II SA/Lu 382/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Lublinie uchylił postanowienie SKO i Starosty w sprawie uzgodnienia projektu decyzji o lokalizacji celu publicznego, uznając naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu.
Sprawa dotyczyła skargi małżonków G. na postanowienie SKO utrzymujące w mocy postanowienie Starosty w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego (budowa rowu odpływowego). Skarżący zarzucali pominięcie ich jako strony i naruszenie prawa własności. WSA w Lublinie uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organy naruszyły przepisy KPA dotyczące czynnego udziału stron w postępowaniu, w tym w postępowaniu uzgodnieniowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę małżonków N. i J. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Starosty w sprawie uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego – budowy rowu odpływowego. Skarżący zarzucali organom administracji naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, pominięcie ich interesów oraz brak oględzin terenu. SKO uznało, że organ uzgadniający działa w ograniczonym zakresie i nie musi stosować wszystkich przepisów KPA, w tym art. 10 § 1 KPA. WSA w Lublinie, działając w granicach sprawy, uznał skargę za zasadną, ale z innych powodów niż podnoszone przez skarżących. Sąd stwierdził, że oba postanowienia (SKO i Starosty) zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności zasady czynnego udziału stron (art. 7, 10 KPA), również w postępowaniu uzgodnieniowym (art. 106 KPA). WSA podkreślił, że przepisy KPA, w tym dotyczące czynnego udziału stron, mają zastosowanie również w postępowaniu pomocniczym, a organy administracji miały obowiązek zapewnić stronom możliwość aktywnego udziału w każdym stadium postępowania. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Starosty, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżących.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, zasada czynnego udziału stron ma zastosowanie również w postępowaniu uzgodnieniowym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak jest podstaw normatywnych do wyłączenia stosowania zasad ogólnych KPA, w tym zasady czynnego udziału stron, w postępowaniu pomocniczym prowadzonym na podstawie art. 106 KPA. Odesłanie z art. 53 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym do art. 106 KPA nie zawiera ograniczeń i oznacza stosowanie zasad ogólnych KPA.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (22)
Główne
u.p.z.p. art. 53 § 5
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 81
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 106
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 135
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § 1 pkt.1 lit.c
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 152
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § 1 pkt.3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 200
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.z.p. art. 39 § 3 pkt 3
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 53 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 53 § 4
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt.1 lit.c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez organy administracji zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, w tym w postępowaniu uzgodnieniowym. Niewłaściwe zastosowanie przepisów KPA dotyczących postępowania uzgodnieniowego.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżących dotyczące celowości inwestycji. Argumenty skarżących dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji z powodu tożsamości sprawy z inną decyzją ostateczną (niebadane przez sąd ze względu na zakres kognicji).
Godne uwagi sformułowania
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zasada czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym [...] ma na tyle uniwersalny charakter, że nie sposób ograniczać jej stosowanie i obowiązywanie tylko i wyłącznie do tzw. postępowania "głównego" i wyłączać równocześnie w tzw. postępowaniu "pomocniczym". Organ współdziałający nie jest organem prowadzącym postępowanie w samodzielnej, odrębnej sprawie administracyjnej, a jego postanowienie nie rozstrzyga o istocie sprawy, ani nie kończy jej w instancji administracyjnej.
Skład orzekający
Witold Falczyński
przewodniczący
Wojciech Kręcisz
sprawozdawca
Joanna Cylc-Malec
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że postępowanie uzgodnieniowe (art. 106 KPA) podlega zasadom ogólnym KPA, w tym zasadzie czynnego udziału stron."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu uzgodnień w ramach postępowania o ustalenie lokalizacji celu publicznego, ale zasada ma szersze zastosowanie do postępowań uzgodnieniowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu procedury administracyjnej – prawa strony do udziału w postępowaniu, nawet w jego pomocniczych etapach, co ma istotne znaczenie praktyczne dla prawników procesowych.
“Czy możesz być pominięty w postępowaniu administracyjnym? Sąd wyjaśnia, dlaczego nie!”
Dane finansowe
WPS: 100 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Lu 382/05 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2005-06-30 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2005-04-29 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Joanna Cylc-Malec Witold Falczyński /przewodniczący/ Wojciech Kręcisz /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego Hasła tematyczne Zagospodarowanie przestrzenne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono postanowienie I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 7, 10,77, 80, 81, 106, 107 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2003 nr 80 poz 717 art.53 ust. 4 i 5 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art.135, 145 par.1 pkt.1 lit.c, 200 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Asesor WSA Wojciech Kręcisz - sprawozdawca, Protokolant Małgorzata Poniatowska - Furmaga, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi N. i J. małż. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Starosty z dnia [...] r. Nr [...], które nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących N. i J. małż. G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...]lutego 2005 r. nr [...] wydanym na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zmianami) po rozpatrzeniu zażalenia N. i J. małżonków G. na postanowienie Starosty z dnia [...]grudnia 2004 r. znak: [...]w sprawie uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia decyzji skład orzekający SKO podniósł, iż pismem z dnia 10 grudnia 2004 r. Wójt Gminy zwrócił się do Starosty z wnioskiem o uzgodnienie projektu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie rowu odpływowego o szerokości 5 m odprowadzającego wody opadowe od przepustu pod drogą powiatową nr [...] do rzeki [...] w miejscowości Z. gm. R. Po rozpatrzeniu tego wniosku Starosta uzgodnił przedłożony projekt decyzji pod warunkiem, że przedmiotowa inwestycja nie koliduje z zadaniami samorządowymi powiatu w odniesieniu do drogi powiatowej nr [...] i terenu obejmującego działki nr [...], [...] [...]i [...]w miejscowości Z. Inwestycja poza granicami pasa drogowego drogi powiatowej nr [...] stanowi inwestycję lokalną z zakresu utrzymania dróg gminnych i ochrony przeciwpożarowej i jej realizacja należy do zadań własnych Gminy. Jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia zażalenie na nie wnieśli J. i N. małżonkowie G., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucali oni, iż nie uwzględnia interesów właścicieli nieruchomości, których dotyczą oraz innych okoliczności, które wiążą się z planowaną inwestycją. Skarżący wskazywali, iż są właścicielami trzech spośród czterech wymienionych w postanowieniu działek i stąd też, w ich przekonaniu, przed wydaniem zaskarżonego postanowienia powinni oni mieć prawo zajęcia stanowiska w tej sprawie. W tym kontekście, skarżący podnosili, iż postanowienie to zostało im doręczone przez Wójta Gminy przy piśmie z dnia 10 stycznia 2005 r. Ponadto skarżący wywodzili, iż planowana inwestycja jest niepotrzebna, a w celu odprowadzania wód opadowych wystarczy ich zdaniem udrożnić istniejące rowy. Wywodzili oni ponadto, iż projektowana budowa zagraża ich siedlisku i burzy jego istniejący stan. Podnosili oni również, iż zaskarżone postanowienie wydane zostało bez dokonania oględzin terenu, na którym ma być realizowana inwestycja. Jak podniesiono w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, odnosząc się do zarzutów formułowanych w zażaleniu, brak jest podstaw do zakwestionowania zaskarżonego postanowienia wydanego przez organ I instancji. Skład Orzekający Samorządowego Kolegium Odwoławczego podniósł, iż w świetle przepisu art. 106 kpa, jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenie opinii lub zgody albo wyrażenie stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Zajęcie stanowiska następuje w drodze postanowienia, na które służy stronie zażalenie. W tym kontekście skład orzekający SKO podkreślił, iż na podstawie przepisu art. 53 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wydaje się po uzgodnieniu między innymi ze starostą w zakresie zadań samorządowych powiatu, o których mowa w przepisie art. 39 ust. 3 pkt 3 ustawy. O wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji lokalizacji celu publicznego oraz postanowieniach i decyzjach kończących postępowanie strony zawiadamia się w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, zawiadamia się na piśmie. W tym kontekście skład orzekający SKO podniósł, iż przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w zakresie uzgadniania decyzji przez inny organ, są przepisami szczególnymi w stosunku do przepisów kpa i mają przed nimi pierwszeństwo. Zamiarem ustawodawcy było bowiem to, iżby usprawnić i przyspieszyć postępowanie dotyczące w szczególności lokalizacji inwestycji celu publicznego. Stąd też samo poinformowanie stron postępowania na piśmie o wydanych postanowieniach uzgadniających mieści się w dyspozycji przepisu art. 53 ustawy. Jak wskazano, w niniejszej sprawie Wójt Gminy przesłał stronom odpis postanowienia uzgadniającego za pismem z dnia 13 stycznia 2005 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru). W związku z tym zarzut skarżących, iż w postępowaniu uzgadniającym zostali pominięci jako strona postępowania nie zasługuje na uwzględnienie. W tym względzie, zdaniem SKO, należy mieć bowiem na uwadze to, iż organ uzgadniający działa opierając się na stosownych przepisach normujących przedmiotowy zakres uzgodnienia i nie może wyjść poza ustawowo określony zakres uzgodnienia. Oceny dokonuje tylko i wyłącznie w ramach przepisów regulujących daną kwestię. Ponadto, wskazano, iż w piśmiennictwie ukształtował się pogląd, że organ współdziałający nie musi nawet stosować obowiązku wynikającego z przepisu art. 10 § 1 kpa, tj. umożliwienia stronom wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów, materiałów żądań przed wydaniem postanowienia. Wskazano również, iż w sprawie niniejszej Starosta wystąpił jako organ właściwy jedynie w zakresie zadań samorządowych, o których mowa w przepisie art. 39 ust. 3 pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Oznacza to, iż przy wydawaniu postanowienie uzgadniającego decyzje o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie mógł, więc wykroczyć poza regulację dotyczącą wyłącznie tej sfery, co oznacza, że nie miał obowiązku żądania zajęcia stanowiska przez skarżących, ani też badania kwestii dotyczących ingerencji w prawo własności. Wobec tego, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż SKO ograniczone zakresem przedmiotowym postanowienia Starosty nie może uwzględnić zarzutów skarżących, gdyż dotyczą one samej celowości budowy rowu odwadniającego. W tym względzie wskazano również, iż organem właściwym do ich rozpatrzenia jest organ, który prowadzi postępowanie w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, a nie organy uzgadniające. Od tego postanowienia N. i J. małżonkowie G. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W swoje skardze zawarli oni żądanie uchylenia zaskarżonego postanowienia, jak również poprzedzającego go postanowienia Starosty, jak również zobowiązanie Zarządu Dróg Powiatowych do przedłożenia zatwierdzonej dokumentacji i pozwolenia na budowę. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący, formułowali zarzut, iż w przedmiotowej sprawie doszło już do wydania ostatecznej decyzji w roku 1995 r., co w ich przekonaniu uzasadniać powinno stosowanie w sprawie niniejszej przepisu art. 156 § 1 pkt 3 kpa, w świetle, którego organ administracji stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inna decyzją ostateczną. W tym kontekście skarżący odwoływali się do pisma Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych z dnia 10 listopada 1995 r., której następcą prawnym jest Zarząd Dróg Powiatowych. Skarżący wywodzili więc, iż doszło do naruszenia zasady trwałości decyzji administracyjnej i orzekania po raz kolejny w tej samej sprawie, która już wcześniej została rozstrzygnięta decyzją ostateczną. Na tę okoliczność, skarżący odwoływali się również do decyzji Starosty Powiatowego z dnia [...] lipca 2002 r. znak [...] wydanej w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie w miejscowości Z., gmina R., przepustów pod drogą wojewódzką [...] wraz z rowami odprowadzającymi wody do rzeki [...]. Jak należy, więc sądzić z zarzutów formułowanych przez skarżących wnosili oni o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia wydanego z upoważnienia Starosty. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i ponownie szeroko ją przywołując, kwestionowało słuszność zarzutów formułowanych w skardze i wnosiło o jej oddalenie. Ponadto, w odpowiedzi na skargę wskazano, iż wbrew wywodom skarżących, w sprawie niniejszej nie mogą mieć znaczenia okoliczności podnoszone przez nich w kontekście treści pisma Dyrekcji Dróg Publicznych z dnia 10 listopada 1995 r. Jak bowiem wskazano na tym etapie postępowania okoliczności te nie mogą być uwzględnione. W tej mierze Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż przedmiotem niniejszej sprawy jest uzgodnienie przez właściwy organ projektu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Jak wskazano, jakkolwiek inwestycja ta ma polegać na budowie rowu odpływowego, to jednak w żadnym razie projektowana inwestycja nie była przedmiotem orzekania SKO. W związku z tym SKO w ogóle nie badało, czy inwestycja ta jest celowa oraz czy sprawa była już rozstrzygnięta jakąkolwiek inną decyzją ostateczną. Ponadto, według Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zachodzi również tożsamość sprawy, tj. tożsamość pomiędzy inwestycją realizowaną w 1995 r., a postanowieniem uzgadniającym projektowaną inwestycję polegającą na budowie rowu odpływowego, a to dlatego, że przedmiot obydwu tych spraw nie jest tożsamy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga, o ile wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia, jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie, jakkolwiek u podstaw rozstrzygnięcia Sądu, legły argumenty zdecydowanie innego rodzaju niż te, które w swej skardze formułowali skarżący. Kontrola zaskarżonego postanowienia, jak również poprzedzającego go postanowienia Starosty, przeprowadzona zgodnie z zasadami wyrażonymi na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. Nr 153, poz. 1270) prowadzi do wniosku, iż wydane one zostały z naruszeniem przepisów postępowania, a ich naruszenie nie pozostawało bez wpływu na wynik sprawy. Ocena zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia wydanego przez organ I instancji, formułowanych w stosunku do nich zarzutów musi uwzględniać treść przepisu art. 134 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w świetle, którego Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przywołany przepis ma podstawowe znaczenie dla określenia zakresu kognicji Sądu. W jego świetle, prawem a także obowiązkiem Sądu jest dokonanie oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji niezależnie od tego, czy dany konkretny zarzut został w skardze sformułowany. Oznacza to, iż Sąd nie jest związany i skrępowany sposobem sformułowania skargi, przywołanymi w niej argumentami, podnoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. Jest natomiast związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona. Tym samym granice rozpoznania skargi są z jednej strony wyznaczane przez kryterium legalności działań administracji publicznej, z drugiej zaś przez całokształt tylko prawnych aspektów i tylko tego stosunku administracyjno prawnego, który został objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Skarga ma więc wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości zaskarżonego aktu lub czynności, a właściwych czynników determinujących – w płaszczyźnie prawnej – zakres kognicji Sądu upatrywać należy w przesłance zaskarżania aktów i czynności (bezczynności) organów administracyjnych; jest nią kryterium zgodności z prawem spełniające w tej płaszczyźnie funkcje granic, w jakich następuje rozpoznanie skargi. W świetle powyższego orzekając w granicach sprawy, Sąd doszedł do przekonania, iż zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Starosty naruszają przepisy postępowania, tj. przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, w zakresie, w jakim tak w przepisach ogólnych, jak i szczegółowych, regulują one problematykę gwarantowania stronom postępowania aktywnego udziału w tymże postępowaniu. Należą do nich niewątpliwie, gdy wskazać na zasady ogólne, przepis art. 7, art. 10 kpa, a także przepisy art. 77, art. 80 i 81 kpa. W tym względzie, gdy zważyć na fakt, iż w sprawie niniejszej organy administracji publicznej procedowały w trybie tzw. postępowania pomocniczego – uzgadniającego – w stosunku do postępowania głównego, którego przedmiotem jest zagadnienie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, według Sądu, w konsekwencji doszło również do naruszenia przepisu art. 106 kpa, do którego przecież bezpośrednio odsyła przepis art. 53 ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717), stanowiąc, iż uzgodnień dokonuje się w trybie art. 106 kodeksu postępowania administracyjnego. W sprawie niniejszej poza sporem jest, iż skarżący N. i J. małżonkowie G. są stroną postępowania w sprawie o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego. W konsekwencji, jako strony postępowania administracyjnego korzystają oni z konkretnych atrybutów strony toczącego się postępowania, wyrażających się w szczególności w prawie do aktywnego udziału w postępowaniu administracyjnym. Przepis art. 10 kpa wyrażający zasadę czynnego udziału strony w toczącym się postępowaniu, z jednej strony prawo takie stronom gwarantuje, z drugiej zaś obliguje organ administracji publicznej do zapewnienia stronom możliwości realizacji ich prawa do aktywnego i czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym. W przekonaniu Sądu, zasadnie w tym kontekście należy stwierdzić, iż wynikająca z przywołanego przepisu zasada czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym, której treścią są z jednej strony uprawnienia stron, z drugiej zaś obowiązki organu administracji publicznej, ma na tyle uniwersalny charakter, że nie sposób ograniczać jej stosowanie i obowiązywanie tylko i wyłącznie do tzw. postępowania "głównego" i wyłączać równocześnie w tzw. postępowaniu "pomocniczym", prowadzonym w trybie przepisu art. 106 kpa. Brak jest bowiem jakichkolwiek normatywnych podstaw, które tezę tego rodzaju mogłyby uzasadniać. Przeciwnie, podkreślić należy, iż wbrew stanowisku zaprezentowanemu w zaskarżonym postanowieniu, zarówno literatura przedmiotu, jak i judykatura prezentują zgodny pogląd, w świetle którego, w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisu art. 106 kpa mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności zaś przepis art. 7, obligujący organy administracji publicznej do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, przepis art. 10 gwarantujący stronom prawo czynnego udziału w każdym stadium toczącego się postępowania, czy też przepis art. 81, uzależniający uznanie okoliczności faktycznej za udowodnioną od umożliwienia stornie wypowiedzenia się w sprawie (zob. P. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2004 r., s.220 oraz przywołane tam orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego – np. w wyroku z 22 marca 1999 r. w sprawie sygn. akt IV SA 2787/98, NSA uznał, iż organ współdziałający na podstawie przepisu art. 106 kpa powinien zwrócić szczególną uwagę na krąg podmiotów uczestniczących w sprawie w charakterze strony, jak też na zapewnienie stronom prawa czynnego udziału w każdym stadium postępowania (art. 10 kpa), zaś w wyroku z 22 marca 1999 r. w sprawie IV SAB 273/98, NSA stwierdził, że "Wobec wagi, jaką pełni postępowanie uzgodnieniowe w kreowaniu rozstrzygnięcia zawartego w decyzji kończącej postępowanie główne, wyraźniej jeszcze rysuje się potrzeba rygorystycznego pojmowania przestrzegania zasady czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania, czyli bez wyłączenia spod jej obowiązywania także czynności podejmowanych przed organem współdziałającym"; zob. także B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 4, Warszawa 2002, s.475-476). Odnosząc się do charakteru postępowania prowadzonego na podstawie przepisu art. 106 kpa, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 października 2001 r. w sprawie sygn. akt V SA 3368/00 ustalił ponadto, iż postępowanie takie winno być prowadzone z uwzględnieniem procesowych gwarancji przyznanych stronie przepisami kpa, z czego wynika, że stronie powinna być zapewniona możliwość wzięcia udziału w takim postępowaniu, w każdym jego stadium, zaś organ orzekający powinien podejmować wszelkie kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela. W świetle powyższego, w przekonaniu Sądu, brak jest więc jakichkolwiek podstaw ku temu, iżby zasadnie można było bronić tezy, że w postępowaniu pomocniczym prowadzonym na podstawie przepisu art. 106 kpa nie mają zastosowania zasady ogólne kodeksu postępowania administracyjnego, w tym zwłaszcza zasady wyrażone na gruncie przepisów art. 7 i 10. Według Sądu, tezie tego rodzaju sprzeciwia się również jednoznaczne brzmienie przepisu art. 53 ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W zakresie dotyczącym trybu i zasad przeprowadzania uzgodnień odsyła on wprost do przepisu art. 106 kpa, a odesłanie to w swej treści nie zawiera żadnych ograniczeń, czy też wyjątków od zasad ogólnych postępowania administracyjnego, z czego zasadnie wywieść należy, iż zasady te, zwłaszcza określone przepisami art. 7 i 10 kpa, stosuje się również w postępowaniu pomocniczym (na gwarancyjny dla stron postępowania charakter przepisu art. 106 kpa, zwraca również uwagę Z. Niewiadomski, Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (red. Z. Niewiadomski), Warszawa 2004 r., s. 432). W tym względzie podnieść należy, iż przecież racjonalnie działający ustawodawca regulując zasady i tryb postępowania uzgodnieniowego, nie bez powodu odwołał się właśnie do przepisu art. 106 kpa. Uczynił to w celu gwarantowania stronom postępowania głównego ich praw procesowych w toczącym się postępowaniu i w każdym jego stadium, w tym również w postępowaniu pomocniczym i to w zakresie determinowanym zasadami ogólnymi kpa. Gdyby miało być zaś inaczej, z całą pewnością zastosowałby zdecydowanie inne rozwiązanie, niż to obowiązujące na gruncie ustawy planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W świetle wyżej formułowanych ocen i wniosków z nich wypływających, a odnoszących się do charakteru postępowania prowadzonego na podstawie przepisu art. 106 kpa, w tym zwłaszcza braku jakichkolwiek normatywnych podstaw wyłączenia stosowania na jego gruncie zasad ogólnych postępowania administracyjnego, stwierdzić należy, iż gdy skonfrontować je z trybem postępowania organów administracji w niniejszej sprawie, w toku postępowania uzgodnieniowego (pomocniczego w stosunku do postępowania głównego prowadzonego w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego) doszło do naruszenia przepisów postępowania w zakresie, w jakim gwarantują one stronom postępowania aktywny udział w tymże postępowaniu. Lektura akt sprawy, zwłaszcza, gdy zważyć na treść wystąpienia Wójta Gminy z 10 grudnia 2004 r. (k.6), wydane w jego konsekwencji postanowienie Starosty z dnia [...]grudnia 2004 r. (k.7), zwłaszcza zaś tryb jego wydania bez zagwarantowania stronom prawa czynnego udziału w postępowaniu uzgodnieniowym, co potwierdza chociażby sposób doręczenia stronom postępowania J. i N. małżonkom G. postanowienia Starosty (za pośrednictwem Wójta Gminy), nie pozostawia wątpliwości, co do tego, iż doszło do naruszenia przepisów art. 7, 10, 77, 80 i 81 kpa. Wobec powyższego, zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Starosty Zamojskiego, jako naruszające przepisy prawa podlegały wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Ponownie rozstrzygając w sprawie, organy administracji publicznej, uwzględniając przepisy art. 7, 10, 77, 80 i 81 kpa, zgodnie z wynikającym z nich standardem w zakresie dotyczącym realizacji zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, prowadzić będą postępowanie pomocnicze regulowane przepisem art. 106 kpa. W postępowaniu tym stosownie do przepisu art. 10 kpa, jak również wskazanych gwarancyjnych przepisów szczegółowych stanowiących konsekwencję obowiązywania zasady ogólnej, organy administracji zobowiązane więc będą do zapewnienia stronom prawa realizacji ich uprawnień do czynnego udziału w toczącym się postępowaniu. W kontekście odnoszącym się do głównego zarzutu skargi i żądania stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia na podstawie przepisu art. 156 § 1 pkt 3 kpa, tj. z powodu tożsamości przedmiotowej sprawy z inną sprawą rozstrzygniętą inną decyzja ostateczną, abstrahując od kwestii oceny tego zagadnienia, jak również odwołując się do zakresu kognicji Sądu w sprawie niniejszej, co uniemożliwia odniesienie się do tego zarzutu skargi, podnieść należy, iż tak jak w przedmiotowej sprawie, organ współdziałający uczestniczy jedynie w czynnościach postępowania administracyjnego biorąc udział w załatwieniu sprawy przez wyrażenie stanowiska w zakresie swojej właściwości. Nie jest więc on organem prowadzącym postępowanie w samodzielnej, odrębnej sprawie administracyjnej, a jego postanowienie nie rozstrzyga o istocie sprawy, ani nie kończy jej w instancji administracyjnej. Postępowanie przed organem współdziałającym ma bowiem charakter pomocniczego stadium postępowania w sprawie załatwianej przez innych organ w drodze decyzji administracyjnej, co uzasadnia wniosek, że ani przedmiot tego postępowania, ani też rozstrzygnięcia w nim podjęte, jakkolwiek istotne i ważkie, nie mają samodzielnego bytu prawnego (por. wyrok NSA z 7 marca 2002 r. w sprawie sygn. akt II SA 2938/00). Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI