawa administracyjna ma charakter indywidualny, a sąd w niniejszym postępowaniu kontroluje pod względem zgodności z prawem decyzję Kolegium z dnia 9 maja 2024 r. Na marginesie należy tylko wskazać, że skarżący podkreślał, że poprzednia decyzja została wydana w związku z negatywnym postanowieniem Starosty [...] wydanym w trybie uzgodnieniowym. W aktualnym postępowaniu Starosta ten uzgodnił pozytywnie projekt decyzji.
Podnoszone w skardze wątpliwości, co do faktycznego przeznaczenia planowanego stawu rybnego dla potrzeb gospodarstwa rolnego również nie wpływają na prawidłowość wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Wprawdzie jak słusznie zauważył skarżący inwestorzy posiadają grunty rolne, które nie przekraczają obszaru 1 ha. Zgodnie z zaświadczeniem Wójta Gminy G. z 17 listopada 2023 r. inwestorzy figurują w rejestrze jako podatnicy podatku rolnego z gruntów rolnych o powierzchni 0,9347 ha fizycznego , tj. 0,7697 ha przeliczeniowego. Dlatego też w świetle ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 423 - art. 2 ust. 2) inwestorzy nie prowadzą gospodarstwa rolnego. Jednakże zgodnie z art. 4 pkt 32 u.o.g.r.i.l. gospodarstwo rolne definiowane jest w odniesieniu do art. 553 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2023 r. ze zm.). W kodeksie cywilnym brak jest natomiast odwołania do kryterium obszarowego, jako koniecznego do uznania gruntów za część gospodarstwa rolnego. Zgodnie z powołanym powyżej przepisem kodeksu cywilnego: za gospodarstwo rolne uważa się grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego.
Koniecznie jest ponadto wyjaśnienie, że decyzja o warunkach zabudowy nie odnosi się wprost do kwestii kwalifikacji rolnych inwestorów, czy faktu prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego. Zgodnie z wydanym w sprawie rozstrzygnięciem na działce nr [...] możliwe jest wybudowanie stawu rybnego dla potrzeb gospodarstwa rolnego. Kwestia kto zrealizuje to przedsięwzięcie i czy będzie ono związane z gospodarstwem rolnym urzeczywistni się w przyszłości. Decyzję o warunkach zabudowy może uzyskać każdy podmiot, nie tylko taki, który ma do niej tytuł prawny, gdyż nie rodzi ona żadnego prawa do gruntu. Czy planowany staw będzie spełniał wymogi określone w decyzji o warunkach zabudowy po jego realizacji może być przedmiotem analizy w przyszłości między innymi pod kątem ewentualnej samowoli planistycznej. Na obecnym etapie organy administracji ustaliły, że planowani inwestycja może być zlokalizowana na przedmiotowej działce, gdyż nie narusza zasady dobrego sąsiedztwa. Decyzja określiła również podstawowe cechy fizyczne inwestycji, jak: powierzchnię, głębokość, udział powierzchni biologicznie czynnej, nieprzekraczalną linię zabudowy. Zdaniem Sądu warunki zabudowy określone w decyzji Wójta Gminy G., które znalazły aprobatę w orzeczeniu organu odwoławczego są prawidłowe dla planowanej inwestycji. Dodatkowo organ I instancji uznał, że inwestorzy prowadzą gospodarstwo rolne w gminie G., a organ ochrony gruntów rolnych i leśnych – Starosta K. – uzgodnił projekt decyzji.
Reasumując, zaskarżona decyzja odpowiada prawu i nie jest dotknięta uchybieniami zarzuconymi w skardze. W szczególności nie doszło do nieprawidłowego czy też niewystarczającego zbadania i oceny stanu faktycznego sprawy w kontekście zgromadzonych dowodów (naruszenie art. 7, art. 77 § 1 K.p.a.). Decyzja została wystarczająco uzasadniona, zaś jej ustalenia znajdują odzwierciedlenie w wynikach analizy zawierającej część tekstową i graficzną. Sąd nie stwierdził również niezgodnego z prawem działania organu przez nieuwzględnienie interesu osób trzecich, czy dokonanie wykładni w sposób krzywdzący. Mające w sprawie zastosowanie przepisy prawa materialnego (art. 61 u.p.z.p.) także zostały zastosowane prawidłowo i bez ich naruszenia podnoszonego w skardze. Pewne braki w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego nie wpływają na wynik niniejszej sprawy.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI