II SA/Lu 37/09

II SA/Lu 37/09 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2009-03-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-01-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Ewa Ibrom /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 136
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
art. 3 pkt 3,  art. 30 ust. 1 pkt 2, art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 83 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
par. 29
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent Julia Polak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 marca 2009 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu przywrócenia rzeczywistego poziomu powierzchni działek I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz T. K. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 24 listopada 2008 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 września 2008 r., odmawiającą nałożenia obowiązku dokonania zmiany ukształtowanego poziomu terenu związanego z budową przez P. P. budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działkach nr ewid. [...]6 i [...]7 w B., gm. Z. i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane odmówił wydania nakazu przywrócenia rzeczywistego poziomu wyżej wymienionych działek.
W uzasadnieniu decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, iż z ustaleń organu pierwszej instancji wynika, że na działkach nr ewid. [...]6 i [...]7 w B. inwestor P. P. realizuje budowę domu jednorodzinnego na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 16 września 2005 r. Działki te posiadają naturalny skłon w kierunku drogi powiatowej i w kierunku działki sąsiedniej nr [...]9, należącej do T. K. Organ podkreślił, iż z mapy zasadniczej do celów projektowych wynika, że warstwice terenu od poziomu 243,5 m w części północno-wschodniej maleją i w miejscu zbiegu działek nr [...]6, [...]7 i drogi powiatowej oraz działki nr [...]9 poziom terenu wynosi 239,5 m, a więc różnica wysokości terenu dochodzi do 4 m. W projekcie budowlanym rzędna poziomu wynosiła 240,97 m, zaś posadowienie budynku w stosunku do projektu, zgodnie ze szkicem powykonawczym budynku wykonanym przez uprawnionego geodetę wynosi 240,53 m. Organ drugiej instancji podniósł, iż w toku oględzin przeprowadzonych 23 września 2008 r. ustalono, że wzdłuż ogrodzenia od strony działki T. K. wykonany został cokół betonowy wystający ponad ukształtowany teren na wysokości 0÷16 cm, na którym zamontowana jest pełna deska żelbetonowa o wysokości 50 cm. W toku tych oględzin nie stwierdzono w obrębie budynku spadku ukształtowania terenu w kierunku działki sąsiedniej, ani nie stwierdzono śladów spływu (przenikania) wody na tę działkę.
W ocenie organu odwoławczego przeprowadzone postępowanie nie wykazało, by P. P., poprzez działalność budowlaną, dokonał zmiany naturalnego kierunku spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości stanowiącej własność T. K. Organ wskazał również, iż w wyniku wyrównania poziomu powierzchni działek nr [...]6 i [...]7 zmniejszono naturalny skłon terenu, ograniczając tym samym spływ wód opadowych na teren działki sąsiedniej działki nr [...]9. Wskutek wykonanych prac za domem inwestora powstała niecka, która zatrzymuje wody opadowe.
Organ stwierdził także, iż zarzuty odwołującej się T. K., co do podwyższenia terenu działek nr [...]6 i [...]7, poprzez nawożenie ziemi, nie mogą być ocenione przez organy nadzoru budowlanego, gdyż działania takie nie stanowią samowoli budowlanej w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego.
W tej sytuacji zdaniem organu brak było podstaw do nakazania inwestorowi przywrócenia rzeczywistego poziomu powierzchni działek nr [...]6 i [...]7 na podstawie § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie złożyła T. K., zarzucając, iż decyzja ta została podjęta w oparciu o wadliwie ustalony stan faktyczny sprawy. Podkreśliła, iż wbrew stanowisku wyrażonemu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, do dnia 18 grudnia 2008 r. nie wybudowano betonowego cokołu, a deska żelbetonowa w dalszym ciągu zawieszona jest na uprzednio wykonanych słupkach cementowych nad ziemią na wysokości około 30-40 cm. Po kilkudniowym okresie deszczowym, jak wskazała skarżąca, woda z działki inwestora przenikała pod deską żelbetonową na jej działkę, gdyż różnica skokowa poziomów między tymi działkami sięga około 1 m. Ponadto odpływ wody do przydrożnego rowu zamknięty został pełnym murem o szerokości 50 cm i wysokości około 1 m, a posadowienie domu podwyższono o całą wysokość nasypu powstałego po nawiezieniu gruzu i ziemi.
Skarżąca zarzuciła również, iż pomiary zamieszczone w protokołach oględzin przez organ pierwszej instancji zostały dokonane jedynie szacunkowo. Zdaniem strony treść znajdującego się w aktach sprawy protokołu z oględzin z dnia 23 września 2008 r. różni się w sposób istotny od treści tego protokołu odczytanej podczas oględzin, gdyż zawiera dodatkowo następujące ustalenia: "Wzdłuż ogrodzenia od strony działki Pani T. K. wykonany został przez inwestora cokół betonowy wystający ponad ukształtowany teren na wysokość 0÷16 cm. Na tak wykonanym cokole zamontowana jest pełna deska żelbetonowa o wysokości 50 cm".
W piśmie procesowym z dnia 6 marca 2009 r. skarżąca wskazała również, iż z załączonych do tego pisma kopii zdjęć wykonanych przez funkcjonariuszy Komendy Miejskiej Policji w Z. w dniu 21 stycznia 2009 r. podczas oględzin posesji o nr [...]1 i [...]1A w B. wynika, że to, co organy nadzoru budowlanego nazywają "betonowym cokołem", stanowi w rzeczywistości warstwę betonu zabezpieczającą dolną deskę pod naporem dowożonej ziemi od strony działki inwestora, a której brak jest od strony działki należącej do skarżącej. Na zdjęciach tych widoczne są także nieomówione w protokole oględzin PINB z dnia 23 września 2008 r. słupki o wysokości 30-40 cm, na których zamontowano deskę żelbetonową.
W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego.
W myśl przepisu art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten wyraża jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, zasadę prawdy obiektywnej. Zasada ta oznacza, że na organ administracji publicznej nałożony jest obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością.
Stosownie natomiast do przepisów art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona.
Zebranie całego materiału dowodowego to zebranie dowodów dotyczących wszystkich mających znaczenie prawne dla sprawy faktów. Określenia faktów mających znaczenie dla sprawy dokonuje organ administracji publicznej w oparciu o przepis prawa materialnego, będący podstawą prawną rozstrzygnięcia sprawy. Organ administracji publicznej obowiązany jest z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy.
Organ administracji publicznej jest więc na podstawie tych przepisów zobowiązany do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, dopiero bowiem wówczas może ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Obowiązki te ciążą zarówno na organie pierwszej, jak i drugiej instancji. Stosownie do przepisu art.136 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe, jest on bowiem obowiązany ponownie rozpatrzyć sprawę administracyjną.
W rozpoznawanej sprawie organy administracji nie dążyły do należytego wyjaśnienia wszystkich okoliczności i ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością, naruszając tym samym powołane przepisy art. 7, 77 § 1, 80 i 136 k.p.a., co w ocenie Sądu miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżąca już w dniu 5 maja 2006 r. zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z prośbą o sprawdzenie zgodności z prawem prac budowlanych rozpoczętych przez P. P. na sąsiednich działkach o nr ewid. [...]6 i [...]7 w miejscowości B. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że w okolicznościach sprawy brak podstaw do interwencji organów nadzoru budowanego, o czym poinformował T. K. pismem z dnia 16 maja 2006 r. Następnie w piśmie z dnia 8 kwietnia 2008 r., skierowanym do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego skarżąca ponownie domagała się kontroli prowadzonych przez P. P. robót budowlanych, wyjaśniając, iż inwestor w celu uniknięcia podtopień zrealizowanego budynku mieszkalnego podwyższył znacznie teren swojej działki, poprzez rozplantowanie ziemi pozostałej z wykopów oraz znacznej ilości przywiezionego w tym celu gruzu. Spowodowało to poważne zagrożenie nieruchomości skarżącej, ponieważ podczas roztopów i większych opadów woda spływa wprost na jej zabudowania. Dodała, że w dniu 3 kwietnia 2008 r. inwestor przywiózł na swoja działkę kilkanaście kolejnych przyczep gruzu.
Również i w tym wypadku organ nadzoru poinformował skarżącą, że nie dopatrzono się żadnych nieprawidłowości w działaniach inwestora oraz że skarżąca powinna zwrócić się w tej sprawie do wójta gminy. W piśmie z dnia 19 maja 2008 r., skierowanym - zgodnie z uzyskanym od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego pouczeniem - do Wójta Gminy, skarżąca wskazała na wykonywanie przez P. P. robót polegających na podwyższaniu terenu działki przez nawożenie ziemi i gruzu. Postanowieniem z dnia 2 czerwca 2008 r. Wójt Gminy przekazał pismo skarżącej według właściwości Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego, uznając, że pismo skarżącej w sprawie podwyższenia i utwardzenia terenu dotyczy sposobu odprowadzania wód opadowych z działek nr [...]6 i [...]7, sprawa należy zatem do kompetencji organów nadzoru budowlanego. W dniu 3 czerwca 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął w związku z tym postępowanie administracyjne w sprawie "realizacji budynku mieszkalnego jednorodzinnego i ukształtowania terenu związanego z realizacją budynku". W kolejnych pismach z dnia 4 lipca 2008 r. oraz 1 września 2008 r. skarżąca informowała, iż mimo trwającego postępowania, inwestor w dalszym ciągu dowozi ziemię i rozrzuca ją na powierzchni działki budowlanej, tym samym podnosząc jej poziom.
Z treści pism skarżącej wynika w sposób niebudzący wątpliwości, iż kwestionuje ona sposób prowadzenia przez inwestora robót budowlanych związanych z budową domu jednorodzinnego, w szczególności zaś robót polegających na wyrównywaniu, podwyższaniu i utwardzaniu terenu działki inwestora, ponieważ w ocenie skarżącej roboty te spowodowały zmianę kierunku odpływu wód opadowych, stwarzając bezpośrednie i realne zagrożenie zalewania jej zabudowań, znajdujących się na działce przylegającej do działki inwestora.
Obowiązkiem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego było w tej sytuacji podjęcie czynności zmierzających do wyjaśnienia, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), powoływanej w dalszej część uzasadnienia jako "ustawa". Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie był przy tym związany wnioskiem zawartym w piśmie skarżącej, przekazanym mu według właściwości przez Wójta Gminy. W tym zakresie organ nie działa bowiem na wniosek strony. O tym, czy organ prowadzi postępowanie na wniosek strony, czy z urzędu decydują przepisy prawa materialnego.
Do kompetencji powiatowego inspektora nadzoru budowlanego powierzone zostały sprawy określone w art. 83 ust. 1 ustawy. Działając w granicach swoich kompetencji organ powinien był więc przede wszystkim ustalić dokładnie stan faktyczny sprawy, co z kolei pozwoliłoby na ustalenie, czy zachodzą podstawy do działania organów nadzoru budowlanego, przewidzianego w ustawie. Ocena, w oparciu o które przepisy powinien organ podjąć działania, dokonana być może dopiero po wyczerpującym ustaleniu stanu faktycznego sprawy, zgodnie z regułami wskazanymi w art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.
Organ pierwszej instancji przeprowadził wprawdzie dwukrotnie oględziny, nie ustalił jednak stanu faktycznego w sposób nie budzący wątpliwości.
W szczególności nie zostały wyjaśnione należycie, zgodnie ze wskazanymi powyżej regułami postępowania, podstawowe w sprawie okoliczności, przesądzające o dalszym toku postępowania, a mianowicie, czy wykonane przez inwestora prace, związane z ukształtowaniem terenu działki, polegające na wykorzystaniu ziemi pozostałej z wykopów oraz znacznych ilości przywiezionej w tym celu dodatkowo ziemi i gruzu, powodujące podniesienie poziomu działki, stanowiły roboty budowlane w rozumieniu ustawy, jeśli tak - czy nie doszło do naruszenia przepisów prawa budowlanego, w tym przepisów techniczno-budowlanych oraz czy działania inwestora nie spowodowały skierowania wód opadowych na działkę skarżącej.
Jest poza sporem, iż decyzją z dnia 16 września 2005 r. Starosta udzielił P.i P. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działkach o numerach ewidencyjnych [...]6 i [...]7 w B., gm. Z. Nie jest również kwestionowane, że prowadząc budowę domu inwestor wyrównywał jednocześnie teren działki, powodując podwyższenie poziomu swojej działki w stosunku do działki skarżącej, oznaczonej numerem [...]9 (por. protokół oględzin z dnia 27 czerwca 2008 r.). Z licznych zdjęć znajdujących się w aktach sprawy wynika, że poza ziemią z wykopów do wyrównania terenu działki inwestor używał także znacznych ilości gruzu. Usypiska gruzu widoczne są zarówno na zdjęciach składanych przez skarżącą, jak i na zdjęciach wykonywanych przez organ.
Organy obu instancji nie wzięły jednak tej okoliczności w ogóle pod uwagę, nie czyniąc w konsekwencji jakichkolwiek ustaleń co do tego, czy użycie przez inwestora materiału w postaci gruzu stanowiło utwardzenie powierzchni działki w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 5 ustawy, które to roboty budowlane zwolnione są wprawdzie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, wymagają jednak zgłoszenia właściwemu organowi, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy. Organy nie rozważyły także, czy stwierdzone podwyższenie terenu na działkach inwestora, zakwalifikowane być może jako budowla ziemna, wskazana w art. 3 pkt 3 ustawy. Budowlami ziemnymi są m.in. nasypy, sztuczne skarpy czy groble. W rozpoznawanej sprawie brak ustaleń w tym zakresie, aczkolwiek z materiału zebranego w sprawie wynika, że między działkami inwestora a działką skarżącej powstała skokowa różnica wysokości. Należy w tym momencie zauważyć, że organy nie udokumentowały również w sposób prawidłowy pomiarów, z których wynika, że poziom terenu działki inwestora został podniesiony w stosunku do gruntu macierzystego o około 50 cm. Okoliczność tę, z uwagi na treść zarzutów skarżącej, należało udokumentować w sposób szczególnie staranny. Tymczasem zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy nie odniosły się w sposób prawidłowy do zarzutów skarżącej, która kilkakrotnie wskazywała na podwyższenie poziomu działki w stosunku rzeczywistego o 1 m, nie zaś o 50 cm. Dołączone do protokołów oględzin dowody w postaci kopii pomiaru powykonawczego budynku (wykonanego na kilka miesięcy przed wydaniem decyzji organu I instancji) oraz odręcznego szkicu działki nie mogą być uznane za wystarczające dla oceny tej spornej okoliczności.
W tej sytuacji wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko, iż zarzuty co do podwyższenia terenu działek nr [...]6 i [...]7, poprzez nawożenie ziemi, nie mogą być ocenione przez organy nadzoru budowlanego, gdyż działania takie nie stanowią samowoli budowlanej nie może być uznane za prawidłowe.
Nie została także wyjaśniona należycie kolejna istotna okoliczność, a mianowicie kwestia skierowania wód opadowych na działkę skarżącej. W myśl przepisu § 29 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), zabronione jest dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości. Inwestor nie może zatem odprowadzać wód opadowych z dachów swoich zabudowań na działkę sąsiednią, ani też wykonywać takich robót budowlanych, które spowodowałyby zmianę naturalnego spływu wód i skierowanie ich na działkę sąsiednią.
W świetle przytoczonego przepisu wyjaśnienie tej okoliczności wymagało nie tylko wyczerpujących ustaleń co do sposobu ukształtowania terenu przez inwestora, w szczególności co do jego utwardzenia i wysokości wykonanego podwyższenia, niewątpliwie bowiem czynniki te mają wpływ na kierunek spływu wód, ale także co do wykonanych przez inwestora ogrodzeń. Ustalenia organów w tym zakresie nie są wystarczające.
Dokonując w dniu 27 czerwca 2008 r. oględzin organ pierwszej instancji stwierdził, że od strony granicy z działką nr 659 na odcinku około 38 m zostało wykonane ogrodzenie z elementów prefabrykowanych żelbetonowych. Opisując to ogrodzenie w protokole oględzin dokonanych w dniu 23 września 2008 r. organ ustalił, że wzdłuż ogrodzenia z działką skarżącej wykonany został cokół betonowy, wystający ponad powierzchnię terenu na wysokość 0 ÷ 16 cm, a na cokole tym zamontowana jest pełna deska żelbetowa o wysokości 50 cm. W ocenie organu pierwszej instancji pełne elementy ogrodzenia inwestora zabezpieczają działkę skarżącej przed przedostawaniem się wód opadowych na jej działkę. Ocenę te podzielił organ drugiej instancji. Organy nie odniosły się jednak w żaden sposób do zarzutu skarżącej, że pełna deska żelbetonowa, o której mowa zawieszona jest nad ziemią na słupkach cementowych, a nie na cokole betonowym. Na zdjęciach dołączonych do skargi widać to wyraźnie. Brak cokołu na części ogrodzenia widoczny jest także na zdjęciach sporządzonych przez organ w czasie oględzin w dniu 23 września 2008 r., aczkolwiek zdjęcia te wykonywane były ze znacznej odległości i tylko od strony działki inwestora. Nie sposób w tej sytuacji dokonać oceny prawidłowości ustaleń organów.
W tym miejscu należy zauważyć, iż akta administracyjne przekazane do Sądu przez organ odwoławczy wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę są nieuporządkowane, a poszczególne ich strony nie zostały ponumerowane w sposób należyty, zapewniający w przyszłości możliwość ustalenia, czy akta te są kompletne. Braki te dotyczą w szczególności akt postępowania organu I instancji, które oprócz części ponumerowanej liczącej 50 stron, posiadają pozostałą obszerniejszą część, która nie została ponumerowana i uporządkowana. W obu częściach znajdują się kopie zdjęć wykonywanych prawdopodobnie przez organ, jednak tylko kilka opatrzonych zostało pieczęcią i datą.
W sprawie nie poczyniono także ustaleń co do ogrodzenia budowanego przez inwestora od strony drogi powiatowej. Na zdjęciach z oględzin widoczny jest rodzaj muru lub cokołu, przylegającego częściowo do działki skarżącej. Wysokość i szerokość tego elementu ogrodzenia również może w istotny sposób zmienić kierunek spływu wód opadowych z działki inwestora. Organy okoliczności tej jednak nie wyjaśniły.
W tych okolicznościach, wobec niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy brak było podstaw do odmowy zastosowania przez organy nadzoru budowlanego przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy. Przepis ten stanowi, że w przypadku wykonania robót budowlanych innych niż budowa w sposób określony w art. 50 ust. 1 ustawy, właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Dopiero prawidłowe, to jest zgodne z wymogami określonymi w art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., zebranie i ocena materiału dowodowego pozwoli na ustalenie, czy istnieją podstawy do nałożenia albo odmowy nałożenia na inwestora obowiązków wskazanych w tym przepisie.
Organy nadzoru budowlanego uchybiły również § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którym dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione. Organy nie oceniły bowiem właściwie, czy w rozpoznawanej sprawie przepis ten nie został naruszony w wyniku podwyższenia przez P. P. poziomu działek nr [...]6 i [...]7 oraz utwardzenia ich powierzchni.
Wskazane naruszenie przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), nie ulega bowiem wątpliwości, że stwierdzone uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie Sąd uchylił na podstawie art. 135 powołanej ustawy także decyzję organu pierwszej instancji mając na uwadze naruszenie przepisów przez organ pierwszej instancji. Uchylenie decyzji organu pierwszej instancji jest niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy przez organy administracji.
Rozpoznając ponownie sprawę, organy administracji wyjaśnią wszystkie wskazane wyżej okoliczności. Ustalą, jaki charakter miały wykonane przez inwestora prace związane z ukształtowaniem terenu, w szczególności czy i w jakim zakresie wykonane zostało utwardzenie działki oraz czy wykonany został nasyp lub skarpa. Dokonają prawidłowych pomiarów wysokości podwyższenia poziomu działki inwestora i ustalą, w jaki sposób wykonane zostało przez niego ogrodzenie z elementów żelbetonowych, ustosunkowując się do zarzutu skarżącej, że ogrodzenie to zostało tak skonstruowane (płyta zawieszona nad ziemia na słupkach, a nie na cokole), że powoduje przepływ wód opadowych z wyżej położnej działki inwestora na działkę skarżącej. Nie ulega wątpliwości, że doprowadzenie na skutek nawożenia ziemi i gruzu do znacznej skokowej różnicy wysokości sąsiadujących ze sobą działek może spowodować skierowanie wód opadowych na działkę niżej położoną. Wyjaśnienia wymagać więc będzie, czy oba ogrodzenia, o których mowa zapobiegną kierowaniu wód opadowych na działkę skarżącej, zwłaszcza że jak wynika z akt postępowania administracyjnego inwestor zmienił ukształtowanie terenu całej swojej działki, wyrównując jej powierzchnię i wykonując szeroki utwardzony podjazd.
Organy rozważą, czy celowe jest przeprowadzenie kolejnych oględzin działek nr [...]6 i [...]7 oraz działki skarżącej nr [...]9, mając na względzie, iż dotychczas przeprowadzone oględziny nie zostały właściwie udokumentowane oraz nie pozwoliły na właściwą ocenę prac zrealizowanych na tych działkach. W szczególności należy zwrócić uwagę na to, by dokumentacja fotograficzna została wykonana w sposób, który pozwoli na dokładne ustalenie zakresu prac wykonanych przez inwestora oraz wysokości podwyższenia poziomu działki w stosunku do poziomu macierzystego. Pomiary wysokości terenu działek nr [...]6 i [...]7 oraz działki nr 659 powinny zostać również precyzyjnie udokumentowane, w sposób usuwający wszelkie wątpliwości co do różnicy poziomów tych działek. Podnieść należy, że powoływanie się przez organ na naturalny spadek terenu i powstałą w związku z tym różnicę wysokości wynoszącą 4 m jest nieuzasadnione. Organ wskazuje na poziomicę o rzędnej wynoszącej 243,5 m w części północno-wschodniej i poziomicę o rzędnej 239,5 m w miejscu zbiegania się działek nr 656 i 657 oraz działki nr 659, przy drodze powiatowej. Trzeba mieć jednak na uwadze, czego nie podniósł organ drugiej instancji, że widoczna na kopii mapy zasadniczej rzędna wynosząca 243,5 m znajduje się w znacznej odległości od budynku mieszkalnego inwestora usytuowanego na działkach nr 656 i 657, z mapy nie wynika ponadto, by przecinała ona działkę nr 656. Natomiast w miejscu posadowienia budynku rzędne wysokości wynoszą od około 241 do 239,7 m n.p.m. Również ze szkicu z pomiaru powykonawczego budynku stanowiącego załącznik do dziennika budowy z dnia 19 czerwca 2008 r. wynika, że w miejscu budowy budynku mieszkalnego poziom macierzysty gruntu wynosił 239,85 m n.p.m. Różnica wysokości, wynikająca z naturalnego spadku terenu nie jest więc w obrębie działek siedliskowych, tak duża jak twierdzi organ.
Dowody zgromadzone w toku ponownego rozpoznania sprawy organy obu instancji skonfrontują z całością materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, a zwłaszcza z fotografiami obrazującymi kolejne etapy procesu inwestycyjnego.
Akta administracyjne powinny zostać uporządkowane i ponumerowane.
Uzasadnienie decyzji organów obu instancji powinno spełniać wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a., który stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Ponownie podkreślić należy, że obowiązkiem organów jest odniesienie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez skarżącą w toku postępowania.
Z tych wszystkich względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 135 oraz art. 145 § 1 pkt 1 litera "a" i "c" – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 200 i 205 § 1 tejże ustawy.