Orzeczenie · 2026-08-12

II SA/Lu 494/26Odrzucenie sprzeciwu brak legitymacji gminy

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Miejsce
Lublin
Data
2026-08-12
NSAAdministracyjneWysokawsa
prawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjnelegitymacja procesowagminawójtsamorząd terytorialnysprzeciwdecyzja administracyjnanieruchomościstanowisko sądu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał sprzeciw Gminy B., reprezentowanej przez Wójta, od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 lipca 2026 r., która uchyliła decyzję Wójta z 17 kwietnia 2026 r. i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Sprzeciw został wniesiony w przedmiocie przywrócenia stanu poprzedniego na gruncie oraz wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o odrzucenie sprzeciwu z powodu braku legitymacji skargowej. Sąd, działając na posiedzeniu niejawnym, postanowił odrzucić sprzeciw, uznając go za niedopuszczalny na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a. Główną przyczyną odrzucenia był brak legitymacji podmiotowej Gminy do wniesienia sprzeciwu, gdyż jej organ wydał decyzję w pierwszej instancji. Sąd podkreślił, że zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie, ugruntowany jest pogląd wykluczający legitymację skargową jednostki samorządu terytorialnego oraz jej organu, który wydał decyzję w sprawie. Przywołano w tym kontekście uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego, które potwierdzają brak możliwości dochodzenia przez jednostkę samorządu terytorialnego jej interesu prawnego w trybie postępowania sądowoadministracyjnego, gdy jej organ wydał decyzję w pierwszej instancji. Sąd wskazał, że organy samorządu terytorialnego mają stać na straży prawa, a nie realizować własne interesy prawne w relacjach z administrowanymi.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej braku legitymacji procesowej gmin i ich organów w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdy organ gminy wydał decyzję w pierwszej instancji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, w której organ gminy jest stroną wnoszącą sprzeciw od decyzji organu odwoławczego.

Zagadnienia prawne (1)

Czy organ jednostki samorządu terytorialnego, który wydał decyzję w pierwszej instancji, posiada legitymację procesową do wniesienia sprzeciwu od decyzji organu odwoławczego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ jednostki samorządu terytorialnego, który wydał decyzję w pierwszej instancji, nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia sprzeciwu od decyzji organu odwoławczego.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny odrzucił sprzeciw Gminy B. (reprezentowanej przez Wójta) z powodu braku legitymacji procesowej. Ugruntowany pogląd prawny, potwierdzony orzecznictwem NSA i TK, wyklucza możliwość zaskarżania decyzji przez jednostkę samorządu terytorialnego lub jej organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji, gdyż ich rolą jest stanie na straży prawa, a nie obrona własnych interesów w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Sprzeciw Gminy B. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego został odrzucony z powodu braku legitymacji procesowej Gminy.

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia skargi/sprzeciwu z powodu braku legitymacji procesowej.

p.p.s.a. art. 64b § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Odesłanie do stosowania przepisów dotyczących skargi do sprzeciwu.

p.p.s.a. art. 64a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje możliwość wniesienia sprzeciwu od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 KPA.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa decyzję, od której przysługuje sprzeciw.

p.p.s.a. art. 33 § § 1 i 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący prawa do udziału na prawach strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym (w kontekście wyroku TK).

p.p.s.a. art. 50 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący prawa gminy do wniesienia skargi (w kontekście wyroku TK).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Gmina, której organ wydał decyzję w pierwszej instancji, nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia sprzeciwu od decyzji organu odwoławczego.

Godne uwagi sformułowania

Niedopuszczalność sprzeciwu wynika z przyczyny podmiotowej – niedopuszczalny jest sprzeciw wniesiony przez podmiot, który nie jest legitymowany do jego wniesienia. • Zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie ugruntowany jest pogląd jednoznacznie wykluczający legitymację skargową w postępowaniu sądowoadministracyjnym zarówno jednostki samorządu terytorialnego, jak i jej organu, który wydawał decyzję w sprawie. • Organy samorządu terytorialnego, które wydają decyzję wobec obywatela, mają stać na straży prawa, a w procesie kontroli instancyjnej i sądowoadministracyjnej tych decyzji nie zachodzi potrzeba umożliwienia jednostkom samorządu terytorialnego artykułowania swoich interesów.

Skład orzekający

Jerzy Parchomiuk

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej braku legitymacji procesowej gmin i ich organów w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdy organ gminy wydał decyzję w pierwszej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, w której organ gminy jest stroną wnoszącą sprzeciw od decyzji organu odwoławczego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest istotna dla praktyków prawa administracyjnego, ponieważ precyzuje zasady legitymacji procesowej jednostek samorządu terytorialnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co jest częstym problemem.

Gmina nie może zaskarżyć własnej decyzji? Sąd wyjaśnia granice legitymacji procesowej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst