II SA/Lu 405/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2004-02-11
NSAAdministracyjneŚredniawsa
lokal mieszkalnyWojskowa Agencja Mieszkaniowazakwaterowanie Sił Zbrojnychpostępowanie administracyjnebezprzedmiotowość postępowaniaumorzenie postępowaniaumowa najmuprawo cywilneprawo administracyjneprawo o ustroju sądów administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie nabycia uprawnień do lokalu mieszkalnego, uznając, że postępowanie nie było bezprzedmiotowe.

Skarżąca S. H. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej o umorzeniu postępowania w sprawie nabycia uprawnień do zajmowanego lokalu mieszkalnego. Organ uznał postępowanie za bezprzedmiotowe, powołując się na cywilnoprawny charakter umowy najmu po śmierci męża. Sąd administracyjny uznał jednak, że postępowanie nie było bezprzedmiotowe, a umorzenie było niedopuszczalne, uchylając zaskarżoną decyzję.

Sprawa dotyczyła skargi S. H. na decyzję Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, która uchyliła decyzję organu I instancji i umorzyła postępowanie administracyjne w sprawie nabycia uprawnień do zajmowanego lokalu mieszkalnego. Organ odwoławczy uznał, że brak było podstaw do wydania decyzji administracyjnej, ponieważ tytułem prawnym do lokalu po śmierci męża skarżącej była umowa najmu zawarta w trybie cywilnoprawnym, co czyniło postępowanie bezprzedmiotowym. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów KPA i ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, domagając się merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że postępowanie nie było bezprzedmiotowe, gdyż istniały podstawy prawne i faktyczne do jego merytorycznego rozpatrzenia. Sąd podkreślił, że umorzenie postępowania administracyjnego jest możliwe tylko wtedy, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, co nie miało miejsca w tej sprawie. Ponadto, sąd wskazał, że umorzenie postępowania odwoławczego było niedopuszczalne i stanowiło naruszenie prawa, ponieważ uchylenie decyzji organu I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy wyłącza możliwość umorzenia postępowania odwoławczego. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie administracyjne nie jest bezprzedmiotowe, nawet jeśli istnieje umowa najmu cywilnoprawnego, ponieważ istnieją podstawy prawne i faktyczne do merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ administracyjny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że bezprzedmiotowość postępowania zachodzi tylko wtedy, gdy organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Istnienie umowy najmu cywilnoprawnego nie wyklucza możliwości prowadzenia postępowania administracyjnego w celu uregulowania sytuacji prawnej strony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

u.z.SZ. art. 23 § ust. 3 pkt 2

Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

k.p.a. art. 138 § par. 1 pkt 2 i 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. "a" i "c"

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.z.SZ. art. 21 § ust. 3

Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

u.z.SZ. art. 23 § ust. 5

Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

u.z.SZ. art. 23 § ust. 4 i 5 pkt 1

Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

k.p.a. art. 139

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7, 8 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokacie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 18 § § 1 pkt 3

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie administracyjne nie było bezprzedmiotowe, ponieważ istniały podstawy prawne i faktyczne do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Umorzenie postępowania odwoławczego po uchyleniu decyzji organu I instancji i orzeczeniu co do istoty sprawy jest niedopuszczalne.

Odrzucone argumenty

Postępowanie administracyjne było bezprzedmiotowe z uwagi na cywilnoprawny charakter umowy najmu lokalu mieszkalnego po śmierci męża skarżącej.

Godne uwagi sformułowania

Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas gdy organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Ewentualny brak ustawowej przesłanki uwzględnienia żądania zgłoszonego we wniosku nie czynił prowadzonego postępowania administracyjnego bezprzedmiotowym, lecz oznacza jedynie bezzasadność żądania strony. Umorzenie równocześnie i postępowania odwoławczego było niedopuszczalne i stanowiło naruszenie prawa.

Skład orzekający

Jerzy Marcinowski

przewodniczący

Jacek Czaja

członek

Jadwiga Pastusiak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego w kontekście lokali mieszkalnych związanych z wojskiem oraz dopuszczalności umorzenia postępowania odwoławczego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z ustawą o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP i może być mniej bezpośrednio stosowalne w innych sprawach mieszkaniowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego dotyczącego bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego i dopuszczalności jego umorzenia, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Kiedy postępowanie administracyjne nie jest bezprzedmiotowe? Sąd wyjaśnia zasady umarzania spraw mieszkaniowych.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 405/03 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2004-02-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-04-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jacek Czaja
Jadwiga Pastusiak /sprawozdawca/
Jerzy Marcinowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
621  Sprawy mieszkaniowe, w tym dodatki mieszkaniowe
Hasła tematyczne
Siły zbrojne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 42 poz 368
art. 23 ust. 3 pkt 2
Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jedn.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 138 par. 1 pkt 2 i 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie: Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (spr.), Protokolant Starszy referent Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2004 r. sprawy ze skargi S. H. na decyzję Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Rejonowy z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie nabycia uprawnień do zajmowanego lokalu uchyla zaskarżoną decyzję.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Oddziału Rejonowego WAM Nr [...] z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /tekst jednolity: Dz.U. 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm./ oraz art. 13 ust. 5, art. 21 ust. 3, art. 23 ust. 3 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 22 czerwca o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej /Dz.U. Nr 86, poz. 433 ze zm./ po rozpatrzeniu odwołania S. H. od decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Nr [...] z dnia [...] w sprawie nabycia uprawnień do zajmowanego lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. T. w C. – uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie I i II instancji.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do wydania decyzji stwierdzającej nabycie przez osoby w niej wymienione uprawnień do lokalu mieszkalnego.
Z art. 21 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej wynika, iż kwatera zasiedlona przez osobę inną niż określona w art. 24 ust. 1 w/w ustawy /tj. żołnierza zawodowego pełniącego służbę wojskową lub żołnierza zawodowego zwolnionego z czynnej służby wojskowej/ - stanowi lokal mieszkalny.
W sprawie zachodzi brak podstaw prawnych i faktycznych do prowadzenia postępowania administracyjnego ponieważ tytułem prawnym do lokalu po śmierci męża dla S. H. oraz osób uprawnionych do jej zawarcia jest umowa najmu lokalu mieszkalnego zawarta w trybie cywilnoprawnym pomiędzy stronami stosunku prawnego.
Z uwagi na powyższe postępowanie stało się bezprzedmiotowe, gdyż od początku nie istniał przedmiot postępowania administracyjnego.
Skargę na powyższą decyzję złożyła S. H. zarzucając jej naruszenie przepisów: art. 23 ust. 3 pkt 2 oraz ust. 4 i 5 pkt 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 kpa i art. 105 kpa przez błędne przyjęcie, iż organa wojskowe nie są uprawnione do wydania w przedmiotowej sprawie decyzji; art. 139 kpa przez wydanie decyzji ostatecznej na niekorzyść strony odwołującej się; art. 7, 8 9 kpa przez wadliwe prowadzenie sprawy i zamknięcie jej umorzeniem postępowania bez merytorycznego rozstrzygnięcia. Dlatego S. H. wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji i rozstrzygnięcie jej sprawy merytorycznie lub o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę zważył, co następuje:
W ocenie Sądu w sprawie rozpatrywanej nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania. Nie istnieją bowiem okoliczności, które czyniłyby wydanie decyzji administracyjnej prawnie niemożliwe. Stosownie do brzmienia art. 105 § 1 kpa "organ administracji państwowej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania jedynie wtedy, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe". Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas gdy organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Jeżeli jednak istnieje stan faktyczny, który podlega na podstawie przepisów prawa materialnego uregulowaniu przez organ administracyjny czy to na wniosek strony, czy z urzędu postępowanie administracyjne winno się toczyć.
S. H. jest wdową po emerycie, który był uprawniony do pobierania wojskowej emerytury. W dacie śmierci męża M. H. wspólnie z nim zamieszkiwała w kwaterze na którą w dniu [...] stycznia 1961 r. otrzymał przydział.
Istnieją więc wszystkie istotne elementy wyznaczające sytuację prawną skarżącej w świetle art. 23 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej /Dz.U. 2002 r. Nr 42, poz. 368/.
Organ I instancji dostrzegł ustawowe przesłanki zgłoszonego żądania, które winno być załatwione przez wydanie decyzji.
Organ II instancji powinien zaś rozpoznając sprawę w trybie postępowania odwoławczego załatwić ją przez wydanie decyzji pozytywnej albo negatywnej.
Ewentualny brak ustawowej przesłanki uwzględnienia żądania zgłoszonego we wniosku nie czynił prowadzonego postępowania administracyjnego bezprzedmiotowym, lecz oznacza jedynie bezzasadność żądania strony /patrz wyrok NSA z dnia 10 stycznia 1998 r. SA/Wr 957/88, ONSA 1989 Nr 1 poz. 22 i z dnia 16 stycznia 1992 r. I SA 1289/91, ONSA 1992 Nr 1 poz. 17/.
Umorzenie równocześnie i postępowania odwoławczego było niedopuszczalne i stanowiło naruszenie prawa, ponieważ uchylenie w całości decyzji organu I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy bądź uchylenia jej w całości i umorzenie postępowania I instancji, o czym mowa w art. 138 § 1 pkt 2 kpa całkowicie wyłącza możliwość umorzenia postępowania odwoławczego, przewidzianego w art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Umorzenie postępowania odwoławczego bowiem powoduje, ze decyzja organu I instancji staje się decyzją ostateczną, a więc organ II instancji nie może wówczas wydać co do niej ani decyzji reformatoryjnej, ani kasacyjnej.
Żądanie zgłoszone w skardze, by Sąd merytorycznie orzekł o uprawnieniach skarżącej S. H. i jej rodziny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i nakazał Dyrektorowi Terenowego Oddziału WAM zawarcie umowy najmu na lokal mieszkalny Nr 7 i 8 przy ul. T., nie może zostać uwzględniony.
Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych w art. 1, § 1 stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i sporów o właściwość między jednostkami samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej.
Powyższe unormowanie wyraźnie wskazuje, iż sądy nie przejmują sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz kontrolują działalność tego organu który ją wydał.
Z tych też względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 120/, w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1272/ orzekł jak w sentencji wyroku.
Orzeczenie o kosztach uzasadnia treść art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 18 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokacie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu /Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348/.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI