II SA/Lu 471/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzję Lekarza Weterynarii nakazującą natychmiastowy ubój 14 świń i zakazującą ich dalszego utrzymywania w gospodarstwie, a także utrzymaną przez nią decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że organy weterynaryjne nie wykazały należycie, dlaczego w tej konkretnej sytuacji konieczne było zastosowanie tak radykalnego środka, jakim jest nakaz uboju zwierząt, zamiast nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w określonym terminie. Podstawą prawną decyzji organów był art. 48b ust. 1 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt, który przewiduje dwie alternatywne możliwości działania: nakaz usunięcia uchybień lub nakaz uboju zwierząt. Sąd podkreślił, że wybór bardziej radykalnego środka musi być uzasadniony i zgodny z zasadą proporcjonalności, wynikającą z Konstytucji RP. W analizowanej sprawie, mimo początkowych uchybień w zakresie bioasekuracji, skarżąca podjęła działania naprawcze. Ponowna kontrola wykazała, że większość nieprawidłowości została usunięta. Jedynie mata dezynfekcyjna była uznana za 'za krótką', a dodatkowo stwierdzono nieprawidłowości w izolacji świń od zwierząt wolno żyjących (np. brak jednej deski w ścianie stodoły). Sąd uznał, że te uchybienia nie były na tyle rażące, aby uzasadniać natychmiastowy ubój zwierząt, zwłaszcza że nie stwierdzono objawów choroby zakaźnej. Organy nie wykazały, dlaczego łagodniejszy środek nie byłby wystarczający do ochrony przed rozprzestrzenianiem się chorób. W związku z tym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu pierwszej instancji, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie konieczności stosowania zasady proporcjonalności i wyczerpującego uzasadniania wyboru środków prawnych przez organy administracji, zwłaszcza w sprawach ingerujących w prawa jednostki.
Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z przepisami o ochronie zdrowia zwierząt i bioasekuracji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ weterynaryjny prawidłowo zastosował art. 48b ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt, nakazując ubój zwierząt i zakazując ich dalszego utrzymywania, zamiast nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie wykazał należycie, dlaczego w tej sytuacji konieczne było zastosowanie tak radykalnego środka, jakim jest nakaz uboju zwierząt, zamiast nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wybór środka bardziej radykalnego (ubój) musi być uzasadniony zasadą proporcjonalności i koniecznością. W tej sprawie skarżąca podjęła działania naprawcze, a stwierdzone uchybienia nie były na tyle rażące, by uzasadniać natychmiastowy ubój bez możliwości ich usunięcia.
Czy stwierdzone uchybienia w zakresie bioasekuracji (np. zbyt krótka mata dezynfekcyjna, brak jednej deski w ścianie stodoły) miały charakter rażący i uzasadniały natychmiastowy nakaz uboju zwierząt?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchybienia te nie miały charakteru rażącego w stopniu uzasadniającym natychmiastowy ubój zwierząt, zwłaszcza że skarżąca podjęła działania naprawcze i nie stwierdzono objawów choroby.
Uzasadnienie
Sąd ocenił, że uchybienia nie były rażące, a skarżącej należało umożliwić ich niezwłoczne usunięcie. Brak było dowodów na zakażenie stada, co mogłoby uzasadniać radykalne środki.
Przepisy (30)
Główne
u.o.z.z. art. 48b § ust. 1 pkt 1 i 2
Ustawa o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada proporcjonalności, wymagająca przydatności, konieczności i proporcjonalności w sensie ścisłym.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.i.r.z. art. 20 § ust. 2 i 2a
Ustawa o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt
u.s.i.r.z. art. 22 § ust. 2 pkt 3
Ustawa o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt
u.s.i.r.z. art. 23 § ust. 3
Ustawa o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt
rozporządzenie MRiRW z 6 maja 2015 r. art. 1 § ust. 1 pkt 1 lit. b, pkt 2, pkt 3, pkt. 4 lit. a i b, pkt 5, pkt 8 i pkt 10
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń
rozporządzenie MRiRW z 18 września 2003 r. art. 3
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków weterynaryjnych, jakie muszą spełniać gospodarstwa w przypadku, gdy zwierzęta lub środki spożywcze pochodzenia zwierzęcego pochodzące z tych gospodarstw są wprowadzane na rynek
rozporządzenie (WE) nr 1069/2009 art. 11 § ust. 1 lit. b
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r. określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi
rozporządzenie (WE) nr 1069/2009 art. 3 § w zw. z art. 2 ust. 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r. określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi
rozporządzenie MRiRW z 12 grudnia 2018 r. art. 2 § ust. 2 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 grudnia 2018 r. w sprawie księgi rejestracji bydła, świń, owiec lub kóz
rozporządzenie MRiRW z 12 grudnia 2018 r. art. 2 § ust. 2 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 grudnia 2018 r. w sprawie księgi rejestracji bydła, świń, owiec lub kóz
rozporządzenie MRiRW z 12 grudnia 2018 r. art. 3
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 grudnia 2018 r. w sprawie księgi rejestracji bydła, świń, owiec lub kóz
rozporządzenie MRiRW z 6 maja 2015 r. art. 1 § ust. 1d pkt 1
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń
rozporządzenie MRiRW z 6 maja 2015 r. art. 1 § ust. 1d pkt 2
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń
rozporządzenie MRiRW z 6 maja 2015 r. art. 2 § ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń
rozporządzenie MRiRW z 6 maja 2015 r. art. 1 § ust. 1e
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń
rozporządzenie MRiRW z 6 maja 2015 r. art. 2 § ust. 2 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń
rozporządzenie MRiRW z 6 maja 2015 r. art. 1 § ust. 1 pkt 4 lit. a
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń
rozporządzenie MRiRW z 6 maja 2015 r. art. 1 § ust. 1 pkt 4a
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń
rozporządzenie MRiRW z 6 maja 2015 r. art. 1 § ust. 1 pkt 5
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń
rozporządzenie MRiRW z 6 maja 2015 r. art. 1 § ust. 1 pkt 6
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń
rozporządzenie MRiRW z 6 maja 2015 r. art. 1 § ust. 1 pkt 7
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń
rozporządzenie MRiRW z 6 maja 2015 r. art. 1 § ust. 1 pkt 8
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń
rozporządzenie MRiRW z 6 maja 2015 r. art. 1 § ust. 1 pkt 9
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń
rozporządzenie MRiRW z 6 maja 2015 r. art. 1 § ust. 1 pkt 10
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie wykazały, dlaczego zastosowano środek radykalny (ubój) zamiast łagodniejszego (nakaz usunięcia uchybień). • Skarżąca podjęła działania naprawcze, a stwierdzone uchybienia nie były rażące. • Naruszenie zasady proporcjonalności wynikającej z Konstytucji RP.
Odrzucone argumenty
Argumenty organów o rażącym charakterze uchybień i konieczności natychmiastowego uboju. • Argumenty o skali zagrożenia ASF w regionie jako uzasadnienie radykalnych środków.
Godne uwagi sformułowania
organ musi wyczerpująco uzasadnić, dlaczego wybrał takie, a nie inne z dwóch alternatywnych rozstrzygnięć • decyzja, oparta o art. 48 ust. 1 pkt 2 u.o.z.z., która – z uwagi na swój radykalny charakter – powinna być podejmowana jedynie w ostateczności • organ ma obowiązek przestrzegania zasady proporcjonalności • nie można uznać, że czas konieczny do wykonania robót polegających na wyeliminowaniu uchybienia w postaci 'braku jednej deski w ścianie stodoły [...] byłby znaczny'
Skład orzekający
Grzegorz Grymuza
przewodniczący
Grażyna Pawlos-Janusz
sprawozdawca
Bogusław Wiśniewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie konieczności stosowania zasady proporcjonalności i wyczerpującego uzasadniania wyboru środków prawnych przez organy administracji, zwłaszcza w sprawach ingerujących w prawa jednostki."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z przepisami o ochronie zdrowia zwierząt i bioasekuracji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie procedur i zasady proporcjonalności przez organy administracji, nawet w kontekście ochrony zdrowia publicznego. Pokazuje też, że nawet drobne uchybienia nie zawsze muszą prowadzić do najsurowszych konsekwencji.
“Czy brak jednej deski w stodole może kosztować hodowcę całe stado? Sąd administracyjny odpowiada.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.