II SA/Lu 440/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego z powodu błędnego sposobu ustalenia dochodu rodziny.
Skarżąca E. Sz. domagała się przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla syna K. M. Organy administracji odmówiły, uznając, że dochód rodziny przekracza ustawowe kryterium. Skarżąca argumentowała, że należy uwzględnić przepisy przejściowe i inaczej obliczyć dochód po podjęciu przez nią pracy. Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały i zastosowały przepisy dotyczące ustalania dochodu, szczególnie w kontekście uzyskania nowego dochodu przez członka rodziny, co skutkowało uchyleniem decyzji obu instancji.
Sprawa dotyczyła skargi E. Sz. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy o odmowie przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla K. M. Organy uznały, że miesięczny dochód rodziny na osobę przekroczył ustawowe kryterium 725 zł, biorąc pod uwagę dochód z 2010 r. oraz dochód uzyskany przez skarżącą we wrześniu 2011 r. Skarżąca podniosła, że sprawa powinna być rozpatrzona z uwzględnieniem przepisów przejściowych ustawy nowelizującej z 2011 r. oraz że sposób obliczenia dochodu po podjęciu przez nią pracy był nieprawidłowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie prawa materialnego i procesowego. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 3 ustawy nowelizującej z 19 sierpnia 2011 r., sprawy, w których prawo do świadczeń powstało przed 1 stycznia 2012 r., powinny być rozpatrywane na zasadach dotychczasowych. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że organy błędnie zinterpretowały i zastosowały przepisy dotyczące obliczania dochodu rodziny w przypadku uzyskania nowego dochodu przez członka rodziny. Zamiast uwzględniać miesięczny dochód z jednego miesiąca, należało go wliczyć do dochodu rocznego i obliczyć przeciętny miesięczny dochód na osobę w rodzinie, zgodnie z art. 9 ust. 4 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów i § 12 rozporządzenia z 2010 r. Sąd wskazał, że organy naruszyły art. 7, 77 i 80 k.p.a., co skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Dochód rodziny należy ustalać na podstawie przeciętnego miesięcznego dochodu członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, powiększonego o uzyskany dochód, a następnie podzielonego przez 12 miesięcy i liczbę członków rodziny. Nie można opierać się wyłącznie na dochodzie z jednego miesiąca.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organy błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące ustalania dochodu, stosując § 12 rozporządzenia z 2010 r. w sposób niezgodny z ustawą. Należało uwzględnić dochód roczny i obliczyć przeciętny miesięczny dochód na osobę, a nie bazować na dochodzie z jednego miesiąca.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (11)
Główne
u.p.o.u.a. art. 9 § ust. 1-4
Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
Przed nowelizacją: świadczenia przysługują, jeśli dochód rodziny na osobę nie przekracza 725 zł. W przypadku utraty dochodu - dochód pomniejszony o utracony. W przypadku uzyskania dochodu - dochód powiększony o uzyskany.
Dz.U. 2011 nr 205 poz. 1212 art. 3
Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
Przepis przejściowy: sprawy, do których prawo powstało przed 1 stycznia 2012 r., podlegają rozpatrzeniu na zasadach i w trybie określonych w przepisach dotychczasowych.
Dz.U. 2011 nr 205 poz. 1212 art. 9 § ust. 3, 4, 4a
Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
Nowe brzmienie przepisów po nowelizacji, dotyczące utraty i uzyskania dochodu.
Pomocnicze
u.p.o.u.a. art. 2 § pkt 4 i 5
Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
Definicja dochodu i dochodu rodziny, odwołująca się do przepisów o świadczeniach rodzinnych.
u.ś.r. art. 3 § pkt 1 i 2
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Definicja dochodu rodziny jako przeciętnego miesięcznego dochodu członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (w brzmieniu do 1 stycznia 2012 r.).
Dz.U. 2010 nr 123 poz. 836 art. 12 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego
W przypadku uzyskania dochodu po roku bazowym, do dochodu rodziny dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego, o ile osoba otrzymuje go w dniu ustalania prawa do świadczeń. Sąd uznał tę interpretację za wadliwą w kontekście ustawy.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek sądu do zastosowania środków w celu usunięcia naruszenia prawa.
k.p.a. art. 7
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów do działania na podstawie przepisów prawa i podejmowania wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 77
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów do oceny na podstawie zebranego materiału, czy zostały udowodnione okoliczności faktyczne uzasadniające wydanie decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwy sposób ustalenia dochodu rodziny po uzyskaniu przez członka rodziny nowego dochodu. Konieczność zastosowania przepisów dotychczasowych na podstawie art. 3 ustawy nowelizującej z 2011 r.
Godne uwagi sformułowania
nie można jednakże uznać za prawidłowy sposobu, w jaki przepisy określające warunki nabywania świadczeń z funduszu alimentacyjnego w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją zostały zinterpretowane i zastosowane w postępowaniu administracyjnym. dochód uzyskany powinien być więc doliczony do dochodu za rok poprzedzający, a całość podzielona następnie przez 12 miesięcy i przez liczbę członków rodziny. Nie ma znaczenia, czy dochód uzyskiwany był przez całe 12 miesięcy oraz czy dochód ten był taki sam w poszczególnych miesiącach. Nie może natomiast dochodzić do sytuacji, kiedy uzyskany przez stronę czy członka rodziny dodatkowy dochód z jednego czy z dwóch miesięcy będzie decydował o prawie do świadczenia alimentacyjnego.
Skład orzekający
Jerzy Dudek
przewodniczący
Witold Falczyński
członek
Iwona Tchórzewska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych ustawy nowelizującej z 2011 r. oraz prawidłowe ustalanie dochodu rodziny przy uzyskaniu nowego zatrudnienia w kontekście świadczeń z funduszu alimentacyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją z 2012 r. i specyfiki świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów przejściowych i precyzyjne obliczanie dochodu w sprawach socjalnych, co może mieć znaczący wpływ na życie obywateli.
“Błędne obliczenie dochodu pozbawiło rodzinę świadczeń – sąd wyjaśnia, jak liczyć pieniądze.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Lu 440/12 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2012-06-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2012-05-18 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Iwona Tchórzewska /sprawozdawca/ Jerzy Dudek /przewodniczący/ Witold Falczyński Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2009 nr 1 poz 7 art. 9 ust. 1-4, art. 2 pkt 4 i 5 Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity. Dz.U. 2011 nr 205 poz 1212 art. 9 ust. 3, 4, 4a Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Dz.U. 2006 nr 139 poz 992 art. 3 pkt 1 i 2 Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie sędzia NSA Witold Falczyński, sędzia SO del. Iwona Tchórzewska (sprawozdawca), Protokolant starszy sekretarz sądowy Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi E. Sz. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy z dnia [...] r. nr [...]. Uzasadnienie UZASDADNIENIE Decyzją z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania E. S., utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...], wydaną z upoważnienia Wójta Gminy przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w przedmiocie odmowy przyznania E. S. prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla uprawnionego K. M. w wysokości [...] zł miesięcznie na okres od dnia [...] października 2011 r. do dnia [...] września 2012 r. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzielając ustalenia organu pierwszej instancji wskazało, że w 2010 r. miesięczny dochód rodziny na osobę w rodzinie uprawnionego K. M. wyniósł [...] zł, a zatem przekroczył kwotę [...] zł stanowiącą ustawowe kryterium dochodowe wynikające z art. 9 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów i warunkujące przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Na dochód rodziny złożyły się: dochód rodziny uzyskany w 2010 r. w wysokości [...] zł, dochód utracony w 2010 r. w wysokości miesięcznej netto [...] zł i dochód uzyskany w wysokości netto [...] zł za pierwszy pełny miesiąc pracy (wrzesień 2011 r.). Po uwzględnieniu dochodu utraconego i uzyskanego, dochód rodziny na osobę w rodzinie wyniósł [...] zł. E. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2012 r., nr [...], domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, jako niezgodnej z obowiązującymi przepisami, i przyznania prawa do świadczeń. Skarżąca wskazała, że z tytułu podjętego we wrześniu 2011 r. zatrudnienia uzyskała za pełny pierwszy miesiąc pracy, tj. za wrzesień 2011 r. wynagrodzenie netto w wysokości [...] zł. Dochód ten miał wpływ na prawo do świadczeń od dnia [...] października 2011 r., o czym stanowi § 12 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 lipca 2010 r. W ocenie skarżącej sprawa powinna zostać rozpatrzona z uwzględnieniem przepisu przejściowego zawartego w art. 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, a w niniejszej sprawie winny znaleźć zastosowanie nie przepisy obowiązujące od dnia 1 stycznia 2012 r., ale przepisy sprzed nowelizacji, niezależnie od daty wydania decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Skarżąca powołała się także na odmienne od zaskarżonego rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Kolegium z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...], wydanej w sprawie o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Ustosunkowując się do zawartych w skardze zarzutów organ podniósł, że wykładnia prawa dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z dnia 20 października 2008 r. sygn. akt I OSK 1843/07, z dnia 30 października 2008 r. sygn. akt I OSK 1842/07 oraz z dnia 23 czerwca 2009 r. sygn. akt I OSK 1200/08, na którą to wykładnię powołało się Kolegium w decyzji z dnia 9 stycznia 2012 r., nr SKO.41/3724/OS/2011, dotyczyła poprzedniego stanu prawnego. W niniejszej sprawie prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na okres od dnia [...] października 2011 r. do dnia [...] września 2012 r. nie zostało zaś przyznane ponieważ miesięczny dochód rodziny za 2010 rok na osobę w rodzinie wyniósł [...] zł i przekroczył kwotę [...] zł stanowiącą ustawowe kryterium dochodowe wynikające z art. 9 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, warunkujące przyznanie świadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 p.p.s.a., który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Przy tym stosownie do art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. O uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzygają jednak organy administracji, co w niniejszym przypadku oznacza, że rozstrzygnięcie w sprawie przyznania prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego należy do kompetencji właściwego organu administracji. Sąd Administracyjny nie ma uprawnienia do merytorycznego załatwienia sprawy administracyjnej, tj. zmiany zaskarżonej decyzji i przyznania prawa do świadczenia zgodnie z żądaniem zawartym w skardze. Natomiast po dokonaniu według wskazanych wyżej reguł kontroli legalności zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2012 r., nr [...], utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...], wydaną z upoważnienia Wójta Gminy, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że obie wymienione decyzje podlegają uchyleniu, gdyż zostały wydane z naruszeniem prawa. Warunki nabywania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego regulują przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm.). Wymieniona ustawa została znowelizowana z dniem 1 stycznia 2012 r. ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. Nr 205, poz. 1212). Przed wejściem w życie wskazanej nowelizacji przepisy art. 9 ust. 1-4 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów stanowiły, że: 1. świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności – bezterminowo; 2. świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł; 3. w przypadku utraty dochodu prawo do świadczenia z funduszu ustala się na wniosek osoby uprawnionej lub jej przedstawiciela ustawowego na podstawie dochodu rodziny pomniejszonego o utracony dochód; 4. w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub osobę uprawnioną pozostającą pod opieką opiekuna prawnego prawo do świadczeń z funduszu ustala się na podstawie dochodu rodziny lub osoby uprawnionej powiększonego o uzyskany dochód. W myśl art. 2 pkt 4 i 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ilekroć w tej ustawie jest mowa o dochodzie – oznacza to dochód, o którym mowa w przepisach o świadczeniach rodzinnych, zaś dochód rodziny oznacza dochód rodziny, o którym mowa w przepisach o świadczeniach rodzinnych. Odpowiednie unormowania w tym przedmiocie zawiera art. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.). Według art. 3 pkt 2 ostatnio wymienionej ustawy w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2012 r. dochód rodziny oznaczał przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Jednocześnie wydane na podstawie art. 15 ust. 9 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (Dz. U. Nr 123, poz. 836) w § 12 przewidywało, iż: 1. w przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu po roku, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do świadczeń, do dochodu rodziny dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny, o ile dochód ten osoba otrzymuje w dniu ustalania prawa do świadczeń; 2. do wniosku należy dołączyć dokument potwierdzający uzyskanie przez członka rodziny dochodu oraz wysokość uzyskanego dochodu; 3. w przypadku gdy dochód rodziny powiększony o uzyskany dochód powoduje utratę prawa do świadczeń, świadczenia nie przysługują od miesiąca następującego po pierwszym pełnym miesiącu od uzyskania dochodu. Po wejściu w życie ustawy zmieniającej z dnia 19 sierpnia 2011 r. przepisy art. 9 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów otrzymały nowe brzmienie, zgodnie z którym: 3. w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy lub po tym roku, ustalając jego dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego; 4. w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, ustalając dochód członka rodziny, uzyskany w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Ponadto w art. 9 ustawy po ust. 4 dodano ust. 4a, wedle którego w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy jego dochód ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Przepisy art. 2 pkt 4 i 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów pozostały niezmienione. Natomiast w art. 2 dodano pkt 5a, zgodnie z którym ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie członka rodziny – oznacza to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, z zastrzeżeniem art. 9 ust. 3-4a. W art. 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r., którą zmieniono zarówno ustawę o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, jak i ustawę o świadczeniach rodzinnych, zawarto przepis przejściowy stanowiący, że sprawy o świadczenia rodzinne i świadczenia z funduszu alimentacyjnego, do których prawo powstało przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (to jest – w myśl art. 5 ustawy – przed dniem 1 stycznia 2012 r.), podlegają rozpatrzeniu na zasadach i w trybie określonych w przepisach dotychczasowych. Ponadto na mocy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia z dnia 27 grudnia 2011 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (Dz.U. Nr 298, poz. 1770) z dniem 1 stycznia 2012 r. uchylono § 12 ostatnio wymienionego rozporządzenia. W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z decyzji wydanej w pierwszej instancji z upoważnienia Wójta Gminy, jej podstawę prawną stanowiły powołane w decyzji i jej uzasadnieniu przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm.) oraz rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy z dnia 7 lipca 2010 r. w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2012 r. Stosując te przepisy organ pierwszej instancji powołał się na normę art. 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. W oparciu o przepisy ustawy i rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją organ dokonał ustalenia wysokości dochodu rodziny uprawnionego K. M. w przeliczeniu na osobę w rodzinie, stwierdzając następnie, że dochód ten przekracza przewidziane w art. 9 ust. 2 ustawy kryterium dochodowe uprawniające do otrzymania świadczenia. Utrzymując tę decyzję w mocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało na tożsamy sposób ustalenia wysokości dochodu rodziny uprawnionego K. M. w przeliczeniu na osobę w rodzinie. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego mając na względzie, że podlegający rozstrzygnięciu w postępowaniu administracyjnym wniosek E. S., działającej jako przedstawicielka ustawowa uprawnionego K. M., został wniesiony w dniu [...] sierpnia 2011 r. i dotyczył okresu świadczeniowego rozpoczynającego się od dnia [...] października 2011 r. (art. 18 ust. 1 i art. 2 pkt 8 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów), zastosowanie przepisów obowiązujących przed dniem 1 stycznia 2012 r. znajdowało umocowanie w przytoczonym wyżej przepisie art. 3 ustawy zmieniającej z dnia 19 sierpnia 2011 r. Należy bowiem podkreślić, że ostatnio wymieniony przepis wiąże rozpatrzenie sprawy o świadczenia z funduszu alimentacyjnego na zasadach i w trybie określonym w przepisach dotychczasowych z momentem powstania prawa do świadczeń, co wiąże się ze spełnieniem przesłanek określonych w art. 9 ustawy, a nie z ustaleniem istnienia tego prawa decyzją administracyjną. Zatem wydanie decyzji we wskazanym przedmiocie po 1 stycznia 2012 r. nie ma istotnego znaczenia w świetle przepisu przejściowego wyrażonego w art. 3 ustawy zmieniającej. W rozpoznawanej sprawie nie można jednakże uznać za prawidłowy sposobu, w jaki przepisy określające warunki nabywania świadczeń z funduszu alimentacyjnego w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją zostały zinterpretowane i zastosowane w postępowaniu administracyjnym. Należy zauważyć, że prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, przy spełnieniu innych przesłanek ustawowych, przysługuje jeśli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. W zakresie pojęcia dochodu i dochodu rodziny omawiana ustawa w art. 2 pkt 4 i 5 odwołuje się do ich znaczenia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r., Nr 139, poz. 992 ze zm.). W myśl art. 3 pkt 2 ostatnio wymienionej ustawy dochód rodziny to przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Na gruncie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów należy przez to rozumieć okres świadczeniowy, na jaki ustala się prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego, tj. od dnia 1 października do dnia 30 września następnego roku kalendarzowego zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 7 września 2007r o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub osobę uprawnioną pozostającą pod opieką opiekuna prawnego prawo do świadczeń z funduszu ustala się na podstawie dochodu rodziny lub osoby uprawnionej powiększonego o uzyskany dochód (art. 9 ust. 4 ustawy). Przy tym § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego przewidywał, że w przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu po roku, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do świadczeń, do dochodu rodziny dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny, o ile dochód ten osoba otrzymuje w dniu ustalania prawa do świadczeń. Z taką sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, gdyż zgodnie z ustaleniami organów będąca członkiem rodziny uprawnionego E. S. od dnia [...] września 2011 r. podjęła pracę, uzyskując z tego tytułu miesięcznie dochód w wysokości [...] zł, który – zdaniem organów – spowodował przekroczenie kryterium dochodowego uprawniającego do otrzymania świadczenia. W związku z treścią § 12 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego podnieść jednak należy, że wymienione rozporządzenie zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 15 ust. 9 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Delegacja ta upoważniała ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego do określenia w drodze rozporządzenia: sposobu i tryb postępowania w sprawach o przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego i wstrzymywania jego wypłaty, sposobu ustalania dochodu uprawniającego do świadczenia z funduszu alimentacyjnego oraz wzorów wniosku o ustalenie prawa do świadczenia, a także składanych wraz z tym wnioskiem oświadczeń i zaświadczeń. Zakres spraw przekazanych do kompetencji organu naczelnego dotyczył więc tylko ustalenia sposobu i trybu postępowania a także dalszych kwestii wymienionych w art. 15 ust. 9 ustawy, lecz organ ten nie mógł ustanowić innych niż w ustawie kryteriów dochodowych i sposobu ustalania ich. Z literalnego brzmienia przepisu § 12 rozporządzenia wynika, że w przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu po roku, z którego dochody stanowią podstawę do ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego do dochodu rodziny dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny. Zastosowanie tego przepisu z pominięciem reguł wynikających z ustawy (ustalenie przeciętnego miesięcznego dochodu na członka rodziny w roku kalendarzowym) oznaczałby, iż o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego decydowałyby nie wielkości określone w ustawie, lecz suma przeciętnego miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie (uzyskanego uprzednio w roku kalendarzowym) oraz dochodu uzyskanego przez członka rodziny za pełny przepracowany miesiąc. Natomiast, skoro ustawową podstawą do przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego jest dochód rodziny rozumiany jako miesięczny przeciętny dochód członków rodziny uzyskany w skali roku kalendarzowego, to również w przypadku uzyskania dochodu, a zatem w sytuacjach określonych w art. 9 ust. 4 ustawy oraz § 12 ust. 1 i 3 rozporządzenia, dochód ten należy liczyć według wymienionych wcześniej kryteriów – w stosunku rocznym. Dochód uzyskany powinien być więc doliczony do dochodu za rok poprzedzający, a całość podzielona następnie przez 12 miesięcy i przez liczbę członków rodziny. W ten sposób zostanie obliczony dochód rodziny powiększony o uzyskany dochód, jak przewiduje to art. 9 ust. 4 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Nie ma znaczenia, czy dochód uzyskiwany był przez całe 12 miesięcy oraz czy dochód ten był taki sam w poszczególnych miesiącach. Nie może natomiast dochodzić do sytuacji, kiedy uzyskany przez stronę czy członka rodziny dodatkowy dochód z jednego czy z dwóch miesięcy będzie decydował o prawie do świadczenia alimentacyjnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 grudnia 2010r., sygn. akt II SA/Lu 582/10, LEX nr 753903, a także wydane na tle analogicznych regulacji odnoszących się do świadczeń rodzinnych wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2010 r. I OSK 1321/10, LEX nr 744973 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 maja 2009 r., II SA/Lu 201/09, LEX nr 580289). W rozpatrywanej sprawie organy administracji działając z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., nie ustaliły dochodu rodziny uprawnionego w sposób przedstawiony powyżej. Spowodowało to, że przepisy prawa materialnego, w tym art. 9 ust. 4 ustawy oraz § 12 ust. 1 rozporządzenia zostały wadliwie zastosowane. Wskazane uchybienia skutkowały koniecznością uchylenia decyzji organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji dokona ustaleń niezbędnych dla oceny spełnienia kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 9 ust. 2 ustawy, z uwzględnieniem przedstawionych wyżej rozważań i wniosków. Z tych wszystkich względów i na podstawie powołanych przepisów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI