II SA/LU 406/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę M. J. na uchwałę Rady Miasta Lublin z dnia 3 marca 2022 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżąca zarzuciła, że projektowana droga wewnętrzna (2KDW) w nowym planie, zapewniająca dostęp do nieruchomości o nr ew. [...] i [...] od strony ul. [...], w większym stopniu ogranicza jej prawo własności i działalność gospodarczą niż dotychczasowy dostęp od ul. [...]. Organ (Prezydent Miasta Lublin) wniósł o oddalenie skargi, wyjaśniając, że nowe rozwiązania komunikacyjne są zgodne z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz uwzględniają uwagi Zarządu Dróg i Mostów w Lublinie dotyczące bezpieczeństwa ruchu drogowego na ul. [...], która jest drogą klasy Z. Podkreślono, że ograniczenie bezpośredniego dostępu do ul. [...] było konieczne dla odciążenia tej drogi i ograniczenia liczby zjazdów. Sąd administracyjny uznał skargę za niezasadną. Stwierdził, że choć prawo własności jest chronione konstytucyjnie, nie jest ono bezwzględne i może podlegać ograniczeniom wynikającym z ustawy, w tym z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd podkreślił, że gmina posiada władztwo planistyczne, które pozwala na ustalanie warunków zagospodarowania terenu, a wprowadzone ograniczenia komunikacyjne były uzasadnione względami bezpieczeństwa ruchu drogowego i zgodne z przepisami prawa, w tym z wiążącymi uzgodnieniami z zarządcą drogi. Sąd zaznaczył, że skarżąca nadal ma możliwość korzystania z dotychczasowego zjazdu z ul. [...] do czasu zagospodarowania terenu zgodnie z nowym planem, a proponowane przez nią rozwiązanie nie uzyskało akceptacji zarządcy drogi. Rozstrzygnięcie sądu opierało się na zasadzie proporcjonalności i wyważenia interesu publicznego z indywidualnym, uznając, że ingerencja w prawo własności nie była nadmierna.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie ograniczeń prawa własności wynikających z miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, zwłaszcza w kontekście bezpieczeństwa ruchu drogowego i władztwa planistycznego gminy.
Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany planu miejscowego i uzgodnień z zarządcą drogi.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wprowadzająca nową drogę wewnętrzną i ograniczająca dotychczasowy dostęp do drogi publicznej, narusza prawo własności właściciela nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wprowadzone ograniczenia są prawnie dopuszczalne i nie naruszają istoty prawa własności ani zasad konstytucyjnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prawo własności nie jest prawem bezwzględnym i może podlegać ograniczeniom wynikającym z ustawy, w tym z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeśli są one uzasadnione względami bezpieczeństwa publicznego i proporcjonalne. Władztwo planistyczne gminy pozwala na ustalanie rozwiązań komunikacyjnych, nawet wbrew woli właściciela, o ile służą one interesowi publicznemu i są zgodne z prawem.
Czy procedura sporządzania zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego została przeprowadzona zgodnie z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd nie stwierdził istotnych naruszeń zasad i trybu sporządzania planu ani właściwości organów.
Uzasadnienie
Sąd przeanalizował akta sprawy i stwierdził, że organ podjął uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia planu, przeprowadził wymagane czynności (ogłoszenia, wyłożenia, uzgodnienia, rozpatrzenie uwag) i nie stwierdził istotnych wad proceduralnych, które prowadziłyby do nieważności uchwały.
Czy ograniczenie dostępu do drogi publicznej od strony ul. [...] dla nieruchomości skarżącej było uzasadnione względami bezpieczeństwa ruchu drogowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ograniczenie było uzasadnione koniecznością odciążenia ul. [...] (drogi klasy Z) i ograniczenia liczby zjazdów.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na przepisy rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej dotyczące warunków technicznych dróg publicznych, wskazując na konieczność zachowania odpowiednich odstępów między skrzyżowaniami i ograniczenia liczby zjazdów na drogach klasy Z, co uzasadniało wprowadzenie alternatywnego rozwiązania komunikacyjnego.
Przepisy (17)
Główne
u.s.g. art. 40 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązującego na obszarze gminy na podstawie upoważnień ustawowych.
u.s.g. art. 101 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
u.p.z.p. art. 14 § 8
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego.
u.p.z.p. art. 28 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub w części.
u.p.z.p. art. 15 § 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
W planie miejscowym określa się obowiązkowo zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeżeli uzna jej zasadność za nieuzasadnioną.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 3 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy należy do zadań własnych gminy.
u.p.z.p. art. 17
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Określa czynności podejmowane w toku procedury planistycznej.
u.p.z.p. art. 20 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Rada gminy podejmuje uchwałę o uchwaleniu planu wraz z rozstrzygnięciem o sposobie rozpatrzenia uwag.
u.p.z.p. art. 17 § 6
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wójt, burmistrz albo prezydent miasta występuje o uzgodnienie projektu planu z właściwym zarządcą drogi.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. 4 § 9
Określa zakres ustaleń dotyczących układu komunikacyjnego i sieci infrastruktury technicznej w planie miejscowym.
Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie art. 9 § 1
Określa warunki techniczne dotyczące usytuowania dróg publicznych, w tym odstępy między skrzyżowaniami i ograniczenia liczby zjazdów.
p.p.s.a. art. 3 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 3 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego.
p.p.s.a. art. 53 § 2a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia i nie stanowi inaczej, skargę można wnieść w każdym czasie.
Konstytucja RP art. 64 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Własność może być ograniczona w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności.
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w drodze ustawy i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i wolności publicznej albo wolności i praw innych osób.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ograniczenia komunikacyjne wprowadzone w planie miejscowym są uzasadnione względami bezpieczeństwa ruchu drogowego na drodze klasy Z. • Władztwo planistyczne gminy pozwala na ustalanie rozwiązań komunikacyjnych, nawet wbrew woli właściciela, o ile są one proporcjonalne i służą interesowi publicznemu. • Procedura sporządzania planu miejscowego została przeprowadzona zgodnie z prawem, bez istotnych naruszeń. • Skarżąca nadal ma możliwość korzystania z dotychczasowego zjazdu do czasu zagospodarowania terenu zgodnie z nowym planem.
Odrzucone argumenty
Projektowana droga wewnętrzna i ograniczenie dostępu do ul. [...] naruszają prawo własności skarżącej i utrudniają działalność gospodarczą.
Godne uwagi sformułowania
prawo własności nie jest prawem bezwzględnym • ingerencja w sferę prawa własności musi zatem pozostawać w racjonalnej i odpowiedniej proporcji • władztwo planistyczne • ratio legis instytucji "uzgodnienia" w procedurze planistycznej, polega na przesądzającym (relewantnym) wpływie pozytywnego stanowiska organu uzgadniającego, na kształt normatywny postanowień planu • nie sposób mówić o nadużyciu władztwa planistycznego albowiem przedstawiona ingerencja w sferę prawa własności nie jest nadmierna.
Skład orzekający
Joanna Cylc-Malec
przewodniczący sprawozdawca
Bogusław Wiśniewski
sędzia
Brygida Myszyńska-Guziur
asesor sądowy (sprawozdawca)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie ograniczeń prawa własności wynikających z miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, zwłaszcza w kontekście bezpieczeństwa ruchu drogowego i władztwa planistycznego gminy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany planu miejscowego i uzgodnień z zarządcą drogi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności a interesem publicznym w zakresie planowania przestrzennego i bezpieczeństwa ruchu drogowego, co jest istotne dla prawników zajmujących się nieruchomościami i prawem administracyjnym.
“Prawo własności a plan zagospodarowania: Kiedy gmina może ograniczyć dostęp do drogi?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.