II SA/LU 386/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2005-09-29
NSAnieruchomościWysokawsa
zagospodarowanie przestrzenneplan miejscowyuchwała rady gminyhodowla zwierzątochrona środowiskakompetencje gminyprawo administracyjneprawo ochrony środowiskawsa

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy ograniczającej hodowlę zwierząt powyżej 500 DJP, uznając to za przekroczenie kompetencji planistycznych gminy.

Skarżąca Sp. z o.o. wniosła skargę na uchwałę Rady Gminy odrzucającą jej zarzut dotyczący ograniczenia hodowli do 500 DJP w projekcie planu miejscowego. Rada Gminy uzasadniała ograniczenie ochroną uzdrowiskową i planem wojewódzkim. WSA uznał, że gmina przekroczyła swoje uprawnienia planistyczne, wprowadzając takie ograniczenie, ponieważ przepisy prawa ochrony środowiska nie przewidują górnego limitu produkcji, a jedynie obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko dla przedsięwzięć powyżej 240 DJP.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę Spółki z o.o. na uchwałę Rady Gminy, która odrzuciła zarzut spółki dotyczący ograniczenia hodowli zwierząt do 500 dużych jednostek przeliczeniowych (DJP) w projekcie planu miejscowego. Rada Gminy argumentowała, że prowadzenie większej fermy byłoby niezgodne ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, funkcją gminy uzdrowiskowej oraz planem wojewódzkim, który przewidywał ochronę terenów otuliny uzdrowiska. Spółka zarzucała gminie naruszenie ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i prawa ochrony środowiska, twierdząc, że gmina nie ma uprawnień do ograniczania wielkości produkcji zwierzęcej, a takie ograniczenie narusza prawo własności. WSA podzielił stanowisko skarżącej, stwierdzając nieważność uchwały. Sąd uznał, że choć gmina ma prawo kształtować przeznaczenie terenu i ograniczać uprawnienia właścicielskie w celu ochrony środowiska, to wprowadzenie konkretnego limitu produkcji zwierzęcej (500 DJP) stanowi przekroczenie jej kompetencji planistycznych. Sąd powołał się na przepisy prawa ochrony środowiska, które w dacie wydania uchwały (rozporządzenie z 2002 r.) nie wprowadzały górnego limitu produkcji, a jedynie obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko dla przedsięwzięć powyżej 240 DJP. Sąd odrzucił natomiast zarzut o indywidualnym charakterze uchwały, wskazując, że dotyczy ona obszaru gminy. W konsekwencji, sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały i zasądził od Rady Gminy na rzecz spółki zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, gmina nie ma uprawnienia do wprowadzania dowolnych ograniczeń właścicieli, takich jak określenie górnego limitu produkcji zwierzęcej na poziomie 500 DJP, jeśli nie przewidują tego przepisy prawa.

Uzasadnienie

Przepisy prawa ochrony środowiska w dacie wydania uchwały nie wprowadzały górnego limitu produkcji zwierzęcej, a jedynie obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko dla przedsięwzięć powyżej 240 DJP. Wprowadzenie takiego limitu przez gminę stanowi przekroczenie jej władztwa planistycznego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 147 § par. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.z.p. art. 10 § ust. 1 pkt. 8

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym

u.z.p. art. 11

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym

u.z.p. art. 8

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym

u.z.p. art. 24 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym

u.z.p. art. 27

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.g. art. 18

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 2 § pkt 15

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.p.z.p. art. 85 § ust. 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

p.o.ś.

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Argumenty

Skuteczne argumenty

Gmina przekroczyła swoje uprawnienia planistyczne, wprowadzając górny limit produkcji zwierzęcej (500 DJP) w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Przepisy prawa ochrony środowiska nie przewidują takiego limitu, a jedynie obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko dla przedsięwzięć powyżej 240 DJP.

Odrzucone argumenty

Uchwała ma charakter indywidualny.

Godne uwagi sformułowania

przekroczenie władztwa planistycznego gminy nie może jednak zawierać zapisów wprowadzających dowolne ograniczenia właścicieli, zakazy lub nakazy nie przewidziane w ustawie.

Skład orzekający

Joanna Cylc-Malec

przewodniczący

Krystyna Sidor

sprawozdawca

Bogusław Wiśniewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja granic kompetencji gmin w zakresie planowania przestrzennego, zwłaszcza w kontekście ograniczeń działalności gospodarczej i ochrony środowiska."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego z 2005 roku i specyfiki przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym oraz prawie ochrony środowiska obowiązujących w tamtym okresie. Może być mniej bezpośrednio stosowalne po zmianach legislacyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje konflikt między rozwojem gospodarczym a ochroną środowiska oraz precyzyjne określenie granic kompetencji organów administracji publicznej.

Gmina nie może arbitralnie ograniczać hodowli zwierząt – kluczowe orzeczenie WSA.

Dane finansowe

WPS: 255 PLN

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 386/05 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2005-09-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-05-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Bogusław Wiśniewski
Joanna Cylc-Malec /przewodniczący/
Krystyna Sidor /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6159 Inne o symbolu podstawowym 615
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 1999 nr 15 poz 139
art.10 ust.1 pkt.8, art.11, art.8, art.24 ust.2, art.27
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.147 par.1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Asesor WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent Agnieszka Kocot, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2005 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów do projektu planu miejscowego I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; II. zasądza od Rady Gminy na rzecz [...] Sp. z o.o. 255 (dwieście pięćdziesiąt pięć ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Rada Gminy uchwałą z dnia [...] lutego 2005 r. Nr [...] podjętą na podstawie art. 18 art. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity: Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) w związku z art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) oraz własnej uchwały Nr [...] z dnia [...]marca 2004 r. – odrzuciła zarzut [...] Spółka z o.o. dotyczący zawartego w projekcie planu ograniczenia działalności hodowlanej fermy prowadzonej przez skarżącą – do 500 dużych jednostek przeliczeniowych (DJP), stwierdzając, że przyjęte w projekcie planu ustalenia nie naruszają istniejącego zagospodarowania terenu fermy, natomiast prowadzenie dużej fermy hodowlanej (około 1500 DJP) byłoby niezgodne ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy z planem województwa wyznaczającym gminie funkcję gminy uzdrowiskowej.
Ponadto w uzasadnieniu uchwały stwierdzono, że wszystkie działki objęte projektem planu należące do [...] znajdują się w obszarze ochrony uzdrowiskowej "C" zapisanym w planie wojewódzkim jako część terenu otuliny uzdrowiska B., przyszłego Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny [...] objętego ochroną planistyczną polegającą m.in. na zakazie lokalizowania inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Powołano się także na pismo Urzędu Wojewódzkiego z dnia 11 lutego 2002 r. dotyczące uzgodnienia projektu planu, z którego wynika, by na terenie oznaczonym symbolem "RPO-ferma zwierzęca" określić pułap produkcji zwierzęcej do 500 DJP.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie – [...] Spółka z o.o. wnosiła o uchylenie uchwały odrzucającej zarzut do planu – jako wydanej z naruszeniem ustawy z dnia 7 lipca 1994 r o zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska.
Zdaniem skarżącej w świetle obowiązującego prawa gmina nie ma uprawnienia do ograniczania wielkości produkcji zwierzęcej, a ewentualne kompetencje w tej kwestii należą do wojewody. Ograniczając działalność gospodarczą skarżącej – zaskarżona uchwała narusza postanowienie konstytucji oraz prawo własności spółki. Ponadto wskazany w uchwale plan zagospodarowania przestrzennego województwa nie ma charakteru powszechnie obowiązującego, a w żadnym razie nie upoważnia gminy do ustanawiania ograniczenia w produkcji zwierzęcej. Skarżąca zwraca także uwagę, że obszar chronionego krajobrazu na terenie gminy B. nie jest dotychczas ustanowiony, podobnie jak park krajobrazowy.
Rada Gminy B w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, powołując się na argumentację zaskarżonej uchwały.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznając skargę zważył, co następuje:
Dokonując oceny zaskarżonej uchwały w zakresie pozostawania jej w zgodności z przepisami prawa stwierdzić należy, że prawidłowo jako podstawę prawną uchwały wskazano przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity: Dz. U. z 1999 r. Nr 15 poz. 139), skoro postępowanie w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy (obejmującego m.in. tereny działek nr [...], [...] i [...]) wszczęto w czasie obowiązywania zaskarżonej ustawy.
Z przedstawionych w aktach sprawy dowodów wynika, że uchwałą Nr [...] z dnia [...] marca 2004 r., Rada Gminy uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy – obejmujący obszar w granicach administracyjnych gminy, z wyłączeniem terenu w miejscowości (strefa 16) oznaczonego symbolem RPO obejmującego działki o numerach [...], [...] i [...] obręb B.
Uchwała z dnia [...] marca 2004 r. została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Lubelskiego z dnia [...]maja 2004 r. Nr 83, poz. 1443 i weszła w życie z dniem 25 maja 2004 r.
Wyłączony z planu zagospodarowania gminy wyżej opisany teren, był przedmiotem uchwały Rady Gminy z dnia [...] lipca 2004 r. – w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania dla działek [...], [...] i [...] w B, a Wojewoda rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] sierpnia 2004 r. stwierdził jej nieważność jako wydanej z naruszeniem prawa.
Kontynuując procedurę planistyczną dotyczącą wyłączonych z uchwalonego planu działek (jak wynika z pisma Rady Gminy z dnia 5 lipca 2005 r.) wykonano projekt planu zagospodarowania tegoż obszaru.
Pismem z dnia 27 maja 2004 r. [...] wniosła uwagi do projektu rozpatrzone jako zarzuty zaskarżoną uchwałą o odrzuceniu zarzutów (a m.in. tekstu wyłożonego projektu planu, zawiadomień na piśmie wyłożenia ogłoszeń o terminie sesji).
Brak całości materiałów dowodowych nie pozwala jednak na stwierdzenie czy prowadzone przez organ administracji postępowanie dokonane było z zachowaniem procedury określonej w art. 18 ust. 2 w zw. z art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Każde naruszenie tej procedury powoduje nieważność uchwały rady z mocy art. 27 ustawy.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze należy podzielić pogląd o naruszeniu prawa materialnego przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały.
Nie ulega wątpliwości, że ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu należy do zadań własnych gminy, zaś przepisy o planowaniu przestrzennym pozwalają gminie na ograniczenie w konkretnych sytuacjach uprawnień właścicielskich wynikających z prawa cywilnego.
Plan zagospodarowania przestrzennego nie może jednak zawierać zapisów wprowadzających dowolne ograniczenia właścicieli, zakazy lub nakazy nie przewidziane w ustawie. Takim ograniczeniem jest określenie w zaskarżonej uchwale górnego pułapu produkcji inwentarza w fermie hodowlanej na 500 DJP, na terenie oznaczonym symbolem RPO – ośrodek produkcji rolnej – ferma zwierzęca.
Zapis art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym mówiący m.in. o ustaleniu w planie wynikających z potrzeb ochrony środowiska szczególnych warunków zagospodarowania terenu daje gminie uprawnienie do wprowadzenia w tym przedmiocie zasad, o których mowa w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska. Wydane na podstawie w/w ustawy, obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej uchwały rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. – w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. 2002 r. Nr 179, poz. 1490) wymienia inwestycje czy przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko.
W § 2 ust. 1 pkt 7 tegoż rozporządzenia wskazano jako przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, wymagające sporządzenia raportu o oddziaływanie na środowisko – chów lub hodowlę zwierząt w liczbie nie niższej niż 240 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP).
Jednocześnie w/w rozporządzenie uchyliło rozporządzenie z 14 lipca 1998 r. (Dz. U. Nr 93 poz. 589), w którym była mowa o inwestycjach szczególnie szkodliwych dla środowiska – w tym związanych z hodowlą zwierząt w liczbie ponad 500 DJP.
Powyższe oznacza, że ustawodawca chroniąc środowisko dla przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko nie wprowadza górnego limitu produkcji lecz obowiązek sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko.
Zasadny jest zatem zarzut skargi o przekroczeniu władztwa planistycznego gminy przez określenie limitu produkcji zwierzęcej na terenie oznaczonym symbolem RPO.
Sąd nie podziela natomiast zarzutu o indywidualnym charakterze uchwały. Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym w art. 11 dopuszcza możliwość sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru gminy lub jej części, co ma miejsce w niniejszej sprawie. Uchwała dotyczy terenu (obszaru) gminy, a nie osób, które są lub będą w przyszłości jego właścicielami, aczkolwiek niewątpliwie nie jest dla tychże osób wiążąca.
Skoro zatem zaskarżona uchwała narusza wskazane przepisy prawa materialnego – jest ona nieważna, co Sąd był obowiązany stwierdzić na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI