II SA/Lu 384/23

II SA/Lu 384/23 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2023-07-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Strzelec
Joanna Cylc-Malec /przewodniczący/
Maciej Gapski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 51 ust. 1 pkt 1-4, art. 51 ust. 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Anna Strzelec Asesor sądowy Maciej Gapski (sprawozdawca) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Marzena Okoń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2023 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 24 lutego 2023 r. nr ZOA-XV.7721.4.2023 w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia 24 lutego 2023 r. znak: ZOA-XV.7721.4.2023, po rozpatrzeniu odwołania A. S. (dalej jako: skarżący), Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: organ, WINB) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie (dalej jako: PINB w Lublinie) z dnia 2 stycznia 2023 r. znak: PINB 7355/Jast-4A/2022, w przedmiocie nakazu rozbiórki wiaty o wymiarach 8,10 x 2,90m, powierzchni zabudowy 23,90 m2 i wysokości 3,15 m, znajdującej się na działce nr ewid. [...] w miejscowości P., gmina J., w odległości 0,10 m od granicy działki z działką ewid. [...]
Stan sprawy przedstawia się następująco:
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie, działając z urzędu, zgodnie z art. 61 § 4 k.p.a., wszczął w dniu 21 października 2022 r. postępowanie administracyjne w sprawie budowy wiaty na działce nr ewid. [...] od strony działki nr ewid. [...] w miejscowości P., gmina J.
Postanowieniem z dnia 21 października 2022 r. organ I instancji uznał jako dowód w niniejszym postępowaniu dokumenty zgromadzone podczas przeprowadzonego przez PINB w Lublinie postępowania w sprawie rozbudowy budynku garażowo-gospodarczego znajdującego się na działce nr ewid. [...] w miejscowości P., gmina J., tj. protokół z oględzin z dnia 13 września 2022 r. wraz z załącznikami.
W dniu 13 września 2022 r. przeprowadzono oględziny w sprawie rozbudowy budynku garażowo-gospodarczego znajdującego się na działce nr ewid. [...] w miejscowości P., gmina J. W trakcie oględzin ustalono, że na przedmiotowej działce w odległości 2,95 m od ogrodzenia z działką nr ewid. [...] znajduje się budynek garażowo-gospodarczy. Od strony wschodniej pomiędzy istniejącym ogrodzeniem z blachy o wysokości 1,87 m od strony działki o nr ewid. [...] a budynkiem garażowo-gospodarczym wybudowana została wiata o konstrukcji drewnianej i wymiarach 8,10 m x 2,95 m. Konstrukcje nośną wiaty stanowią: od strony budynku - kantówki o wymiarach 10mx 10 m, 14mx 11 m, 8 mx5m (wraz z deską krawędziakiem) oparte na powierzchni kostki betonowej, od strony ogrodzenia - kantówki 10 cm x 10 cm dodatkowo wzmocnione deską calówką, oparte na dwuteowniku 1240 zakotwionym w gruncie. Konstrukcja dachu wykonana została z desek calówek oraz kantówek 10 cm x 10 cm. Wiata posiada dach dwuspadowy o wysokości w szczycie 3,15 m z odprowadzeniem wód opadowych systemem rynien i rur spustowych na teren działki nr [...]. Pokrycie zadaszenia oraz osłony części ścian - wschodniej i północnej wykonane zostały z poliwęglanu. Nie stwierdzono śladów mocowania konstrukcji nośnej wiaty do budynku garażowo-gospodarczego. Konstrukcja zadaszenia została oparta na konstrukcji nośnej z kantówek, a łączenia wzmocniono dodatkowo kątownikami ciesielskimi. Obecny podczas oględzin A. S. oświadczył, że wiatę przy budynku garażowo-gospodarczym zbudował z czerwcu 2022 r. Inwestor nie występował do Starostwa Powiatowego w Lublinie o zgodę na budowę przedmiotowej wiaty. W dniu oględzin w obiekcie znajdowały się, m.in.: kosiarka traktorowa, rowery, narzędzia ogrodnicze, prefabrykaty betonowe (kostka, ażury), elementy rusztowania warszawskiego oraz palety drewniane. Inwestor oświadczył, że wiata została wybudowana do przechowywania różnych rzeczy gospodarczych oraz by móc gromadzić deszczówkę z dachu. W trakcie oględzin sporządzono dokumentację fotograficzną oraz szkic sytuacyjny.
Pismem z dnia 21 października 2022 r. organ I instancji zwrócił się do Urzędu Gminy z prośbą o podanie aktualnie obowiązujących ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy J., dotyczących przedmiotowej nieruchomości oraz o szczegółową informację dotyczącą budowy obiektów budowlanych w odległościach mniejszych niż 3,0 m od granicy nieruchomości. Wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla przedmiotowej działki zostały przekazane organowi I instancji w dniu 31 października 2022 r. W związku z brakiem odpowiedzi na pytanie zadane przez PINB w Lublinie w piśmie z dnia 7 listopada 2022 r. organ I instancji ponownie poprosił o informację, czy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy, obowiązujący dla niniejszego obszaru, przewiduje możliwość budowy obiektów budowlanych w odległościach, o których mowa w § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r., poz. 1225, dalej jako: rozporządzenie). Pismem z dnia 17 listopada 2022 r. Urząd Gminy poinformował PINB w Lublinie, że dla działki o nr ewid. [...] położonej w miejscowości P., gmina J., obowiązują odległości zawarte w § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zaś miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla ww. działki nie przewiduje możliwości budowy w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy granicy.
Pismem z dnia 6 grudnia 2022 r. organ I instancji poinformował strony postępowania administracyjnego o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. W dniu 20 grudnia 2022 r., A. S. wykonał dokumentację fotograficzną akt przedmiotowego postępowania.
W dniu 22 grudnia 2022 r. do siedziby PINB w Lublinie wpłynęło pismo A. S., w którym podnosi on, że wiata na jego działce nie jest budynkiem tylko obiektem budowlanym w związku z tym nie mogą mieć do niej zastosowania regulacje zawarte w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie. W związku z powyższym, inwestor uznał, że brak jest regulacji, które zabraniają sytuowania wiat w sposób zastosowany na przedmiotowej działce, wobec tego zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie.
Organ I instancji decyzją z dnia 2 stycznia 2023 r. wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm., dalej jako pr. bud.) nakazał A. S. rozbiórkę wiaty o wymiarach 8,10 m x 2,95 m, powierzchni zabudowy 23,90 m2 i wysokości 3,15 m, znajdującej się na działce nr ewid. [...] w miejscowości P., gmina J., w odległości 0,10 m od granicy działki z działką nr ewid. [...].
W uzasadnieniu decyzji PINB w Lublinie wskazał, że przedmiotowy obiekt budowlany nie jest co prawda ani budynkiem, ani obiektem małej architektury, ale ze względu na funkcję, jaką pełni należy go uznać za budowlę spełniającą funkcję użytkową budynku, co powoduje, że zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie kwalifikuje go do obiektów budowlanych, które muszą być zgodne z przepisami technicznymi. Ponadto organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 2 pr. bud. budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej, niemniej jednak nie oznacza to zwolnienia z obowiązku przestrzegania przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, czy też przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W dalszej treści uzasadnienia, PINB w Lublinie wyjaśnił, że budowa wiaty o wymiarach 8,10 m x 2,95 m i wysokości w szczycie 3,15 m, zlokalizowanej w odległości 0,10 m od granicy działki, narusza ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy J. oraz przepisy techniczno-budowlane w sposób uniemożliwiający wykonanie określonych robót budowlanych i doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z przepisami.
Odwołanie od decyzji PINB w Lublinie wniósł A. S., który nie zgadza się z wydanym rozstrzygnięciem. Skarżący wskazuje, że prace związane z przedmiotowa wiatą nie zostały jeszcze zakończone. W trakcie prac budowlanych wiata pełniła czasowo różne funkcje, jednak docelowo ma mieć ona charakter rekreacyjno-wypoczynkowy.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko PINB w Lublinie w tym, co do charakteru przedmiotowej wiaty, bowiem ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wiata nie ma charakteru rekreacyjno-wypoczynkowego, a pełni funkcję użytkową budynku. Odnosząc się w tym miejscu do twierdzenia skarżącego, iż przedmiotowa wiata będzie w przyszłości pełniła funkcję rekreacyjno-wypoczynkowego, wyjaśniono, że organ nadzoru budowlanego ocenia zastany stan faktyczny i nie może domniemywać, jakie będzie przeznaczenie danego obiektu budowlanego w przyszłości. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że organ I instancji dokonał słusznej kwalifikacji przedmiotowego obiektu budowlanego.
Zdaniem WINB kwestią bezsporną w niniejszej sprawie jest data wykonania inwestycji. W przedmiotowym stanie faktycznym, inwestor oświadczył, że roboty budowlane zostały wykonane przez niego w czerwcu 2022 r. Wskazana data budowy nie została zakwestionowana przez pozostałe strony postępowania, zatem data wykonania robót została ustalona.
Ocena, czy zaistniała samowola budowlana dokonywana jest bowiem zawsze według przepisów prawa budowlanego obowiązujących w dacie wykonania robót budowlanych. Z samowolą budowlaną mamy do czynienia wówczas, gdy obiekt budowlany lub jego część są w budowie albo zostały wybudowane bez wymaganego pozwolenia na budowę lub bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Powyższe oznacza, że organy nadzoru budowlanego oceniając zaistnienie samowoli budowlanej mają obowiązek sięgnięcia do przepisów Prawa budowlanego obowiązujących w dacie realizacji obiektu.
Zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie, do oceny, czy zaistniała samowola budowlana, należało zastosować przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 z późn. zm., wersja obowiązująca od dnia 29 stycznia 2022 r. do dnia 31 lipca 2022 r.). Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy, nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. W niniejszej sprawie ustalono, że przedmiotowy obiekt budowlany jest wiatą o powierzchni zabudowy 23,90 m2, co wynika z protokołu oględzin z dnia 13 września 2022 r. Jednocześnie wyjaśnieniu należy poddać, czy wykonana inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego z uwagi na charakter wykonanego obiektu, jego parametry i jego usytuowanie, a także zbadać czy nie została przekroczona dopuszczalna w planie powierzchnia zabudowy działki. W aktach sprawy znajduje się wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla przedmiotowej działki, z którego wynika, że obiekt położony jest na działce przeznaczonej pod mieszkalnictwo niskie. W związku z powyższym, organ I instancji prawidłowo ustalił, że przedmiotowa inwestycja nie wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę ani zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej.
W dalszej kolejności wyjaśnić należy, że budowa obiektu budowlanego, jakim jest sporna wiata, mimo iż nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę ani zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej, nie jest pozbawiona jakiejkolwiek regulacji prawnej. Badanie przez organy nadzoru budowlanego kwestii legalności obiektu budowlanego, czy też wykonywanych robót budowlanych nie zamyka się bowiem tylko w obszarze przepisów przewidujących obowiązek uzyskania zgody na przeprowadzenie robót budowlanych. Wyjaśnić bowiem należy, że do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia, mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 pr. bud, a także art. 51 ust. 7 w/w ustawy, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 (zob. uchwała NSA z dnia 3 października 2016 r., sygn. akt II OPS 1/16). Chodzi tu o przypadki wykonywania robót budowlanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub też w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach, w tym z zakresu planowania i zagospodarowania przestrzennego. Każda bowiem inwestycja, choćby nawet zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, winna być realizowana zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi i przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Niewątpliwie przepisami prawa, do których odsyła art. 50 ust. 1 pkt 4 pr. bud. są przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Tym samym, regulacje prawa budowlanego przewidują możliwość wydania decyzji administracyjnej nakazującej rozbiórkę w sytuacji, gdy obiekt narusza obowiązujące przepisy prawa. Mowa tu o unormowaniach tzw. postępowania naprawczego wyrażonych w art. 50-51 pr. bud.
Budowa ww. wiaty nie wymagała co prawda uzyskania pozwolenia na budowę ani dokonania stosownego zgłoszenia we właściwym organie administracji architektoniczno- budowlanej, niemniej jednak, jak wykazał PINB w Lublinie, pozostaje w sprzeczności z postanowieniami § 12 ust. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, z uwagi na niezachowaną odległość w/w wiaty od granicy działki budowlanej. Przypomnieć bowiem należy, iż zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy tej działki w odległości nie mniejszej niż: 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy, 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy. Co więcej, organ I instancji, zwrócił się do się do Urzędu Gminy z prośbą o szczegółową informację dotyczącą budowy obiektów budowlanych w odległościach mniejszych niż 3,0 m od granicy nieruchomości. Z przekazanej przez Urząd Gminy informacji oraz zawartego w aktach sprawy wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy wynika, że dla działki o nr ewid. [...] położonej w miejscowości P., gmina J., obowiązują odległości zawarte w § 12 ust. 1 rozporządzenia, zaś miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla ww. działki nie przewiduje możliwości budowy w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy granicy. W związku z powyższym stwierdzić należy, że usytuowanie przedmiotowej wiaty w odległości 0,10 m od granicy działki sąsiedniej narusza nie tylko przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ale również przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego dla przedmiotowej działki. W niniejszej sprawie PINB w Lublinie prawidłowo ustalił, że odległość nowo wybudowanej wiaty od granicy działki wynosi mniej niż 3,0 m, gdyż znajduje się w odległości od 0,10 m, a zatem pozostaje w sprzeczności z dyspozycją § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Powyższe znajduje potwierdzenie w zgromadzonym przez organ I instancji w niniejszej sprawie materiale dowodowym, tj. protokole z oględzin z dnia 13 września 2022 r., w tym szkicu sytuacyjnym stanowiącym załącznik do ww. protokołu (k. 24 akt I instancji).
W dalszej kolejności WINB powołał art. 51 ust. 1 pr. bud., organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji:
1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo
2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo
3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków decyzji o pozwoleniu na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Organu uznały, że w niniejszej sprawie nałożenie obowiązku wykonania określonych robót budowlanych mających na celu doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, jednoznacznie wiązałoby się z nakazaniem rozbiórki zarówno konstrukcji dachu, jak i całości konstrukcji nośnej obiektu będącego przedmiotem prowadzonego postępowania administracyjnego, a tym samym rozbiórki obiektu stanowiącego całość techniczno-użytkową. Wskazać należy, iż w przedmiotowym stanie faktycznym brak jest możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem poprzez nakazanie rozbiórki obiektu jedynie w części, ponieważ nie ma możliwości zachowania wymaganych przepisami odległości przedmiotowego obiektu budowlanego od granicy z sąsiednią działką. Dodatkowo, wykluczona jest również możliwość przesunięcia przedmiotowej wiaty w obrębie tej samej nieruchomości ze względu na jej położenie obok istniejącego budynku garażowo-gospodarczego. Mając powyższe na uwadze, stwierdzono, że nie ma możliwości wskazania innego, zgodnego z prawem miejsca usytuowania spornej wiaty i w związku z tym jedynym słusznym rozwiązaniem pozostaje jej rozbiórka.
Zdaniem organu odwoławczego skoro przedmiotowe roboty budowlane są niezgodne z przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującymi dla przedmiotowej działki i nie ma możliwości zastosowania sankcji innej niż rozbiórka spornego obiektu budowlanego, to przyjąć należy, że organ I instancji, zasadnie wydał decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 pr. bud. nakazującą rozbiórkę przedmiotowej wiaty. W konsekwencji uznano, że PINB w Lublinie wydając zaskarżoną decyzję prawidłowo dokonał oceny stanu faktycznego, właściwie zastosował przepisy prawa materialnego i nie naruszył przepisów postępowania.
W skardze do sądu administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2023 r. na decyzję WINB, A. S. zarzucił naruszenie prawa poprzez błędną ocenę stanu faktycznego oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa. Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi w całości i uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny sprawy podkreślając, że w czerwcu 2022 r. podjął systemem gospodarczym budowę wiaty przy granicy działki nr ewid. [...] w miejscowości P., gmina J., której jest właścicielem i którą zamieszkuje. Skarżący wskazał, że przed rozpoczęciem budowy upewnił się o tym, iż usytuowanie wiaty w odległości 0,10 m od granicy działki nie jest sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa. Dodatkowo wyjaśnił, że budowa wiaty nie została jeszcze ukończona, a docelowo ma pełnić funkcję rekreacyjno-wypoczynkową, a nie funkcję użytkową i w tym kierunku będą prowadzone dalsze prace. Skarżący wskazał, że dysponuje na działce już jednym budynkiem gospodarczym, dlatego wiata o charakterze użytkowym jest mu zbędna. Z uwagi na rekreacyjno-wypoczynkowy charakter wiaty jej budowa jest, zdaniem skarżącego, zgodna z przepisami prawa budowlanego, dlatego też właściwe jest uwzględnienie skargi i uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:
Skarga podlega oddalaniu, albowiem zaskarżone decyzje zostały wydane bez naruszenia przepisów prawa materialnego oraz po przeprowadzeniu prawidłowego postępowania administracyjnego, w którym doszło do wyjaśnienia w sposób właściwy okoliczności sprawy istotnych dla rozstrzygnięcia.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej jako: p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem skargi jest decyzja WINB wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 oraz art. 51 ust. 7 pr. bud., na mocy której nakazano A. S. rozbiórkę wiaty o wymiarach 8,10 m x 2,95 m i wysokości w szczycie 3,15 m, zlokalizowanej w odległości 0,10 m od granicy działki sąsiedniej z uwagi na naruszenie przepisów techniczno-budowlanych, tj.: § 12 ust. 1 powołanego powyżej rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w sposób uniemożliwiający wykonanie określonych robót budowlanych i doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z przepisami.
Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 1- 3 pr. bud. 1. przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji:
1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo
2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo
3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków decyzji o pozwoleniu na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
Stosownie do art. 51 ust. 7 pr. bud. przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.
Stan faktyczny ustalony w przedmiotowej sprawie przez organy obu instancji jest częściowo sporny, jednakże zdaniem tut. Sądu ustalenia dokonane przez organy obu instancji są prawidłowe i pozwoliły na wydanie decyzji zgodnej z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego. Niewątpliwe jest, że skarżący wybudował na należącej do niego działce wiatę o wymiarach 8,10 m x 2,95 m i wysokości w szczycie 3,15 m, zlokalizowanej w odległości 0,10 m od granicy działki sąsiedniej nr ewid. [...]. Wiata została zlokalizowana na działce należącej do skarżącego nr ewid. [...] w miejscowości P. w gminie J. Wiata została wykonana w czerwcu 2022 r., jednakże nie została jeszcze całkowicie wykończona przez inwestora. W związku z zarzutami skarżącego sporne jest przeznaczenie wiaty, co stanowi kluczowy element stanu faktycznego niniejszej sprawy. W skardze wskazano, że wiata ma mieć charakter rekreacyjno-wypoczynkowy i nie będzie spełniać funkcji użytkowych budynku.
Zdaniem Sądu dokonane przez organy obu instancji ustalenia w zakresie stanu faktycznego pozwalają na jednoznaczne uznanie, że przedmiotowa wiata pełni funkcję użytkową budynku. Ewentualny zamysł inwestora, czy zmiana przeznaczenia wiaty w przyszłości nie mają znaczenia dla prawidłowości dokonanych ustaleń. Istotne jest wskazanie, że w trakcie oględzin obiektu budowlanego (wiaty) dokonanych w dniu 13 września 2022 r. A. S. oświadczył, w zakresie przeznaczenia wiaty, że: została wybudowana w celu przechowywania różnych narzędzi gospodarczych oraz by móc gromadzić deszczówkę na dachu. To oświadczenie (k. 25v akt I inst.) wraz z dokumentację fotograficzną (k. 10-23, akt I inst.) pozwalają na niewątpliwy wniosek o użytkowym charakterze zrealizowanego przez skarżącego obiektu budowlanego. Zestawiając zgromadzony materiał dowodowy oraz biorąc pod uwagę doświadczenie życiowe za niewiarygodną należy uznać zmianę stanowiska skarżącego na etapie postępowania odwoławczego oraz sądowoadministracyjnego w zakresie przeznaczenia spornej wiaty.
Dokonane ustalenie w zakresie spełniania przez wiatę funkcji użytkowej budynku pozwala na uznanie, że została ona wybudowana z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych, co obligowało organy nadzoru budowlanego do wydania decyzji o rozbiórce. Słusznie organy obu instancji podnosiły, że sama okoliczność, iż do prowadzenia robót budowlanych w zakresie wykonania przedmiotowej wiaty przepisy nie wymagają uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę ani nawet zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej, nie świadczy o niemożliwości zastosowania sankcji w postaci rozbiórki wynikającej z art. 51 ust. 1 pkt 1 pr. bud. Zasadne przy tym jest stanowisko organów, że z uwagi na posadowienie wiaty i jej konstrukcję nie jest możliwe zastosowania jakiejkolwiek z form postępowania naprawczego, gdyż częściowa rozbiórka doprowadziłaby do demontażu kluczowych jej elementów, a ze względu na posadowienie w sąsiedztwie wiaty budynku garażowego nie ma możliwości jej przesunięcia.
Za prawidłowe należy uznać wskazania organu odwoławczego, że do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia, mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 pr. bud, a także art. 51 ust. 7 w/w ustawy, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 (zob. uchwała NSA z dnia 3 października 2016 r., sygn. akt II OPS 1/16). Chodzi tu o przypadki wykonywania robót budowlanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub też w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach, w tym z zakresu planowania i zagospodarowania przestrzennego. Każda bowiem inwestycja, choćby nawet zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, winna być realizowana zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi i przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W związku z uznaniem, że sporna wiata pełni funkcję użytkową budynku jej posadowienie oraz realizacja powinny być zgodne z przepisami techniczno-budowlanymi oraz miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy J. Należy podkreślić, że zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 135 ust. 10 oraz § 207 ust. 2. Wiata jest niewątpliwie budowlą naziemną, która w przypadku spełniania funkcji użytkowej budynku powinna spełniać normatywy wynikające z powołanego rozporządzenia. Sąd, tak jak organy obu instancji, uznał, że posadowienie spornej wiaty w odległości 0,10 m od granicy działki sąsiedniej nr ewid. [...] jest sprzeczne z § 12 ust. 1 rozporządzenia. Plan miejscowy gminy J. – uchwała Rady Gminy z dnia 12 grudnia 2000 r. Nr XVI/118/2000 - również nie daje podstaw do takiego posadowienia wiaty na gruncie. Z pism Urzędu Gminy uzyskanych przez organ I instancji (k. 54 akt I inst.) oraz dołączonych do skargi oraz odwołania skierowanych do skarżącego wynika, że plan miejscowym nie przewiduje innych wymogów przy ustalaniu odległości obiektów budowlanych od granicy działki niż wynika to z przepisów odrębnych. Dlatego też w zakresie posadowienia przedmiotowej wiaty zastosowanie znajduje § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia przewidujący nie mniejszą niż 3m odległość sytuowania budynków od granicy działki. Nawet w przypadku szczegółowych regulacji zawartych w planach miejscowych odległość sytuowania budynków od granicy działek nie może być mniejsza niż 1,5 m - § 12 ust. 2 rozporządzenia. W związku z posadowieniem spornej wiaty w odległości 10 centymetrów od granicy z działką sąsiednią przepisy powołanego rozporządzenia – techniczno-budowlane – zostały przez skarżącego złamane. Konsekwencją działania skarżącego, które było sprzeczne z przepisami prawa budowlanego była konieczność wydania decyzji o nakazie rozbiórki. Jak prawidłowo wskazano w decyzjach organów obu instancji w realiach przedmiotowej sprawy nie było możliwości sanowania dokonanych naruszeń. Wniosek ten świadczy o prawidłowości działania organów nadzoru budowlanego w przedmiotowej sprawie.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił jako niezasadną.