II SA/Lu 380/22

II SA/Lu 380/22 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2022-10-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Grzegorz Grymuza /sprawozdawca/
Joanna Cylc-Malec /przewodniczący/
Marcin Małek
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151; art. 134 ust. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2022 poz 615
art. 17 ust. 1b, ust. 5 pkt 1 lit. a); art. 24 ust. 2 i ust. 4;
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
Dz.U. 2021 poz 2095
art. 15h; art. 15zc
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Asesor sądowy Marcin Małek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 października 2022 r. sprawy ze skargi E. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 14 marca 2022 r., nr SKO.41/566/OS/2022 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie decyzją z dnia 14 marca 2022 r., nr SKO.41/566/OS/2022, po rozpatrzeniu odwołania E. H. (dalej jako: "skarżąca"), uchyliło decyzję Burmistrza Łęcznej z dnia 30 grudnia 2021 r., znak: ŚR.5113.001181.2021.APA, w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad mężem B. H. i orzekło o przyznaniu skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego na czas określony od dnia 1 września 2021 r. do dnia 28 lutego 2022 r.
Rozstrzygnięcie organu zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny.
Wnioskiem z dnia 24 września 2021 r. skarżąca wystąpiła o ustalenie na jej rzecz prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad mężem B. H., legitymującym się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji, wydanym dnia 24 lutego 2021 r., do lutego 2022 r., przez Lekarza Rzeczoznawcę KRUS w Lublinie. Organ ustalił, że skarżąca ma 68 lat i pochodzi z Ukrainy. Ponadto, pobiera ukraińską emeryturę w wysokości 240 zł.
Decyzją z dnia 30 grudnia 20221 r., organ I instancji odmówił przyznania skarżącej prawa do wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazując na informacje w zakresie daty uznania B. H. za osobę niezdolną do samodzielnej egzystencji, organ uznał, że w sprawie nie został spełniony warunek przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, określony w art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r., o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 615; dalej jako "u.ś.r."), gdyż z orzeczenia wynika, że niepełnosprawność męża skarżącej powstała w wieku 63 lat, a tym samym zostało przekroczone kryterium wieku określone wymienioną wyżej normą prawa.
W uzasadnieniu podniesiono także, że skarżąca ma ustalone prawo do świadczenia emerytalnego i aktualnie pobiera emeryturę co stanowi kolejną negatywną przesłankę do przyznania wnioskowanego świadczenia wynikającą z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r.
Po rozpatrzeniu odwołania pełnomocnika skarżącej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie, decyzją z dnia 14 marca 2022 r., uchyliło zaskarżoną decyzję oraz przyznało skarżącej świadczenie pielęgnacyjne od dnia 1 września 2021 r. do 31 grudnia 2021 r., w kwocie 1971 zł miesięcznie, od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 28 lutego 2022 r., w wysokości 2119 zł miesięcznie.
Kolegium nie podzieliło stanowiska organu w kwestii stosowania przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r. wskazując, że z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014r. sygn. akt K 38/13, badanie, czy ustalony stan faktyczny wypełnia dyspozycję normy prawnej wynikającej z art. 17 ust. 1 u.ś.r., powinno odbywać się przy uwzględnieniu zakresu, w jakim art. 17 ust. 1b u.ś.r. został uznany za niekonstytucyjny, a więc z pominięciem kryterium wieku powstania niepełnosprawności.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium Ukrainy nie jest w chwili obecnej możliwe, bądź jest bardzo utrudnione, składanie jakichkolwiek wniosków do organów emerytalno-rentowych Ukrainy. Organ wyjaśnił, że zgodnie z oświadczeniem strony z dnia 21 maja 2021 r., wysokość świadczenia emerytalnego wynosiła 240 zł, a z uwagi na panującą na Ukrainie wysoką inflację wysokość tego świadczenie może być w chwili obecnej jeszcze niższa.
Na podstawie powyższego, Kolegium skłoniło się do takiej interpretacji art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., z której wynika, że negatywna przesłanka dotycząca pobierania świadczeń enumeratywnie wyliczonych w tym przepisie nie dotyczy świadczeń o charakterze emerytalnym pobieranych z organów emerytalno-rentowych Ukrainy. W ocenie organu, wymienione w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., świadczenia dotyczą świadczeń wynikających z polskiego, a nie ukraińskiego systemu prawa. Tym samym Kolegium uznało, że pobieranie świadczenia emerytalnego przez skarżącą na podstawie decyzji właściwego organu Ukrainy, nie można zakwalifikować jako przesłankę negatywną zawartą w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r.
W ocenie Kolegium, skoro skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w dniu 21 września 2021 r., a niezdolność do samodzielnej egzystencji została ustalona do lutego 2022 r., to tym samym zachodzą podstawy do przyznania świadczenia od 1 września 2021 r. (począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami) do 28 lutego 2022 r. – data końcowa orzeczenia o niezdolności do samodzielnej egzystencji.
W skardze do sądu na powyższe rozstrzygnięcie pełnomocnik skarżącej wskazał, że zakresem zaskarżenia obejmuje jedynie datę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Mając powyższe na uwadze, zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 24 ust. 2 u.ś.r. w związku z art. 15h ustawy z 2 marca 2020 r., o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.; dalej jako "ustawa o COVID-19") przez jego niezastosowanie i przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od 1 września 2021 r. do dnia 28 lutego 2022 r., a nie do upływu 60. dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.
Na podstawie powyższych zarzutów, pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej w części decyzji z dnia 14 marca 2022 r. i ustalenie na rzecz skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 września 2021 r. do upływu 60. dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na wydanie decyzji autokontrolnej w dniu 23 maja 2022 r. uwzględniającej skargę. Na skutek złożonej skargi, Kolegium w trybie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a.") uwzględniło skargę w całości. Organ uchylił zaskarżoną własną decyzję z 14 marca 2022 r., znak: SKO.41/566/OS/2022 oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Łęcznej z dnia 30 grudnia 2022 r., jednocześnie przyznając skarżącej świadczenie pielęgnacyjne na okres do upływu 60 dnia od dnia odwołania stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności w wysokości 2119 zł miesięcznie.
Po ponownej weryfikacji sprawy, decyzją z dnia 7 lipca 2022 r., nr SKO.41/2542/OS/2022 Kolegium na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 157 § 1 i art. 158 § 1 K.p.a. w zw. z art. 24 ust. 4 u.ś.r. oraz art. 15h ustawy o COVID-19, stwierdziło nieważność decyzji z dnia 23 maja 2022 r., znak: SKO.41/2119/OS/2022.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Kolegium wyjaśniło, że niezasadnie zastosowało art. 15h ustawy o COVID-19, a tym samym bezpodstawnie uwzględniło skargę. Organ zwrócił uwagę, że ustawa o COVID-19, zawiera odrębną szczególną, podstawę prawną dotyczącą określenia ważności m.in. orzeczeń o niezdolności do samodzielnej egzystencji. Przepisem tym jest art.15 zc, zgodnie z którym m.in. orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji, zachowuje ważność przez okres kolejnych 3 miesięcy od dnia upływu terminu jego ważności, w przypadku złożenia wniosku o ustalenie uprawnień do świadczenia na dalszy okres przed upływem terminu ważności tego orzeczenia.
Kolegium uznało, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie zaszły przesłanki do zastosowania art. 15h ustawy o COVID-19 i wydania na jego podstawie decyzji w trybie autokontroli. Działanie organu stanowi zatem rażące naruszenie prawa. Wobec powyższego, Kolegium stwierdziło nieważność decyzji z dnia 23 maja 2022 r., wobec rażącego naruszenia art. 24 ust. 4 u.ś.r. określającego termin końcowy na który można przyznać świadczenie pielęgnacyjne oraz niewłaściwego zastosowania art. 15h ustawy o COVID-19, który nie dotyczy orzeczeń o niezdolności do samodzielnej egzystencji i nie mógł być podstawą prawną decyzji z dnia 23 maja 2022 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a."), sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga w przedmiotowej sprawie została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z powołaną regulacją, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Na gruncie kontrolowanej sprawy wniosek w powyżej opisanym zakresie złożyły obie strony postępowania.
Skarżąca ubiegała się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad mężem, legitymującym się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji wydanym w dniu 24 lutego 2021 r., na czas określony do dnia 28 lutego 2022 r.
Tytułem przypomnienia wskazać należy, że organ I instancji odmówił skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na dwie negatywne przesłanki, a mianowicie przekroczone kryterium wieku, w jakim powstała niepełnosprawność podopiecznego skarżącej (art. 17 ust. 1b u.ś.r.) oraz pobieranie przez skarżącą emerytury (art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r.).
Kolegium nie podzieliło stanowiska organu I instancji. Organ odwoławczy prawidłowo skorygował błąd organu I instancji w zakresie zastosowania art. 17 ust. 1b u.ś.r., wskazując, że z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014r. sygn. akt K 38/13, badanie, czy ustalony stan faktyczny wypełnia dyspozycję normy prawnej wynikającej z art. 17 ust. 1 u.ś.r., powinno odbywać się przy uwzględnieniu zakresu, w jakim art. 17 ust. 1b u.ś.r. został uznany za niekonstytucyjny, a więc z pominięciem kryterium wieku powstania niepełnosprawności.
Z kolei w zakresie zastosowania przez organ I instancji przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., Kolegium uznało, że w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium Ukrainy nie jest w chwili obecnej możliwe, bądź bardzo utrudnione, składanie jakichkolwiek wniosków do organów emerytalno-rentowych Ukrainy, w związku z czym przyjęło taką interpretację art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., z której wynika, że przepis ten dotyczy świadczeń wynikających z polskiego, a nie ukraińskiego systemu prawa. W zawiązku z czym, Kolegium przyznało skarżącej wnioskowane świadczenie od dnia 1 września 2021 r., do dnia 28 lutego 2022 r., (data końcowa obowiązywania orzeczenia o niezdolności do samodzielnej egzystencji).
Od momentu złożenia skargi, Kolegium wydało jeszcze dwie decyzje dotyczące przedmiotu postępowania, jednak z uwagi na ich treść i zakres (decyzja autokontrolna z dnia 23 maja 2022 r., wydana na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a.; a następnie decyzja z 7 lipca 2022 r., stwierdzająca nieważność decyzji z dnia 23 maja 2022 r., na podstawie art. 156 § 2 K.p.a.), Sąd wyjaśnia, że aktualnym pozostaje zatem ocena legalności zaskarżonej do sądu decyzji tj. wydajanej w dniu 14 marca 2022 r., przyznającej skarżącej świadczenie pielęgnacyjne na okres od dnia 1 września 2021 r., do 31 grudnia 2021 r., w kwocie 1971 zł miesięcznie oraz od dnia 1 stycznia 2022 r., do dnia 28 lutego 2022 r., w kwocie 2119 zł miesięcznie.
Jak wynika ze złożonej skargi zakres zaskarżenia decyzji ogranicza się do daty przyznanego świadczenia. W ocenie skarżącej, mając na uwadze art. 15h ustawy o COVID-19, organ nie był uprawniony, aby ograniczać świadczenie pielęgnacyjne przyznane skarżącej do ram czasowych od dnia 1 września 2021 r., do dnia 28 lutego 2022 r. Zdaniem pełnomocnika przedmiotowe świadczenie powinno być przyznane do upływu 60.dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.
Takie stanowisko skarżącej jest błędne z tej podstawowej przyczyny, że w realiach przedmiotowej sprawy brak było wystarczających podstaw do przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w ogólności, co oznacza zarazem, że tym samym nie można było jej przyznać świadczenia za okres wcześniejszy, tak jako strona domaga się tego we wniesionej skardze.
W pierwszej kolejności odnieść należy się zatem do kwestii nabycia przez skarżącą prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie z treścią art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym.
W przypadku zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych ustawodawca wprowadził zasadę wypłaty jednego świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną. Taka regulacja znajduje się w art. 27 ust. 5 u.ś.r., gdzie wskazano, że w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia rodzicielskiego, pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów – przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną – także w przypadku, gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. W przepisie tym nie zostały wymienione inne świadczenia, np. emerytalne czy rentowe. Biorąc jednak pod uwagę zasady konstytucyjne t.j. równość wobec prawa (art. 32 ust. 1), sprawiedliwość społeczna (art. 2), obowiązek udzielania szczególnej pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust.1 zdanie drugie) i osobom niepełnosprawnym (art. 69) uznać należy, że osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę, winna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego. Wybór może zrealizować przez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do emerytury.
Ponadto, od wnioskodawców wymaga się, aby wybór między emeryturą a świadczeniem pielęgnacyjnym, nie był dokonany jedynie w formie złożonego oświadczenia o wyborze któregoś z tych świadczeń lub poprzez złożenie jedynie wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego przy jednoczesnym pobieraniu emerytury. Co wymaga szczególnego podkreślenia, wybór świadczenia pielęgnacyjnego musi być uzewnętrzniony złożeniem wniosku o zawieszenie prawa do emerytury do organu rentowego, czyli organu innego, niż organ właściwy do rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie powstaje ponadto z chwilą złożenia takiego wniosku, bowiem dopiero wstrzymanie prawa do emerytury skutkuje powstaniem takiej możliwości.
Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy, Sąd wskazuje, że skarżąca, reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, mimo świadomości, iż konieczne w niniejszym przypadku było zaprzestanie pobierania przez nią świadczenia emerytalnego, takiego wniosku nie złożyła (i to przez cały czas trwania postępowania o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego).
Sąd oczywiście dostrzega i ma na uwadze to, że z powodu prowadzonych na terenie Ukrainy działań wojennych, złożenie takiego wniosku mogłoby być utrudnione. Jednakże należy zwrócić uwagę, że skarżąca w trakcie postępowania nie wskazała w ogóle na brak możliwości jakiegokolwiek kontaktu z organami emerytalno- rentowymi na Ukrainie. Nie podniosła, że mogłyby nastąpić jakiekolwiek problemy w komunikacji, czy to drogą pocztową tradycyjną poprzez wysłanie listu, czy też za pomocą Internetu. Skarżąca nie wskazała, czy organ emerytalny, gdzie uzyskała prawo do pobierania emerytury aktualnie funkcjonuje, czy emerytura jest jej wypłaca na bieżąco. Reasumując skarżąca ani nie wykazała, ani nawet w żaden sposób nie uprawdopodobniła, że z uwagi na trwające na Ukrainie działania wojenne nie jest możliwe wstrzymanie, czy też zawieszenie wypłacania przysługującej jej emerytury. Stanowisko organu odwoławczego co do tego, że nie jest możliwe składanie jakichkolwiek wniosków do organów emerytalno-rentowych nie zostało w żaden sposób wykazane i opiera się jedynie na pewnych ogólnych przypuszczeniach organu, co nie może stanowić podstawy do orzekania w sprawie. Takie działanie skarżącej ocenić należy także jako pozbawione dbałości o własne interesy i nie usprawiedliwia braku współdziałania z organami w Polsce, gdzie ubiega się o przyznanie na jej rzecz świadczenia pielęgnacyjnego.
Nie można również podzielić stanowiska Kolegium co do tego, że wymienione w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. świadczenia są świadczeniami z polskiego systemu ubezpieczeń społecznych w związku z czym negatywna przesłanka z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. dotyczy jedynie świadczeń z polskiego, a nie ukraińskiego systemu prawa.
Ustawa o świadczeniach rodzinnych jest ustawą uchwalaną w Polsce, przez organy ustawodawcze Polski, obowiązująca na terytorium Polski i co do zasady kierowaną do obywateli Polski.
Oczywiste jest zatem, że w tego typu akcie prawnym ustawodawca posłużył się nomenklaturą specyficzną dla polskiego systemu prawnego, a nie systemu prawa jakiegokolwiek innego państwa.
Powyższe nie oznacza jednakże, że użytych w ustawie pojęć nie można odnosić do świadczeń społecznych z innych systemów prawa, zwłaszcza, gdy mają one tak jednoznaczny charakter i istotę jak emerytura. Przeciwnie, wzgląd na zasadę równości, wymaga, by określone przesłanki warunkujące możność uzyskania świadczenia spełniali tak mieszkańcy Polski, jak i obywatele innych państw, jeżeli uzyskiwane przez nich świadczenie jest tożsame z jednym ze świadczeń, o których mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r.
Zdaniem Sądu, z uwagi na powyższe, działanie Kolegium, które przyznało skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego było co najmniej przedwczesne.
Jednak powyższe wątpliwości co do prawidłowości decyzji Kolegium nie dają podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Pomimo zastrzeżeń co do argumentacji Kolegium w zakresie wyeliminowania przesłanki negatywnej, wykluczającej przyznanie świadczenia jaką jest pobieranie emerytury, Sąd nie mógł uchylić zaskarżonej decyzji z uwagi na zakaz orzekania na niekorzyść skarżącej (art. 134 § 2 p.p.s.a.). Uchylenie decyzji Kolegium ze wskazaniem, w ramach wiążącej oceny prawnej (art. 153 p.p.s.a.), że decyzja z 14 marca 2022r. jest nieprawidłowa, stawiałoby skarżącą w gorszej sytuacji prawnej, niż wynikająca z zaskarżonej decyzji, gdyż prowadziłoby w ogóle do odmowy przyznania świadczenia.
W tej sytuacji Sąd nie może zakwestionować rozstrzygnięcia Kolegium w zakresie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. W ocenie Sądu, mając jednak na uwadze powyższe wywody, dotyczące przesłanki negatywnej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, Sąd uznaje, że ramy czasowe w jakich przyznano uprawnienie do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego nie mogą zostać skorygowane albowiem świadczenie to nie powinno skarżącej zostać przyznane już co jego istoty.
Zgodnie z art. 24 ust. 4 u.ś.r. prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W przypadku wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności na czas określony prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia.
Sąd dostrzega, że zgodnie z art. 15 zc ustawy o COVID-19, orzeczenie m.in. o niezdolności do samodzielnej egzystencji - wydane na czas określony na podstawie odpowiednio przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, którego ważność upływa w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii albo w okresie 30 dni następujących po ich odwołaniu, zachowuje ważność przez okres kolejnych 3 miesięcy od dnia upływu terminu jego ważności, w przypadku złożenia wniosku o ustalenie uprawnień do świadczenia na dalszy okres przed upływem terminu ważności tego orzeczenia.
Jednakże z uwagi na okoliczności sprawy, tj. niezasadne niezastosowanie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., nie ma podstaw do przyjęcia, że data końcowa przyznanego świadczenia pielęgnacyjnego, powinna być na podstawie art. 15zc ustawy o COVID-19, przedłużona o kolejne 3 miesiące od dnia upływu jego ważności. Sąd nie może legalizować działania, które nie znajduje uzasadnienia zarówno w przepisach prawa, jak również w orzecznictwie sądów administracyjnych.
Skarga niniejsza nie zasługiwała zatem na uwzględnienie, gdyż w realiach niniejszej sprawy, Kolegium dokonało nieprawidłowej interpretacji art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. Skoro bowiem na wnioskodawców, którzy uzyskali świadczenie emerytalne w Polsce nakłada się obowiązek przedłożenia decyzji o zawieszeniu emerytury, to nie ma podstaw, aby osoby pochodzące z innych krajów, które mają możliwość ustalenia na ich rzecz prawa do świadczenia pielęgnacyjnego traktować na preferencyjnych warunkach.
Uzupełniająco, Sąd wskazuje, że niezasadny jest zarzut skargi, opierający się na błędnej wykładni art. 24 ust. 2 u.ś.r., poprzez niewłaściwe zastosowanie i nieuwzględnienie art. 15 h ust. 1 pkt 2 ustawy o COVID-19, który stanowi, że z przyczyn związanych z przeciwdziałaniem COVID-19, orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, wydane na czas określony na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, którego ważność upływa w terminie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, zachowuje ważność do upływu 60. dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.
Jak wynika z treści powyższego przepisu, art. 15h ustawy o COVID-19, ma odniesienie do orzeczeń wydanych na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r., o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Natomiast, mąż skarżącej został uznany za niezdolnego do samodzielnej egzystencji do lutego 2022 r., na podstawie orzeczenia lekarza rzeczoznawcy KRUS z dnia 24 lutego 2021 r., wydanego na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. A zatem, jak wynika z powyższego, art. 15h ustawy o COVID-19, nie miałby w żadnym wypadku możliwości zastosowania w okolicznościach niniejszej sprawy.
Końcowo należy także zauważyć, że uchybienie, którego dopuściło się Kolegium nie miało cech rażącego naruszenia prawa w zrozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z czym brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji.
Nie każde bowiem naruszenie prawa skutkuje nieważnością decyzji.
W myśl art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. za nieważną należy uznać decyzję, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa
Rażące naruszenie prawa to zwrot o charakterze wartościującym, który skutkuje koniecznością ewaluacji naruszeń w kategoriach ich doniosłości, oczywistości i wywoływanych skutków.
Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu, tzn. istnienie tej sprzeczności da się ustalić poprzez proste ich zestawienie, a rażące naruszenie prawa musi mieć miejsce w momencie wydania decyzji. Rażące naruszenie prawa zachodzi w przypadku naruszenia przepisu niepozostawiającego wątpliwości co do jego bezpośredniego rozumienia, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią danego przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją wydaną na jego podstawie, tj. gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność.
Opowiedzenie się w przedmiotowej sprawie przez Kolegium za jedną z możliwych interpretacji przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. takich cech nie miało.
Mając powyższe na uwadze, nie znajdując podstaw do uchylenia lub stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.