II SA/Lu 49/13

II SA/Lu 49/13 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2013-03-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2013-01-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Joanna Cylc-Malec /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
I OSK 1327/13 - Wyrok NSA z 2013-10-09
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną odmowę udzielenia informacji prasowej
Powołane przepisy
Dz.U. 1984 nr 5 poz 24
art. 1, art. 4 ust. 1, 3, 4, art. 7 ust. 2
Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe.
Dz.U. 2005 nr 127 poz 1066
art. 32 ust. 1
Ustawa z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie - tekst jednolity.
Dz.U. 2012 poz 270
art. 35 par. 2, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca),, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Sekretarz sądowy Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 marca 2013 r. sprawy ze skargi P.G. - redaktora naczelnego dziennika [...] na odmowę udzielenia przez Zarząd Okręgowy Polskiego Związku [...] w L. informacji prasowej I. uchyla zaskarżoną odmowę udzielenia informacji prasowej; II. zasądza od Zarządu Okręgowego Polskiego Związku [...] w L. na rzecz P.G.- redaktora naczelnego dziennika [...] kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
P. G. - redaktor naczelny dziennika "Ł." wnioskiem z dnia 15 października 2012 r. zwrócił się do Zarządu Okręgowego P. (dalej Zarządu Okręgowego P.), na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. z 1984 r. Nr 5, poz. 24 ze zm.), z prośbą o udzielenie informacji:
1) w jaki sposób została rozpatrzona "Deklaracja członkowska P. osoby fizycznej" złożona wraz z wpłatą należnego wpisowego przez M. F.;
2) w jakiej dacie wymieniona deklaracja wpłynęła do Zarządu Okręgowego P.;
3) w jakiej dacie Zarząd Okręgowy P. otrzymał wpłatę wpisowego.
W odpowiedzi na powyższe zapytanie, Przewodniczący Zarządu Okręgowego P. wystosował do wnioskodawcy pismo z dnia 23 października 2012 r., w którym wskazał, że żądane informacje nie mogą zostać udzielone bowiem dotyczą one osoby fizycznej, zaś ich udzielenie narusza prawo do ochrony prywatności i danych osobowych, a brak jest zgody danej osoby na udzielenie tego rodzaju informacji.
Po uprzednim wezwaniu Zarządu Okręgowego P. do usunięcia naruszenia prawa (pismem z dnia 30 października 2012 r.), redaktor naczelny dziennika "Ł." wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na odmowę udzielenia informacji prasowej zawartą w piśmie z dnia 23 października 2012 r., zarzucając jej naruszenie art. 4 ust. 1 ustawy Prawo prasowe, poprzez błędne przyjęcie, że zachodzą okoliczności odmowy udzielenia informacji prasowej oraz art. 4 ust. 3 tej ustawy, poprzez niezachowanie wymagań jakie powinna spełniać odmowa udzielenia informacji prasowej w postaci wskazania powodów odmowy i zwłokę w jej udzieleniu.
Mając powyższe na względzie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej odmowy oraz nakazanie Zarządowi Okręgowemu P. udzielenia informacji poprzez udzielenie odpowiedzi na zadane we wniosku pytania, a także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że odmowa udzielenia informacji prasowej ze względu na ochronę prawa do prywatności jest dopuszczalna wyłącznie gdy przepisy rangi ustawowej tak stanowią. Udzielona odmowa nie przywołuje natomiast żadnego przepisu ustawowego. Ponadto odmowa udzielenia informacji prasowej narusza art. 4 ust. 3 ustawy Prawo prasowe, ponieważ odpowiedź Zarządu Okręgowego P. nie spełnia warunków określonych przez ten przepis.
W odpowiedzi na skargę Przewodniczący Zarządu Okręgowego P. wniósł o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie. W tym zakresie wskazał, że wniosek z dnia 15 października 2012 r. stanowi powielenie żądania udzielenia informacji prasowej zawartego w piśmie strony z dnia 10 września 2012 r. na które została udzielona odpowiedź. Odpowiedź z dnia 23 października 2012 r. jest natomiast analogiczna jak udzielona wcześniej. Ponadto dodał, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie zostało doręczone do Zarządu Okręgowego P., a nawet gdyby wpłynęło to nie może ono zostać uznane za wniosek o sporządzenie odmowy na piśmie zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy Prawo prasowe. Oznacza to, że w sprawie nie rozpoczął biegu termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, co uzasadnia odrzucenie wniesionej skargi.
Na rozprawie w dniu 14 marca 2013 r. Sąd postanowił dopuścić S. P. do udziału w sprawie w charakterze pełnomocnika skarżącego. Pełnomocnicy obydwu stron podtrzymali dotychczas prezentowane stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skardze nie można odmówić słuszności. Rozpatrując materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie i oceniając podniesione w skardze zarzuty oraz argumentację zawartą w odpowiedzi na skargę Sąd doszedł bowiem do przekonania, że skarga jest uzasadniona, gdyż zaskarżona odmowa została wydana z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe (Dz. U. Nr 5, poz. 24 ze zm.) zwanej dalej w skrócie u.p.p., co miało wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 1 u.p.p. prasa, zgodnie z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej korzysta z wolności wypowiedzi i urzeczywistnia prawo obywateli do ich rzetelnego informowania, jawności życia publicznego oraz kontroli i krytyki społecznej.
W sprawie nie budzi wątpliwości, że wniosek o udzielenie przedmiotowych informacji został złożony przez podmiot należący do kategorii pojęciowej "prasa", zdefiniowanej w art. 7 ust. 2 u.p.p. Tym samym podmiot ten uprawniony był do złożenia skargi w trybie przepisów u.p.p., która w art. 4 ust. 4 dopuszcza taką możliwość w określonych sytuacjach.
W pierwszej kolejności trzeba jednak wskazać, że jak stanowi art. 4 ust. 1 u.p.p. przedsiębiorcy i podmioty niezaliczone do sektora finansów publicznych oraz niedziałające w celu osiągnięcia zysku są obowiązane do udzielenia prasie informacji o swojej działalności, o ile na podstawie odrębnych przepisów, informacja nie jest objęta tajemnicą lub nie narusza prawa do prywatności.
W przypadku odmowy udzielenia informacji, na żądanie redaktora naczelnego, odmowę doręcza się zainteresowanej redakcji w formie pisemnej, w terminie trzech dni; odmowa powinna zawierać oznaczenie organu, jednostki organizacyjnej lub osoby, od której pochodzi, datę jej udzielenia, redakcję, której dotyczy, oznaczenie informacji będącej jej przedmiotem oraz powody odmowy (art. 4 ust. 3 u.p.p.).
Podmiotem, którego dotyczy powyższa regulacja, jest niewątpliwie P.. Nie jest on zaliczany do sektora finansów publicznych, jak również będąc podmiotem zrzeszającym osoby fizyczne i prawne, które czynnie uczestniczą w ochronie i rozwoju populacji zwierząt łownych oraz działają na rzecz ochrony przyrody (art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie - Dz. U. z 2005 r. Nr 127, poz. 1066 ze zm.) nie działa w celu osiągnięcia zysku. Stanowisko to, które Sąd w całości podziela zostało niejednokrotnie wyrażone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, przy czym należy podkreślić, że dotyczy to również zarządów okręgowych tego Związku (por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2007 r., I OSK 735/06, wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 grudnia 2007 r., II SA/Wa 1767/07, wyrok WSA w Lublinie z dnia 23 października 2012 r., II SA/Lu 372/12 - niepublikowane).
Zatem na P. spoczywa obowiązek udzielania prasie informacji o swej działalności, z wyjątkiem odmowy dokonanej ze względu na przeszkody wskazane w art. 4 ust. 1 in fine u.p.p. A zatem odmowa udzielenia informacji prasowej jest możliwa tylko wówczas, gdy żądana informacja objęta jest ustawową tajemnicą i gdy jej udzielenie naruszyłoby prawo do prywatności.
W ocenie Sądu sytuacja taka nie zachodzi w niniejszej sprawie. Tym samym podjęta przez Zarząd Okręgowy P. odmowa udzielenia informacji jest wadliwa.
Jak wynika z akt sprawy, redaktor naczelny dziennika "Ł." wnioskiem z dnia 15 października 2012 r. zwrócił się do Zarządu Okręgowego P. o udzielenie informacji prasowej poprzez wskazanie:
1) w jaki sposób została rozpatrzona "Deklaracja członkowska P. osoby fizycznej" złożona wraz z wpłatą należnego wpisowego przez M. F.;
2) w jakiej dacie wymieniona deklaracja wpłynęła do Zarządu Okręgowego P.;
3) w jakiej dacie Zarząd Okręgowy P. otrzymał wpłatę wpisowego.
Podmiot zobowiązany odmawiając w całości uwzględnienia tego żądania uzasadnił to tym, że żądane informacje nie mogą zostać udzielone ze względu na ochronę danych osobowych oraz prawa do prywatności. Z takim stanowiskiem nie można jednak się zgodzić.
Przede wszystkim trzeba zaakcentować, że prawo do prywatności jest jednym z podstawowych praw uregulowanych przez Konstytucję RP (rozdział II Konstytucji RP). W szczególności prawo to określa art. 47 Konstytucji RP stanowiąc, że każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym. Pojęcie prawa do prywatności nie zostało jednak zdefiniowane w żadnym akcie prawnym.
Nie wchodząc w rozważania natury teoretycznej stwierdzić należy, że prawo do prywatności najogólniej mówiąc to prawo do utrzymania swych danych oraz osobistych zwyczajów i zachowań w tajemnicy. Obejmuje zatem życie rodzinne i sąsiedzkie, życie w gronie przyjaciół, a także przekonania religijne oraz światopogląd.
W tym kontekście nie może uznać, że udzielenie informacji na temat sposobu rozstrzygnięcia wniosku danej osoby przez Zarząd Okręgowy P., daty złożenia wniosku oraz opłaty wpisowej narusza prawo do prywatności tej osoby. Rozpatrzenie wniosku z całą pewnością mieści się w pojęciu "swojej działalności" podmiotu jakim posługuje się art. 4 ust. 1 u.p.p. Pojęcie to odnosi się bowiem do każdej sfery działań podmiotu, tj. ustawowej i statutowej, w tym właśnie dotyczących składania i rozpatrywania deklaracji osoby ubiegającej się o przyjęcie do P. (§ 7 Statutu P.) oraz organizacyjnej. Udzielenie żądanych informacji nie wiązało się również z koniecznością ujawnienia danych osobowych podmiotu lub danych dotyczących jego życia prywatnego. W sprawie chodziło wyłącznie o wskazanie dat i czynności jakie podjął podmiot zobowiązany. Udzielenie odpowiedzi na te kwestie nie narusza zatem prawa do prywatności, lecz jak wskazano stanowi pytanie dotyczące "działalności" P., a zatem podlega w świetle art. 4 ust. 1 u.p.p. udostępnieniu.
Zarząd Okręgowy P., do którego przedmiotowe pytania zostały skierowane miał więc obowiązek żądanych informacji udzielić, oczywiście o ile był w ich posiadaniu.
Podmiot zobowiązany do udzielania prasie informacji o swojej działalności dokonując oceny, czy udzielenie odpowiedzi wkracza w dziedzinę chronionego prawem życia prywatnego nie może pojęcia tego absolutyzować, odmawiając a priori udzielenia informacji dotyczącej konkretnie wskazanej osoby fizycznej będącej już członkiem P. lub ubiegającej się o takie członkostwo. Do prywatnej sfery życia zalicza się przede wszystkim zdarzenia i okoliczności tworzące sferę życia osobistego i rodzinnego. Nie znaczy to jednak, by każda informacja dotycząca określonej osoby była informacją z dziedziny jej życia osobistego. W szczególności nie jest nią informacja dotycząca sposobu rozpatrzenia jej wniosku lub dokonania określonych czynności formalnych w stosunku do jej żądania. Wszelkie ograniczenia prawa do informacji prasowej wynikające z regulacji ustawowych nie mogą być traktowane rozszerzająco, gdyż narusza to prawo prasy do uzyskiwania informacji w zakresie, o którym mowa w art. 4 ust. 1 u.p.p.
Reasumując Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, iż Zarząd Okręgowy P. był podmiotem zobowiązanym do merytorycznego załatwienia wniosku strony skarżącej zawierającego pytania o informacje, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.p.p. Tym samym chybiona jest argumentacja Zarządu Okręgowego P., że udostępnienie w trybie zapytania prasowego żądanych informacji, naruszałoby prawo do prywatności i ochrony danych osobowych.
Sąd nie zgadza się również ze stanowiskiem P., że pełnomocnictwo udzielone przez redaktora naczelnego dziennika "Ł." S. P. nie uprawniało go do reprezentowania skarżącego w postępowaniu przed tut. Sądem. W tym zakresie Sąd w dalszym ciągu prezentuje stanowisko, zgodnie z którym redaktor naczelny, jako osoba mająca uprawnienia do decydowania o całokształcie działalności redakcji, może umocować do działania w swym imieniu osobę fizyczną wykonującą zawód dziennikarza, którego teksty redakcja publikuje. Dla redakcji pracownikami, w rozumieniu art. 35 § 2 p.p.s.a., będą także dziennikarze, których teksty redakcja publikuje, niezależnie od tego, czy są zatrudnieni na podstawie umowy o pracę, czy pracują dla niej na podstawie umów o dzieło czy zleceń (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2012 r., I OSK 284/12 i z dnia 30 stycznia 2013 r., I OSK 3126/12 oraz wyroki WSA w Lublinie z dnia 23 października 2012 r., II SA/Lu 372/12 i z dnia 22 sierpnia 2012 r., II SA/Lu 529/12).
Jednocześnie Sąd wskazuje, że zupełnie nietrafny jest wniosek P. o odrzucenie skargi z uwagi na niewyczerpanie przez stronę skarżącą środka zaskarżenia w postaci wniosku o sporządzenie odmowy udzielenie informacji prasowej na piśmie (art. 4 ust. 3 u.p.p.). Jednoznacznie bowiem wynika, że żądanie takie zostało zamieszczone już we wniosku z dnia 15 października 2012 r. na skutek, czego została stronie skarżącej doręczona zaskarżona odpowiedź (pismo PZŁ z dnia 23 października 2012 r.). Z tych względów zbędnym było ponowne składanie wniosku o doręczenie odmowy na piśmie. Na przeszkodzie w merytorycznym rozpatrzeniu skargi nie stoi również fakt, że wniosek strony skarżącej z dnia 15 października 2012 r. jest kolejnym wnioskiem zawierającym takie samo żądanie. Jak bowiem wynika z akt sprawy wcześniejszy wniosek nie został rozpatrzony lecz pozostawiony bez rozpoznania (v. pismo z dnia 18 września 2012 r. – k. 14 akt sądowych). Nie można zatem uznać, że przedmiotowe żądanie zostało już ostatecznie rozstrzygnięte, co gdyby uznać, że tak było skutkowałoby koniecznością jej wyeliminowania z obrotu prawnego, a nie odrzucenie skargi, o co wnosił podmiot zobowiązany.
Podsumowując, Sąd stwierdził, iż zaskarżona odmowa została wydana z naruszeniem art. 4 ust. 1 u.p.p., co miało wpływ na wynik sprawy i skutkuje uchyleniem zaskarżonego aktu. To z kolei powoduje konieczność ponownego rozpoznania wniosku redaktora naczelnego przez jego adresata - Zarząd Okręgowy P. i udzielenia żądanej informacji.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. O kosztach Sąd orzekł w oparciu o art. 200 i art. 205 § 1 w zw. z art. 209 tej ustawy, uwzględniając w tym zakresie wniosek zawarty w skardze.