II SA/Lu 442/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2005-07-04
NSAAdministracyjneŚredniawsa
kombatanciuprawnienia kombatanckiepraca przymusowarepresje wojennepostępowanie administracyjneKodeks postępowania administracyjnegoustawa o kombatantachWSAorzecznictwo

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę kombatanta na decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania uprawnień, uznając, że praca przymusowa w gospodarstwie rolnym nie spełnia kryteriów obozu odosobnienia, a zarzuty dotyczące służby w Batalionach Chłopskich były spóźnione.

Skarżący T.D. domagał się przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu pracy przymusowej w gospodarstwie rolnym oraz domniemanej służby w Batalionach Chłopskich. Organ administracji umorzył postępowanie, uznając, że praca w gospodarstwie nie kwalifikuje się jako represja, a zarzuty dotyczące Batalionów Chłopskich były nieudokumentowane i wniesione po terminie. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu i podkreślając brak nowych okoliczności faktycznych lub dowodów uzasadniających wznowienie postępowania.

Sprawa dotyczyła skargi T.D. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która utrzymała w mocy decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich. Skarżący domagał się przyznania uprawnień z tytułu pracy przymusowej w gospodarstwie rolnym w K., którą uważał za formę represji, oraz z tytułu domniemanej służby w Batalionach Chłopskich. Organ administracji pierwotnie odmówił przyznania uprawnień, uznając, że praca w gospodarstwie rolnym nie jest objęta ustawą o kombatantach. Po wznowieniu postępowania, organ umorzył je jako bezprzedmiotowe, stwierdzając brak podstaw do wznowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, uznając, że skarżący nie wykazał nowych okoliczności faktycznych lub dowodów, które uzasadniałyby wznowienie postępowania. Sąd podkreślił, że praca w gospodarstwie rolnym w K. nie została zaliczona do miejsc odosobnienia w rozumieniu przepisów, a zarzuty dotyczące służby w Batalionach Chłopskich były wniesione po terminie i niepotwierdzone przysięgą ani pseudonimem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, praca przymusowa w gospodarstwie rolnym nie spełnia kryteriów obozu lub innego miejsca odosobnienia określonych w ustawie o kombatantach i wykonawczych przepisach.

Uzasadnienie

Ustawa o kombatantach oraz rozporządzenie wykonawcze precyzyjnie określają miejsca odosobnienia. Gospodarstwo rolne w K. nie zostało wymienione w tych przepisach jako miejsce represji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.o.k. art. 4 § ust.1 pkt.1 lit. a i c

Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

k.p.a. art. 105 § par.1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § par.1 pkt.5

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 148 § par.1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 149 § par.3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151 § par.1 pkt.1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. 2001 nr 106 poz. 1154

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej, lub obywatele polscy innych narodowości

Argumenty

Skuteczne argumenty

Praca przymusowa w gospodarstwie rolnym nie jest uznawana za represję w rozumieniu ustawy o kombatantach. Zarzuty dotyczące służby w Batalionach Chłopskich były wniesione po terminie i nieudokumentowane. Brak nowych okoliczności faktycznych lub dowodów uzasadniających wznowienie postępowania.

Odrzucone argumenty

Praca przymusowa w gospodarstwie rolnym powinna być uznana za pracę w 'mini obozie pracy'. Służba w Batalionach Chłopskich jako małoletni powinna być podstawą do przyznania uprawnień.

Godne uwagi sformułowania

przepisy dotyczące tej instytucji mają charakter szczególnej i zupełnej regulacji prawnej, która tylko w ściśle określonych przypadkach pozwala na wzruszenie decyzji ostatecznej i jako takie nie mogą być interpretowane rozszerzająco obóz w K. nie został zaliczony do obozów bądź innych miejsc odosobnienia, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a) i c) cyt. ustawy o kombatantach

Skład orzekający

Grażyna Pawlos-Janusz

przewodniczący

Jerzy Stelmasiak

sprawozdawca

Wiesława Achrymowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uprawnień kombatanckich, warunków wznowienia postępowania administracyjnego oraz definicji miejsc odosobnienia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, związanej z pracą przymusową w gospodarstwie rolnym i specyficznym okresem historycznym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii praw kombatantów i represjonowanych, choć rozstrzygnięcie opiera się na ścisłej interpretacji przepisów proceduralnych i materialnych.

Czy praca przymusowa na roli to represja? Sąd wyjaśnia kryteria uprawnień kombatanckich.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 442/05 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2005-07-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2005-05-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Grażyna Pawlos-Janusz /przewodniczący/
Jerzy Stelmasiak /sprawozdawca/
Wiesława Achrymowicz
Symbol z opisem
6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej
Hasła tematyczne
Kombatanci
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 42 poz 371
art.4 ust.1 pkt.1 lit. a i c
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego - tekst jednolity.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art.105 par.1, 145 par.1 pkt.5, art.148 par.1, art.149 par.3, art. 151 par.1 pkt.1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (sprawozdawca), Asesor WSA Wiesława Achrymowicz, Protokolant Starszy referent Beata Basak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi T.D. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu pracy przymusowej oddala skargę
Uzasadnienie
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...]kwietnia 2005 r. ([...]) wydaną na podstawie art. 127 § 3, art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 § 1 oraz art. 148 § 1 w zw. z art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.),po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek T.D. – utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2004 r. (Nr [...]) o umorzeniu postępowania.
W uzasadnieniu stwierdził, że skarżący tj. T.D. wystąpił do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich na podstawie ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.).
Kierownik Urzędu decyzją z dnia [...]sierpnia 2002 r. odmówił stronie przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu pracy przymusowej w obozie (gospodarstwie rolnym) w K., wobec stwierdzenia, że ten rodzaj represji nie stanowi podstawy przyznania uprawnień.
Następnie T.D. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku dołączył oświadczenie świadka dotyczące służby w Batalionach Chłopskich w latach 1943-1944.
Kierownik Urzędu postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2003 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z kolei pismem z dnia 26 lipca 2004 r. strona wniosła o wznowienie postępowania. W uzasadnieniu wniosku T.D. ponownie wskazał na fakt rozstrzelania rodziców przez żołnierzy niemieckich na terenie ich posesji oraz na wykonywanie pracy przymusowej w K., ponieważ zdaniem skarżącego warunki bytowe nie różniły się od warunków panujących w obozach. Następnie postanowieniem z dnia [...]października 2004 r. Kierownik Urzędu wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] sierpnia 2002 r. o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich, zaś decyzją z dnia [...]grudnia 2004 r. umorzył postępowanie wznowione postanowieniem z dnia [...] października 2004 r. uznając je za bezprzedmiotowe.
W tej sytuacji T.D. w ustawowym terminie złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, z którego treści wynika, że strona jest niezadowolona z wydanej decyzji i wnosi o jej zmianę.
Rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy Kierownik Urzędu orzekł, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Wynika to z tego, że wznowienie postępowania stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnych i może nastąpić wyłącznie w przypadkach przewidzianych przepisami kodeksu postępowania administracyjnego (art. 16 kpa). Przepisy dotyczące tej instytucji mają charakter szczególnej i zupełnej regulacji prawnej, która tylko w ściśle określonych przypadkach pozwala na wzruszenie decyzji ostatecznej i jako takie nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Ponadto w świetle art. 145 § 1 pkt 5 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie zakończone decyzją ostateczną, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Podanie o wznowienie wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał decyzję w sprawie, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia (art. 148 § 1 kpa). Natomiast z analizy wniosku o wznowienie postępowania z dnia 26 lipca 2004 r. wynika, że T.D. nie wskazał w nim żadnych nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, których analiza mogłaby mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Fakt pobytu strony w K. był znany Kierownikowi Urzędu w dacie wydania decyzji o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. Przyczyną wydania decyzji odmownej nie był fakt nienależytego udokumentowania wykonywania pracy przymusowej lecz to, że obóz w K. nie został zaliczony do obozów bądź innych miejsc odosobnienia, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a) i c) cyt. ustawy o kombatantach (...). Wynikający z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy fakt rzekomej służby strony w Batalionach Chłopskich również nie mógł być podstawą wznowienia postępowania, bowiem był on znany stronie co najmniej od roku 1943 lub 1944, a zatem upłynął termin zakreślony art. 148 § 1 kpa do podniesienia przez stronę nowej okoliczności lub wskazania nowych faktów w przeciągu miesiąca od dowiedzenia się o ich wyjściu na jaw.
Dlatego też wznowienie postępowania w sprawie nastąpiło mimo oczywistego braku podstaw do wznowienia, co skutkowało umorzeniem postępowania jako bezprzedmiotowego, zaś w sprawie nie występują żadne przesłanki, które uzasadniałyby wznowienie postępowania z urzędu, dodał Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.
W skardze do Sądu skarżący, tj. T.D. wystąpił o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przyznanie uprawnień kombatanckich w trybie ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
W treści skargi podtrzymuje dwa podstawowe zarzuty. Po pierwsze, żąda żeby uznać jego przymusową pracę w gospodarstwie rolnym na rzecz Niemców w miejscowości K. za prace przymusową w tzw. jego zdaniem "mini obozie pracy". Ponadto, lecz nie w skardze lecz we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący stwierdził, że jako małoletni współdziałał z Batalionami Chłopskimi w latach 1943-1944 w walce z okupantem.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Postanowieniem z dnia [...] października 2004 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] sierpnia 2002 r. o odmowie przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich. Natomiast w świetle dyspozycji art. 145 § 1 pkt 5 kpa postępowanie zakończone decyzją ostateczną wznawia się jeżeli wystąpią łącznie trzy następujące przesłanki. Po pierwsze, zostaną ujawnione nowe okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy. Po drugie, powyższe nowe okoliczności faktyczne czy też nowe dowody muszą istnieć w chwili wydania decyzji ostatecznej. Po trzecie, tego rodzaju okoliczności czy też dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję ostateczną. Natomiast z prawidłowej analizy wniosku o wznowienie postępowania z dnia 26 lipca 2004 r. wynika, że skarżący, tj. T.D. nie przedstawił w nim żadnych nowych okoliczności faktycznych czy też dowodów, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy w zakresie jego pracy przymusowej w gospodarstwie rolnym w K. koło S. Ten obóz nie został bowiem zaliczony do obozów lub innych miejsc odosobnienia w świetle art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a) i c) cyt. ustawy o kombatantach oraz wykonawczego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej, lub obywatele polscy innych narodowości (Dz. U. Nr 106, poz. 1154 ze zm.).
Natomiast podanie o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej jej zdaniem podstawę do wznowienia postępowania – w świetle art. 148 § 1 kpa. Dotyczy to także współdziałania skarżącego jako małoletniego z Batalionami Chłopskimi, który był znany stronie co najmniej od 1943-1944 roku, czyli dotychczas nie był podniesiony przez skarżącego w terminie jednego miesiąca od dowiedzenia się jako okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Jednocześnie, co skarżący sam stwierdził na rozprawie przed Sądem, nie była to służba w Batalionach Chłopskich, gdyż przysięgi jako małoletni w BCh nie składał jak i żadnego pseudonimu nie posiadał (dowód: protokół z rozprawy). Oznacza to, że w tej sytuacji prawnej i faktycznej nie powinno nastąpić umorzenie postępowania w świetle art. 105 § 1 kpa, gdyż nie zachodziła jego bezprzedmiotowość tylko właściwy organ powinien wydać w trybie art. 149 § 3 kpa decyzję o odmowie wznowienia postępowania, a jeżeli to nie nastąpiło to decyzję o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej – w świetle art. 151 § 1 pkt 1 kpa – gdyż stwierdził brak podstaw do uchylenia decyzji własnej z dnia [...] sierpnia 2002 r. na podstawie art. 145 § 1 kpa. Uchybienie to nie miało jednak wpływu na wynik sprawy w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), gdyż prawidłowo żądanie strony nie zostało uwzględnione.
Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI