II SA/Lu 439/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2004-04-20
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanestan techniczny budynkuobowiązki właścicielaremontodpowiedzialnośćwspółwłasnośćwady budowlaneroszczenia odszkodowawczesądownictwo administracyjne

WSA oddalił skargę współwłaścicieli budynku na decyzję nakazującą remont, uznając, że obowiązek utrzymania obiektu w należytym stanie technicznym spoczywa na nich, niezależnie od przyczyn pogorszenia stanu technicznego.

Współwłaściciele budynku mieszkalnego zaskarżyli decyzję nakazującą wykonanie remontu elewacji i stolarki okiennej, argumentując, że zły stan techniczny spowodowany był wadliwą przebudową ulic w latach 60. oraz ich trudną sytuacją finansową. Sąd administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że obowiązek utrzymania obiektu w należytym stanie technicznym spoczywa na właścicielach, a kwestie odpowiedzialności za szkody należy dochodzić w postępowaniu cywilnym.

Sprawa dotyczyła skargi współwłaścicieli budynku mieszkalnego na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która nakazywała wykonanie remontu elewacji i stolarki okiennej. Skarżący twierdzili, że zły stan techniczny budynku, w tym zawilgocenie murów, jest wynikiem wadliwie przeprowadzonej w latach 1965-1967 przebudowy jezdni i chodnika, która podniosła poziom gruntu i uniemożliwiła prawidłowe odprowadzanie wód opadowych. Podnosili również, że ich trudna sytuacja finansowa uniemożliwia poniesienie kosztów remontu. Sąd administracyjny, oddalając skargę, uznał, że zgodnie z przepisami Prawa budowlanego, obowiązek utrzymania obiektu w należytym stanie technicznym spoczywa na właścicielach lub zarządcach, niezależnie od przyczyn pogorszenia stanu technicznego. Sąd podkreślił, że kwestie odpowiedzialności za szkody i ewentualne roszczenia odszkodowawcze powinny być dochodzone w postępowaniu cywilnym, a nie w postępowaniu administracyjnosądowym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, obowiązek utrzymania obiektu w należytym stanie technicznym spoczywa na właścicielach lub zarządcach, niezależnie od przyczyn powstania wad.

Uzasadnienie

Przepisy Prawa budowlanego nakładają na właścicieli obowiązek utrzymania obiektu w należytym stanie technicznym. W przypadku współwłasności obowiązek ten spoczywa na wszystkich współwłaścicielach, chyba że ustanowiono zarządcę. Okoliczność, że zły stan techniczny wynika z działań osób trzecich, nie zwalnia właścicieli z tego obowiązku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.p.b. art. 66

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.

u.p.b. art. 61

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest zobowiązany do użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem oraz utrzymywania go w należytym stanie technicznym.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks Postępowania Administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić lub zmienić decyzję organu I instancji.

u.g.n. art. 184

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Definicja zarządcy nieruchomości.

u.g.n. art. 185

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Warunki ustanowienia zarządcy nieruchomości.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zły stan techniczny budynku spowodowany wadliwą przebudową ulic i chodnika. Trudna sytuacja finansowa współwłaścicieli uniemożliwiająca poniesienie kosztów remontu. Niesłuszne obciążenie współwłaścicieli kosztami remontu, gdy przyczyna leży po stronie zarządcy drogi.

Godne uwagi sformułowania

obowiązek utrzymywania obiektu w należytym stanie technicznym i estetycznym nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia, bowiem w świetle art. 61 i 66 prawa budowlanego organy administracji nie są uprawnione do badania czy i kto przyczynił się do spowodowania pogorszenia stanu technicznego budynku roszczenia finansowe nie dają podstaw do zmiany zaskarżonego rozstrzygnięcia roszczenia odszkodowawcze w postępowaniu cywilnym

Skład orzekający

Maciej Kierek

przewodniczący

Krystyna Sidor

sprawozdawca

Jerzy Drwal

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie obowiązku właścicieli do utrzymania nieruchomości w należytym stanie technicznym, niezależnie od przyczyn pogorszenia, oraz wskazanie drogi postępowania cywilnego w celu dochodzenia roszczeń odszkodowawczych."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy zły stan techniczny budynku wynika z czynników zewnętrznych, ale obowiązek remontu spoczywa na właścicielach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konflikt między obowiązkiem prawnym właścicieli a ich możliwościami finansowymi oraz zewnętrznymi przyczynami złego stanu technicznego nieruchomości. Jest to częsty problem w praktyce.

Czy musisz płacić za remont, nawet jeśli to nie Twoja wina? Sąd wyjaśnia obowiązki właścicieli nieruchomości.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 439/03 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2004-04-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-04-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jerzy Drwal
Krystyna Sidor /sprawozdawca/
Maciej Kierek /przewodniczący/
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Powołane przepisy
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art. 61, 66
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
art.184, 185
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędzia Krystyna Sidor (spr.), Jerzy Drwal asesor WSA, Protokolant stażysta Tomasz Wójcik, po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi J. K., A. R., C. T., J. T., J. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2003r. ([...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego - na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu Postępowania Administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. Nr 98, poz. 1071 z 2000r. z późn. zm.) w związku z art. 80 ust.2 pkt.2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca - Prawo budowlane ( tekst jednolity: Dz. U. z 2000r., Nr 106, poz. 1126 z późn. zm. ) - po rozpatrzeniu odwołania J.K. i J.T. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003r. ( [...] ) nakazującej J.W., J.K., A.J.R., J.J.T., C.G.T., P.M.S., E.S. niezwłoczne
przystąpienie do naprawy stolarki okiennej niektórych okien, a w szczególności okna
na wysokości pierwszego piętra od ul. 6-go S. oraz naprawy tynków zewnętrznych na ścianach i balkonach ( balkon usytuowany na wysokości I piętra od ulicy P.) budynku mieszkalnego wielorodzinnego usytuowanego u zbiegu ulic P. i 6-go S., uchylił zaskarżoną decyzję w części "naprawy stolarki niektórych okien" i orzekł naprawę okna na wysokości I piętra od ul. 6-go S. , w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy.
W motywach podano, że decyzja wydana na podstawie art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane, organ I instancji nałożył na współwłaścicieli nieruchomości obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości wynikających ze złego stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego usytuowanego u zbiegu ulic P. i 6-go S.
W złożonym odwołaniu skarżący J.K. i J.T. nie kwestionowali konieczności wykonania prac budowlanych, ale twierdzili, że współwłaściciele nie powinni ponosić odpowiedzialności i kosztów za skutki
spowodowane niewłaściwie wykonaną przebudową jezdni i chodników w której następstwie nastąpiło duże zawilgocenie murów budynku, zwłaszcza, że koszt remontu przekracza ich możliwości finansowe. Rozpoznając odwołanie organ II instancji podzielił ustalenia i wnioski organu I instancji i uznał, iż decyzja prawidłowo została wydana na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia , że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia albo jest użytkowany niezgodnie z przeznaczeniem bądź w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.
Zdaniem organu II instancji z materiału dowodowego, a zwłaszcza z oględzin
przeprowadzonych w dniu I 21 grudnia 2002r. i dokumentacji fotograficznej wynika, że stwierdzone nieprawidłowości uzasadniają wydanie nakazu określonego w zaskarżonej decyzji. Ustalono bowiem, że tynk na elewacjach jest w złym stanie, odpadające kawałki tynku na ścianach i balkonach stanowią zagrożenie dla osób trzecich, okno na wysokości I piętra grozi wypadnięciem. Ponadto stwierdzono zawilgocenie i zagrzybienie muru piwnic i parteru do wysokości 2,5 m. Wynika z tego, że budynek jest w złym stanie technicznym, powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia i może stanowić zagrożenie dla zdrowia i ludzi.
W uzasadnieniu podstawy prawnej, organ II instancji przytoczył art.61 ustawy
prawo budowlane, zgodnie z którym właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest zobowiązany do użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywania go w należytym stanie technicznym.
Odnosząc się do zarzutu skarżących przeprowadzenia remontu na koszt Skarbu Państwa, organ II instancji stwierdził, że nie daje on podstaw do zmiany decyzji, ale uprawnia do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych w postępowaniu cywilnym.
Ponadto wobec nie powołania w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji, które z pozostałych okien wymagają wymiany, organ odwoławczy zmienił decyzję, precyzując ją w tym zakresie.
Na ostateczną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli skargę J.K. A.R., J.T., C.T., P.S., E.S., J.W., domagając się jej uchylenia.
W uzasadnieniu skarżący zarzucili, że decyzja o wykonaniu remontu została podjęta bez szczegółowego przeanalizowania wszystkich okoliczności mających z nim związek.
W szczególności organ nie wziął pod uwagę, że przedmiotowy budynek był w czasach powojennych w Zarządzie Miasta, a właściciele byli tam kierowani przez tzw. kwaterunek. Nie mieli nic do powiedzenia w kwestii przydziałów mieszkań, remontów i innych sprawach związanych z ich własnością.
W latach 1965 - 1967 dokonano przebudowy jezdni i chodnika przy budynku usytuowanym przy zbiegu ulic P. i 6-go S. Zdaniem skarżących została ona wykonana wadliwie i dlatego dziś budynek ten wymaga remontu i w związku z tym współwłaściciele nie mogą ponosić za to odpowiedzialności.
Mianowicie znacznie podniesiono poziom chodnika ( o ok. 1,2 m) bez uprzedniego
poziomego i pionowego zaizolowania ścian budynku oraz zabezpieczenia należytego odprowadzania wód opadowych. Nowy reper na budynku od strony ulicy P ( d. Z.) założono w 1969r.
Przed przebudową poziom jezdni był na tym odcinku znacznie wyżej położony od poziomu chodnika, a wzdłuż odpowiednio sprofilowanego chodnika był zagłębiony
otwarty kanał, odgrodzony od strony jezdni barierą. Kanał ten, przebiegając pod ulicą
6-go S. skutecznie odprowadzał wody opadowe, nie powodując zawilgocenia ścian budynku.
Wadliwie wykonana przebudowa ulic powoduje gromadzenie się wód opadowych z jednej i z drugiej strony budynku.
W związku z tym już w 1972r. został przeprowadzony remont elewacji budynku na zlecenie Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej, który szybko okazał się nieskuteczny ( odpadanie tynku, farby), a decyzja tegoż organu obciążająca kosztem remontu hipotekę nieruchomości została uchylona przez odpowiedni Wydział Prezydium WRN. Zdaniem skarżących uchylenie decyzji WGKiM świadczy o tym, że uznano prawdziwość podanych w odwołaniu przyczyn zawilgocenia ścian budynku.
W następnych latach stan budynku pogarszał się.
Skarżący podnieśli, że wykonanie decyzji sprowadza się w konsekwencji do bardzo kosztownych prac remontowych (osuszenie ścian i murów oraz zabezpieczenie ich przed ponownym zawilgoceniem, skucie tynków zewnętrznych na całej powierzchni ścian budynku dwupiętrowego od strony ulic P. i 6-go S., położenie nowych tynków i pomalowanie ich).
Skarżący przyznali, że zdają sobie sprawę z ciążących na nich obowiązkach,
jednak nie są w stanie przeprowadzić remontu we własnym zakresie, ponieważ wiąże się to z bardzo dużymi kosztami finansowymi, których oni - jako w przeważającej części emeryci - nie są w stanie ponieść. To co było można, przy pomocy finansowej Urzędu Miejskiego starali się wykonać, by nie pogłębiać złego stanu technicznego budynku. Wyjaśnili, że nie są nawet w stanie ponieść kosztów w przypadku postępowania dochodzenia roszczeń odszkodowawczych w drodze postępowania cywilnego.
Podkreślili jednak, że główną przyczyną złego stanu technicznego ich budynku
jest wadliwa przebudowa jezdni i chodnika, a od samego początku brak było konkretnych działań ze strony Urzędu Miejskiego w stosunku do wykonawcy przebudowy zmierzających do usunięcia popełnionych błędów.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skarżących stwierdził, że ich roszczenia finansowe nie dają podstaw do zmiany zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Po rozpoznaniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie jego zgodności z obowiązującym prawem, należy stwierdzić, że decyzja ta prawa nie narusza.
Zgodnie z art. 66 Ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane ( Dz. U. Nr
89, poz. 414 z późn. zm. ) w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia albo jest użytkowany niezgodnie z przeznaczeniem bądź w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia właściwy organ wydaje decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Do wydania decyzji na podstawie tego przepisu nie jest konieczne powstanie zagrożenia dla życia lub mienia.
!)
Jej adresatem mogą być wyłącznie właściciele lub zarządcy obiektu budowlanego albo jego części, co wynika wprost z art. 61 cyt. ustawy, bowiem na nich spoczywa obowiązek utrzymywania obiektu w należytym stanie technicznym i estetycznym.
W przypadku współwłasności obowiązek ten spoczywa na wszystkich współwłaścicielach, a zatem nakaz powinien być skierowany wobec wszystkich.
Właściciele mogą być zwolnieni z tego obowiązku tylko wówczas, gdy ustanowią zarządcę. Zgodnie z art. 184 i 185 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. Nr 115, poz. 741 z późn. zm.) zarządcą nieruchomości jest osoba fizyczna prowadząca działalność w zakresie zarządzania nieruchomościami, na podstawie umowy o zarządzanie nieruchomością zawartej z jej właścicielem, wspólnotą mieszkaniową albo inną osobą lub jednostką organizacyjną, której przysługuje prawo do nieruchomości, ze skutkiem prawnym bezpośrednio dla
tej osoby lub jednostki organizacyjnej. Jak się przyjmuje, zarządcą obiektu budowlanego może być ponadto każda inna osoba władająca obiektem na podstawie
zawartego z właścicielem stosunku prawnego i na której- z mocy tego stosunku spoczywa taki obowiązek.
Bezspornym jest, że skarżący są współwłaścicielami budynku położonego w P. przy zbiegu ulic P. i 6-go S. oraz, że nie ustanowili oni zarządcy, który przejąłby ich obowiązek utrzymywania obiektu w należytym stanie technicznym i estetycznym i w konsekwencji byłby odpowiedzialny za jego zły stan techniczny.
W związku z tym na mocy powołanych przepisów zobowiązanymi do remontu są wyłącznie skarżący współwłaściciele Słusznie zatem postąpiły organy administracyjne nakazując im wszystkim usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.
Bezspornym jest bowiem, co wprost przyznają skarżący, że budynek jest w złym stanie technicznym, oszpecającym otoczenie i wymaga remontu. Zaistniałe przesłanki są wystarczające do wydania zaskarżonej decyzji.
Podnoszony przez skarżących zarzut, że nie ponoszą oni winy za pogorszenie stanu budynku, ale że odpowiedzialni za to są wykonawcy przebudowy jezdni i chodnika, dokonanej w latach 1965- 1967 nie ma dla rozstrzygnięcia znaczenia.
)
Zgodnie z art. 1 § 1 i2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz.1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
W sprawie zastosowanie mają przepisy i normy prawa budowlanego, które nakładają na właściciela lub zarządcę obowiązek utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym i estetycznym, a w celu przestrzegania tego obowiązku upoważniają właściwe organy do nakazania właścicielom lub zarządcom usunięcia stwierdzonych w obiekcie nieprawidłowości bez względu na przyczynę ich powstania i stopień zawinienia właścicieli lub zarządców.
Przepisy nie przewidują również zwolnienia z tego obowiązku ani nawet zmniejszenia jego zakresu z powodu trudnej sytuacji finansowej zobowiązanych.
Jeżeli jednak właściciele stwierdzą, że w związku z wykonaniem decyzji ponieśli szkodę, bowiem nie oni ponoszą winę za zły stan budynku, mogą dochodzić roszczeń odszkodowawczych w powództwie cywilnym, w postępowaniu przed sądem powszechnym. Instytucje prawa cywilnego zapewniają im ochronę, włącznie ze zwolnieniem od kosztów postępowania i ustanowieniem pełnomocnika z urzędu.
Sąd nie kwestionuje, że przyczyną złego stanu technicznego i estetycznego budynku mogła być wadliwie przeprowadzona przebudowa jezdni i chodnika, ale stwierdza, że w postępowaniu sądowo administracyjnym okoliczność ta nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia, bowiem w świetle art. 61 i 66 prawa budowlanego organy administracji nie są uprawnione do badania czy i kto przyczynił się do spowodowania pogorszenia stanu technicznego budynku.
Nie ma jednak przeszkód, by skarżący powołali się na nią w postępowaniu cywilnym o odszkodowanie, skoro prawo gwarantuje im taką ochronę
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz.U. 153, poz. 1270 ) oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI