II SA/Lu 486/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2023-09-14
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
rekultywacjagrunty rolneobszar chronionego krajobrazuprawo ochrony środowiskazagospodarowanie przestrzenneprace ziemnezmiana stosunków wodnychdecyzja administracyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na decyzję odmawiającą zgody na rekultywację gruntów położonych na terenie Czerniejowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu, uznając, że planowane prace ziemne trwale zniekształciłyby rzeźbę terenu i zmieniły stosunki wodne, co jest zakazane.

Skarżący domagał się zgody na rekultywację gruntów rolnych, jednak organy administracji odmówiły, wskazując na położenie działek na terenie Czerniejowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu. Planowane prace ziemne, polegające na wyrównaniu terenu, zostały uznane za trwale zniekształcające rzeźbę terenu i zmieniające stosunki wodne, co jest zakazane przez miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego oraz rozporządzenie Wojewody Lubelskiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.

Sprawa dotyczyła skargi M. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Lubelskiego odmawiającą zgody na rekultywację gruntów rolnych na działkach o nr [...] i [...] w miejscowości B. D. K. Skarżący wnioskował o określenie kierunku rekultywacji, załączając projekt przewidujący rolny kierunek po uprzednim przywróceniu morfologii terenu. Organy administracji odmówiły wydania zgody, wskazując, że teren objęty wnioskiem znajduje się na obszarze Czerniejowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz rozporządzeniem Wojewody Lubelskiego, na tym obszarze zakazano wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu oraz dokonywania zmian stosunków wodnych, chyba że służą one ochronie przyrody. Organy uznały, że planowane przez skarżącego prace wyrównania terenu (zasypania wgłębień) stanowią prace ziemne trwale zniekształcające rzeźbę terenu i mogą zmienić stosunki wodne, co jest niedopuszczalne. Dodatkowo, negatywne opinie wydały inne instytucje, w tym Zespół Lubelskich Parków Krajobrazowych i Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym pominięcie wniosków dowodowych i błędną interpretację przepisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa, a planowane prace rekultywacyjne naruszały zakazy obowiązujące na terenie obszaru chronionego krajobrazu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, takie prace są zakazane na obszarze Czerniejowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i rozporządzeniem Wojewody Lubelskiego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że planowane przez skarżącego prace ziemne, mające na celu wyrównanie terenu, stanowią prace trwale zniekształcające rzeźbę terenu i mogące zmienić stosunki wodne, co jest wprost zakazane przepisami prawa miejscowego obowiązującymi na terenie Czerniejowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

u.o.g.r.l. art. 1

Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Ochrona gruntów rolnych i leśnych polega m.in. na ograniczaniu przeznaczania ich na cele nierolnicze i nieleśne oraz rekultywacji i zagospodarowaniu gruntów na cele rolnicze.

u.o.g.r.l. art. 3 § ust. 1 pkt 1 i 3

Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Ochrona gruntów rolnych i leśnych polega m.in. na ograniczaniu przeznaczania ich na cele nierolnicze i nieleśne oraz rekultywacji i zagospodarowaniu gruntów na cele rolnicze.

u.o.g.r.l. art. 4 § pkt 18

Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Rekultywacja gruntów oznacza nadanie lub przywrócenie gruntom zdegradowanym albo zdewastowanym wartości użytkowych lub przyrodniczych przez właściwe ukształtowanie rzeźby terenu, poprawienie właściwości fizycznych i chemicznych, uregulowanie stosunków wodnych, odtworzenie gleb, umocnienie skarp oraz odbudowanie lub zbudowanie niezbędnych dróg.

Rozporządzenie Wojewody Lubelskiego Nr 40 z dnia 17 lutego 2006 r. art. § 1-3

Opis Czerniejowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu.

Rozporządzenie Wojewody Lubelskiego Nr 40 z dnia 17 lutego 2006 r. art. § 5 § ust. 1 pkt 5 i 6

Zakazy obowiązujące na terenie Czerniejowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu: wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu oraz dokonywania zmian stosunków wodnych.

Uchwała Nr XLII/251/09 Rady Miejskiej w Bychawie z dnia 29 grudnia 2009 r. art. § 5 § pkt 2 lit. e i f

Zasady gospodarowania w granicach Czerniejowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu, w tym zakazy prac ziemnych i zmian stosunków wodnych.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i interesu społecznego.

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada informowania stron.

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

k.p.a. art. 75 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dopuszczalność dowodów.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Ocena dowodów.

k.p.a. art. 84

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dowód z opinii biegłego.

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Elementy uzasadnienia decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Planowane prace rekultywacyjne stanowią prace ziemne trwale zniekształcające rzeźbę terenu i zmieniające stosunki wodne, co jest zakazane na terenie Czerniejowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu. Organy administracji prawidłowo oceniły materiał dowodowy i zastosowały właściwe przepisy prawa.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez organy administracji (pominięcie wniosków dowodowych, wybiórcza ocena materiału dowodowego, nienależyte uzasadnienie). Zarzuty naruszenia prawa materialnego (błędna wykładnia i zastosowanie przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz przepisów prawa miejscowego).

Godne uwagi sformułowania

prace ziemne trwale zniekształcające rzeźbę terenu dokonywania zmian stosunków wodnych teren stanowi ostoję zwierzyny i ptactwa nie budzi wątpliwości, że rozpatrując żądanie strony organy miały prawny obowiązek uwzględnienia mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa miejscowego

Skład orzekający

Jerzy Parchomiuk

przewodniczący

Jacek Czaja

sprawozdawca

Maciej Gapski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących rekultywacji gruntów na terenach chronionych, w szczególności zakazów prac ziemnych i zmian stosunków wodnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji położenia działek na terenie Czerniejowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu i zastosowania konkretnych przepisów prawa miejscowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konflikt między chęcią zagospodarowania terenu a koniecznością ochrony środowiska i krajobrazu na obszarach chronionych. Pokazuje, jak szczegółowe przepisy prawa miejscowego mogą ograniczać możliwość prowadzenia określonych prac.

Rekultywacja na obszarze chronionym: kiedy prace ziemne stają się zakazane?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 486/23 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2023-09-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-05-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jacek Czaja /sprawozdawca/
Jerzy Parchomiuk /przewodniczący/
Maciej Gapski
Symbol z opisem
6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7; art. 8; art. 107 § 3; art. 9; art. 11;
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2409
art. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3;
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca), Asesor sądowy Maciej Gapski Protokolant Specjalista Agnieszka Wojtas po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2023 r. sprawy ze skargi M. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 21 marca 2023 r. nr SKO.41/3342/LE/2022 w przedmiocie rekultywacji i zagospodarowanie gruntów oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie (dalej także jako: "Kolegium"; "SKO") decyzją z 21 marca 2023 r., nr SKO.41/3342/LE/2022, po rozpatrzeniu odwołania M. Ś. (dalej także jako: "skarżący"), utrzymało w mocy decyzję Starosty Lubelskiego z 29 czerwca 2022 r., znak: OŚR.6122.6.2020.GK, odmawiającą skarżącemu wydania decyzji na rekultywację gruntów.
Rozstrzygnięcie organu odwoławczego oparte zostało na następujących ustaleniach.
Wnioskiem z 5 sierpnia 2020 r. M. Ś. wystąpił do Starostwa Powiatowego w Lublinie z wnioskiem o określenie kierunku rekultywacji na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, dla części działek o nr: [...] i [...], których całkowita powierzchnia przeznaczona pod rekultywację wynosi [...] ha położonych w B. D. K. w gm. B.. Do wniosku załączył umowy dzierżawy w/w działek, w których właściciele wyrazili zgodę na ich rekultywację. Ponadto załączył "Projekt rekultywacji wyrobisk po kopalni kruszywa naturalnego B. D. K. (dz. [...] i [...])" w miejscowości B. D. K., gm. B., powiat lubelski, województwo lubelskie. Projekt przewiduje rolny kierunek rekultywacji po uprzednim przywróceniu morfologii terenu. Powierzchnia przewidziana do rekultywacji to [...], a łączna powierzchnia działek to [...] m˛.
Decyzją z 12 listopada 2020 r. znak: OŚR.6122.6.2020.GK Starosta Lubelski odmówił wydania zgody na rekultywację gruntów w zakresie wskazanym we wniosku. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie decyzją z 8 lutego 2021 r., znak: SK0.41/4027/LE/2020, uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania, decyzją z 29 czerwca 2022 r. Starosta Lubelski odmówił skarżącemu wydania decyzji na rekultywację gruntów określającej: osobę zobowiązaną, kierunek i termin wykonania rekultywacji gruntów o powierzchni 1,50 ha na działkach o nr: [...] i [...] w m. B. D. K., gm. B., pow. [...]. W uzasadnieniu organ stwierdził, że obszar planowanej rekultywacji położony jest na terenie Czerniejowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu, co wynika m.in. z: rozporządzenia Wojewody Lubelskiego Nr 40 z dnia 17 lutego 2006 r. w sprawie Czerniejowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. Wojew. Lubel. Nr 65 z dnia 31 marca 2006 r. poz. 1225), zawierającego opis granic obszaru; kopi części mapy Czerniejowskiego Obszaru Chronionego z zaznaczoną granicą obszaru chronionego; opracowania graficznego mapy całego Czerniejowskiego Obszaru Chronionego przez Regionalną Dyrekcję Ochrony Środowiska, które to dokumenty zostały przesłane do Starostwa Powiatowego w Lublinie z Zespołu Lubelskich Parków Krajobrazowych Ośrodek Zamiejscowy w Lubartowie (pismo z 13 maja 2021 r. znak: ZLP- Olu.OPK.411.39.2020).
W dalszej części uzasadnienia organ podniósł, że zgodnie z § 5 pkt 2 lit. e) i lit. f) uchwały Nr XLII/251/09 Rady Miejskiej w Bychawie z dnia 29 grudnia 2009 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Bychawa, wprowadzono ustalenia, że w granicach Czerniejowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu obowiązują zasady gospodarowania ustanowione wspomnianym wyżej Rozporządzeniem Nr 40 Wojewody Lubelskiego z 17 lutego 2006 r. (Dz. Urz. Woj. Lubel. Nr 65, poz. 1225 z dnia 23 marca 2006 r.), m.in. - "2) Na obszarze zakazuje się: e) wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, z wyjątkiem prac związanych z zabezpieczeniem przeciwsztormowym, przeciwpowodziowym, przeciwosuwiskowym lub utrzymaniem, budową odbudową naprawą lub remontem urządzeń wodnych, f) dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli służą innym celom niż ochrona przyrody lub zrównoważone wykorzystanie użytków rolnych i leśnych oraz racjonalna gospodarka wodna lub rybacka".
W związku z powyższym, stosownie do § 5 pkt 2 lit. e) i lit. f) uchwały Nr XLI 1/251 /09 Rady Miejskiej w Bychawie z dnia 29 grudnia 2009 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Bychawa oraz § 1, § 2, § 3 i § 5 ust. 1 pkt 5 i pkt 6 rozporządzenia Nr 40 Wojewody Lubelskiego z dnia 17 lutego 2006 r. w sprawie Czerniejowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu - Burmistrz Bychawy wydał negatywną opinię w sprawie rekultywacji na działkach o nr: [...] w m. B. K. D., gm. [...].
Negatywną opinię (pismo z 18 sierpnia 2021 r. znak: ZLP- Olu.OPK.411.39.2020) wyraził również Zespół Lubelskich Parków Krajobrazowych Ośrodek Zamiejscowy w Lubartowie, stwierdzając, że wyrobisko położone jest na terenie Czerniejowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu, gdzie obowiązuje szczególna dbałość o zachowanie walorów przyrodniczych, krajobrazowych i kulturowych, obejmującym tereny chronione ze względu na wyróżniający się krajobraz o zróżnicowanych ekosystemach wartościowe ze względu na możliwość zaspokajania potrzeb związanych z turystyką i wypoczynkiem, a także pełnioną funkcją korytarzy ekologicznych. Znaczna ilość drzew stanowi miejsce bytowania zwierząt m.in. zajęcy i saren oraz wielu gatunków ptaków. Może ono również tworzyć korytarz ekologiczny pomiędzy ekosystemami polnymi, łąkowymi, leśnymi i wodnymi. Drzewa oraz rosnąca na zboczach roślinność pełnią istotną funkcję przeciwerozyjną i przeciwosuwiskową.
Ponadto organ stwierdził, że nawiezienie dużej ilości ziemi powoduje szybsze i gwałtowniejsze spływy wód opadowych, które mogą rozpocząć zjawiska osuwiskowe - zagrożona zostanie zabudowa znajdująca się w dolinie rzeki, obejmującej obszar o wysokich walorach kulturowych i krajobrazowych.
Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, Nadzór Wodny w Lublinie również wydało negatywną opinię w sprawie rekultywacji (pismo z 31 maja 2021 r. znak: LU.3.3.522.2.2021), wskazując m.in., że "rzeka Kosarzewka na odcinku zlokalizowanym na wysokości działek o nr ewid. [...] i [...] w m. B. D. K., gm. B., powiat lubelski przepływa korytem o szerokości 4,0 - 6,0 m z wyraźnie zarysowanym głębokim wcięciem doliny rzecznej (w kształcie litery U) charakterystycznym dla środkowego biegu rzeki. Zarówno część prawobrzeżna (teren obrębu B. K. D.), jak i część lewobrzeżna (teren obrębu B. D.) wyróżniają się większymi wysokościami względnymi i bezwzględnymi w porównaniu do odcinka źródłowego czy odcinka ujściowego rzeki. Ponadto, organ zauważył, że działki o nr ewid. [...] i [...] w m. B. D. K., zlokalizowane są na wyniesieniu doliny rzeki Kosarzewki, dlatego zmiana ukształtowania terenu ww. działek może wpłynąć na kierunek i natężenie odpływu wód opadowych lub roztopowych z tego terenu a tym samym szkodliwie oddziaływać na grunty sąsiednie.
Prezes Wyższego Urzędu Górniczego w postanowieniu z 12 sierpnia 2021 r., znak: PR.536.3.2021, ldz.24686/08/2021/TM, umorzył w całości postępowanie prowadzone przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w Lublinie, jako organu opiniującego wydanie decyzji na rekultywację w odniesieniu do działalności górniczej. Powodem umorzenia postępowania prowadzonego przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w Lublinie był fakt, że na terenie działek o nr: [...] i [...] w m. B. K. D. nie stwierdzono żadnego poeksploatacyjnego wyrobiska odkrywkowego wymagającego rekultywacji, w tym przy użyciu odpadów lub innych mas ziemnych. Organ wskazał, że na części działki nr [...] znajdują się masy ziemne wymieszane z kamieniami oraz odpadami budowlanymi, przy czym teren jest wyrównany, opadający w kierunku doliny rzeki Kosarzewki skarpą o wysokości około 3 m, ponadto zadarniony i stabilny - nie stwierdzono osuwisk. Z kolei na działce nr [...] brak jest odpadów, powierzchnia gruntów pokryta jest roślinnością trawiastą łąkową w części stanowi trwały użytek zielony pastwiskowy. Na terenie obu działek występują częściowe zadrzewienia oraz liczne drzewa gatunków leśnych m.in.: sosna pospolita, osika, olsza, brzoza, dąb. Tereny te wykazują naturalne cechy przyrodnicze i wpisują się w otaczający krajobraz rzeki Kosarzewki, wzdłuż której został wytyczony szlak rowerowy "Doliną Kosarzewki". W dolinie rzeki znajduje się także zabudowa mieszkaniowa, dla której roboty ziemne na usytuowanej wyżej skarpie mogą stanowią potencjalne zagrożenie.
Po przeprowadzonych oględzinach sporządzona została "Opinia z zakresu oceny drzewostanu" przez inż. leśnictwa M. D., w której wskazano, że w części działki nr [...] dominuje drzewostan składający się z gatunków drzew Topola osika w udziale ok. 65%, Olsza czarna w udziale ok. 20%, Brzoza brodawkowa w udziale ok. 10%, pojedynczo pozostałe gatunki, tj. Czereśnia dzika, Lipa drobnolistna, Wierzba iwa, Śliwa ałycza, natomiast w zadrzewionej części działki nr 244/6 nastąpiło zmieszanie jednostkowe gatunków Topola osika, Olsza czarna, Brzoza brodawkowa, Sosna pospolita i Dąb szypułkowy. Zadrzewienie o pokroju drzewostanu w tym miejscu pełni wszystkie jego funkcje, szczególnie na terenie o nierównym podłożu, stromych skarpach i bliskim sąsiedztwie cieku wodnego, wpływa ochronnie na glebę poprzez zabezpieczenie osuwania się ziemi, wiatrochronne gdyż chroni przed nagłymi podmuchami wiatru oraz reguluje stosunki wodne poprzez wchłanianie nadmiaru wody. Drzewostan pełni też bardzo ważną rolę dla pobliskiej fauny, dając jej schronienie widoczne poprzez liczne ślady bytowania ptaków np. gniazda, miejsca spoczynku saren oraz lisie nory. Biegły stwierdził, że prowadzenie prac ziemnych na tym terenie spowoduje degradację cennego przyrodniczo miejsca, zniszczenie ostoi fauny oraz zdewastowanie porastającej flory.
Organ podniósł, że Lubelski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (WIOŚ) na terenie planowanej rekultywacji gruntów na działkach o nr: [...] i [...], w dniu 8 października 2020 r. dokonał oględzin, podczas których nie stwierdzono obecności odpadów budowlanych, tj. krawężników drogowych, opon, rur PCV, styropianu, kabli. Jednakże podczas oględzin przeprowadzonych 26 kwietnia 2021 r. przez Starostwo Powiatowe w Lublinie stwierdzono, że na działce nr [...] znajdowały się masy ziemne zmieszane z kamieniami i odpadami budowlanymi. O fakcie tym został poinformowano WIOŚ pismem z 29 kwietnia 2021 r. znak: [...] W odpowiedzi na powyższe pismo WIOŚ poinformował, że w dniach 22 i 24 czerwca 2021 r. przeprowadził kontrolę w firmie skarżącego, połączoną z oględzinami działek o nr: [...] i [...], podczas której stwierdzono, że na działce nr [...] znajdują się odpady, tj. wymieszane z gruntem niewielkie ilości odpadów o charakterze budowlanym, elementy cegieł, gruz betonowy itp. przy wjeździe na działce, po lewej stronie obecność płyty betonowej. W ocenie organu odpady te powinny być niezwłocznie usunięte.
W ocenie organu pierwszej instancji, planowana przez skarżącego rekultywacja jest niepotrzebna natomiast była tylko pretekstem do składowania odpadów. Organ podniósł także, że jest niedopuszczalne przekształcanie terenu na działkach o nr: [...] i [...], w tym nawożenie mas ziemnych stanowiących odpad wg ustawy o odpadach czy tym bardziej odpadów budowlanych i ich zasypywanie masami ziemnymi czy sztuczne nadbudowywanie skarp w dolinie rzeki Kosarzewki. Organ stwierdził, że działki o nr [...] i [...] nie wymagają żadnej rekultywacji, gdyż nie stwierdzono prowadzenia tam jakiejkolwiek działalności górniczej, a stanowią obecnie naturalne użytki, co zostało stwierdzone podczas oględzin i wynika także z postanowienia Wyższego Urzędu Górniczego z 12 sierpnia 2021 r.
W odwołaniu od powyższej decyzji, M. Ś. zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 84 k.p.a., poprzez pominięcie wniosków dowodowych złożonych w piśmie z 14 maja 2021 r. oraz dokonanie wybiórczej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przejawiającej się w: braku ustosunkowania się przez organ pierwszej instancji do protokołu kontroli WIOŚ w Lublinie z 12 listopada 2020 r.; pominięcie treści postanowienia z 12 sierpnia 2021 r. wydanego przez Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w zakresie w jakim wskazuje on, że cyt.: "Prezes Wyższego Urzędu Górniczego nie przesądza również o konieczności czy też braku konieczności rekultywacji ww. terenu". Wskazał także na naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 85 k.p.a., poprzez: przeprowadzenie oględzin bez udziału wszystkich wskazanych we wniosku dowodowym strony przedstawicieli organów opiniujących projekt rekultywacji; pominięcie i niewzięcie pod uwagę wniosku z 5 sierpnia 2020 r. wraz z załącznikami w postaci wypisów z rejestru gruntów dla działek o nr: [...] i [...], położonych w miejsc. B. K.-D. oraz dokumentacji zdjęciowej wykonanej przez organ pierwszej instancji, a ponadto pisma z 20 kwietnia 2021 r. oraz pisma WIOŚ w Lublinie z 28 czerwca 2021 r.
Odwołujący zarzucił również naruszenie art. 8 i art. 107 § 1 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, a także naruszenie prawa materialnego, tj. art. 22 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawną odmowę wydania decyzji oraz § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Nr 40 Wojewody Lubelskiego z 17 lutego 2006 r. w sprawie Czerniejowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu oraz § 5 pkt 2 lit. e i f uchwały Nr XLII/251/09 Rady Miejskiej w Bychawie z dnia 29 grudnia 2009 r. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.
SKO w L., decyzją z 21 marca 2023 r., nr [...], utrzymało powyższą decyzję w mocy. Kolegium stwierdziło, że rekultywacja na objętym wnioskiem terenie jest zbędna, a ponadto prace rekultywacyjne planowane przez skarżącego są pracami ziemnymi trwale zniekształcających rzeźbę terenu, a takich prac zabraniają przytoczone wyżej przepisy planu zagospodarowania przestrzennego oraz rozporządzenia Nr [...] Wojewody L. z dnia 17 lutego 2006 r. w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu. Dodatkowo prace takie zniszczyłyby szatę roślinną na tym terenie, gdzie występuje ponad 100 gatunków roślin rzadkich i chronionych, który to teren stanowi ostoję zwierzyny i ptactwa.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, SKO uznało za niezasadny zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 84 k.p.a. poprzez pominięcie wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącego w piśmie procesowym z 14 maja 2021 r. dotyczących dopuszczenia i przeprowadzenia dowodów z opinii biegłych: 1/ opinii z zakresu dendrologii; 2/ opinii z zakresu hydrologii; 3/ opinii z zakresu ochrony środowiska - powierzchni ziemi i wód oraz gospodarki wodnej.
SKO podniosło, że akta sprawy zawierają "Opinię w zakresie oceny stanu drzewostanu" na działkach o nr: [...] i [...], sporządzoną 26 kwietnia 2021 r. przez Inspektora ds. lasów inż. M. D. z Wydziału Ochrony Środowiska Rolnictwa i Leśnictwa Starostwa Powiatowego w Lublinie, sprawującego nadzór nad lasami na terenie Gminy B.. Kolegium nie znalazło podstaw, aby podważać ustalenia tej opinii. Ponadto, wyjaśniło, że wywoływanie opinii z zakresu hydrologii oraz opinii z zakresu ochrony środowiska - powierzchni ziemi i wód oraz gospodarki wodnej było zbędne. SKO dodało, że organ pierwszej instancji zwrócił się o opinie zarówno do Dyrektora Zespołu Lubelskich Parków Krajobrazowych jak i do Dyrektora Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie - Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Lublinie i takie opinie uzyskał. Pomimo, że opinie te nie są opiniami biegłych, to powołując się na art. 75 § 1 k.p.a., zostały uznane za wystarczające.
Zdaniem SKO, organ pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego, a ponadto materiał ten był wystarczający do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Organ, powołując się na pismo Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 31 maja 2021 r., stwierdził, że to, iż na planowanym terenie rekultywacji nie znajdują się cieki wodne, ponadto obszar ten znajduje się powyżej zwierciadła wód gruntowych i podziemnych a w bezpośrednim sąsiedztwie wyrobiska znajdują się grunty rolne i zadrzewienia śródpolne nie oznacza, że w procesie rekultywacji nie doszłoby do zakłócenia stosunków wodnych w zakresie odprowadzenia wód opadowych dotyczących kierunku i natężenia ich odpływu.
Ponadto Kolegium wyjaśniło, że stwierdzenie w treści postanowienia z 12 sierpnia 2021 r. Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego, że: "Prezes Wyższego Urzędu Górniczego nie przesądza również o konieczności czy też braku konieczności rekultywacji ww. terenu", wbrew twierdzeniom skarżącego, oznacza tylko tyle, że strona odwołująca nie ma prawnego obowiązku przeprowadzenia rekultywacji, gdyż nie prowadziła ona działalności górniczej na tym terenie. Ponadto okoliczność, jaki podmiot składował odpady na działkach o nr: [...] i [...], także nie ma prawnego znaczenia dla rozstrzygnięcia zapadłego w sprawie. Podobnie - zdaniem Kolegium - nie ma znaczenia okoliczność, że w oględzinach nie brali udziału przedstawiciele organów opiniujących, a istotne jest, że w oględzinach brały udział strony postępowania.
Zdaniem SKO, zaskarżona decyzja zawiera wystarczające uzasadnienie prawne i obszerne uzasadnienie faktyczne. Kolegium nie znalazło podstaw do twierdzenia, że organ naruszył art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. Chybiony - zdaniem SKO - jest zarzut naruszenia art. 22 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, które to przepisy zostały prawidłowo zastosowane i zasadna była odmowa wydania objętej wnioskiem decyzji, z uwagi na okoliczność niespełnienia przez wnioskodawcę wszystkich przesłanek do wydania decyzji pozytywnej.
W ocenie Kolegium, nietrafny był także zarzut naruszenia § 5 ust. 1 pkt 5 Rozporządzenia Nr 40 Wojewody Lubelskiego z dnia 17 lutego 2006 r. w sprawie Czerniejowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu oraz § 5 pkt 2 lit. e) i f ) uchwały Nr XLII/251/09 Rady Miejskiej w Bychawie z dnia 29 grudnia 2009 r. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Organ pierwszej instancji prawidłowo - zdaniem Kolegium - przyjął, że planowane przez odwołującego działania mają postać "prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu" oraz zmierzają do "dokonywania zmian stosunków wodnych". SKO podniosło, że rozporządzenie Nr 40 Wojewody Lubelskiego z dnia 17 lutego 2006 r. w sprawie Czerniejowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu nie zawiera definicji "prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu", co nie oznacza, że takimi pracami nie są prace rekultywacyjne planowane przez odwołującego. W ocenie organu, planowane przez odwołującego prace zniekształciłyby rzeźbę terenu objętego wnioskiem i doprowadziłyby do zmiany stosunków wodnych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżący zarzucił powyższemu rozstrzygnięciu:
1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez uwzględnienie przy wydawaniu decyzji wyłącznie interesu publicznego z całkowitym pominięciem przy załatwianiu sprawy interesu społecznego oraz słusznego interesu obywatela (skarżącego);
b) naruszenie art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na to, że organ II instancji ograniczył się tylko i wyłącznie do ponownego przywołania stanowiska i ocen organu I instancji, a więc nie uczynił zadość normatywnym warunkom merytorycznego rozstrzygania w postępowaniu odwoławczym, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia należyte dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji;
c) naruszenie art. 9 i art. 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji organu I instancji, przy wyłącznym ograniczeniu się jedynie do ponownego przytoczenia oceny dokonanej przez organ I instancji;
d) naruszenie art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a oraz art. 84 k.p.a. poprzez bezzasadne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie nie było zasadne dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów zgłoszonych przez stronę w piśmie procesowym z 14 maja 2021 r., z opinii niezależnych biegłych tj.
• z opinii z zakresu dendrologii (na okoliczności wskazane w treści pisma z dnia 14 maja 2021 r.; pkt 3 lit. a tego pisma);
• z opinii z zakresu hydrologii (ochrona stosunków wodnych w gruntach, oddziaływanie na środowisko) (na okoliczności wskazane w treści pisma z dnia 14 maja 2021 r.; pkt. 3 lit. b tego pisma);
• z opinii z zakresu ochrony środowiska - powierzchni ziemi i wód oraz gospodarki wodnej (na okoliczności wskazane w treści pisma z dnia 14 maja 2021 r.; pkt. 3 lit. c tego pisma);
pomimo tego że okoliczności, których miały dotyczyć przedmiotowe opinie, a które w ocenie skarżącego są istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy nie zostały w żądanym zakresie udowodnione, ponieważ ustalenia w rzeczonym zakresie zostały wyłącznie poczynione w oparciu o opinie o jakich mowa w art. 22 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, które są oparte na subiektywnych odczuciach podmiotów je wydających, niepopartych żadnymi wiarygodnymi źródłami dowodowymi oraz nie zawierają kategorycznych wniosków; subiektywne odczucia organu I instancji co do stanu faktycznego sprawy oraz o opinie wystawione przez pracowników organu I instancji niebędących biegłymi ani nie posiadającymi uprawnień merytorycznych w zakresie objętym opiniowaniem (M. D.) - co w rezultacie doprowadziło do tego, że istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczności faktyczne nie zostały wyjaśnione w sposób o jakim mowa w art. 77 § 1 k.p.a.;
e) naruszenie art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a. art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a oraz art. 84 k.p.a. poprzez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie nie było zasadne dopuszczenie i przeprowadzenie wniosku dowodowego skarżącego z pisma z 14 maja 2021 r., a polegającego na zwróceniu się do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Lublinie o wydanie opinii w przedmiocie: ustalenia wpływu planowanej na działkach nr [...] oraz [...] położonych w miejscowości B. D.-K. rekultywacji na znajdujące się w jego sąsiedztwie grunty rolne i zadrzewienia śródpolne; ustalenia czy w granicach planowanej rekultywacji znajdują się tereny chronione ze względu na wyróżniający się krajobraz o zróżnicowanych ekosystemach oraz tereny pełniące funkcje turystyczne i korytarzy ekologicznych; czy planowana rekultywacja i sposób jej przeprowadzenia (w sposób opisany w planie rekultywacji) może wpłynąć na obszary z nim sąsiadujące - jeśli tak to w jaki sposób; czy planowana rekultywacja (w sposób opisany w planie rekultywacji) spowoduje osuwanie się mas ziemi z zagrożeniem dla sąsiadujących obszarów mieszkaniowych oraz powstanie silnej erozji wodnej czy też sposób wykonania planowanej rekultywacji zapobiegnie lub zmniejszy prawdopodobieństwo wystąpienia tych zjawisk - co doprowadziło do tego, że istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczności faktyczne nie zostały wyjaśnione w sposób o jakim mowa w art. 77 § 1 k.p.a. - tj. "w sposób wyczerpujący" czyli z uwzględnieniem tak materiału dowodowego zebranego przez organ jak i wniosków dowodowych, które zmierzały do pełnego i kompleksowego wyjaśnienia sprawy zgodnie z naruszonym przez organ II instancji art. 75 § 1 k.p.a;
f) naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie wadliwej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w postaci protokołu kontroli WIOŚ w Lublinie z 12 listopada 2020 r. obejmującego wnioski pokontrolne z kontroli wykonanej w dniach 8 października 2020 – 12 listopada 2020 r. w zakresie w jakim wskazuje on na to, że na planowanym terenie rekultywacji:
• nie znajdują się cieki wodne;
• obszar ten znajduje się powyżej zwierciadła wód gruntowych i podziemnych;
• w bezpośrednim sąsiedztwie wyrobiska znajdują się grunty rolne i zadrzewienia śródpolne (ważne: w sąsiedztwie a nie na nim) a polegający na uznaniu, że mimo braku w obszarze planowanej rekultywacji cieków wodnych, położenia obszaru powyżej zwierciadła wód gruntowych i podziemnych oraz położenia w sąsiedztwie obszaru planowanej rekultywacji wyłącznie zadrzewień śródpolnych i gruntów rolnych - możliwe jest zakłócenie stosunków wodnych lub zniszczenie flory o szczególnym znaczeniu dla tego terenu, mimo, że takowe tamże nie występują - co w rezultacie doprowadziło do tego, że istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczności faktyczne zostały ukształtowane przez organ II instancji w sposób sprzeczny z rzeczywistym stanem rzeczy a więc w sprzeczności z treścią art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.;
g) naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez wyprowadzenie z materiału dowodowego w postaci postanowienia z dnia 12 sierpnia 2021 r. wydanego przez Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego, wniosków z niego nie wynikających - a mianowicie takich, że zdaniem organu skarżący nie ma prawa dokonywania rekultywacji z uwagi na fakt braku zlokalizowania na planowanym jej obszarze śladów jakiejkolwiek działalności górniczej podczas gdy to sam organ II instancji przywołał w treści skarżonej decyzji przepis art. 4 pkt. 18 ustawy z dnia 19 czerwca 2017 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, zgodnie z którym przesłankami/cechami rekultywacji są li tylko "nadanie lub przywrócenie gruntom zdegradowanym albo zdewastowanym wartości użytkowych lub przyrodniczych przez właściwe ukształtowanie rzeźby terenu, poprawienie właściwości fizycznych i chemicznych, uregulowanie stosunków wodnych, odtworzenie gleb, umocnienie skarp oraz odbudowanie lub zbudowanie niezbędnych dróg", z którego przepisu nie wynika aby rekultywacja mogła być wykonywana wyłącznie względem terenów zdewastowanych przez działalność górniczą - co w rezultacie doprowadziło do tego, że istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczności faktyczne zostały ukształtowane przez organ II instancji w sposób sprzeczny z rzeczywistym stanem rzeczy a więc w sprzeczności z treścią art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.;
h) naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez wyprowadzenie z materiału dowodowego w postaci: wniosku skarżącego o wydanie decyzji w zakresie planowanej rekultywacji; protokołu oględzin z dnia 26 kwietnia 2021 r. oraz pisma WIOŚ w Lublinie z dnia 28 czerwca 2021 r. wniosków z nich nie wynikających i przyjęcie w ślad za organem I instancji, że rzeczywistym celem planowanej rekultywacji terenu jest składowanie na nim odpadów - podczas gdy z w/w dokumentów wynika, że odpady są nawożone przez osoby inne niż skarżący oraz że skarżący we władanie działkami numer [...] i [...] wejdzie dopiero w momencie wydania zgody na rekultywację gruntu - co w rezultacie doprowadziło do tego, że istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczności faktyczne (planowany cel rekultywacji) zostały ukształtowane przez organ II instancji w sposób sprzeczny z rzeczywistym stanem rzeczy a więc w sprzeczności z treścią art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.;
i) naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie w ślad za organem I instancji wybiórczej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego z pominięciem jego istotnej części tj. wniosku z 5 sierpnia 2020 r. wraz z załącznikami w postaci wypisów z rejestru gruntów dla działek o nr. [...] i [...] położonych w miejscowości B. K.-D. (Gmina B., powiat [...]); dokumentacji zdjęciowej wykonanej przez organ I instancji, pisma z dnia 20 kwietnia 2021 r. oraz pisma WIOŚ w Lublinie z dnia 28 czerwca 2021 r. z których to dokumentów bezspornie wynika, że obszar wobec, którego skarżący planuje rekultywację stanowią nieużytki, pastwiska trawiaste, grunty orne oraz tereny rolne zadrzewione i zakrzewione w sposób samoistny (samosiejki), podczas gdy organ I i II instancji w sposób sprzeczny z zasadami logicznego rozumowania przyjął w ślad za opiniami Zespołu Lubelskich Parków Krajobrazowych, Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie oraz Urzędu Miasta B., że planowany teren rekultywacji stanowi obszar o szczególnych walorach kulturowych, przyrodniczych, krajobrazowych oraz obejmuje tereny chronione ze względu na wyróżniający go krajobraz o zróżnicowanych ekosystemach a także teren istotny pod względem turystycznym a zatem podlega on szczególnej ochronie uzasadniającej odmowę wydania decyzji mimo spełnienia przez skarżącego ustawowych przesłanek do wydania decyzji odmiennej treści - co w rezultacie doprowadziło do tego, że istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczności faktyczne (charakter i walory obszaru objętego planowaną rekultywacją) zostały ukształtowane przez organ II instancji w sposób sprzeczny z rzeczywistym stanem rzeczy a więc w sprzeczności z treścią art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.;
j) naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez wyprowadzenie z materiału dowodowego sprawy w postaci: wniosku z 5 sierpnia 2020 r. wraz z załącznikami; protokołu kontroli WIOŚ z 12 listopada 2020 r. NR WIOS-LUBL 410/2020; pisma Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Lublinie z 28 czerwca 2021 r. wniosków z nich nie wynikających a polegający na uznaniu, że mimo braku w obszarze planowanej rekultywacji cieków wodnych, położenia obszaru powyżej zwierciadła wód gruntowych i podziemnych oraz położenia w sąsiedztwie obszaru planowanej rekultywacji wyłącznie zadrzewień śródpolnych i gruntów rolnych - możliwe jest zakłócenie stosunków wodnych lub zniszczenie flory o szczególnym znaczeniu dla danego terenu, mimo tego, że takowe tamże nie występują, co organ I i II instancji wadliwie ustalił w oparciu o opinie wydane przez Zespół Lubelskich Parków Krajobrazowych, Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie oraz Urząd Miasta B. pomimo tego, że w rzeczonym zakresie dokumenty przedstawione przez te organy nie zawierają żadnych analiz potwierdzających postawioną w nich tezę, a wyrażają wyłącznie przypuszczenia co do możliwości wystąpienia takich jak wskazane powyżej ewentualnych zdarzeń w postaci zanieczyszczeń cieków wodnych oraz zagrożeń dla lokalnej flory bez wskazania jakiego rodzaju i w jakich sytuacjach związanych z wykonywaniem planowanej rekultywacji miałoby to mieć miejsce (powszechne stosowanie w w/w opiniach słowa "może", "możliwe" potwierdza stanowisko skarżącego, że są to li tylko subiektywne przypuszczenia a nie obiektywne ustalenia mające walor dowodu ze specjalistycznej opinii);
k) poprzez błąd w ustaleniach faktycznych polegający na wyprowadzeniu ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego tj. - wniosku skarżącego z 5 sierpnia 2020 r. wraz z załącznikami, wniosków z niego niewynikających poprzez przyjęcie, że teren planowanej rekultywacji będzie miał negatywny wpływ na znajdujące się na obszarze planowanej rekultywacji tereny chronione ze względu na wyróżniający się krajobraz o zróżnicowanych ekosystemach oraz tereny pełniące funkcje turystyczne i korytarzy ekologicznych, podczas gdy zarówno organ I jak i II instancji nie udowodnił istnienia żadnych szczególnych walorów przyrodniczych, ekologicznych i turystycznych w obrębie obszaru planowanej rekultywacji – co w rezultacie doprowadziło do utrzymania w mocy wadliwej decyzji;
2.naruszenia prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy:
a) art. 4 pkt. 18 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez błędną wykładnię wynikającą z niedostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i w rezultacie przyjęcie, że planowane przez skarżącego prace rekultywacyjne dotyczące terenu objętego wnioskiem nie wyczerpują dyspozycji wskazanej normy prawnej podczas gdy ich przeprowadzenie doprowadzi obszar planowanej rekultywacji do stanu ukształtowania terenu tożsamego z terenami bezpośrednio z nim sąsiadującymi;
b) art. 22 ust. 1 pkt. 2 i 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawną odmowę wydania decyzji pozytywnej mimo spełnienia przez skarżącego wszystkich przesłanek pozytywnych determinujących pozytywne załatwienie sprawy;
c) § 5 ust. 1 pkt 5 Rozporządzenia Nr 40 Wojewody Lubelskiego z dnia 17 lutego 2006 r. w sprawie Czerniejowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu oraz § 5 pkt. 2 lit. e i f uchwały Nr XLII/251/09 Rady Miejskiej w Bychawie z dnia 29 grudnia 2009 r. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie a w rezultacie przyjęcie, że planowane przez skarżącego działania mają postać "prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu" oraz zmierzają do "dokonywania zmian stosunków wodnych" podczas gdy zarówno organ I instancji jak i organ II instancji nie udowodnił jakiego konkretnie rodzaju prace mieszczą się w dyspozycji wskazanych przepisów (tj. jakie konkretne prace mieszczą się w granicach wynikającego z nich zakazu) ani tego czy planowane przez skarżącego prace należą do tego katalogu tj. w jakikolwiek sposób zniekształciłyby rzeźbę obszaru objętego wnioskiem lub doprowadziłyby do zmiany stosunków wodnych w jego granicach i w jego sąsiedztwie.
Mając powyższe na uwadze, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów zgłoszonych przez stronę w piśmie z 14 maja 2021 r., a także zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że ocena prawidłowości działań organów administracji publicznej w niniejszej sprawie wymaga w pierwszej kolejności uwzględnienia materialnoprawnych zasad oraz reguł postępowania, określonych w przepisach ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2409 ze zm.; dalej: u.o.g.r.l.). W ustawie tej określono zasady ochrony gruntów rolnych i leśnych. Między innymi przyjęto zasadę ograniczenie przeznaczania gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne; zapobiegania procesów degradacji i dewastacji, a także reguły rekultywacji i poprawiania wartości użytkowej gruntów (art. 1 w zw. z art. 3 u.o.g.r.l.).
W świetle art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ochrona tych gruntów polega - między innymi - na ograniczaniu przeznaczania ich na cele nierolnicze lub nieleśne oraz rekultywacji i zagospodarowaniu gruntów na cele rolnicze. Zgodnie z art. 4 pkt 18 tej ustawy, rekultywacja gruntów oznacza nadanie lub przywrócenie gruntom zdegradowanym albo zdewastowanym wartości użytkowych lub przyrodniczych przez właściwe ukształtowanie rzeźby terenu, poprawienie właściwości fizycznych i chemicznych, uregulowanie stosunków wodnych, odtworzenie gleb, umocnienie skarp oraz odbudowanie lub zbudowanie niezbędnych dróg.
Analiza postępowania przeprowadzonego w niniejszej sprawie, a także ocena przyjętych przez organ kryteriów i przesłanek, w oparciu o które wydano decyzję o odmowie określenia osoby obowiązanej, kierunku i terminu wykonania rekultywacji gruntów o pow. 1,50 ha na działkach nr: [...] i [...] w miejscowości B. K. D., wskazuje, że organy w sposób prawidłowy i niebudzący wątpliwości ustaliły wszystkie istotne okoliczności sprawy oraz oceniły je w świetle trafnie zinterpretowanych przesłanek zawartych w cyt. ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych, czemu dały wyraz w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu kwestionowanej decyzji.
W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że z akt sprawy bezspornie wynika, że działki objęte wnioskiem skarżącego, tj. działka nr: [...] i [...] położone są na terenie Czerniejowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu. Powyższe znajduje potwierdzenie w rozporządzeniu Wojewody Lubelskiego Nr 40 z 17 lutego 2006 r. w sprawie Czerniejowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. Woj. Lubel. Nr 65 z dnia 31 marca 2006 r. poz. 1225), zawierającym opis granic obszaru, a także kopii części mapy Czerniejowskiego Obszaru Chronionego z zaznaczoną granicą obszaru chronionego, opracowaniu graficznym mapy całego Czerniejowskiego Obszaru Chronionego sporządzonym przez Regionalną Dyrekcję Ochrony Środowiska (wydruk z qeoserwis.qov.pl) oraz wydruku mapy z portalu e-mapa.net ze wskazaniem lokalizacji dz. o nr ew.: [...] i [...] na terenie Czerniejowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu. Oczywistym jest przy tym, że organy zobligowane były do uwzględnienia postanowień Uchwały Nr XLII/251/09 Rady Miejskiej w Bychawie z dnia 29 grudnia 2009 r., w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Bychawa (ogłoszona w Dz. Urz. Woj. Lubel. Nr 42, poz. 919 z dnia 20 kwietnia 2010 r.).
Postanowienie zawarte w § 5 pkt 2 lit. e) i lit. f) ww. uchwały jest jednoznaczne w jego normatywnej treści. Co istotne, treść tej normy prawnej ustaliły organy w oparci o niebudzące wątpliwości znaczenie językowe przepisu, który stanowi wprost, że dla obszaru położonego w granicach Czerniejowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu, określonych na rysunku planu i zmiany planu, obowiązują zasady gospodarowania ustanowione rozporządzeniem Nr 40 Wojewody Lubelskiego z dnia 17 lutego 2006 r. (Dz. Urz. Woj. Lubel. Nr 65, poz. 1225 z dnia 31 marca 2006 r.). Na obszarze zakazuje się: e) wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, z wyjątkiem prac związanych z zabezpieczeniem przeciwsztormowym, przeciwpowodziowym lub przeciwosuwiskowym lub utrzymaniem, budową, odbudową, naprawą lub remontem urządzeń wodnych; f) dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli służą innym celom niż ochrona przyrody lub zrównoważone wykorzystanie użytków rolnych i leśnych oraz racjonalna gospodarka wodna lub rybacka.
Zgodnie natomiast z § 1 - § 3 rozporządzenia Nr 40 Wojewody Lubelskiego z dnia 17 lutego 2006 r. w sprawie Czerniejowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu, (§ 1.1.) Czerniejowski Obszar Chronionego Krajobrazu obejmuje tereny chronione ze względu na wyróżniający się krajobraz o zróżnicowanych ekosystemach, wartościowe ze względu na możliwość zaspokajania potrzeb związanych z turystyką i wypoczynkiem, a także pełnioną funkcją korytarzy ekologicznych. Rozporządzenie wskazuje wprost, ze powyższy obszar zajmuje powierzchnię [...] ha i położony jest w powiecie lubelskim (gminy: J., G., S., K., N. D., miasta i gminy B., miasta L.) oraz w powiecie świdnickim (gminy: P. i M.) - opis granic obszaru określa załącznik do rozporządzenia.
Stosownie zaś do § 5 ust. 1 pkt 5 i pkt 6 tego rozporządzenia, na obszarze zakazuje się: "5) wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, z wyjątkiem prac związanych z zabezpieczeniem przeciwsztormowym, przeciwpowodziowym lub przeciwosuwiskowym lub utrzymaniem, budową, odbudową, naprawą lub remontem urządzeń wodnych; 6) dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli służą innym celom niż ochrona przyrody lub zrównoważone wykorzystanie użytków rolnych i leśnych oraz racjonalna gospodarka wodna lub rybacka".
Powyższe zapisy planu zagospodarowania przestrzennego gminy B. oraz szczegółowe postanowienia rozporządzenia Wojewody Lubelskiego w sprawie Czerniejowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu nie pozostawiają wątpliwości, że organ trafnie uznał za niedopuszczalne wydanie decyzji uwzględniającej żądanie skarżącego w sprawie rekultywacji spornego gruntu - działek o nr: [...] i [...] w m. B. K. D., gm. B., pow. lubelski. Nie budzi wątpliwości, że rozpatrując żądanie strony organy miały prawny obowiązek uwzględnienia mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa miejscowego, jak też przepisów regulujących status Czerniejowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu. Odwołanie się więc w zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji do postanowień rozporządzenia Nr 40 Wojewody Lubelskiego z 17 lutego 2006 r. w sprawie Czerniejowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu oraz zapisów MPZP (wskazana wyżej uchwała Nr XXVIII/216/2000 Rady Miejskiej w Bychawie, zmieniona uchwałą Nr XLII/251/09 ) było konieczne, natomiast wykładnia tych przepisów i ich zastosowanie było prawidłowe.
Nie jest przy tym trafne stanowisko skarżącego, jakoby organ dokonał błędnej wykładni zapisów planu miejscowego i nie udowodnił jakiego konkretnie rodzaju prace mieszczą się w dyspozycji wskazanych wyżej regulacji prawa miejscowego. Zwrócić należy uwagę, że organ nie musiał czynić dodatkowych ustaleń co do rodzaju prac jakie zamierza przeprowadzić skarżący, skoro już w samym wniosku z 5 sierpnia 2020 r., skarżący wskazał, że planuje w ramach rekultywacji dokonanie wyrównania terenu, tj. zasypania istniejących wgłębień. Jest oczywiste, że wyrównanie terenu wiąże się z wykonaniem prac ziemnych, które trwale zniekształcające istniejącą rzeźbę terenu. Niewątpliwym jest zatem, że prace te mieszczą się w hipotezie wskazanych wyżej przepisów i ich wykonanie doprowadziłyby do zniekształcenia rzeźby terenu objętego wnioskiem, a także do zmiany stosunków wodnych w jego granicach.
Tym samym oczywista jest niezasadność zarzutu skarżącego, odnosząca się do naruszenia art. 4 pkt 18 u.o.g.r.l. Definicja ustawowa rekultywacji, którą powołano powyżej, jest jednoznaczna w swej treści i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. W związku z czym trafnie organy uznały, że zamierzone prace rekultywacyjne, doprowadzą sporny teren do zmiany jego ukształtowania i w konsekwencji jego degradacji.
Zauważyć należy, że zgodnie z art. 22 ust. 2 tej ustawy, przed wydaniem decyzji starosta zobowiązany jest zasięgnąć opinii: dyrektora właściwego terenowo okręgowego urzędu górniczego - w odniesieniu do działalności górniczej (pkt 1); dyrektora regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych lub dyrektora parku narodowego – w odniesieniu do gruntów o projektowanym leśnym kierunku rekultywacji (pkt 2); wójta (burmistrza, prezydenta miasta), na którego terenie znajdują się grunty podlegające rekultywacji (pkt 3).
Odnosząc się do powyższej regulacji, zauważyć należy, że organ wystąpił do wszystkich ww. podmiotów o uzyskanie opinii w sprawie rekultywacji. Przede wszystkim negatywną opinię w sprawie wydania decyzji dotyczącej rekultywacji na działkach nr [...] i [...], wydał Burmistrza B. (w drodze postanowienia z 3 grudnia 2021 r. znak: [...], utrzymanego w mocy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 19 maja 2022 r. znak: SK0.41/5041/LE/2021). W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ wskazał, że wydanie pozytywnej opinii w tej sprawie, stanowiłoby rażące naruszenie zapisów § 5 ust. 1 pkt 5 i pkt 6 rozporządzenia Nr 40 wojewody Lubelskiego z 17 lutego 2006 r. w sprawie Czerniejewskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu oraz § 5 pkt 2 lit. e i f uchwały nr XLII/251/09 Rady Miejskiej w Bychawie z 29 grudnia 2009 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Negatywną opinię w sprawie wniosku skarżącego, wydał także Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w Lublinie - postanowienie z 28 kwietnia 2021 r., znak: LUB.536.121.2020.MBG. W postanowieniu negatywnie zaopiniowano rolny kierunek rekultywacji, osobę zobowiązaną do rekultywacji, tj. M. Ś. i termin wykonania rekultywacji. Natomiast Prezes Wyższego Urzędu Górniczego postanowieniem z 12 sierpnia 2021 r. znak: PR.536.3.2021 ldz.24686/08/2021/TM, umorzył w całości postępowanie w sprawie opinii dotyczącej rekultywacji w odniesieniu do działalności górniczej stwierdzając, że poza ogólną informacją o prowadzeniu na terenie działek o nr: [...] eksploatacji w latach 70. i 80. XX wieku kruszywa naturalnego, brak jest dowodów potwierdzających wykonywanie działalności górniczej. W piśmie z 18 sierpnia 2021 -r. znak: ZLPK-OLu.OPK.411.39.2020 Zespół Lubelskich Parków Krajobrazowych - Ośrodek Zamiejscowy w Lubartowie zaopiniował negatywnie planowaną rekultywację.
Wszystkie więc organy opiniujące były zgodne co do zbędności bądź niedopuszczalności przeprowadzenia rekultywacji.
Pismem z Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody [...], Nadzór Wodny w L. z 31 maja 2021 r. znak: [...], zwrócono uwagę, że "Rzeka Kosarzewka na odcinku zlokalizowanym na wysokości działek o nr ewid. [...] i [...] w m. B. D. K., przepływa korytem o szerokości 4,0 - 6,0 m z wyraźnie zarysowanym głębokim wcięciem doliny rzecznej (w kształcie litery U) charakterystycznym dla środkowego biegu rzeki. Zarówno część prawobrzeżna (teren obrębu B. K. D.) jak i część lewobrzeżna (teren obrębu B. D.) wyróżniają się większymi wysokościami względnymi i bezwzględnymi w porównaniu do odcinka źródłowego czy odcinka ujściowego rzeki. PGWWP zauważyło, że działki o nr ewid. [...] i [...] w m. B. D. K., zlokalizowane są na wyniesieniu doliny rzeki K., dlatego zmiana ukształtowania terenu ww. działek może wpłynąć na kierunek i natężenie odpływu wód opadowych lub roztopowych z przedmiotowego terenu a tym samym szkodliwie oddziaływać na grunty sąsiednie. W związku z powyższym, także ten organ wyraził negatywną opinię w sprawie wnioskowanej rekultywacji.
W ocenie sądu, zgromadzony materiał dowodowy bezspornie wskazuje, że rozstrzygnięcie Kolegium uznające rekultywację na objętym wnioskiem terenie za niedopuszczalną, jest prawidłowe. Ponownego podkreślenia wymaga, że szczególnie istotna w tym kontekście jest okoliczność, że prace rekultywacyjne planowane przez skarżącego są pracami ziemnymi trwale zniekształcającymi rzeźbę terenu, a takich prac zabraniają przytoczone wyżej przepisy planu zagospodarowania przestrzennego gminy B. oraz rozporządzenia Nr 40 Wojewody Lubelskiego z dnia 17 lutego 2006 r. w sprawie Czerniejowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu.
W świetle powyższego, zarzuty w zakresie dotyczącym naruszenia przez organ przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego uznać należy za nieuzasadnione, a jednocześnie sąd nie stwierdził po stronie organu uchybień naruszających prawo, które należałoby wziąć pod uwagę z urzędu.
Z tych względów uznać należało, że skarga jest bezzasadna, i jako taka podlegało oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI