II SA/Lu 442/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2023-07-27
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlaneprzebudowapozwolenie na budowęotwory drzwioweściana zewnętrznagranica działkiwarunki technicznenadzór budowlanysamowola budowlanapostępowanie naprawcze

WSA w Lublinie oddalił skargę na decyzję WINB nakazującą zamurowanie otworów drzwiowych w ścianie zewnętrznej budynku, uznając je za samowolną przebudowę wymagającą pozwolenia na budowę i naruszającą przepisy o odległości od granicy działki.

Skarżący kwestionowali decyzję WINB nakazującą zamurowanie otworów drzwiowych w ścianie zewnętrznej budynku, twierdząc, że nie naruszają one przepisów o odległości od granicy działki i że nie przeprowadzono odpowiednich pomiarów. Sąd administracyjny uznał jednak, że wykonanie otworów drzwiowych stanowi przebudowę wymagającą pozwolenia na budowę, a ich lokalizacja w odległości mniejszej niż 4 metry od granicy działki narusza przepisy techniczne. Sąd oddalił skargę, potwierdzając prawidłowość postępowania organów nadzoru budowlanego.

Sprawa dotyczyła skargi E. K. i K. K. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazującą zamurowanie trzech otworów drzwiowych wykonanych w zewnętrznej ścianie południowej budynku mieszkalnego. Organy nadzoru budowlanego uznały, że wykonanie tych otworów stanowi przebudowę wymagającą pozwolenia na budowę, a ich usytuowanie w odległości mniejszej niż 4 metry od granicy działki narusza przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych. Skarżący zarzucali błąd w ustaleniu odległości od granicy działki i brak przeprowadzenia pomiarów terenowych, a także naruszenie procedury poprzez uniemożliwienie zapoznania się z materiałem dowodowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, uznając, że wykonanie otworów drzwiowych jest przebudową wymagającą pozwolenia na budowę, a ich lokalizacja narusza przepisy techniczne. Sąd podkreślił, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły odległość od granicy na podstawie dostępnych map i dokumentacji, a ewentualny spór o przebieg granicy powinien być rozstrzygnięty w osobnym postępowaniu rozgraniczeniowym. Sąd nie dopatrzył się również istotnego naruszenia procedury, które mogłoby wpłynąć na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wykonanie otworów drzwiowych w ścianie zewnętrznej budynku stanowi przebudowę w rozumieniu art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego, która wymaga pozwolenia na budowę, a ich usytuowanie w odległości mniejszej niż 4 metry od granicy działki narusza przepisy techniczne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wykonanie otworów drzwiowych w ścianie zewnętrznej budynku jest robotą budowlaną mieszczącą się w definicji przebudowy, wymagającą pozwolenia na budowę. Ponadto, ze względu na odległość od granicy działki, narusza to przepisy § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, co uzasadnia nakazanie ich zamurowania w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.b. art. 3 § 7a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przebudowa to wykonanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych i technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów.

P.b. art. 50 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 51

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 12 § 1

Przepisy dotyczące odległości budynków i ich usytuowania od granic działki.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.b. art. 29 § 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 29 § 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 97 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wykonanie otworów drzwiowych w ścianie zewnętrznej stanowi przebudowę wymagającą pozwolenia na budowę. Usytuowanie otworów w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki narusza przepisy techniczne. Ustalenie odległości od granicy na podstawie mapy zasadniczej jest wystarczające.

Odrzucone argumenty

Błędne ustalenie odległości otworów drzwiowych od granicy nieruchomości. Konieczność przeprowadzenia pomiarów terenowych przez geodetę. Naruszenie procedury poprzez uniemożliwienie zapoznania się z materiałem dowodowym.

Godne uwagi sformułowania

roboty budowlane polegające na wykonaniu nowych, jak również zamurowaniu bądź zmianie wymiarów istniejących, otworów okiennych lub drzwiowych znajdujących się w ścianie zewnętrznej budynku, mieszczą się w definicji przebudowy w rozumieniu art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego i wymagają uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę w niniejszej sprawie, z uwagi na odległość budynku od działki nr [...], która wynosi mniej niż 4 m, należało przyjąć, że przebudowa tego budynku wykonana od strony tej działki, zwiększa obszar oddziaływania tego budynku poza działkę skarżących oraz narusza przepisy § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych

Skład orzekający

Jerzy Parchomiuk

przewodniczący

Jacek Czaja

sędzia

Marcin Małek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących przebudowy, wymogu pozwolenia na budowę dla otworów w ścianach zewnętrznych oraz przepisów o odległości od granicy działki."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów Prawa budowlanego oraz warunków technicznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje częsty konflikt sąsiedzki i problemy z interpretacją przepisów budowlanych dotyczących samowolnych zmian w budynkach, co jest interesujące dla właścicieli nieruchomości i prawników.

Otwory drzwiowe w ścianie bliżej niż 4 metry od sąsiada? Sąd wyjaśnia, kiedy trzeba je zamurować.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 442/23 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2023-07-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-05-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jacek Czaja
Jerzy Parchomiuk /przewodniczący/
Marcin Małek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 97
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 682
art. 3 pkt 7a, art. 29-30, art. 50-51
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja Asesor sądowy Marcin Małek (sprawozdawca) Protokolant Referent Elwira Szymaniuk-Szkodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2023 r. sprawy ze skargi E. K. i K. K. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 22 marca 2023 r., znak: ZOA-VI.7721.33.2021 w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi E. K. i K. K. (dalej: skarżący) jest decyzja Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie (dalej: WINB) z 22 marca 2023 r. nr ZOA-VI.7721.33.2021. Decyzją tą organ uchylił w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta Lublin (dalej: PINB) z 3 stycznia 2023 r. nr PNB.IO.II.5160/16/2021 i orzekł o nowym terminie, zaś w pozostałym zakresie utrzymał decyzję PINB w mocy.
Postepowanie w sprawie zostało wszczęte z urzędu w wyniku prośby S. W. o interwencję w sprawie rozbudowy garażu oraz wykonania otworów drzwiowych w południowej ścianie zewnętrznej budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce sąsiedniej nr [...] położonej przy ul. [...] w L..
Podczas przeprowadzonej 6 października 2021 r. przez pracowników PINB kontroli ustalono, że na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w L. znajduje się trzykondygnacyjny budynek mieszkalny jednorodzinny, przy którym wykonano roboty budowlane wymagające uzyskania pozwolenia na budowę.
Trzecia kondygnacja budynku została nadbudowana i względem tej kondygnacji prowadzone było odrębne postępowanie administracyjne, w którym WINB wydał decyzję ostateczną nakazującą E. K. i K. K. rozbiórkę samowolnie wykonanej nadbudowy budynku mieszkalnego. W sprawie tej decyzji toczy się postępowanie przed WSA w Lublinie, które dotychczas nie zostało zakończone.
Natomiast na pozostałych kontrolowanych kondygnacjach (suterena i parter) organ stwierdził przebudowę ścian konstrukcyjnych.
Na poziomie kondygnacji sutereny:
1. w zewnętrznej ścianie południowej - w miejscu otworu okiennego wykonano otwór drzwiowy,
2. w zewnętrznej ścianie północnej - wykonano nowy otwór drzwiowy,
3. w zewnętrznej ścianie zachodniej - przebudowano otwory okienne poprzez ich przesunięcie i poszerzenie,
4. w zewnętrznej ścianie wschodniej - zlikwidowano schody zewnętrzne i główne
wejście do budynku.
Na poziomie kondygnacji parteru:
1. w zewnętrznej ścianie południowej - w miejscu otworu okiennego wykonano otwór drzwiowy znajdujący się w odległości ok. 3,10 m od linii ogrodzenia działki (drugi otwór drzwiowy pozostawiono bez zmiany).
Ponadto w przyległym do budynku mieszkalnego, od strony południowej, garażu wykonano nowy strop żelbetowy na płycie warstwowej oraz przebudowano otwór pod bramę garażową. Podczas kontroli nie okazano zgłoszenia, ani pozwolenia na budowę na wykonanie ww. robót budowlanych. Nie wskazano również osoby kierującej tymi robotami, która posiadałaby odpowiednie uprawnienia budowlane.
Na podstawie analizy zgromadzonego materiału dowodowego, PINB stwierdził, że realizowane roboty budowlane polegające na przebudowie ścian zewnętrznych przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego prowadzone są bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi bądź mienia. W związku z tym postanowieniem z 8 grudnia 2021 r. wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego, wstrzymał inwestorom wykonywanie robót budowlanych polegających na przebudowie przegród zewnętrznych i elementów konstrukcyjnych w przedmiotowym budynku oraz przyległym do niego od strony południowej garażu, wykonywanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę oraz nakazał przedstawienie inwentaryzacji wraz z ekspertyzą techniczną wykonanych robót budowlanych sporządzoną przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane i przynależną do właściwej izby samorządu zawodowego, a także wykonanie niezbędnych zabezpieczeń.
W dniu 12 stycznia 2022 r. inwestorzy złożyli inwentaryzację przedmiotowego budynku mieszkalnego oraz ekspertyzę techniczną budowlaną dot. przebudowy i wykonania nowych otworów okiennych i drzwiowych w ścianach zewnętrznych budynku oraz przebudowy stropu nad garażem. Dokumenty te sporządziła osoba posiadająca odpowiednie uprawnienia budowlane. Jak wynika z ww. ekspertyzy technicznej wszystkie wykonane elementy są o odpowiedniej wytrzymałości i nie zagrażają budowli.
Jednocześnie organ ustalił, że przedmiotowy budynek mieszkalny został wybudowany w oparciu o pozwolenia na budowę z 27 grudnia 1978 r., Nr [...] oraz, że inwestorzy nie uzyskali decyzji o pozwoleniu na budowę na wykonanie robót budowlanych polegających na przebudowie przegród zewnętrznych przedmiotowego budynku mieszkalnego oraz przebudowie stropu nad garażem. Nie dokonali również skutecznego zgłoszenia tych robót w organie administracji architektoniczno-budowlanej.
W tych okolicznościach PINB decyzją z 3 stycznia 2023 r. nakazał inwestorom wykonanie, w terminie do 28 kwietnia 2023 r., niżej wymienionych robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonanych robót budowlanych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym zlokalizowanym na działce nr [...] przy ul. [...] w L.:
1. zamurować otwór drzwiowy usytuowany w zewnętrznej ścianie konstrukcyjnej od strony południowej na kondygnacji przyziemia (sutereny),
2. zamurować dwa otwory drzwiowe usytuowane w zewnętrznej ścianie konstrukcyjnej od strony południowej na kondygnacji parteru.
W jej uzasadnieniu organ wskazał, że roboty związane z wykonaniem otworów drzwiowych w ścianach zewnętrznych budynku stanowią przebudowę zgodnie z art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego, na którą wymagane było pozwolenia na budowę, którego inwestorzy nie uzyskali. Ponadto istnienie tych otworów narusza § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych (...) poprzez ich usytuowanie w odległości mniejszej niż 4 m od granicy z działką sąsiednią.
Od powyższej decyzji inwestorzy wnieśli odwołanie zarzucając błędne ustalenie, że wykonane otwory drzwiowe we wskazanych w decyzji miejscach naruszają konstrukcję budynku oraz błędne ustalenie, iż odległość wskazanych w decyzji otworów drzwiowych od granicy z działką sąsiednia jest mniejsza niż 4 m.
Po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania dowodowego (uzyskanie aktualnej, uwierzytelnionej mapy zasadniczej w skali 1:500, obejmującej teren działek nr [...] i 148 położonych przy ul. [...] w L.) WINB przywołaną na wstępie decyzją orzekł nowy termin wykonania obowiązków (do 30 czerwca 2023 r.), a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Na wstępie, organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem postępowania jest przebudowa istniejących oraz wykonanie nowych otworów okiennych i drzwiowych w ścianach zewnętrznych budynku mieszkalnego. Natomiast, roboty budowlane polegające na wymianie stropu nad garażem znajdującym się od strony południowej budynku oraz przebudową bramy wjazdowej, będą przedmiotem odrębnego postępowania.
Jak wynika z inwentaryzacji przedmiotowego budynku mieszkalnego ściana południowa przedmiotowego budynku mieszkalnego posiadająca pięć otworów drzwiowych (w tym dwa otwory drzwiowe na trzeciej kondygnacji, która była przedmiotem odrębnego rozstrzygnięcia) usytuowana jest w odległości od 2,85 m (naroże południowo-zachodnie) do 4,00 m (naroże południowo-wschodnie) od granicy działki. Przedmiotem niniejszej decyzji są trzy otwory drzwiowe (jeden w poziomie sutereny i dwa w poziomie parteru).
Odległość ściany południowej od granicy działki w miejscu lokalizacji dwóch otworów drzwiowych objętych nakazem zamurowania (jeden w poziomie sutereny, a drugi w poziomie parteru) wynosi 3,30 m. Trzeci otwór drzwiowy (w poziomie parteru) znajduje się w odległości ok. 3,50 m od granicy działki (odczytano ze skali aktualnej mapy zasadniczej w skali 1:500). Nadto podkreślił, że PINB dokonał pomiaru odległości otworu drzwiowego znajdującego się w ścianie południowej w poziomie sutereny od ogrodzenia pomiędzy działkami nr [...] i [...], która wynosi 3,10 m. Oznacza to, że linia ogrodzenia nie pokrywa się z linią granicy pomiędzy ww. działkami. Ogrodzenie to znajduje się na działce inwestora, w odległości ok. 20 cm od granicy działki. Taki przebieg granicy potwierdza aktualna mapa zasadnicza w skali 1:500, na której zwłaszcza przy narożu południowo wschodnim ww. garażu widoczna jest niewielka różnica w przebiegu linii ogrodzenia i linii granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...]. Różnica ta jednak jest niewielka (wg organu odwoławczego max. 25 cm czyli 0,5 mm na mapie w skali 1:500). Powyższa okoliczność nie wpływa jednak na wydane rozstrzygnięcie, gdyż odległość otworów drzwiowych znajdujących się w ścianie południowej przedmiotowego budynku jest mniejsza niż 4 m. Pozostałe ściany zewnętrzne przedmiotowego budynku mieszkalnego znajdują się w odległościach większych niż 4,0 m od granic działki inwestorów.
Jak zaznaczył, roboty budowlane polegające na wykonaniu nowych, jak również zamurowaniu bądź zmianie wymiarów istniejących, otworów okiennych lub drzwiowych znajdujących się w ścianie zewnętrznej budynku, co ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, mieszczą się w definicji przebudowy w rozumieniu art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego i wymagają uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Jednocześnie wskazał, że w sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego, który wymaga zgłoszenia na wykonywanie robót budowlanych polegających na przebudowie przegród zewnętrznych, gdyż wykonanie otworów drzwiowych w ścianie południowej przedmiotowego budynku mieszkalnego usytuowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki zwiększa obszar oddziaływania obiektu poza działkę oraz narusza przepisy § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r., poz. 1225).
W sytuacji samowolnego wykonania robót budowlanych, mieszczących się w definicji przebudowy i wymagających uzyskania pozwolenia na budowę, co ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, organ nadzoru budowlanego obowiązany jest przeprowadzić postępowanie naprawcze w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Tym samym uzasadnione było nakazanie inwestorom wykonanie robót budowlanych polegających na zamurowaniu trzech otworów drzwiowych (jeden w poziomie sutereny i dwa w poziomie parteru) znajdujących się w zewnętrznej ścianie południowej przedmiotowego budynku. Z uwagi jednak na zbyt krótki termin wykonania obowiązku określony w zaskarżonej decyzji, WINB ustalił nowy termin wykonania obowiązku do 30 czerwca 2023 r.
Odnośnie zarzutów odwołania WINB wskazał, że dokonał oceny przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami na podstawie aktualnych dokumentów (map). Dołączone do odwołania kopie map nie mogą stanowić dowodu w niniejszej sprawie, gdyż przedstawiają stan faktyczny z dnia 25 lutego 2002 r.
W skardze na powyższą decyzję skarżący, reprezentowani przez adwokata, podnieśli następujące zarzuty:
1. zaniechanie dokonania na gruncie pomiarów rzeczywistej odległości wskazanych w decyzji otworów drzwiowych od granicy nieruchomości przy ul. [...] do granicy z działką sąsiednią, stanowiąca własność S. W., które to ustalenie wskazanej rzeczywistej odległości stanowi istotę niniejszego postępowania;
2. zaniechanie powiadomienia skarżących o zakończeniu postępowania i umożliwienia złożenia im ewentualnych wniosków dowodowych w sprawie i ustosunkowania się do materiału dowodowego zebranego przez organ administracji II instancji.
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji PINB i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie umorzenie postępowania.
Nadto wnieśli o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa prawnego.
W uzasadnieniu skargi podnieśli, że zaskarżona decyzja jest nieprawidłowa, niezgodna z przepisem § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r w sprawie warunków technicznych (...), przez błędne i bez pomiarów uznanie odległości wskazanych w decyzji otworów w budynku jako mniejszej niż 4 metry. Tymczasem dla ustalenia rzeczywistego przebiegu granicy pomiędzy sąsiadującymi działkami konieczne jest przeprowadzenie pomiarów przez uprawnionego geodetę, a nie dokonywania pomiarów według przeliczania odległości na mapie. Jest to istotne w sytuacji, gdy właściciel sąsiedniej działki zajmuje część gruntu skarżących, a wskazana w zaskarżonej decyzji odległość, stanowiąca istotę sprawy, tak niewiele różni się od pomiaru co najmniej 4 metrów.
Zdaniem skarżących, odległość wykonanych otworów granicy działki sąsiedniej wynosi co najmniej 4 metry, co czyni zadość przepisom budowlanym. Potwierdzenie lub zaprzeczenie temu stanowisku może nastąpić jedynie przez dokonanie szczegółowych pomiarów na gruncie w obecności stron lub ich o tej czynności zawiadomieniu.
Jednocześnie wskazali, że organ uniemożliwił im zapoznanie się z zebranym w toku postępowania materiałem dowodowym, czym uniemożliwił im ustosunkowanie się do tych dowodów i złożenie stosownych do sytuacji ewentualnych wniosków dowodowych lub ustosunkowania się do zebranego materiału. Stanowi to naruszenie proceduralne, które powinno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podając, że podtrzymuje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej: P.p.s.a.) wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Przy czym wskazać należy, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Dokonawszy tak określonej kontroli Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Przedmiotem skargi jest decyzja WINB z 22 marca 2023 r., którą uchylono w części dotyczącej terminu wykonania nałożonych obowiązków decyzję PINB z 3 stycznia 2023 r. i orzeczono wykonanie obowiązków w terminie do 30 czerwca 2023 r., utrzymując w mocy pozostałą część decyzji w zakresie nałożenia na skarżących obowiązku zamurowania trzech otwór drzwiowy usytuowany w zewnętrznej ścianie konstrukcyjnej od strony południowej na kondygnacji przyziemia (sutereny) i parteru.
Zgodnie z ustawową definicją zawartą w art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego, przez przebudowę należy rozumieć wykonanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych i technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji.
W orzecznictwie wskazuje się jednolicie, że roboty budowlane polegające na wykonaniu nowych, jak również zamurowaniu bądź zmianie wymiarów istniejących, otworów okiennych lub drzwiowych znajdujących się w ścianie zewnętrznej budynku, mieszczą się w definicji przebudowy w rozumieniu art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego i wymagają uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę (por. wyrok NSA z 21 kwietnia 2021 r. II OSK 1738/18, wyrok WSA we Wrocławiu z 13 lutego 2020 r., sygn. akt: II SA/Wr 717/19).
Mając powyższe na uwadze, trafna - zdaniem Sądu - jest ocena organów nadzoru budowlanego wskazująca, że właśnie taka sytuacja zaistniała w sprawie.
Z jednoznacznych i bezspornych ustaleń organów wynika, że skarżący na poziomie kondygnacji sutereny i parteru w zewnętrznej ścianie południowej przedmiotowego budynku - w miejscach istniejących otworów okiennych wykonali otwory drzwiowe.
Oczywistym zatem jest, że w sprawie doszło do przebudowy budynku, poprzez przebudowę jego przegród zewnętrznych. Zatem jak słusznie oceniły organy wykonanie przedmiotowych robót wymagało decyzji o pozwoleniu na budowę, której inwestorzy nie posiadają.
Jednocześnie jak prawidłowo wyjaśnił WINB w zaskarżonej decyzji w sprawie nie mogły znaleźć zastosowania art. 29 ust. 4 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego, który stanowi, że nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, wykonywanie robót budowlanych polegających na przebudowie budynków, których budowa wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, oraz budynków mieszkalnych jednorodzinnych, z wyłączeniem przebudowy przegród zewnętrznych oraz elementów konstrukcyjnych, gdyż właśnie tego wyłączenia dotyczą przedmiotowe prace. Nie znajdował również zastosowania art. 29 ust. 3 pkt 1 lit a Prawa budowlanego, który stanowi, że nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, wykonywanie robót budowlanych polegających na przebudowie przegród zewnętrznych oraz elementów konstrukcyjnych budynków mieszkalnych jednorodzinnych, o ile nie prowadzi ona do zwiększenia obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której budynek jest usytuowany. W niniejszej sprawie, z uwagi na odległość budynku od działki nr [...], która wynosi mniej niż 4 m, należało przyjąć, że przebudowa tego budynku wykonana od strony tej działki, zwiększa obszar oddziaływania tego budynku poza działkę skarżących oraz narusza przepisy § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r., poz. 1225).
Zatem wykonane przez skarżących roboty budowlane wymagały uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, której skarżący nie uzyskali.
Prawidłowo w tych okolicznościach zastosowano w sprawie przepisy art. 50 - 51 Prawa budowlanego. Na wstępie wskazać należy, że art. 50 Prawa budowlanego stanowi o prowadzeniu robót budowlanych innych niż te, o których mowa w art. 48 tej ustawy. Natomiast art. 51 Prawa budowlanego w związku z art. 50 Prawa budowlanego odnosi się do tego rodzaju robót, które wymagają pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, ale nie polegają na budowaniu obiektu budowlanego. Postępowanie prowadzone w oparciu o powoływany przepis art. 51 Prawa budowlanego wraz z regulacjami przyjętymi w art. 50 tej ustawy prowadzi do legalizacji samowolnie wykonanych robót budowlanych.
Procedura ta polega na weryfikacji wykonanych samowolnie przez inwestora robót budowlanych pod kątem zgodności z prawem ich realizacji, a jej celem jest doprowadzenie wykonanych już robót do stanu zgodnego z przepisami - o ile taka potrzeba zaistnieje.
W niniejszej sprawie, organy zasadnie uznały, uwzględniając ustalony stan faktyczny w tym rodzaj robót budowlanych wykonanych bez pozwolenia, o nałożeniu obowiązków w trybie powołanych powyżej przepisów. Jedynym natomiast możliwym sposobem doprowadzenie przedmiotowych robót do stanu zgodnego z przepisami prawa było nakazania inwestorom zlikwidowanie tych otworów w związku z tym, że z uwagi na odległość ściany, w której je wykonano od granicy z działką sąsiednią, ich zachowanie naruszałoby normy zawarte w § 12 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, w przypadku wykonania robót budowlanych w sposób określony w art. 50 ust. 1 pkt 1 i 4, tj. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę i w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.
W świetle powyższego, prawidłowo w świetle art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego zostały nałożone decyzją na inwestorów roboty w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Z zarzutów skargi oraz twierdzeń skarżących, wynika, że starają się oni podważyć ustalenia organów jedynie w kontekście ustaleń organów dotyczących odległości spornych otworów drzwiowych od granicy z działką sąsiednią nr [...]. Ich zdaniem konieczne jest przeprowadzenie pomiarów przez uprawnionego geodetę, a nie dokonywania pomiarów według przeliczania odległości na mapie.
Prawidłowo do powyższej kwestii odniósł się organ odwoławczy wskazując, że w zakresie tych ustaleń oparł się zarówno na złożonej przez inwestorów inwentaryzacji przedmiotowego budynku mieszkalnego (plan sytuacyjny wykonany na mapie do celów projektowych w skali 1: 500 - karta 96 akt I instancji oraz rysunek elewacji w skali 1:100 - karta 86 akt I instancji) jak i pomiarach dokonanych w toku kontroli przeprowadzonej 6 października 2021 r. oraz aktualnej kopii mapy zasadniczej w skali 1:500.
Wszystkie przywołane dowody wskazują, że odległość otworów drzwiowych znajdujących się w ścianie południowej przedmiotowego budynku jest mniejsza niż 4 m od granicy z działką sąsiednią, a fakt, że ogrodzenie znajduje się na działce inwestora, w odległości ok. 20 cm od granicy działki nie wpływa w żaden sposób na to ustalenie.
Odnośnie zaś samego przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...] dodać należy, że organy nadzoru budowlanego nie są władne wypowiadać się w tej kwestii. Ich obowiązkiem jest jedynie ustalić przebieg granicy na podstawie aktualnej mapy zasadniczej wpisanej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, co też organ uczynił. Jeśli natomiast skarżący uważają, że granica przebiega w inny sposób, powinni tego rodzaju argumenty przedstawić w postępowaniu rozgraniczeniowym. Organy nadzoru budowlanego biorą pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w czasie wydawania decyzji. Do czasu wyznaczenia innej granicy, niż przedstawiona na aktualnej mapie, organ nie ma podstaw do kwestionowania jej przebiegu.
Z tego względu, wbrew twierdzeniem skarżących, ewentualny spór o granicę działki, na której wykonano roboty budowlane objęte postępowaniem naprawczym, nie może mieć wpływu na to postępowanie. W postepowaniu tym nie może bowiem nastąpić rozstrzygnięcie kwestii rozgraniczenia, bo organy nadzoru budowlanego nie mają w tym zakresie kompetencji. Przebieg granicy może zmienić bowiem dopiero decyzja administracyjna albo orzeczenie sądu powszechnego. W sprawie brak natomiast jakichkolwiek dowodów, że aktualnie toczy się postępowanie rozgraniczeniowe, co mogłoby ewentualnie stanowić przesłankę do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Ubocznie podkreślić trzeba, że przebieg granicy jest sporny jedynie według strony skarżącej. Właściciel działki nr [...] nie zgłaszał w tym zakresie żadnych uwag, podnosił jedynie, że skarżący w 2021 r. usunął słupki graniczne, które stanowiły granicę działek. Tym bardziej organ uprawniony był do poczynienia ustaleń na podstawie danych wynikających z aktualnych dokumentów geodezyjnych.
W odniesieniu natomiast do zarzutu skargi dotyczącego uniemożliwienia skarżącym zapoznania się z zebranym w toku postępowania materiałem dowodowym, czym uniemożliwiono im ustosunkowanie się do dowodów i złożenie stosownych wniosków dowodowych lub ustosunkowania się do zebranego materiału wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi żadnych wątpliwości, że uchybienie to może stanowić podstawę uchylenia decyzji jedynie wówczas, gdy wykaże się, że miało ono wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy strona musi wykazać, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Skarżący, działając przez zawodowego pełnomocnika nie wykazali, że w przypadku zapoznania się z materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy organ ten mógłby wydać odmienne rozstrzygnięcie. Co więcej rozstrzygnięcie to zostało oparte na materiale dowodowym zgromadzonym przez PINB. Organ odwoławczy na etapie postępowania odwoławczego załączył jedynie dokument w postaci uwierzytelnionej mapy zasadniczej obejmującej teren działki nr [...] i [...], który to dokument w istocie potwierdził jedynie dotychczasowe ustalenia w zakresie odległości ściany zawierającej sporne otwory od granicy.
Tym samym nie potwierdziły się zarzuty skargi dotyczące nieprawidłowości w ustaleniach stanu faktycznego w sprawie i naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie nie pojawiły się także żadne wadliwości dotyczące normy prawnej stanowiącej materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia.
W tym stanie rzeczy należało orzec na podstawie art. 151 P.p.s.a. o oddaleniu skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI