II SA/Lu 457/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2024-10-03
NSAbudowlaneŚredniawsa
egzekucja administracyjnanadzór budowlanyzarzuty w postępowaniu egzekucyjnymobowiązek niepieniężnyostateczna decyzjaprawo budowlanepostępowanie egzekucyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę W. P. na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymujące w mocy postanowienie PINB o oddaleniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym wykonania decyzji nakazującej zamazanie otworów w ścianie szczytowej budynku.

Skarżący W. P. wniósł skargę na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie PINB o oddaleniu jego zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty dotyczyły wykonania ostatecznej decyzji nakazującej zamazanie otworów w ścianie szczytowej budynku. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że zarzut określenia obowiązku niezgodnie z treścią decyzji był bezzasadny, a tytuł wykonawczy prawidłowo identyfikował podstawę egzekucji. Sąd podkreślił, że postępowanie egzekucyjne nie służy badaniu zasadności ostatecznej decyzji administracyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę W. P. na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (LWINB), które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) oddalające zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Postępowanie egzekucyjne dotyczyło wykonania ostatecznej decyzji LWINB z 2019 r., nakazującej współwłaścicielom budynku, w tym W. P., doprowadzenie ściany szczytowej do stanu pierwotnego poprzez zamurowanie trzech otworów okiennych i drzwiowych. Skarga na tę decyzję została prawomocnie oddalona przez WSA i NSA. W. P. wniósł zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, powołując się na art. 33 § 2 pkt 2 lit. a u.p.e.a., czyli określenie obowiązku niezgodnie z treścią decyzji. LWINB i PINB uznały zarzut za bezzasadny, wskazując, że tytuł wykonawczy prawidłowo identyfikował podstawę egzekucji (decyzję z 9 grudnia 2019 r.). Sąd administracyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że postępowanie egzekucyjne nie służy badaniu merytorycznej zasadności ostatecznej decyzji administracyjnej, a zarzuty w tym postępowaniu mają ograniczony zakres. Sąd odrzucił również argumenty skarżącego dotyczące niewykonalności decyzji oraz błędnego wskazania podmiotu zobowiązanego, wskazując, że decyzja jest ostateczna i prawomocna, a tytuł wykonawczy zgodny z jej treścią. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut ten jest bezzasadny, gdy tytuł wykonawczy zawiera prawidłowe oznaczenie decyzji administracyjnej, a postępowanie egzekucyjne nie służy badaniu merytorycznej zasadności tej decyzji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że tytuł wykonawczy prawidłowo wskazywał datę i numer decyzji administracyjnej, która stanowiła podstawę egzekucji. Podkreślono, że postępowanie egzekucyjne nie jest miejscem do kwestionowania ostatecznych decyzji administracyjnych, a zarzuty w tym postępowaniu mają ograniczony zakres.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (22)

Główne

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 2 lit. a

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji ostatecznej, co oznacza błąd co do przedmiotu postępowania egzekucyjnego.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 17

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 23 § § 1 i § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 6 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 15

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 26 § § 5 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 1a § pkt 13

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 5 § § 1 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 29 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 154

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 155

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 25

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 24

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.b. art. 51 § ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7

Ustawa Prawo budowlane

u.p.b. art. 51 § ust. 1 pkt 2

Ustawa Prawo budowlane

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Tytuł wykonawczy prawidłowo identyfikuje podstawę egzekucji (ostateczną decyzję administracyjną). Postępowanie egzekucyjne nie służy badaniu merytorycznej zasadności ostatecznej decyzji administracyjnej. Zarzut określenia obowiązku niezgodnie z treścią decyzji jest bezzasadny, gdy tytuł wykonawczy jest zgodny z decyzją.

Odrzucone argumenty

Określenie obowiązku w tytule wykonawczym było niezgodne z treścią decyzji administracyjnej. Organ egzekucyjny, będąc wierzycielem, mógł badać merytoryczną zasadność i wykonalność decyzji. Niewykonalność decyzji administracyjnej stanowiła podstawę do uwzględnienia zarzutów. Organ pierwszej instancji błędnie wskazał podmiot zobowiązany do wykonania robót budowlanych. Organ egzekucyjny nie uwzględnił oceny prawnej Sądu zawartej w wyroku z 18 lipca 2019 r. (II SA/Lu 665/18).

Godne uwagi sformułowania

Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzut oraz inne środki odwoławcze przysługujące w ramach postępowania egzekucyjnego nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnej stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego.

Skład orzekający

Jerzy Parchomiuk

przewodniczący

Jacek Czaja

członek

Anna Ostrowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w sprawach budowlanych oraz ograniczeń organu egzekucyjnego w badaniu merytorycznej zasadności ostatecznych decyzji administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji obowiązku niepieniężnego na podstawie decyzji administracyjnej w obszarze nadzoru budowlanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy typowego sporu w postępowaniu egzekucyjnym, gdzie zobowiązany próbuje podważyć ostateczną decyzję administracyjną. Jest to ciekawe dla prawników procesowych i specjalistów od prawa administracyjnego.

Egzekucja administracyjna: Czy można kwestionować ostateczną decyzję w postępowaniu egzekucyjnym?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 457/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2024-10-03
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-06-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Ostrowska /sprawozdawca/
Jacek Czaja
Jerzy Parchomiuk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 158/25 - Wyrok NSA z 2025-12-08
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
art. 33 par 2 pkt 2 lit. a
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja Asesor sądowy Anna Ostrowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 października 2024 r. sprawy ze skargi W. P. na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 12 kwietnia 2024 r., znak: PEA-X.7723.3.2024 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 12 kwietnia 2024 r., znak: PEA-X.7723.3.2024, wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.) w związku z art. 17, art. 18, art. 23 § 1 i § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 ze zm., dalej: u.p.e.a.), po rozpatrzeniu zażalenia W. P., Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie (dalej: LWINB) utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta Lublin (dalej: PINB) z dnia 22 lutego 2024 r., znak: PNB.E.520.15.2023 oddalające zarzuty wniesione przez W. P. w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 18 stycznia 2024 r., znak: PNB.E.520.15.2023.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego związane jest z faktem zakończenia postępowania administracyjnego, w wyniku którego wydana została ostateczna decyzja Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 9 grudnia 2019 r., znak: ZOA-V.7721.47.2019, uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta Lublin z dnia 4 stycznia 2018 r., znak: PNB.10.1.7.601/30/143187/04/17/18 w całości i orzekająca na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.) o nakazaniu współwłaścicielom budynku przy ul. [...] w L., m.in. W. P., doprowadzenia ściany szczytowej budynku zlokalizowanego przy ul. [...] w L., położonej w granicy z działką nr [...], do stanu pierwotnego poprzez zamurowanie trzech otworów okiennych i trzech otworów drzwiowych oraz usunięcie krat zabezpieczających te otwory. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 19 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Lu 80/20, oddalił skargę na tę decyzję, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 października 2022 r., sygn. akt II OSK 1382/21 oddalił skargę kasacyjną.
W wyniku niewykonania obowiązku określonego w ostatecznej decyzji administracyjnej, mając na uwadze art. 6 § 1 u.p.e.a., wierzyciel będący jednocześnie organem egzekucyjnym w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta Lublin, zobowiązany był do podjęcia kroków zmierzających do wykonania obowiązku orzeczonego w decyzji administracyjnej z zastosowaniem administracyjnych środków przymusu. W tym celu upomnieniem z dnia 25 października 2023 r., znak: PNB.E.520.15.2023, doręczonym W. P. w dniu 27 października 2023 r. wezwał zobowiązanego do dobrowolnego wykonania ciążącego na nim obowiązku i równocześnie wskazał, że w przypadku niewykonania obowiązku wszczęta zostanie egzekucja administracyjna (art. 15 u.p.e.a.).
Wobec niewykonania przez zobowiązanego obowiązku, PINB miasta Lublin w dniu 18 stycznia 2024 r. wystawił tytuł wykonawczy nr PNB.E.520.15.2023, który został doręczony zobowiązanemu w dniu 22 stycznia 2024 r. Z chwilą doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, zgodnie z treścią art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a., nastąpiło wszczęcie postępowania egzekucyjnego.
W dniu 26 stycznia 2024 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego miasta Lublin wpłynęło pismo W. P. z dnia 23 stycznia 2024 r. zawierające zarzut z art. 33 § 2 pkt 2 u.p.e.a.
LWINB podniósł, że zgodnie z art. 33 § 2 pkt 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji ostatecznej. Organ odwoławczy podkreślił, że w przypadku tej przesłanki mowa jest o błędzie co do przedmiotu postępowania egzekucyjnego polegającym na przymusowym wykonaniu obowiązku innej treści niż obowiązek określony w decyzji stanowiącej podstawę egzekucji administracyjnej. Sytuacja taka nie zaistniała w rozpoznawanej sprawie, bowiem tytuł wykonawczy z dnia 18 stycznia 2024 r. obejmuje obowiązek nałożony na skarżącego na podstawie ostatecznej decyzji Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 grudnia 2019 r., znak: ZOA-V.7721.47.2019, nakazującej współwłaścicielom budynku przy ul. [...] w L., m.in. W. P., doprowadzenie ściany szczytowej budynku zlokalizowanego przy ul. [...] w L., położonej w granicy z działką nr [...], do stanu pierwotnego poprzez zamurowanie trzech otworów okiennych i trzech otworów drzwiowych oraz usunięcie krat zabezpieczających te otwory. W rozpoznawanej sprawie nie było więc podstaw do uwzględnienia zarzutu opartego na art. 33 § 2 pkt 2 u.p.e.a.
W zakresie pozostałych okoliczności podniesionych w zażaleniu LWINB stwierdził, że decyzja ostateczna z dnia 9 grudnia 2019 r., znak: ZOA-V.7721.47.2019 pozostaje w obrocie prawnym i nie została wzruszona w jednym z trybów nadzwyczajnych, tj. poprzez zmianę decyzji administracyjnej (art. 154 i 155 k.p.a.), poprzez wznowienie postępowania (art. 145 k.p.a.) lub poprzez stwierdzenie nieważności (art. 156 k.p.a.). Organ egzekucyjny nie ma natomiast uprawnień do weryfikacji i zmiany ostatecznych decyzji administracyjnych, które mogą być wzruszane jedynie w jednym z tych trybów nadzwyczajnych.
W ten sposób twierdzenia zobowiązanego dotyczące błędnie wydanej decyzji administracyjnej stanowiącej podstawę prowadzonej egzekucji administracyjnej pozostają bez wpływu na toczące się postępowanie egzekucyjne, którego celem jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego obowiązku, który został na niego nałożony ostateczną decyzją, a nie jest wykonywany dobrowolnie. Wszelkie środki prawne, w jakie ustawodawca wyposażył zobowiązanego w ramach postępowania egzekucyjnego (m.in. zarzuty), mają służyć zapewnieniu prawidłowego przebiegu tego postępowania i nie mogą prowadzić do podważania istoty sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną.
LWINB podkreślił, że zgodnie z art. 1a pkt 13 i art. 5 § 1 pkt 1 u.p.e.a. podmiotem uprawnionym do żądania wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym nałożonego decyzją administracyjną, jest właściwy do orzekania organ pierwszej instancji, a więc w przedmiotowej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta Lublin.
Ubocznie odnosząc się do pisma skarżącego z dnia 19 marca 2024 r. (data wpływu do WINB w Lublinie w dniu 20 marca 2024 r.) LWINB wskazał, że w niniejszej sprawie można rozważać jedynie zastosowanie normy art. 25 k.p.a. dotyczącej wyłączenia organu administracyjnego. W ocenie LWINB, z uwagi na to, że wyłączenie organu może nastąpić jedynie z przyczyn wymienionych w art. 25 k.p.a., to każde żądanie nie mające umocowania w tym przepisie jest nieusprawiedliwione i nie zasługuje na uwzględnienie. Niewłaściwie zatem wnioskodawca przyjął, że okoliczności niniejszej sprawy winny skutkować wyłączeniem organu, a także, że w sprawie zaistniała z tej przyczyny przesłanka wznowieniowa, o której stanowi art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. Organ podkreślił, że nie budzi wątpliwości istnienie stosunku podległości służbowej powiatowego inspektora nadzoru budowlanego w stosunku do starosty (por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2009 r., II OSK 554/08), jednak samo stwierdzenie istnienia takiej zależności nie skutkuje koniecznością przyjęcia istnienia wyłączeń, o których mowa w art. 24 i 25 k.p.a.
W skardze na postanowienie LWINB W. P. zażądał stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu i wskazał, że wniesiony na podstawie art. 33 § 2 pkt 2 u.p.e.a. zarzut nieistnienia obowiązku czy określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, wymaga zbadania sprawy pod względem merytorycznym.
Jego zdaniem, wykładnię art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. trzeba powiązać z art. 29 § 1 u.p.e.a. stanowiącym, że organ egzekucyjny ma obowiązek badania dopuszczalności, ale nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Według skarżącego, to organ egzekucyjny bada pod względem formalnym dopuszczalność egzekucji: gdyby było inaczej, to orzekałby o istocie sprawy, wkraczając we właściwość organu wydającego akt podlegający wykonaniu. Jednakże w sytuacjach, gdy organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem i egzekwuje swoje własne decyzje, może je badać także pod względem merytorycznym, ale już nie jako organ egzekucyjny, lecz organ wydający decyzję. Ocena wykonalności decyzji jako przesłanki jej nieważności pozostaje we właściwości organu nadzoru, nawet gdy została ona opatrzona tytułem wykonawczym i skierowana do wykonania z zastosowaniem przymusu administracyjnego. Niewykonalność decyzji może być faktyczna, jak i prawna, w pierwszym przypadku nie ma możliwości technicznych, a w drugim - istnieją prawne nakazy lub zakazy, które stwarzają nieusuwalną przeszkodę w wykonaniu praw lub obowiązków ustanowionych w decyzji. Ujawnienie niewykonalności może nastąpić w różnych sytuacjach.
Skarżący wskazał, że tutejszy Sąd, rozpoznając w dniu 18 lipca 2019 r. w trybie autokontroli skargę kasacyjną od wyroku z 20 grudnia 2018 r. (II SA/Lu 665/18) uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 maja 2018 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta Lublin z dnia 4 stycznia 2018 r. znak: PNB.IO.I.7.601/30/143187/04/17/18 nakazującą współwłaścicielom budynku przy ul. [...] w L. m.in. W. P. doprowadzenie ściany szczytowej budynku zlokalizowanego przy ul. [...] w L., położonej w granicy z działką nr [...], do stanu pierwotnego poprzez zamurowanie trzech otworów okiennych i trzech otworów drzwiowych oraz usunięcie krat zabezpieczających te otwory. Uchylenie zaskarżonego wyroku (art. 179a p.p.s.a.) oraz uchylenie zaskarżonej decyzji LWINB z 10 maja 2018 r. nastąpiło z uwagi na oczywiście usprawiedliwione zarzuty odnoszące się do skierowania zaskarżonej decyzji do osoby zmarłej, tj. E. W.-A.. W pozostałym zakresie, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, z czym nie zgadza się skarżący, w którego ocenie "trzeba by było zmienić optykę, a przedmiotem nie byłby budynek przy ul. [...], tylko lokal gastronomiczny "[...]", na wyposażeniu którego są trzy okna i drzwi wychodząc na działkę nr [...]. Posiadaczem tego lokalu jest B. B., która od 1995 r. prowadzi działalność gospodarczą. Przebudowa części parteru budynku została zakończona przed 1995 r., a wraz z nią powstały przedmiotowe otwory. Zdaniem skarżącego, autor decyzji forsuje pogląd o nielegalnie wykonanych otworach drzwiowych i okiennych, co jest pozbawione jakichkolwiek podstaw". Skarżący wskazał, że organy nie poczyniły należytych ustaleń związanych z prowadzeniem bieżącej działalności gospodarczej w przedmiotowym lokalu usługowym będącym w dyspozycji B. B..
Dalej skarżący podniósł, że pismem z 30 października 2023 r. adresowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta Lublin wskazał na niejednoznaczność osnowy i uzasadnienia w kwestii ustalenia podmiotu zobowiązanego do wykonania niewykonalnego obowiązku.
W ocenie skarżącego organ Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie uwzględnił przedstawionej przez Sąd w wyroku z 18 lipca 2019 r., II SA/Lu 665/18 wykładni art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz wskazanych istotnych okoliczności, które nie zostały właściwie wyjaśnione. W związku z tym w pierwszej kolejności powinien ustalić formę i zakres ochrony konserwatorskiej, której podlega kamienica przy ul. [...], następnie - w zależności od dokonanych ustaleń - nałożyć na posiadacza lokalu B. B. obowiązek uzyskania pozwolenia, które winna była uzyskać, gdyby zgłosiła zamiar wykonania robót budowlanych polegających na przebudowie parteru kamienicy na lokal usługowy.
Zdaniem skarżącego, organ pierwszej instancji błędnie także wskazał podmiot zobowiązany do wykonania przedmiotowych robót budowlanych, ponieważ jest on jedynie współwłaścicielem kamienicy przy ul. [...] w L. (właścicielem udziałów we współwłasności), nie jestem natomiast ani posiadaczem, ani użytkownikiem lokalu, w którym znajdują się przedmiotowe otwory. Nie może zatem wykonać nakazanych robót budowlanych.
Jego zdaniem domaganie się likwidacji przedmiotowych otworów narusza w sposób rażący słuszny interes obywateli. Zlikwidowanie otworów spowoduje zaciemnienie lokalu, w którym się znajdują, a w konsekwencji spowoduje niemożność jego użytkowania, co narazi na poważne straty posiadacza lokalu, który prowadzi w nim działalność gospodarczą, a w konsekwencji spowoduje powstanie jego roszczenia względem administracji publicznej (Skarb Państwa) o naprawienie powstałej szkody.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna. Zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji są zgodne z prawem. Prawidłowe jest stanowisko organów obu instancji, że w przedmiotowej sprawie nie zaszły ustawowe przesłanki uwzględnienia zarzutu zgłoszonego przez skarżącego w postępowaniu egzekucyjnym.
Kontrolowane rozstrzygnięcia zostały wydane w toku postępowania egzekucyjnego, którego przedmiotem jest obowiązek o charakterze niepieniężnym określony w ostatecznej decyzji Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z 9 grudnia 2019 r. nakładającej na współwłaścicieli budynku przy ul. [...] w L., m.in. na skarżącego, doprowadzenie ściany szczytowej budynku zlokalizowanego przy ul. [...] w L., położonej w granicy z działką nr [...], do stanu pierwotnego poprzez zamurowanie trzech otworów okiennych i trzech otworów drzwiowych oraz usunięcie krat zabezpieczających te otwory. Skarga od tej decyzji została prawomocnie oddalona (wyrok WSA w Lublinie z 19 listopada 2020 r. II SA/Lu 80/20; wyrok NSA z 5 października 2022 r., II OSK 1382/21). Rozstrzygnięcie będące źródłem egzekwowanego obowiązku funkcjonuje zatem w obrocie prawnym jako ostateczne i prawomocne.
Postępowanie egzekucyjne w sprawie wykonania tego obowiązku zostało wszczęte przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta Lublin wraz z doręczeniem zobowiązanemu W. P. w dniu 22 stycznia 2024 r. wystawionego w dniu 18 stycznia 2024 r. tytułu wykonawczego (k. 43-45 akt adm. I inst.). Wcześniej, w dniu 27 października 2023 r. organ ten wystosował do skarżącego upomnienie (k. 23 akt adm. I inst.).
W dniu 26 stycznia 2024 r. W. P. zgłosił zarzut w postępowaniu egzekucyjnym. Zobowiązany powołał się na zarzut określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, w tym wypadku – z decyzji administracyjnej (art. 33 § 2 pkt 2 lit. a/ u.p.e.a.). Skarżący podniósł, że warunkiem stosowania egzekucji jest pochodzenie decyzji od organu właściwego do jej wydania i wskazanie go w części B poz. 2-4 tytułu wykonawczego.
W pierwszej kolejności należy podnieść, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Przesłanki, które stanowią podstawę wniesienia zarzutów, enumeratywnie wymienia art. 33 § 2 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a. W myśl art. 3 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie.
Co istotne w świetle okoliczności niniejszej sprawy, wierzyciel, rozpatrując zarzut, nie jest uprawniony do rozpatrywania zastrzeżeń podnoszonych przez zobowiązanego, które nie są związane z samym postępowaniem egzekucyjnym, ale dotyczą postępowania jurysdykcyjnego, jak np. zarzut nieprawidłowości obciążenia zobowiązanego określonym obowiązkiem (wyrok NSA z 7 grudnia 2000 r., III SA 1902/99). Zarzut oraz inne środki odwoławcze przysługujące w ramach postępowania egzekucyjnego nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnej stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego; zmiana lub uchylenie takiej decyzji może nastąpić wyłącznie w ramach jednego z trybów szczególnych unormowanych w Kodeksie postępowania administracyjnego (wyrok NSA z 27 października 1999 r., IV SA 1104/96).
W. P. zgłosił w postępowaniu egzekucyjnym jedynie zarzut określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji administracyjnej (art. 33 § 2 pkt 2 lit. a/ u.p.e.a.), który jest oczywiście bezzasadny. Należy w pełni podzielić stanowisko organów obu instancji, że w przypadku tej przesłanki mowa jest o błędzie co do przedmiotu postępowania egzekucyjnego polegającym na przymusowym wykonaniu obowiązku innej treści niż obowiązek określony w decyzji stanowiącej podstawę egzekucji administracyjnej. Taka sytuacja nie zaistniała w rozpoznawanej sprawie, bowiem tytuł wykonawczy z dnia 18 stycznia 2024 r. obejmuje obowiązek nałożony na skarżącego na podstawie ostatecznej decyzji Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 grudnia 2019 r., znak: ZOA-V.7721.47.2019. W części B pkt 2, 3 i 4 tytułu wykonawczego z 18 stycznia 2024 r. wskazano: "orzeczenie: decyzja. Data wydania orzeczenia: 09-12-2019. Numer orzeczenia: ZOA-V.7721.47.2019". Jest to oznaczenie niewątpliwie prawidłowe, ponieważ wskazuje datę i znak decyzji Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie, której wykonanie jest przedmiotem postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie. Brak wskazania nazwy organu nie ma tu żadnego znaczenia i w żaden sposób nie wpływa na prawidłowość tytułu wykonawczego. Data i numer decyzji oraz treść obowiązku wskazana w punkcie 5 części B tytułu wykonawczego bez żadnych wątpliwości identyfikują organ, który wydał decyzję będącą podstawą prawną nałożonego m.in. na skarżącego obowiązku.
W związku z tym, że był to jedyny zarzut zgłoszony przez skarżącego w postępowaniu egzekucyjnym, organy obu instancji miały obowiązek ustosunkować się do tego zarzutu, a w konsekwencji przedmiotem oceny sądu jest wyłącznie prawidłowość rozstrzygnięcia organów w stosunku do tego zarzutu.
Żadnego wpływu na wynik sprawy nie ma podnoszona w skardze kwestia niewykonalności decyzji. Jedynie informacyjnie należy wskazać, że niewykonalność decyzji nie może być przedmiotem zarzutu, ponieważ nie wymieniono jej w zamkniętym katalogu zarzutów w art. 33 § 2 u.p.e.a.; art. 33 u.p.e.a. został zmieniony przez art. 1 pkt 20 ustawy z 11 września 2019 r. (Dz. U. poz. 2070) z dniem 30 lipca 2020 r.; na skutek zmiany wyeliminowano z katalogu zarzutów niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym).
Nie ma racji skarżący, iż organ egzekucyjny będący jednocześnie wierzycielem, może badać wydane przez siebie decyzje pod względem merytorycznym, ale już nie jako organ egzekucyjny, lecz organ wydający decyzję. Organ egzekucyjny nie bada zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym niezależnie od tego, czy jest jednocześnie wierzycielem, czy też nie (art. 29 § 1 u.p.e.a.).
Pozbawione jakichkolwiek podstaw jest powoływanie się w skardze na nieuwzględnienie przez PINB oceny prawnej zawartej w wyroku tutejszego Sądu z 18 lipca 2019 r., (II SA/Lu 665/18). W wyniku tej oceny prawnej została wydana decyzja Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z 9 grudnia 2019 r., którą nałożono obowiązek będący przedmiotem postępowania egzekucyjnego. Decyzja ta została skontrolowana przez sąd pierwszej instancji, którego ocenę prawną podzielił Naczelny Sąd Administracyjny oddalając skargę kasacyjną od tego wyroku. Jeszcze raz zatem należy podkreślić, że obowiązek egzekwowany w niniejszym postępowaniu jest określony w decyzji, która funkcjonuje w obrocie prawnym jako ostateczna i prawomocna, a PINB jako organ egzekucyjny będący jednocześnie wierzycielem nie ma prawa badać jej zasadności i wymagalności.
Nie ma również racji skarżący, że organ pierwszej instancji błędnie wskazał podmiot zobowiązany do wykonania przedmiotowych robót budowlanych. Podmioty zobowiązane zostały bowiem wskazane w tytule wykonawczym zgodnie z treścią decyzji z 9 grudnia 2019 r., znak: ZOA-V.7721.47.2019.
Uznając zatem zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji za zgodne z prawem, Sąd oddalił skargę jako niezasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI