II SA/Lu 458/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za opóźnione złożenie sprawozdania, wskazując na konieczność zastosowania przepisów dotyczących stanu epidemii COVID-19.
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na Przedsiębiorstwo G. za opóźnione złożenie sprawozdania z opróżniania zbiorników bezodpływowych. Zarówno Burmistrz, jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze nałożyły kary, uznając brak możliwości przywrócenia terminu. WSA w Lublinie uchylił obie decyzje, wskazując na naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie brak zastosowania art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19, który wprowadzał szczególną procedurę przywracania terminów w okresie pandemii.
Przedmiotem skargi było nałożenie administracyjnej kary pieniężnej na Przedsiębiorstwo G. za przekazanie po terminie sprawozdania z opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych za I kwartał 2021 r. Organ pierwszej instancji (Burmistrz Miasta Hrubieszowa) nałożył karę w wysokości 13.000 zł, a organ odwoławczy (Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu) utrzymał decyzję, obniżając karę do 12.900 zł. Oba organy uznały, że przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach dotyczące kar pieniężnych nie przewidują uznaniowości ani możliwości przywrócenia terminu, a także nie stosują przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) dotyczących przywracania terminów czy odstąpienia od nałożenia kary. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżone decyzje, uznając, że organy naruszyły przepisy postępowania. Sąd wskazał, że w okresie stanu epidemii COVID-19 obowiązywał art. 15zzzzzn2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, który wprowadzał dodatkową procedurę umożliwiającą stronie złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Organy administracji nie zastosowały tej regulacji, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd podkreślił, że choć przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w sposób sztywny określają wysokość kary, to przepisy k.p.a. dotyczące przywracania terminów (art. 189e) oraz odstąpienia od nałożenia kary (art. 189f) mogą mieć zastosowanie, jeśli przepisy szczególne nie regulują tych kwestii w sposób kompletny. W tej sprawie brak było takiej kompletnej regulacji, a zatem należało zastosować przepisy k.p.a. Sąd uchylił decyzje obu instancji i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ administracji ma obowiązek zawiadomić stronę o uchybieniu terminu i umożliwić złożenie wniosku o jego przywrócenie na podstawie art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19 wprowadził szczególną procedurę przywracania terminów w okresie pandemii, która powinna być stosowana przez organy administracji. Niezastosowanie tej regulacji stanowi naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (15)
Główne
u.c.p.g. art. 9o § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
u.c.p.g. art. 9xb § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
ustawa o COVID-19 art. 15zzzzzn2
Ustawa z dnia 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 189a § § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 189d
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 189e
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 189f
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
k.p.a. art. 58 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji poprzez niezastosowanie art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19, który nakładał obowiązek zawiadomienia strony o uchybieniu terminu i umożliwienia złożenia wniosku o jego przywrócenie.
Godne uwagi sformułowania
Uchybienie organów rozstrzygających w sprawie polega natomiast na tym, że żaden z nich przedmiotowego uchybienia terminu do złożenia sprawozdania nie odniósł do stanu prawnego w związku z wystąpieniem na terenie kraju stanu epidemii z powodu COVID-19. W tej sytuacji niezastosowanie przez organ omawianej regulacji należy zakwalifikować jako naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy i skutkujące koniecznością wyeliminowania zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego.
Skład orzekający
Bogusław Wiśniewski
przewodniczący
Grzegorz Grymuza
sprawozdawca
Brygida Myszyńska-Guziur
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wskazanie na konieczność stosowania przepisów o przywracaniu terminów związanych z pandemią COVID-19 w postępowaniach administracyjnych, nawet jeśli przepisy szczególne nie odsyłają wprost do k.p.a."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których termin uchybiono w okresie obowiązywania stanu epidemii COVID-19 i zastosowania art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak przepisy nadzwyczajne (związane z pandemią) mogą wpływać na standardowe procedury administracyjne i jak ważne jest ich prawidłowe stosowanie przez organy.
“Pandemia COVID-19 ratuje firmę przed karą? Sąd wskazuje na kluczowy przepis, który pominęły organy.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Lu 458/22 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2022-10-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-06-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Bogusław Wiśniewski /przewodniczący/ Brygida Myszyńska-Guziur Grzegorz Grymuza /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Czystość i porządek Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 329 art. 134; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c; art. 135; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2022 poz 2000 art. 189a § 1 i 2; art. 189d; art. 189e; art. 189f Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2020 poz 2255 art. 15zzzzzn2 Ustawa z dnia 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw Dz.U. 2022 poz 1297 art. 9o; art. 9xb ust. 1 i 2 Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 października 2022 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa G. z siedzibą w H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 25 marca 2022 r., znak: SKO.2022/21 w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za przekazanie po terminie sprawozdania z opróżniania zbiorników i transportu nieczystości ciekłych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza Miasta Hrubieszowa z dnia 29 października 2021 r., nr WGK.6232.30.2021.BB; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu na rzecz Przedsiębiorstwa G. z siedzibą w H. kwotę 880 (osiemset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu decyzją z dnia 25 marca 2022 r., nr SKO.2022/21, po rozpatrzeniu odwołania Przedsiębiorstwa G. Sp. z o.o. w H. (dalej jako: "PGKiM" lub "skarżąca"), uchyliło decyzję Burmistrza Miasta Hrubieszowa z dnia 29 października 2021 r., nr WGK.6232.30.2021.BB w sprawie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 13.000 zł za przekazanie po terminie kwartalnego sprawozdania w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych i jednocześnie orzekło o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 12.900 zł za przekazanie po terminie kwartalnego sprawozdania w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych. Rozstrzygniecie organu zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny: W dniu 7 września 2021 r. do Urzędu Miejskiego w Hrubieszowie wpłynęło sprawozdanie skarżącej w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych za I kwartał 2021 r. W piśmie tym wskazano, że PGKiM w I kwartale 2021 r. nie zawarło ani nie rozwiązało żadnej umowy na opróżnianie zbiorników bezodpływowych i transport nieczystości. W związku z tym, że sprawozdanie to zostało przekazane po terminie, Burmistrz Miasta Hrubieszowa wszczął postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej, a następnie decyzją z dnia 29 października 2021 r. nałożył na skarżącą karę w wysokości 13.000,00 zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że PGKiM miało obowiązek do 30 kwietnia 2021 r. złożyć sprawozdanie za I kwartał w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych. Sprawozdanie to zostało złożone dopiero w dniu 7 września 2021r., przekraczając więc termin o 130 dni. Organ stanął na stanowisku, że nałożenie kary pieniężnej jest obligatoryjne, a termin do złożenia sprawozdania nie podlega przywróceniu. Powołując się na orzecznictwo sądowe stwierdził też, że do kar pieniężnych wynikających z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie stosuje się przepisów art. 189a - 189j k.p.a. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zarzuciła niewzięcie pod uwagę wagi i okoliczności naruszenia prawa, stopnia przyczynienia się do powstania naruszenia prawa, działania podjętego w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa, wysokości korzyści lub straty, której strona uniknęła oraz okoliczności, że do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły wyższej w postaci pandemii COVID-19. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 25 marca 2022r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu uchyliło zaskarżoną decyzję i orzekło merytorycznie w ten sposób, że nałożyło na skarżącą karę pieniężną w wysokości 12.900,00 zł. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach dotyczące nakładania kar pieniężnych w przypadku nieprzekazania sprawozdania w terminie nie mają charakteru uznaniowego. Ustalenie, że sprawozdanie zostało przekazane z przekroczeniem ustawowego terminu narzuca obowiązek wydania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej. Bez znaczenia przy tym pozostają jakiekolwiek okoliczności stanowiące przyczyny opóźnienia. Organ odwoławczy wyjaśnił także, że organ I instancji błędnie nałożył przedmiotową karę za 130 dni zwłoki, gdy tymczasem - zdaniem Kolegium - zwłoka wynosiła 129 dni. Organ nieprawidłowo do zwłoki doliczył dzień 7 września 2021r., gdyż w tym dniu sprawozdanie zostało złożone w organie. Tak więc zwłoka istniała od 1 maja do 6 września 2021 r. tj. 129 dni. Kara zaś winna wynosić 12.900 zł. Kolegium odniosło się również do zarzutu naruszenia przez organ I instancji przepisów działu IVa k.p.a. Uznało, że nie ma podstaw do ich stosowania w sytuacji, gdy kwestia tych kar została należycie uregulowana w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W skardze do sądu na powyższą decyzje, pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie: I. art. 189 a § 1 i 2 w zw. z art. 189d k.p.a. poprzez niewzięcie przez organ pod uwagę: 1) wagi i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia, 2) stopnia przyczynienia się strony, na którą nakładana jest kara, do powstania naruszenia prawa; 3) działania podjętego przez stronę dobrowolnie w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa, 4) wysokości korzyści, której strona osiągnęła, lub straty, której uniknęła; II. art. 189e k.p.a. poprzez wydanie decyzji w przypadku, gdy do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły wyższej w postaci pandemii COVID-19. Wskazując na powyższe zarzuty, pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Hrubieszowa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalanie, podtrzymując argumentację zwartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Przedmiotowa skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."), a to z uwagi na wniosek organu o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym i brak sprzeciwu skarżącej. Z tego względu w myśl art. 120 tej ustawy sprawa rozpoznana została w tym trybie na posiedzeniu niejawnym, w składzie 3 sędziów. Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosowanie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Przedmiotem tak sprawowanej kontroli sądowej jest w niniejszej sprawie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu oraz poprzedzająca ją decyzja Burmistrza Miasta Hrubieszowa nakładająca na skarżącą karę pieniężną w łącznej wysokości 12.900 zł za przekazanie po terminie sprawozdania podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych za I kwartał 2021 r. W ocenie Sądu obie ww. decyzje nie mogą się ostać w obrocie prawnym, aczkolwiek po części z innych przyczyn niż podniesione w skardze. Materialnoprawną podstawę tych decyzji stanowiły przepisy przywołanej na samym początku ustawy. Zgodnie z art. 9o ustawy dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania) (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r., poz. 1297 ze zm. - dalej jako: "ustawa" lub "u.c.p.g.") podmiot prowadzący działalność w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych jest obowiązany do sporządzania kwartalnych sprawozdań (ust. 1). Sprawozdanie jest przekazywane wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta w terminie do końca miesiąca następującego po kwartale, którego dotyczy (ust. 2). Jak natomiast stanowi art. 9xb ust. 1 pkt 2 ustawy dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, podmiot prowadzący działalność w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych, który przekazuje po terminie sprawozdanie, o którym mowa w art. 9o, podlega karze pieniężnej w wysokości 100 zł za każdy dzień opóźnienia, nie więcej jednak niż za 365 dni. W kontrolowanej sprawie jest poza sporem, że w analizowanym okresie sprawozdawczym (I kwartał 2021 r.) na skarżącej ciążył obowiązek złożenia sprawozdania, o jakim mowa w art. 9o ust. 1 ustawy, oraz że wywiązała się ona z tego obowiązku po terminie wynikającym z art. 9o ust. 2 ustawy. Powyższa okoliczność nie budzi wątpliwości żadnej ze stron. Zgodnie z prawidłowymi wyliczeniami organów, opóźnienie skarżącej w złożeniu sprawozdania za I kwartał 2021 r. wynosiło 129 dni. W tej sytuacji organ zasadnie ustalił wysokość kary pieniężnej jako iloczyn stawki dziennej 100 zł oraz ilość dni opóźnienia. Uchybienie organów rozstrzygających w sprawie polega natomiast na tym, że żaden z nich przedmiotowego uchybienia terminu do złożenia sprawozdania nie odniósł do stanu prawnego w związku z wystąpieniem na terenie kraju stanu epidemii z powodu COVID-19. Mianowicie ustawą z dnia 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 2255), która weszła w życie dnia 16 grudnia 2020 r. dodany został art. 15zzzzzn2, o treści: 1. W przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. 2. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. 3. W przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Powołana regulacja wprowadziła zatem nową, dodatkową procedurę w okresie trwania pandemii i licznych zakażeń wirusem SARS-CoV-2, odnośnie do terminów, którym uchybiono po 16 grudnia 2020 r. Wówczas obowiązkiem organu jest zawiadomienie strony o uchybieniu terminu (art. 15 zzzzzn2 ust. 1), wyznaczenie stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2) oraz pouczenie o treści ust. 3 tego przepisu wydłużającego termin na złożenie wniosku z 7 do 30 dni. Jak wskazano, przywołana regulacja nie została uwzględniona przez organy administracji orzekające w sprawie, ani też nie stała się przedmiotem zarzutu skargi. Nie ulega przy tym wątpliwości, że termin do złożenia kwartalnego sprawozdania jest terminem materialnym, a więc mającym zasadniczo charakter zawity. W świetle cytowanego przepisu, organ administracji w każdym przypadku powinien był zawiadomić skarżącą o uchybieniu tego terminu i umożliwić złożenie wniosku o jego przywrócenie. Takiego działania organu w kontrolowanej sprawie zabrakło, co mogło mieć istotny wpływ na jej wynik sprawy. Organy mimo zgłaszanych przez skarżącą okoliczności związanych z uchybieniem przedmiotowego terminu nie podjęły próby ich oceny jako przesłanek do przywrócenia skarżącej terminu do złożenia sprawozdań. Organ stwierdziwszy uchybienie terminu do złożenia sprawozdania nie skierował do strony skarżącej zawiadomienia, o którym mowa w powyższym przepisie, pomimo ciążącego na nim w tym zakresie obowiązku. W tej sytuacji niezastosowanie przez organ omawianej regulacji należy zakwalifikować jako naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy i skutkujące koniecznością wyeliminowania zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego. Jednocześnie z uwagi na powyższe, przedwczesne na tym etapie postępowania, staje się w zasadzie odniesienie do pozostałych zarzutów skargi. Dla porządku należy jedynie wskazać, że kwestia dopuszczalności stosowania instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, przewidzianej w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. została rozstrzygnięta uchwałą siedmiu sędziów NSA z 9 czerwca 2022 r., sygn. akt III OPS 1/21. W uchwale tej NSA orzekł, że przepis art. 189f k.p.a. stosuje się do postępowań administracyjnych w przedmiocie nałożenia administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w przepisach Rozdziału 4d ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela powyższe stanowisko NSA. W przywołanej powyżej uchwale NSA dokonał wykładni art. 189a § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 189f k.p.a. względem przepisów Rozdziału 4d ustawy - relewantnych w zakresie administracyjnych kar pieniężnych określonych w tej ustawie. NSA podkreślił przy tym, że wprowadzenie z dniem 1 czerwca 2017 r. działu IVa do k.p.a., w tym art. 189a oraz art. 189f k.p.a., miało na celu wprowadzenie przepisów o charakterze ogólnym i subsydiarnym względem obowiązujących regulacji, które dotyczą administracyjnych kar pieniężnych. Miały one stanowić uzupełnienie zidentyfikowanych niedostatków, a zatem także luk w ustawach prawa administracyjnego materialnego. Przepisy działu IVa k.p.a. stanowią dopełnienie konstrukcji administracyjnych kar pieniężnych, co dodatkowo potwierdza wykładania systemowa, gdyż regulacja tej materii ma miejsce w ustawie podstawowej dla prawa administracyjnego. Przepisy kodeksowe ze swojej istoty mają charakter ogólny i porządkujący instytucje poszczególnych gałęzi prawa i taki cel przyświecał także ustawodawcy przy wprowadzaniu do k.p.a. działu IVa. Nadto, w uchwale tej NSA podkreślił, że żaden z przepisów ustawy nie normuje przesłanek odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Również, Dział III Ordynacji podatkowej, do którego odsyła art. 9zf ustawy nie zawiera uregulowań dotyczących odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. W przedmiotowej sprawie skarżący nie wnosił o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej i nie zarzucał naruszenia art. 189f k.p.a., jednakże podnosił zarzut naruszenia art. 189e k.p.a. i zarzucał, że organ nie uwzględnił tego, że do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły wyższej, a więc odwoływał się do przepisów działu IVA kodeksu postępowania administracyjnego. Organy obu instancji rozstrzygnięcie powyższego zarzutu ograniczyły do prostego stwierdzenia, że kwestia kar pieniężnych została uregulowana w przepisach odrębnych i nie ma podstaw do stosowania w tym zakresie przepisów o administracyjnych karach pieniężnych uregulowanych w k.p.a. Stanowisko takie, jak wskazano już wyżej, jest co do zasady błędne. Zgodnie z art. 189a § 2 k.p.a. przepisów działu IVA o administracyjnych karach pieniężnych nie stosuje się w przypadku, gdy zagadnienia z art. 189a § 2 k.p.a. uregulowane zostały w przepisach odrębnych. Treść przepisów działu IVA kodeksu postępowania administracyjnego wskazuje, że wymienione w nim przesłanki (instytucje) są autonomiczne i przepisy k.p.a. nie znajdują zastosowania tylko w takim zakresie, w jakim każdą z tych przesłanek regulują samodzielnie przepisy odrębne W konsekwencji też obowiązek stosowania przepisów k.p.a. będzie miał miejsce wówczas, gdy przepisy odrębne nie będą stanowić dostatecznej podstawy normatywnej (regulacji kompletnej), gdzie kompletność wyznaczana jest przez zakres unormowania z art. 189a-189i k.p.a. W kwestii tzw. miarkowania wysokości administracyjnej kary pieniężnej, a więc potencjalnego zastosowania w sprawie art. 189d k.p.a., wskazać należy, że przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w sposób "sztywny" określają wysokość kary za przekazanie sprawozdania po terminie z art. 9xb ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. W takim przypadku instytucja miarkowania wysokości administracyjnej kary pieniężnej z art. 189d k.p.a. nie ma więc zastosowania do kary pieniężnej, o której mowa w art. 9xb ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. W taki też sposób kwestia ta jest rozstrzygana w orzecznictwie innych sądów administracyjnych. Między innymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 stycznia 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 1020/19 wskazał, że dyrektywy wymiaru kar administracyjnych przewidziane w k.p.a. nie znajdują zastosowania w przypadku kar nakładanych decyzjami związanymi, czyli takimi, w stosunku do których ustawodawca nakazuje stosować pewien jednoznaczny mechanizm - sankcji pieniężnej. Dyrektywy wymiaru kary mają jedynie zastosowanie w przypadkach uznania administracyjnego, w których wysokość kary zależy od organu, a nie jest określona sztywno. Analogicznie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 21 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 757/18 podniósł, że swoboda organu administracji publicznej w zakresie wymiaru administracyjnej kary pieniężnej może mieć miejsce tylko w tych przypadkach, gdy przepis szczególny nie przewiduje, że za naruszenie prawa wymierza się sprawcy naruszenia karę w wysokości ściśle określonej w ustawie. Dyrektywy wymierzania kary za usunięcie drzew bez zezwolenia w ściśle określonych wysokościach określają przepisy o ochronie przyrody. Stanowisko takie należy w całości podzielić. Odmiennie ocenić należy natomiast kwestię ewentualnego odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej oraz niewymierzania kary pieniężnej w przypadku, gdy do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły pieniężnej, a więc zagadnienie ewentualnego stosowania instytucji z art. 189f i art. 189e k.p.a. Przepisy ustawy dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz ordynacji podatkowej nie stanowią dostatecznej - kompletnej podstawy normatywnej w kwestii odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej oraz niewymierzania kary pieniężnej w przypadku, gdy do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły pieniężnej, w związku z czym przepisy art. 189f i art. 189e k.p.a. mają zastosowania także w przypadku wymierzania kary z art. 9xb ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. W szczególności zaś na konieczność stosowania tych przepisów zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w przywoływanej już uchwale z dnia 9 czerwca 2022 r., sygn. akt III OPS 1/21 podnosząc, że do postępowań administracyjnych w przedmiocie nałożenia administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w przepisach Rozdziału 4d ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach stosuje się art. 189f ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Jak wskazywano już wyżej wprawdzie w sprawie skarżący nie wnosił o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej i nie zarzucał naruszenia art. 189f k.p.a., jednakże podnosił zarzut naruszenia art. 189e k.p.a. i zarzucał, że organ nie uwzględnił tego, że do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły wyższej, a więc odwoływał się do przepisów działu IVA kodeksu postępowania administracyjnego. Organy obu instancji rozstrzygnięcie powyższego zarzutu ograniczyły do stwierdzenia, że kwestia kar pieniężnych została uregulowana w przepisach odrębnych i nie ma podstaw do stosowania w tym zakresie przepisów o administracyjnych karach pieniężnych uregulowanych w k.p.a. Organy obu instancji nie rozpoznały zatem powyższego zarzutu i nie rozstrzygnęły sprawy co do jej istoty. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta Hrubieszowa (pkt I sentencji wyroku). O kosztach postępowania (pkt II sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając koszt uiszczonego przez stronę skarżącą wpisu od skargi (w należnej wysokości 400 zł - k.17 i 19 akt sądowych) oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej w kwocie 480 zł, wynikające z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.) - łącznie 880 zł. Ponownie rozpoznając sprawę w warunkach związania, o jakim mowa w art. 153 p.p.s.a., organ administracji uwzględni wyrażone przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu wyroku wskazania i oceny prawne, w szczególności co do konieczności zastosowania w tej sprawie dyspozycji art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19. Następnie, w nawiązaniu do wyników zastosowania tej regulacji rozważy zasadności zastosowania w sprawie przepisów działu IVA kodeksu postępowania administracyjnego.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI