II SA/Lu 414/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2005-01-20
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanenadzór budowlanyekspertyza technicznastan techniczny budynkupostępowanie administracyjnenaruszenie przepisów proceduralnychdecyzja administracyjnapostanowienieodpowiedzialność inwestoraochrona praw obywateli

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego nakazujące przedłożenie ekspertyzy stanu technicznego budynku, uznając je za wydane z naruszeniem przepisów proceduralnych.

Skarżący zostali zobowiązani do przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego budynku mieszkalnego, która miała ustalić przyczyny jego pogorszenia i ewentualny związek z inwestycją sąsiednią. Skarżący kwestionowali zasadność nałożenia tego obowiązku na nich, wskazując na sąsiada jako winnego. Sąd uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego, stwierdzając naruszenie przepisów proceduralnych, w szczególności dotyczące formy rozstrzygnięcia (decyzja zamiast postanowienia) oraz wadliwej identyfikacji żądania skarżących.

Sprawa dotyczyła skargi M. P., P. P., S. P. i B. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą M. i P. P. przedłożenie ekspertyzy stanu technicznego budynku mieszkalnego. Skarżący argumentowali, że pogorszenie stanu budynku nastąpiło w wyniku rozbudowy sąsiedniego obiektu i obowiązek wykonania ekspertyzy powinien spoczywać na inwestorze sąsiedniej nieruchomości. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, uznając je za wydane z naruszeniem przepisów proceduralnych. Po pierwsze, sąd wskazał, że nałożenie obowiązku przedłożenia ekspertyzy powinno nastąpić w formie postanowienia, a nie decyzji, chyba że decyzja dotyczy również nałożenia obowiązku przeprowadzenia kontroli, czego w tej sprawie nie stwierdzono. Po drugie, sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego wadliwie zidentyfikowały żądanie skarżących, nakładając na nich uciążliwy obowiązek finansowy, zamiast podjąć działania zmierzające do ochrony ich praw i interesów, zgodnie z zasadami k.p.a. Sąd nakazał organom ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazanych uchybień.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Obowiązek przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego powinien nastąpić w formie postanowienia, chyba że decyzja dotyczy również nałożenia obowiązku przeprowadzenia kontroli.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na doktrynę i orzecznictwo NSA, które rozróżniają formę orzekania w zależności od charakteru nałożonego obowiązku. Obowiązek przedłożenia ekspertyzy ma charakter dowodowy i powinien być uregulowany postanowieniem, podczas gdy nałożenie obowiązku kontroli jest samodzielną sprawą administracyjną i może być zawarte w decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

u.p.b. art. 62 § 3

Ustawa Prawo budowlane

Uprawnia organ nadzoru budowlanego do zażądania przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego mogącego spowodować zagrożenie.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 223 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy powinny podejmować niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy powinny działać w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy powinny udzielać stronom niezbędnych pouczeń co do skutków prawnych ich czynności.

k.p.a. art. 64

Kodeks postępowania administracyjnego

Wątpliwości co do żądania strony powinny być rozstrzygane w sposób korzystny dla strony.

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzja administracyjna jest formą merytorycznego załatwienia sprawy.

u.p.b. art. 5 § 2

Ustawa Prawo budowlane

Obowiązek utrzymania i użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z zasadami.

u.p.b. art. 80 § 2

Ustawa Prawo budowlane

u.p.b. art. 83 § 2

Ustawa Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących formy rozstrzygnięcia (decyzja zamiast postanowienia). Wadliwa identyfikacja żądania skarżących przez organy administracji. Naruszenie zasad postępowania administracyjnego (zasada praworządności, zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie, zasada udzielania pouczeń, zasada pogłębiania posiadanej wiedzy).

Godne uwagi sformułowania

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Obowiązek przedłożenia ekspertyzy nastąpić może tylko i wyłącznie w formie postanowienia. Zaistniała sytuacja bliska jest w istocie rzeczy swoistej "samo denuncjacji". Organy powinny podjąć niezbędne starania i działania zmierzające do prawidłowej i właściwej identyfikacji żądania skarżących.

Skład orzekający

Ewa Ibrom

przewodniczący

Jerzy Drwal

członek

Wojciech Kręcisz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących formy rozstrzygnięć w sprawach nadzoru budowlanego oraz prawidłowego identyfikowania żądań stron postępowania administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której nałożono obowiązek przedłożenia ekspertyzy bez przeprowadzenia kontroli, a skarżący wskazywali na odpowiedzialność strony trzeciej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne organów administracji mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli merytorycznie sprawa mogłaby być uzasadniona. Podkreśla znaczenie prawidłowego stosowania przepisów k.p.a.

Błąd proceduralny organu uchylił decyzję. Czy zawsze musisz płacić za ekspertyzę, gdy nie jesteś winny?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 414/04 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2005-01-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-07-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Ewa Ibrom /przewodniczący/
Jerzy Drwal
Wojciech Kręcisz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art.7, 8, 9, 64
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.145 par.1 pkt.1 lit.c, art.223 par.2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędziowie Asesor WSA Jerzy Drwal,, Asesor WSA Wojciech Kręcisz - sprawozdawca, Protokolant ref. Agnieszka Kocot, po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi M. P. , P. P. , S. P. i B. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazania przedłożenia określonych dokumentów I. uchyla zaskarżoną decyzję, która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] II. nakazuje ściągnięcie od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie kwoty 500 (pięćset) złotych tytułem nieuiszczonego wpisu, od którego skarżący byli zwolnieni.
Uzasadnienie
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]maja 2004 r. nr [...] wydaną na podstawie przepisów art. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zmianami) w związku z art. 80 ust. 2 pkt. 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. nr 207, poz. 2016 z 2003 r.) po rozpatrzeniu odwołania M. i P. małżonków P., S.P., B.B. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] nakazującej M. i P. i P. przedłożyć w terminie do 30 czerwca 2004 r. ekspertyzę o stanie technicznym budynku mieszkalnego przy ul. D.M.M., sporządzoną przez rzeczoznawcę budowlanego o odpowiedniej specjalności utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż w toku prowadzonego postępowania administracyjnego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] nakazano M. i P. P. przedłożyć w terminie do 30 czerwca 2004 r. ekspertyzę o stanie technicznym budynku mieszkalnego przy ul. D.M.M., sporządzoną przez rzeczoznawcę budowlanego o odpowiedniej specjalności. Jak wskazano zaskarżona decyzja wydana została w toku postępowania, podczas którego ustalono, iż budynek zamieszkiwany przez odwołujących się jest w nieodpowiednim stanie technicznym mogącym spowodować zagrożenie życia i zdrowia ludzi. W czasie oględzin tegoż budynku stwierdzono, bowiem spękania tynku w narożu pokoju przylegającego do ściany zewnętrznej północnej. Ponadto, wskazano, iż w ocenie PINB miasta L. zachodzi obawa wypadnięcia fragmentu stropu – płyty ceglanej – na powierzchni około 4 m²
Od decyzji tej odwołanie wnieśli zobowiązani do sporządzenia opinii oraz zamieszkujący wspólnie z nimi S. P. i B. B. . W swoim odwołaniom podnosili oni, iż pogorszenie stanu zajmowanego przez nich budynku mieszkalnego nastąpiło w wyniku prowadzonej w odległości 2 m rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalno – usługowego przy ul. D.M.M.. Odwołujący się podnosili, iż w ich przekonaniu obowiązek wykonania ekspertyzy winien spoczywać na winnym pogorszenia się stanu ich budynku, tj. na inwestorze rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalno – usługowego przy ul. D.M.M. Skarżący kwestionowali powołanie się przez PINB miasta L. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na przepis art. 61 ustawy prawo budowlane o odpowiedzialności właściciela za utrzymanie obiektu w należytym stanie technicznym i o niedopuszczeniu do pogorszenia właściwości użytkowych obiektu. Ich zdaniem, bowiem, przywołany przepis nie ma związku z zaistniałą sytuacją, bowiem do naprawienia szkód i zabezpieczenia zniszczeń, zgodnie z przepisami ustawy kodeks cywilny, zobowiązany jest ten, kto szkodę. W tym kontekście, odwołujący się nie kwestionując zasadności i konieczności sporządzenia ekspertyzy, wnosili o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez zobowiązanie inwestora sąsiedniej nieruchomości do wykonania żądanego opracowania.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, odnosząc się do zarzutów formułowanych w odwołaniu, podniesiono, iż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Organ II instancji odwołał się do przepisów ustawy Prawo budowlane podnosząc, iż wynika z nich jednoznaczny obowiązek utrzymania i użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z zasadami, o których mowa w przepisie art. 5 ust. 2 ustawy, a ob. owiązek ten adresowany jest do właściciela lub zarządcy budynku. W tym kontekście Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, iż powołany w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji przepis art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane uprawnia organ nadzoru budowlanego, w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, do zażądania przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Jak wskazano, PINB miasta L., słusznie po stwierdzeniu w trakcie czynności kontrolnych na nieruchomości położonej przy ul. D.M.M., iż znajdujący się na tej nieruchomości budynek mieszkalny jest w nieodpowiednim stanie technicznym, przez co zagraża bezpieczeństwu życia lub zdrowia ludzi, nakazał właścicielom budynku przedstawienie ekspertyzy stanu technicznego obiektu budowlanego. W toku kontroli nie można było naocznie ustalić przyczyn pogorszenia się stanu technicznego budynku i w związku z tym uznano, iż jednoznacznie rozstrzygnąć to może ekspertyza zlecona do wykonania rzeczoznawcy budowlanemu, posiadającemu stosowne uprawnienia. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniesiono przy tym, iż ewentualne wskazanie w ekspertyzie, że pogorszenie stanu technicznego budynku mieszkalnego odwołujących się nastąpiło na skutek realizowanej w bliskim sąsiedztwie rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalno - usługowego przy ul. D.M.M., będzie mogło stanowić podstawę do dochodzenia od inwestora w/w budowy naprawienia wyrządzonej szkody na podstawie przepisów kodeksu cywilnego.
Od tej decyzji M. i P. małżonkowie P., S.P. i B.B. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
W swoje skardze, jak należy sądzić z jej treści, wyrażali oni swoje niezadowolenia z treści zaskarżonej decyzji, jak również decyzji ja poprzedzającej, podnosząc, iż są one dla nich krzywdzące. W tym kontekście, skarżący szeroko odwołując się do ich sytuacji materialnej i zdrowotnej podnosili, iż zobowiązanie ich do sporządzenia ekspertyzy dotyczącej stanu technicznego budynku, zwłaszcza zaś związany z tym obowiązek poniesienia kosztów jej wywołania naraża ich na istotny uszczerbek. Podnosili, że to nie z ich winy doszło do pogorszenia stanu technicznego zajmowanego przez nich budynku mieszkalnego. Zdaniem skarżących, jest to konsekwencją tylko i wyłącznie inwestycji prowadzonej na sąsiedniej nieruchomości. W tym względzie skarżący szeroko opisywali stan, w jakim budynek się aktualnie znajduje, jak również w kolejnych pismach adresowanych do sądu odwoływali się do innych toczących się postępowań mających w ich przekonaniu uzasadniać stanowisko, iż bezpośrednią przyczyna pogorszenia się stanu technicznego ich domu jest inwestycja realizowana na sąsiedniej nieruchomości. W związku z tym wywodzili oni, iż w tym stanie rzeczy nie jest zasadne i sprawiedliwe, aby to ich obciążały wysokie koszty wynikające z obowiązku przedłożenie ekspertyzy dotyczącej stanu technicznego budynku mieszkalnego, skoro, jak należy sądzić z uzasadnienia skargi, nie przyczynili się oni w żaden sposób do pogorszenia jego stanu technicznego.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i w jej uzasadnieniu, jak również ponownie szeroko ją przywołując, kwestionował słuszność zarzutów formułowanych w skardze i wnosiło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga, o ile wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie, jakkolwiek u podstaw rozstrzygnięcia Sądu nie legły bezpośrednio okoliczności podnoszone przez skarżących w skardze i w jej uzasadnieniu.
Kontrola zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. zgodnie z zasadami wyrażonymi na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prowadzi do wniosku, iż wydane one zostały z naruszeniem przepisów proceduralnych.
Ocena zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, formułowanych w stosunku do nich zarzutów musi uwzględniać treść przepisu art. 134 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w świetle, którego Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przywołany przepis ma podstawowe znaczenie dla określenia zakresu kognicji Sądu. W jego świetle, prawem a także obowiązkiem Sądu jest dokonanie oceny zgodności z prawem zaskarżonych decyzji niezależnie od tego, czy dany konkretny zarzut został w skardze sformułowany. Oznacza to, iż Sąd nie jest związany i skrępowany sposobem sformułowania skargi, przywołanymi w niej argumentami, podnoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. Jest natomiast związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona. Tym samym granice rozpoznania skargi są z jednej strony wyznaczane przez kryterium legalności działań administracji publicznej, z drugiej zaś przez całokształt tylko prawnych aspektów i tylko tego stosunku administracyjno prawnego, który został objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia – skarga ma, więc wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości zaskarżonego aktu lub czynności, a właściwych czynników determinujących – w płaszczyźnie prawnej – zakres kognicji Sądu upatrywać należy w przesłance zaskarżania aktów i czynności (bezczynności) organów administracyjnych; jest nią kryterium zgodności z prawem spełniające w tej płaszczyźnie funkcje granic, w jakich następuje rozpoznanie skargi – jednocześnie podkreślić należy, iż wskazany wyżej zakres kognicji Sądu nie daje podstaw ku temu, iżby uczynić zadość żądaniu skarżących i zmienić zaskarżone decyzje i tym samym uwolnić skarżących z obowiązku ponoszenia kosztów związanych z opracowaniem ekspertyzy dotyczącej stanu technicznego zajmowanego przez nich budynku mieszkalnego.
W świetle powyższego orzekając w granicach sprawy, Sąd doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja wydana przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jak również poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. naruszają przepisy o postępowaniu, tj. przepisy kodeksu postępowania administracyjnego oraz odpowiednie proceduralne przepisy ustawy Prawo budowlane, a charakter tych naruszeń nie pozostawał bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. W tym kontekście w sprawie niniejszej wskazać należy na dwie istotne płaszczyzny i sfery, które w przekonaniu Sądu, przekonują o zasadności stanowiska, iż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta w L., jako naruszające przepisy obowiązującego prawa nie mogły się ostać.
Po pierwsze, według Sądu, zasadnie zakwestionować należy formę rozstrzygnięcia, jakie zapadło w niniejszej sprawie. W przekonaniu Sądu, brak jest, bowiem jakichkolwiek podstaw ku temu, iżby uznać, że zasadnie w przedmiotowej sprawie, zapadłe w niej rozstrzygnięcie przybrało formę decyzji administracyjnej. W tym kontekście, podkreślić, bowiem należy, iż zgodnie z przepisem art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego, ta forma orzekania organu administracji publicznej zastrzeżona jest tylko i wyłącznie do merytorycznego załatwienia sprawy administracyjnej. W tym względzie, nie ulega, bowiem wątpliwości, iż decyzja, jako podstawowa forma załatwienia sprawy administracyjnej ustala konsekwencje prawa materialnego w stosunku do strony (stron) postępowania administracyjnego, względnie nie rozstrzygając sprawy merytorycznie, co do jej istoty, w inny sposób kończy postępowanie w danej instancji, jak np. decyzja o umorzeniu postępowania (por. szerzej K. Chorąży, W. Taras, A. Wróbel, Postępowanie administracyjne, egzekucyjne i sądowoadministracyjne, Zakamycze 2004, s. 89-90). Konfrontując powyższe z treścią przepisu art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, wskazanego jako podstawa prawna rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej – poza sporem jest przy tym, iż konwencja językowa tegoż przepisu, nakazuje kwalifikować go jako przepis kompetencyjny, tym samym jako przepis proceduralny – w przekonaniu Sądu, w pełni zasadnie zakwestionować, więc należy formę rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej, i to tak formę rozstrzygnięcia organu I, jak i II instancji. W tym względzie odwołać się, bowiem należy, tak do ustaleń doktryny prawa, jak i ustaleń judykatury. W ich świetle, zwraca uwagę to, iż jakkolwiek ustawodawca na gruncie przepisów ustawy Prawi budowlane nie rozstrzygną jednoznacznie formy, w jakiej właściwy organ administracji publicznej orzeka w przedmiocie obowiązku przeprowadzenia kontroli oraz obowiązku przedłożenia ekspertyzy dotyczącej stanu technicznego budynku, to jednak kwestia formy orzekania organu administracji zdaje się w jasny i przekonujący sposób wynikać z właściwej wykładni tegoż przepisu, uwzględniającej determinowane przepisami kodeksu postępowania administracyjnego charakter i istotę decyzji oraz postanowienia. I tak w świetle zgodnych ustaleń doktryny i orzecznictwa sądowego, co do zasady nałożenie obowiązku przedłożenia ekspertyzy nastąpić może tylko i wyłącznie w formie postanowienia (wyrok NSA z 14 października 1999 r. w sprawie sygn. akt IV SA 1622/97), zaś określenie obowiązku przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego budynku może być zawarte w decyzji tylko wtedy, gdy decyzja ta dotyczy również nałożenia obowiązku przeprowadzenia kontroli (wyrok NSA z 28 listopada 2001 r. w sprawie sygn. akt SA/Sz 2346/99; wyrok NSA z 20 lipca 1999 r. sygn. akt II SA/Po 1886/98). Jak się przy tym podkreśla, podstawą tegoż rozróżnienia jest to, że obowiązek przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego stanowi element innego postępowania i ma charakter dowodowy, nałożenie zaś obowiązku przeprowadzenia kontroli jest samodzielną sprawą administracyjną ( Z. Kostka, Prawo budowlane. Komentarz, Gdańsk 2004, s.166). W analizowanym zakresie, poza sporem jest, więc, iż wskazane rozróżnienie form orzekania bezpośrednio odwołuje się do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego przesądzających o istocie decyzji administracyjnej i postanowienia (por. szerzej również K. Chorąży, W. Taras, A. Wróbel, op. cit. s. 87 i n.). W świetle powyższego, gdy skonfrontować powyższe ustalenia doktryny prawa i orzecznictwa sądowego, z okolicznościami odnoszącymi się do podstawowych w sprawie niniejszej kwestii, a mianowicie przedmiotu postępowania administracyjnego, wyraźnie wskazanego w zawiadomieniu o jego wszczęciu – karta 6 akt administracyjnych – czynności dowodowych przeprowadzonych w sprawie – karta 7 akt administracyjnych – jak również orzeczenia wydanego przez organ administracji publicznej I instancji, gdy podkreślić zwłaszcza podstawy prawne rozstrzygnięcia oraz jego uzasadnienie faktyczne i prawne, to nie może budzić żadnych wątpliwości, iż w przedmiotowej sprawie nie doszło do nałożenia obowiązku przeprowadzenia kontroli stanu technicznego budynku skarżących, co ewentualnie w świetle powyższych ustaleń mogłoby uzasadniać orzekanie w formie decyzji administracyjnej. Przeciwnie, nie dość, że okoliczność ta nie znajduje żadnego odzwierciedlenia w aktach administracyjnych sprawy, to ponadto, uzasadnienie decyzji organu I instancji – "Opracowanie żądanej ekspertyzy ma na celu precyzyjna ocenę stanu technicznego [...],. Określenie przyczyn powstania uszkodzeń oraz zakresu niezbędnych robót zabezpieczających budynek przed zniszczeniem [...]" – jak również uzasadnienie decyzji organu II instancji, gdy zwrócić zwłaszcza uwagę na cel przeprowadzenia tejże ekspertyzy zmierzającej między innymi do ustalenia istnienia związku przyczynowego między ujawnionymi uszkodzeniami budynku skarżących, a inwestycją realizowaną na sąsiedniej nieruchomości, jednoznacznie potwierdzają dowodowy charakter skarżonego rozstrzygnięcia oraz poprzedzającego go rozstrzygnięcia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. Skoro tak, to w przekonaniu Sądu, w pełni zasadnie należało przyjąć, iż rozstrzygnięcie to powinno przybrać formę postanowienia, nie zaś decyzji administracyjnej, zwłaszcza, gdy zważyć, że przecież jak to już podkreślono, w niniejszej sprawie nie doszło przecież do nałożenia obowiązku przeprowadzenia kontroli stanu technicznego budynku mieszkalnego zajmowanego przez skarżących, a nałożony obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej budynku pozostawał bez związku z obowiązkiem kontroli i nosił cechy samoistności. Wobec tego, w pełni zasadnie, wskazane okoliczności nakazywały zakwestionowanie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Po drugie, podnieść również należy kolejną, nie mniej istotną okoliczność nakazującą zakwestionowanie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Abstrahując, bowiem od kwestii formy orzekania organów administracji publicznej w niniejszej sprawie, w przekonaniu Sądu, w pełni zasadnie zakwestionować również należy tryb postępowania organów nadzoru budowlanego w sprawie niniejszej. Według Sądu, bowiem, nie sposób zaakceptować stanowiska prezentowanego tak w sentencjach wydanych orzeczeń, jak również i ich uzasadnień, a to zwłaszcza w kontekście treści wniosku skarżących wszczynającego postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie. Gdy skonfrontować jego treść – karta 1-3 akt administracyjnych sprawy – w tym również treść pisma Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego adresowanego do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. (k.4 akt administracyjnych) z treścią rozstrzygnięcia wydanego w sprawie niniejszej przez organy administracji I i II instancji nakładającego na skarżących obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej budynku mieszkalnego i poniesienia kosztów jej sporządzenia, nie sposób ustrzec się refleksji, iż zaistniała sytuacja bliska jest w istocie rzeczy swoistej "samo denuncjacji". Na zabiegających u kompetentnych organów administracji publicznej skarżących nałożony został, bowiem konkretny uciążliwy dla nich, zwłaszcza finansowo, obowiązek i to w sytuacji, gdy jak wynika z lektury akt sprawy, organy administracji publicznej posiadały wiedzę na temat nieprawidłowości związanych z realizowaniem na sąsiedniej nieruchomości procesu inwestycyjnego i wpływu tegoż procesu na kondycję budynku skarżących. W tym kontekście, można, więc odnieść wrażenie, że charakter i dolegliwość nałożonego na skarżących obowiązku był konsekwencją ich aktywności podjętej w celu ochrony ich praw i interesów. Jakkolwiek nie sposób oczywiście założyć istnienia złej woli organów administracji publicznej i Sąd, w żadnym razie zarzutu tego rodzaju nie formułuje, to jednak podnieść należy, iż w przekonaniu Sądu, zaistniała sytuacja jest w istocie rzeczy konsekwencją wadliwej identyfikacji treści żądania skarżących. Nie sposób, bowiem uznać, iżby ich interwencje i skargi mogły skutkować konsekwencjami w postaci poddania ich rygorom wynikającym z wydanych decyzji. W przekonaniu Sądu, w tym kontekście oczekiwać należałoby, bowiem bardziej pogłębionej i jak najbardziej wskazanej refleksji, przedmiotem, której organy administracji powinny uczynić rzeczywiste oczekiwania i intencje skarżących, a jakiekolwiek wątpliwości w tej kwestii winny być rozstrzygane w trybie przewidzianym w przepisie art. 64 kpa i z całą pewnością nie powinny być one rozstrzygane z niekorzyścią dla skarżących, występujących do właściwych organów ze skargami i zabiegających o ochronę prawną ze strony tychże organów. W tym względzie, zasadnie, bowiem należałoby i oczekiwać realizacji zasad wyrażonych w przepisach art. 7, 8 i 9 kodeksu postępowania administracyjnego, tym bardziej, że gdy zważyć na szczegółowe przepisy ustawy Prawo budowlane regulujące realizowanie procesu inwestycyjnego, zwłaszcza zaś przepisy kompetencyjne określające zasady i tryb kontroli i nadzoru nad tymże procesem, wachlarz środków prawnych, którymi dysponują właściwe organy administracji publicznej nie ogranicza się przecież li tylko do kompetencji wynikających z przepisu art. 62 ust. 3 ustawy. W świetle powyższego zasadnie, więc należało uznać, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca, wydane zostały z uchybieniem przepisów art. 7, 8 i 9 kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisu art. 64 kpa, w zakresie, w jakim organy administracji publicznej nie dokonały właściwej identyfikacji żądania wnioskodawców zabiegających o ochronę prawną przed tymi organami.
Ponownie rozstrzygając w sprawie, organy administracji publicznej, uwzględniając przepisu art. art. 7, 8 i 9 i 64 kodeksu postępowania administracyjnego, podejmą niezbędne starania i działania zmierzające do prawidłowej i właściwej identyfikacji żądania skarżących zabiegających, jak należy wnosić z treści ich pism o ochronę prawną przed tymi organami, a następnie, adekwatnie to tychże ustaleń określą przedmiot postępowania w sprawie, podejmą stosowne czynności procesowe w tymże postępowaniu, orzekając w sprawie, z uwzględnieniem właściwych przepisów ustawy Prawo budowlane oraz stosownych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, tak w zakresie odnoszącym się do przedmiotu, jak i formy orzekania.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie przepisu art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 223 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI