II SA/LU 441/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję nakazującą wykonanie czynności w celu legalizacji samowolnie wykonanego remontu budynku gospodarczego, uznając, że nakazanie rozbiórki byłoby nieproporcjonalne.
Skarżący domagali się nakazania przesunięcia lub rozbiórki budynku gospodarczego, który został wyremontowany z istotnym odstępstwem od zgłoszenia i bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że decyzja nakazująca wykonanie czynności w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem była prawidłowa. Sąd podkreślił, że w przypadku samowolnie wykonanych robót remontowych w istniejącym budynku, nakazanie rozbiórki całego obiektu byłoby nieproporcjonalne, a właściwe jest nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności legalizacyjnych.
Sprawa dotyczyła skargi M.Z. i M.Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą L. i W.W. wykonanie określonych czynności celem doprowadzenia budynku gospodarczego do stanu zgodnego z warunkami technicznymi. Inwestorzy przeprowadzili remont budynku gospodarczego na podstawie zgłoszenia, jednak w trakcie prac istotnie odstąpili od zgłoszenia, wymieniając częściowo elementy konstrukcyjne, co wymagało pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał wykonanie oceny stanu technicznego i odpowiednich zmian lub przeróbek. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący domagali się przesunięcia budynku od granicy działki lub jego rozbiórki, podnosząc m.in. kwestie dotyczące wykonania ściany murowanej przy granicy działki oraz uchylenia przez NSA postanowienia o obowiązku wykonania ekspertyzy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. Sąd uznał, że remont wykonany z istotnym odstępstwem od zgłoszenia i bez wymaganego pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną, ale w sytuacji remontu istniejącego budynku, nakazanie rozbiórki całego obiektu byłoby nieproporcjonalne. Zastosowanie art. 51 Prawa budowlanego, nakazującego wykonanie czynności legalizacyjnych, było w tej sytuacji uzasadnione. Sąd podkreślił również, że uchylone przez NSA postanowienie o obowiązku wykonania ekspertyzy dotyczyło innego zakresu niż obecna decyzja nakazująca wykonanie zmian i przeróbek.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Właściwym środkiem jest nałożenie obowiązku wykonania czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, a nie nakazanie rozbiórki całego budynku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nakazanie rozbiórki całego budynku w sytuacji samowolnie wykonanych robót remontowych w istniejącym obiekcie byłoby nieproporcjonalne. Zastosowanie art. 51 Prawa budowlanego, pozwalającego na legalizację poprzez wykonanie określonych czynności, jest w takich przypadkach uzasadnione.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.p.b. art. 51 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
u.p.b. art. 51 § ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.b. art. 28
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
u.p.b. art. 29 § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
u.p.b. art. 80 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
u.p.b. art. 83 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
u.p.b. art. 81c § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Argumenty
Skuteczne argumenty
Samowolnie wykonany remont istniejącego budynku, który wymagał pozwolenia na budowę, nie uzasadnia nakazania rozbiórki całego obiektu, lecz nałożenia obowiązku wykonania czynności legalizacyjnych. Uchylone przez NSA postanowienie o obowiązku wykonania ekspertyzy technicznej nie ma wpływu na późniejszą decyzję nakazującą wykonanie zmian i przeróbek na podstawie dokumentacji technicznej.
Odrzucone argumenty
Żądanie skarżących nakazania przesunięcia o 3 m od granicy działki spornego budynku lub jego rozebranie.
Godne uwagi sformułowania
nie można więc obecnego rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 4 ww. ustawy utożsamiać z rozstrzygnięciem uchylonym przez Naczelny Sąd Administracyjny. W tej sytuacji organ administracji słusznie - na podstawie cyt. art. 51 Prawa budowlanego - nałożył na nich obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Nie jest przy tym obojętne czy naruszenie dotyczyło obiektu, który został w całości ( od podstaw) wybudowany bez pozwolenia na budowę, czy też jedynie zostały wykonane roboty, wymagające pozwolenia na budowę w już istniejącym budynku.
Skład orzekający
Maciej Kierek
przewodniczący sprawozdawca
Krystyna Sidor
sędzia
Jerzy Drwal
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowolnie wykonanych robót remontowych w istniejących budynkach oraz proporcjonalności sankcji administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji remontu istniejącego budynku z istotnym odstępstwem od zgłoszenia, a nie budowy nowego obiektu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów Prawa budowlanego w kontekście samowoli budowlanej przy remontach, co jest częstym problemem. Pokazuje, że sankcje muszą być proporcjonalne do naruszenia.
“Remont z pozwoleniem na budowę czy samowola? Sąd wyjaśnia, kiedy rozbiórka, a kiedy legalizacja.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Lu 441/03 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2004-04-20 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2003-04-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Jerzy Drwal Krystyna Sidor Maciej Kierek /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 601 Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Powołane przepisy Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016 art. 28, 29, 51 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek (spr.), Sędzia NSA Krystyna Sidor, Jerzy Drwal asesor WSA, Protokolant stażysta Tomasz Wójcik, po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi M. Z., M. Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych czynności oddala skargę Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] marca 2003r. (znak: [...])Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity w Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z 2000r. z późno zm. ) w związku z art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( tekst jednolity w Dz. U. Nr 106, poz. 1126 z 2000r. z późno zm. ) - po rozpatrzeniu odwołania pana M.Z. i pana M.Z. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Z. z [...] stycznia 2003r. znak: [...] nakazującej L. i W. i W. wykonanie określonych w decyzji czynności celem doprowadzenia budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce przy ul. Ź. do stanu zgodnego z warunkami technicznymi - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wyjaśnił, że na działce przy ul. Ź. L. i W.W. przeprowadzili remont budynku gospodarczego na podstawie zgłoszenia z 14 października 1997r., przyjętego bez sprzeciwu przez Prezydenta Miasta pismem z 16 października 1997r. znak: PPiB-VI-7352/63/1997. W trakcie realizacji robót L. i W. W. odstąpili jednak w sposób istotny od dokonanego zgłoszenia, ponieważ wykonany przez nich remont obejmował również częściową wymianę elementów konstrukcyjnych obiektu. Zatem zgodnie z art. 28 w związku z art. 29 ust. 2 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane na wykonanie takiego zakresu robót remontowych w istniejącym obiekcie wymagane było wcześniejsze uzyskanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Dlatego też decyzją z dnia [...] stycznia 2003r. ([...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta Z. nakazał L. i W. W. wykonać i przedłożyć ocenę stanu technicznego elementów konstrukcyjnych budynku gospodarczego oraz wykonać odpowiednie zmiany lub przeróbki wynikające z tej oceny w terminie do 20 maja 2003r. Decyzja została wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 4 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( tekst jednolity w Dz. U. Nr 106, poz. 1126 z 2000r. z późn. zm.). Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że decyzja ta nie narusza przepisów prawa. Jest poza sporem, że L. i W. W. dopuścili się samowoli budowlanej, ponieważ wykonali roboty budowlane niezgodnie z dokonanym zgłoszeniem. Nie była to jednak budowa nowego obiektu bez pozwolenia na budowę, do której zastosowanie miałyby sankcje przewidziane w art. 48 Prawa budowlanego, lecz remont istniejącego od wielu lat budynku gospodarczego. Zgodnie z definicją remontu zawartą w art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego z 1994r. - pod pojęciem remontu należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów innych niż użyto w stanie pierwotnym. Wykonanie przez L. i W. W. robót remontowych wymagających pozwolenia na budowę stanowi niewątpliwie samowolę budowlaną, ale ustawodawca mniej rygorystycznie traktuje takie przypadki, zezwalając na ich legalizację na podstawie przepisów art. 50 i art. 51 cytowanej ustawy Prawo budowlane. Wydany inwestorom nakaz wykonania zmian lub przeróbek na podstawie uprzednio opracowanej oceny technicznej, pozwoli doprowadzić budynek gospodarczy przy ul. Ź. do stanu zgodnego z obowiązującymi warunkami technicznymi . Od decyzji tej M.Z. i M.Z. wnieśli skargę, w której domagają się jej uchylenia oraz nakazania przesunięcia o 3 m od granicy działki spornego budynku lub jego rozebranie. W uzasadnieniu podnieśli, że w postępowaniu odwoławczym pominięto wcześniej wskazywane przez nich fakty, że w budynku została wykonana ściana murowana, o grubości 24 cm, przylegająca do zewnętrznej ściany drewnianej czyli tuż przy granicy działki, co potwierdził również Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lipca 2000r. ([...]):, "Natomiast w budynku drugim w chwili obecnej ściana murowana grubości 24 cm przylegająca do ściany zewnętrznej drewnianej nie pełni funkcji ścian konstrukcyjnej, gdyż obciążenia więźby dachowej przenosi ściana drewniana". Ponadto wyrokiem z dnia 24 września 2002 r ( sygn. akt II SA/Lu 399/01) Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie uchylił postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego , które to zobowiązywało Państwa W. do opracowania ekspertyzy uzasadniając, że nałożenie obowiązku wykonania ekspertyzy może mieć miejsce w przypadku powstania wątpliwości co do jakości użytych materiałów budowlanych, wykonanych robót budowlanych lub stanu technicznego budynku. W tymże wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że organ administracji nie wskazał przesłanek jakimi się kierował nakładając na inwestorów obowiązek przedłożenia ekspertyzy. Poza tym skarżący wyjaśnili, że składali skargi i odwołania, które nie były spowodowane chęcią konfliktu z sąsiadami, lecz tym, że gdy oni chcieli budować garaż przy granicy działki, to L. i W.W. mieli skuteczne prawo zabraniać im tego. Z tego względu oni żądają przesunięcia o 3 m od granicy działki spornego budynku lub jego rozebranie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Stwierdził ponadto, że uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienie ostateczne z [...] lutego 2001 r. znak: [...], wydane na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, obejmowało tylko nakaz wykonania ekspertyzy technicznej oceniającej prawidłowość wykonania elementów konstrukcyjnych omawianego budynku gospodarczego. Skarżoną natomiast decyzją utrzymano w mocy nakaz wykonania zmian i przeróbek w tym budynku na podstawie uprzednio opracowanej dokumentacji technicznej. Nie można więc obecnego rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 4 ww. ustawy utożsamiać z rozstrzygnięciem uchylonym przez Naczelny Sąd Administracyjny. Po rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny stosownie do przysługujących mu kompetencji określonych w art. 1 § 1 i2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz.1269) kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie pod względem jej zgodności z prawem i może ją uchylić tylko wówczas, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Z ustaleń dokonanych w sprawie, nie kwestionowanych przez strony wynika, że remont przedmiotowego budynku inwestorzy zaczęli realizować na podstawie zgłoszenia z dnia 14 października 1997r. przyjętego bez sprzeciwu przez Prezydenta Miasta. W toku prac jednak przekroczyli zakres czynności wskazanych w zgłoszeniu, mianowicie wymienili częściowo elementy konstrukcyjne budynku. Zgodnie z art. 28 w zw. z art. 29 ust.2 pkt. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.Prawo budowlane ( tekst jednolity: Dz. U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016 ) na takie roboty wymagane było pozwolenie na budowę. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 51 ust. 1 pkt.2 cyt. ustawy. Przepis ten uprawnia właściwy organ - w przypadku, gdy roboty budowlane wykonane zostały bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia albo w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach - do nałożenia na właściciela lub zarządcę obiektu czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Na podstawie tego przepisu organ administracyjny uprawniony jest również alternatywnie do nakazania rozbiórki obiektu lub jego części. W sprawie bezspornym jest, że inwestorzy dokonali remontu budynku, związanego z wymianą elementów konstrukcyjnych przekraczając zakres dokonanego uprzednio zgłoszenia i bez wymaganego pozwolenia na budowę. W tej sytuacji organ administracji słusznie - na podstawie cyt. art. 51 Prawa budowlanego - nałożył na nich obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Wbrew zarzutom skarżących i ich żądaniom, nie było podstaw do nakazania inwestorom rozbiórki budynku. Działania organów nadzoru budowlanego, podejmowane na podstawie art. 51 powinny być proporcjonalne i adekwatne do stwierdzonego naruszenia prawa. Nie jest przy tym obojętne czy naruszenie dotyczyło obiektu, który został w całości ( od podstaw) wybudowany bez pozwolenia na budowę, czy też jedynie zostały wykonane roboty, wymagające pozwolenia na budowę w już istniejącym budynku. W tym ostatnim przypadku nie ma podstaw do nakazania rozbiórki całego budynku, uzasadnione jest natomiast nakazanie wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Ponadto należy stwierdzić, że nie wpływa na rozstrzygnięcie uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienie ostateczne z dnia 19 lutego 2001r., wydane na podstawie art.81c ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Słusznie zauważył organ II instancji, że obejmowało ono jedynie nakaz wykonania ekspertyzy technicznej oceniającej prawidłowość wykonania elementów konstrukcyjnych omawianego budynku gospodarczego. Przedmiot niniejszej sprawy jest inny i dotyczy nakazu wykonania zmian i przeróbek. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI