II SA/LU 370/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania dodatku węglowego, uznając, że pod jednym adresem może być przyznany tylko jeden dodatek, nawet jeśli zamieszkują tam odrębne gospodarstwa domowe.
Skarżący R. L. domagał się przyznania dodatku węglowego, twierdząc, że prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Organy administracji odmówiły, wskazując, że pod adresem zamieszkania skarżącego został już przyznany dodatek węglowy dla innego gospodarstwa domowego i nie można uznać pomieszczeń za odrębne lokale. Sąd administracyjny zgodził się z organami, podkreślając, że zgodnie z ustawą, jeden dodatek węglowy przysługuje na jeden adres, nawet jeśli zamieszkuje tam więcej niż jedno gospodarstwo domowe.
Sprawa dotyczyła skargi R. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy Łopiennik Górny o odmowie przyznania dodatku węglowego. Skarżący twierdził, że prowadzi odrębne, jednoosobowe gospodarstwo domowe w jednym z pomieszczeń budynku, podczas gdy organy administracji ustaliły, że pod adresem Ż. znajduje się jeden lokal mieszkalny, w którym zamieszkują dwie osoby (skarżący i jego matka), tworząc wieloosobowe gospodarstwo domowe. Organy wskazały, że dla tego adresu został już przyznany dodatek węglowy, a pomieszczenia skarżącego nie spełniają kryteriów odrębnego lokalu mieszkalnego. Sąd administracyjny w Lublinie oddalił skargę, analizując przepisy ustawy o dodatku węglowym. Sąd podkreślił, że zasadą jest przyznanie jednego dodatku węglowego na jeden adres, nawet jeśli zamieszkuje tam więcej niż jedno gospodarstwo domowe, a wyjątki od tej reguły są ściśle interpretowane. Sąd uznał, że ustalenia organów dotyczące braku odrębności lokalu i prowadzenia wieloosobowego gospodarstwa domowego są prawidłowe, a skarżący nie spełnił przesłanek do przyznania dodatku.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zasadą jest przyznanie jednego dodatku węglowego dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym samym adresem, chyba że spełnione są ściśle określone wyjątki dotyczące odrębności lokalu i braku możliwości ustalenia odrębnego adresu.
Uzasadnienie
Sąd powołuje się na art. 2 ust. 3a-3b ustawy o dodatku węglowym, zgodnie z którym jeden dodatek przysługuje na jeden adres, nawet jeśli zamieszkuje tam więcej niż jedno gospodarstwo domowe. Wyjątki (art. 2 ust. 3c-3d) wymagają ścisłej interpretacji i nie mogą prowadzić do dezaktualizacji zasady.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (19)
Główne
u.d.w. art. 2 § 1
Ustawa o dodatku węglowym
u.d.w. art. 2 § 2
Ustawa o dodatku węglowym
u.d.w. art. 2 § 3b
Ustawa o dodatku węglowym
u.d.w. art. 2 § 3d
Ustawa o dodatku węglowym
u.d.w. art. 2 § 5b
Ustawa o dodatku węglowym
Pomocnicze
Ustawa o wspieraniu termomodernizacji i remontach oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków art. 27a § 1
Ustawa o wspieraniu termomodernizacji i remontach oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków art. 27g § 1
u.w.l. art. 2 § 1
Ustawa o własności lokali
u.w.l. art. 2 § 2
Ustawa o własności lokali
u.w.l. art. 7
Ustawa o własności lokali
k.c. art. 46
Kodeks cywilny
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pod jednym adresem może być przyznany tylko jeden dodatek węglowy, nawet jeśli zamieszkuje tam więcej niż jedno gospodarstwo domowe. Odrębność lokalu na potrzeby dodatku węglowego wymaga jego prawnego wyodrębnienia jako odrębnej nieruchomości, a nie tylko funkcjonalnej. Skarżący nie spełnił przesłanki samotnego zamieszkiwania, gdyż mieszkał z matką.
Odrzucone argumenty
Skarżący twierdził, że prowadzi odrębne, jednoosobowe gospodarstwo domowe. Skarżący podnosił, że jego pomieszczenie stanowi odrębny lokal.
Godne uwagi sformułowania
zasadą jest przyznanie jednego dodatku węglowego dla jednego adresu wyjątków nie należy wykładać rozszerzająco odrębność lokalu nie może być rozumiana wyłącznie funkcjonalnie
Skład orzekający
Joanna Cylc-Malec
przewodniczący
Jerzy Drwal
członek
Brygida Myszyńska-Guziur
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania dodatku węglowego, w szczególności w kontekście wieloosobowych gospodarstw domowych i odrębności lokali pod jednym adresem."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów ustawy o dodatku węglowym, które mogą ulec zmianie. Interpretacja pojęcia 'odrębny lokal' może być różnie stosowana w innych kontekstach prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia socjalnego, a jej rozstrzygnięcie opiera się na interpretacji przepisów, które budziły wątpliwości praktyczne. Jest to ciekawe dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i socjalnym.
“Jeden adres, jeden dodatek węglowy – sąd wyjaśnia zasady przyznawania świadczenia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Lu 370/23 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2023-06-20 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2023-04-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Brygida Myszyńska-Guziur /sprawozdawca/ Jerzy Drwal Joanna Cylc-Malec /przewodniczący/ Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane I OSK 2761/23 - Wyrok NSA z 2026-01-07 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 1692 art. 2 ust. 1, art. 2 ust. 2 pkt 1 i pkt 2, art. 2 ust. 3b i ust. 3d, art. 2 ust. 5b Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.) Dz.U. 2021 poz 1048 art. 2 ust. 2, art. 7 Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur (sprawozdawca), Protokolant Referent Elwira Szymaniuk-Szkodzińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi R. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie z dnia 13 marca 2023 r., znak: SKO.II.41/670/ŚR.DW/2023 w przedmiocie dodatku węglowego oddala skargę. Uzasadnienie R. L. (dalej jako "strona", "skarżący", "wnioskodawca") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie z dnia 13 marca 2023 r. w przedmiocie dodatku węglowego. Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z 7 września 2022 r. skarżący wystąpił do Wójta Gminy Łopiennik Górny o wypłatę dodatku węglowego. W toku postępowania organ I instancji ustalił, że przedmiotowy wniosek dotyczy adresu, na który został już przyznany dodatek węglowy. W związku z powyższym realizując wymóg art. 2 ust. 15b ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (DZ.U. z 2022 r., poz. 1692 ze zm. – dalej jako "u.d.w."), przeprowadzono w dniu 30 stycznia 2023 r. wywiad środowiskowy, w wyniku którego ustalono, że wnioskodawca nie prowadzi oddzielnego gospodarstwa domowego, ani nie zamieszkuje w odrębnym lokalu pod adresem Ż., ogrzewanym oddzielnym lub współdzielonym źródłem ciepła, o którym mowa w art. 2 ust.1 u.d.w. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego została sporządzona notatka, z której wynika, że pod adresem Ż. znajduje się jeden lokal mieszkalny, w którym zamieszkują 2 osoby (k. 6 akt adm.). Głównym źródłem ogrzewania lokalu jest piec kaflowy na paliwo stałe. Ze wskazanej notatki wynika, że w lokalu brak jest osobnego wejścia, osobnej kuchni lub pomieszczenia przygotowanego do przygotowywania posiłków, brak jest osobnej łazienki. Wskazano również, że nie jest możliwe niezakłócone korzystanie z poszczególnych pomieszczeń bez konieczności korzystania z innych znajdujących się pod tym samym adresem zamieszkania. Pod sporządzoną notatką znajduje się podpis upoważnionego pracownika organu przeprowadzającego wywiad oraz podpis wnioskodawcy. W deklaracji dotyczącej źródła ciepła i źródeł spalania paliw złożonej w centralnej ewidencji emisyjności budynków przez skarżącego w dniu 21 stycznia 2022 r. zostało zgłoszone jako zainstalowane źródło – piec kaflowy na paliwo stałe (węgiel, drewno, pellet lub inny rodzaj biomasy). Zainstalowane źródło jest eksploatowane z funkcją c.o. Decyzją z dnia 9 lutego 2023 r. Wójt Gminy Łopiennik Górny, odmówił przyznania skarżącemu dodatku węglowego wskazując, że skarżący nie prowadzi oddzielnego gospodarstwa domowego, ani nie zamieszkuje w odrębnym lokalu pod adresem Ż. Nie zgadzając się z powyższą decyzją skarżący w odwołaniu podniósł, że w wywiadzie przeprowadzonym w dniu 1 lutego 2023 r. wskazano, że jest on osobą samotnie gospodarującą, co oznacza, iż sam się żywi, ubiera oraz ogrzewa, a w związku z tym należy mu się dodatek węglowy ustanowiony przez rząd. Natomiast w wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym w dniu 30 stycznia 2023 r. wskazano, że nie zamieszkuje on w odrębnym lokalu i nie prowadzi oddzielnego gospodarstwa domowego. Skarżący wskazał, że budynek, w którym mieszka jest piętrowy i pomieszczeń do zamieszkiwania osobno jest wiele. Podał, że matka jego ogrzewa się kuchnią węglową, on zaś piecem kaflowym. W wyniku rozpatrzeniu odwołania strony decyzją z dnia 13 marca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Chełmie utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie, organ odwoławczy przytoczył treść przepisów ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (DZ.U. z 2022 r., poz. 1692 ze zm. – dalej jako "u.d.w.") i wskazał, że w toku postępowania ustalono, iż dla gospodarstwa domowego zamieszkałego pod adresem Ż. został już przyznany dodatek węglowy, o czym wnioskodawca został poinformowany pismem z dnia 29 września 2022 r. Kolegium podało, że wnioskujący o przyznanie dodatku węglowego twierdził, iż prowadzi odrębne gospodarstwo domowe i zajmuje odrębny lokal, co zostało zweryfikowane przez organ I instancji, przeprowadzono bowiem wywiad środowiskowy w dniu 30 stycznia 2023 r., w trakcie którego ustalono, że skarżący zamieszkuje w jednym budynku ze swoją matką prowadząc wieloosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem ogrzewania jest piec kaflowy na paliwo stałe. Kuchnia i łazienka w budynku jest użytkowaną wspólnie z matką. Zajmowane przez stronę skarżącego pomieszczenie nie posiada oddzielnego wejścia z zewnątrz budynku i nie jest możliwe korzystanie z niego bez konieczności korzystania z innych pomieszczeń. W ocenie Kolegium nawet gdyby przyjąć, że w jednym budynku mieszkalnym są dwa odrębne gospodarstwa domowe, ale funkcjonują one na zasadzie korzystania ze wspólnej infrastruktury, w szczególności korzystania ze wspólnych pomieszczeń, to należy uznać je za niespełniające wymagania dla uznania ich za odrębny lokal mieszkalny. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji wobec tak ustalonego stanu faktycznego prawidłowo przyjął, że nie można uznać istnienie dwóch gospodarstw domowych funkcjonujących w odrębnych lokalach i w takiej sytuacji wnioskodawcy dodatek węglowy nie przysługuje. Stwierdzono także, że z samego faktu korzystania w budynku mieszkalnym z jednego, czy też dwóch pomieszczeń nie należny wywodzić wniosku, że stanowią one odrębny lokal mieszkalny. W powołanej na wstępie skardze do tut. Sądu skarżący podniósł m.in., że mieszka sam w domu, który jest własnością jego matki. Podniósł, że wejście jest z zewnątrz do wspólnej klatki schodowej i nie można przyjąć, że razem z matką prowadzą wieloosobowe gospodarstwo domowe. Matka mieszka w pomieszczeniu, w którym jest kuchnia węglowa, tam gotuje, śpi i myje się oraz posiada swoje rzeczy. Pobiera rentę, która jest przekazywana na konto. Skarżący wskazał, że mieszka w drugim pomieszczeniu, gdzie jest piec kaflowy, który ogrzewa to pomieszczenie. W tym pomieszczeniu posiada swoje rzeczy, gotuje na kuchence gazowej, myje się i śpi. Skarżący podał, że zarejestrowany jest w urzędzie pracy jako bezrobotny, bez prawa do zasiłku. Otrzymuje zasiłek z powodu bezrobocia z Ośrodka Pomocy Społecznej, który jest tak niski, że nie jest w stanie ponosić jakichkolwiek kosztów utrzymania. Wskazał, że mieszka u matki jako tzw. "dziki lokator". Skarżący podkreślił, że każde pomieszczenie ma dwie pary drzwi i można chodzić "wokół komina". Wskazał także, że nie ma łazienki. Skarżący zwrócił uwagę, że w decyzji przyznającej mu zasiłek okresowy z powodu bezrobocia wskazuje się, że jest osobą samotnie gospodarującą, natomiast w decyzji o odmowie przyznania dodatku węglowego wskazano, że prowadzi wieloosobowe gospodarstwo domowe. Zdaniem skarżącego decyzje te wzajemnie się wykluczają. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."). Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania skarżącemu dodatku węglowego. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym. Powodem odmowy przyznania wnioskowanego dodatku było stwierdzenie przez organy obydwu instancji, że dla gospodarstwa domowego pod adresem Ż. został już przyznany dodatek węglowy, a wnioskodawca wchodzi w jego skład. Ponadto brak jest odrębności poszczególnych lokali znajdujących się pod wskazanym adresem. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Przez gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 1, rozumie się osobę fizyczną samotnie zamieszkującą i gospodarującą (gospodarstwo domowe jednoosobowe) albo osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe) (art. 2 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy). Przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego (art. 2 ust. 3 ustawy). W przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem (art. 2 ust. 3a). W przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania (art. 2 ust. 3b ustawy). W przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła (art. 2 ust. 3c ustawy). W przypadku, o którym mowa w ust. 3c, gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje wpisu źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, jeżeli źródło nie było wcześniej zgłoszone do tej ewidencji, bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji (art. 2 ust. 3d ustawy). W przypadku gdy w lokalu, o którym mowa w ust. 3d, zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących w tym lokalu (art. 2 ust. 3e ustawy). Dodatek węglowy dla gospodarstwa domowego, o którym mowa w ust. 1, wynosi 3000 złotych. Wniosek o wypłatę dodatku węglowego składa się w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. (art. 2 ust. 8 i 9 ustawy). Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (art. 2 ust. 15 ustawy). Jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego zgodnie z art. 2 ust. 2 odpowiednio pkt 1 i 2, odnośnie samotnego zamieszkiwania w przypadku jednoosobowych gospodarstw domowych oraz wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą w przypadku gospodarstw domowych wieloosobowych. Przepis art. 3 ust. 2 stosuje się (art. 2 ust. 15b ustawy). Wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy (art. 2 ust. 15c ustawy). W toku wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego (art. 2 ust. 15d ustawy). Przyznanie przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta dodatku węglowego nie wymaga wydania decyzji. Odmowa przyznania dodatku węglowego, uchylenie oraz rozstrzygnięcie w sprawie nienależnie pobranego dodatku węglowego wymagają wydania decyzji (art. 2 ust. 16 ustawy). W tym miejscu Sąd zwraca uwagę, że wykładnia art. 2 u.d.w. wielokrotnie przysparza wielu problemów w praktycznym jej zastosowaniu i w związku z tym należy wyjaśnić, że jeżeli pod jednym adresem zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe co do zasady przysługuje jeden dodatek węglowy, lecz dla wszystkich zamieszkujących pod tym adresem. Wypłacany jest on temu wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy, a pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania. Wyjątek od tej zasady został opisany w ust. 3d-3e. Natomiast w gospodarstwie wieloosobowym, gdy wniosek złożyła więcej niż jedna osoba, przysługuje on temu wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. W przedmiotowej sprawie jak wskazuje organ I instancji dla gospodarstwa domowego zamieszkującego pod adresem Ż. został już przyznany dodatek węglowy. Należy w tym miejscu podkreślić, że ustawodawca dodając do art. 2 u.d.w. ust. 3c-3d, nie wyeliminował ust. 3a-3b tego artykułu. Dodane przepisy stanowią jedynie wyjątek od przyjętej reguły. Natomiast art. 2 ust. 3a-3b ustawy wprost i jednoznacznie stanowi, że nawet jeżeli pod jednym adresem prowadzone są odrębne gospodarstwa domowe, to przyznawany jest jeden dodatek dla wszystkich gospodarstw i jest on wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. W uzasadnieniu do projektu ustawy z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych (Dz. U. 2022 r., poz. 2236) stwierdzono, że: po nowelizacji ustawy o dodatku węglowym z dnia 5 sierpnia 2022 r. dofinansowanie to otrzymają gospodarstwa domowe w myśl zasady "jeden dodatek węglowy na jeden adres". Oznacza to, że według nowych kryteriów wszystkim gospodarstwom domowym zamieszkującym pod tym samym adresem przysługuje tylko jeden dodatek węglowy (druk sejmowy nr 2696). W związku z powyższym należy podkreślić, że zgodnie z niebudzącą wątpliwości intencją ustawodawcy – znajdującą potwierdzenie zarówno w literalnym brzmieniu przepisu, jak i w pracach parlamentarnych – zasadą jest przyznanie jednego dodatku węglowego dla jednego adresu. Należy również zauważyć, że gdyby intencją ustawodawcy było przyznanie każdemu odrębnemu gospodarstwu domowemu dodatku węglowego, nawet jeżeli zamieszkują pod wspólnym adresem, wyraziłby to wprost. Takiej wykładni przeczy wprost treść art. 2 ust. 3a i ust. 3e u.d.w. Przechodząc do wykładni art. 2 ust. 2 ust. 3c-3d u.d.w., należy wskazać, że relacja zasady (dla jednego adresu może być przyznany jeden dodatek) i wyjątku (dopuszczalność przyznania kilku dodatków dla tego samego adresu) wymaga zastosowania ścisłej wykładni przepisów, określających przesłanki zastosowania wyjątku, zgodnie z podstawową regułą interpretacji prawniczej – wyjątków nie należy wykładać rozszerzająco (łac. exceptiones non sunt extendendae). To znaczy, że interpretacja przepisów wprowadzających wyjątek nie może prowadzić w istocie do dezaktualizacji zasady. Omawiany wyjątek należy zatem wykładać ściśle. Opiera się on na kwestii prowadzenia oddzielnych gospodarstw domowych i odrębności lokalu. Szczególnie istotne jest niepominięcie żadnego z elementów przepisu, jeżeli można nadać przepisowi w całości sensowne brzmienie. Skoro ustawa wprowadza warunek, zgodnie z którym dodatek może zostać przyznany, o ile w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, to wykładnia pomijająca ten fragment pozbawia normę istotnego znaczenia. W szczególności należy rozważyć dwa elementy tj. odrębność lokalu i brak możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania do dnia 30 listopada 2022 r. Istotne jest zatem to, że ustalenie odrębnego adresu musi być prawne dopuszczalne, a wnioskodawca dąży do jego uzyskania, natomiast brak tego adresu jest jedynie stanem przejściowym. Wprowadzenie sformułowania "do dnia 30 listopada 2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu" wskazuje, że konieczne jest, aby zostały rozpoczęte starania o ustalenie odrębnego adresu, które przed powyższą datą – bez winy wnioskodawcy – nie zakończyły się pozytywnie. Jeżeli bowiem żadne postępowanie nie zostało wszczęte, nie można zweryfikować wskazanej przesłanki. Ustawodawca w ustawie o dodatku węglowym posługuje się sformułowaniem "odrębne lokale". Zgodnie z art. 46 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. 2022 r., poz. 1360) nieruchomością jest m. in. część budynku trwale związanego z gruntem, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowi odrębny od gruntu przedmiot własności. Samodzielny lokal może stanowić odrębną nieruchomość (art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, Dz. U. 2021 r., poz. 1048, dalej jako: u.w.l.). Definicję samodzielnego lokalu mieszkalnego zawarto w art. 2 ust. 2 u.w.l. Należy w tym miejscu podkreślić, że ustawa o dodatku węglowym nie posługuje się pojęciem "samodzielny lokal (mieszkalny)", lecz wyrażeniem dalej idącym tj. odrębny lokal. Samodzielność lokalu wymaga spełnienia przesłanek technicznych, o których stanowi art. 2 ust. 2 u.w.l. oraz wynikających z art. 2 ust. 1a-1b u.w.l. Spełnienie wymagań, o których mowa w art. 2 ust. 1a-2 u.w.l., stwierdza starosta w formie zaświadczenia. Zgodnie z art. 7 u.w.l. odrębną własność lokalu można ustanowić w drodze umowy lub jednostronnej czynności prawnej właściciela nieruchomości albo orzeczenia sądu, znoszącego współwłasność. Wydzielenie lokalu jako odrębnej nieruchomości jest niezbędne do ustanowienia dla danego lokalu prawa odrębnej własności i jego wpisu do księgi wieczystej. Nie jest możliwe nadanie odrębnego adresu lokalowi, który nie stanowi odrębnej nieruchomości tj. nie został wyodrębniony w rozumieniu u.w.l. Odrębność lokalu nie może zatem być rozumiana wyłącznie funkcjonalnie, gdyż nie koreluje to z intencją ustawodawcy i zasadą przyznawania jednego dodatku węglowego na jeden adres (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 16 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Lu 157/23, publ. CBOSA). W przedmiotowej sprawie organ I instancji prawidłowo dokonał weryfikacji złożonego wniosku przeprowadzając w dniu 30 stycznia 2023 r. wywiad środowiskowy, z którego została sporządzona notatka służbowa podpisana zarówno przez uprawnionego pracownika organu jak i wnioskodawcę (k. 6 akt adm.). Ze wskazanej notatki wynika, że pod spornym adresem znajduje się jeden lokal i prowadzone jest gospodarstwo domowe wieloosobowe składające się z 2 osób. W skardze do tut. Sądu skarżący kwestionuje fakt uznania, że prowadzi wieloosobowe gospodarstwo domowe z matką oraz twierdzi, że zajmuje odrębny lokal. Mając na uwadze powyższe rozważania dotyczące odrębności lokalu stwierdzić należy, że ze znajdującej się w aktach sprawy notatki z wywiadu środowiskowego wynika, iż pod spornym adresem znajduje się jeden lokal mieszkalny, a wskazane ustalenie zostało potwierdzone podpisem wnioskodawcy na przedmiotowej notatce (k. 6v akt adm.). Okoliczności podnoszone przez skarżącego, a dotyczące funkcjonowania w oddzielnym pomieszczeniu w domu jednorodzinnym pod adresem Ż., nie oznacza, że wskazane pomieszczenie stanowi odrębny lokal. W odniesieniu natomiast do twierdzeń, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe wskazać należy, że dla spełnienia warunku uznania w myśl ustawy o dodatku węglowym danego gospodarstwa za jednoosobowe muszą być spełnione dwie przesłanki: samotne zamieszkiwanie i samotne gospodarowanie. W przypadku skarżącego przyjmując nawet, że samotnie gospodaruje, to nie można mówić o samotnym zamieszkiwaniu, bowiem jak wynika z akt sprawy zamieszkuje on z matką. Należy także wyjaśnić, że ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, na podstawie której skarżącemu przyznawany jest zasiłek okresowy z powodu bezrobocia zawiera własną definicję osoby prowadzącej jednoosobowe gospodarstwo domowe, za którą uważa się osobę samotnie gospodarującą. W tym przypadku brak jest przesłanki samotnego zamieszkiwania. Powyższa definicja nie ma zastosowania na gruncie postępowania dotyczącego przyznania dodatku węglowego. Zarówno postępowanie dotyczące zasiłku okresowego jak i dodatku węglowego rozpatrywane są w oparciu o dwa różne akty prawne tj. ustawę o pomocy społecznej oraz ustawę o dodatku węglowym i uregulowania prawne w nich zawarte. Reasumując powyższe należy stwierdzić, że organy obu instancji prawidłowo, z zachowaniem wymagań określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. ustaliły stan faktyczny sprawy, który przedstawiły następnie w motywach rozstrzygnięć sporządzonych zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. Zatem, skoro zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie oraz poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy Łopiennik Górny nie narusza obowiązujących w dacie ich podjęcia przepisów prawa procesowego i materialnego, a żaden z zarzutów skargi nie zasługiwał na uwzględnienie, a Sąd zobligowany był oddalić skargę. Z tych wszystkich względów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI