II SA/LU 351/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2005-05-25
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanerozbiórkasamowola budowlanapozwolenie na budowępostępowanie administracyjnedecyzjauchylenie decyzjisąd administracyjnywsa

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody odmawiającą nakazania rozbiórki budynku mieszkalnego, uznając ją za wydaną z naruszeniem prawa z powodu przedwczesnego rozstrzygnięcia kwestii pozwolenia na budowę.

Skarga dotyczyła decyzji Wojewody, która uchyliła decyzję nakazującą rozbiórkę budynku mieszkalnego i odmówiła nakazania rozbiórki na tym etapie postępowania. Sąd administracyjny uznał tę decyzję za niezgodną z prawem, wskazując, że organ odwoławczy nie miał podstaw do wydania takiego rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Sąd podkreślił, że kwestia pozwolenia na budowę nie została prawomocnie zakończona, a organ powinien był zawiesić postępowanie w sprawie rozbiórki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę H. S. na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję nakazującą rozbiórkę budynku mieszkalnego i odmówiła nakazania rozbiórki na tym etapie postępowania. Sąd uznał zaskarżoną decyzję za wydaną z naruszeniem prawa, ponieważ organ odwoławczy nie miał podstaw do takiego rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Sąd wskazał, że rozstrzygnięcie o odmowie nakazania rozbiórki było przedwczesne, gdyż nie zakończono postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, a sprawa ta była zawieszona w Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 kpa, w sytuacji gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w innym postępowaniu, organ administracji powinien zawiesić postępowanie. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję jako niezgodną z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy nie może wydać takiego rozstrzygnięcia, ponieważ nie znajduje ono podstawy prawnej w art. 138 § 1 pkt 2 kpa ani w żadnym innym przepisie. W takiej sytuacji organ powinien zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że decyzja Wojewody uchylająca nakaz rozbiórki i odmawiająca jej nakazania na danym etapie postępowania była niezgodna z prawem, gdyż nie mieściła się w katalogu rozstrzygnięć przewidzianych w art. 138 kpa. Podkreślono, że w sytuacji zależności rozstrzygnięcia od zagadnienia wstępnego (prawomocnego pozwolenia na budowę), organ powinien zawiesić postępowanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany granicami skargi i bierze pod uwagę z urzędu wszelkie naruszenia prawa.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub procesowego mającego wpływ na wynik sprawy.

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Określa rodzaje rozstrzygnięć, jakie może wydać organ odwoławczy (utrzymanie w mocy, uchylenie i orzeczenie co do istoty, uchylenie i umorzenie postępowania).

k.p.a. art. 97 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji zawiesza postępowanie, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub uchylając ją - umarza postępowanie pierwszej instancji.

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy wydaje decyzję w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji.

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzja o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji wydawana jest przez organ odwoławczy w przypadku stwierdzenia, że zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa.

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzja uchylająca zaskarżoną decyzję i umarzająca postępowanie pierwszej instancji jest wydawana w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne w pierwszej instancji stało się bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny.

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzję reformacyjną, tj. uchylającą zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzekającą co do istoty sprawy organ odwoławczy wydaje w przypadku stwierdzenia, że zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji jest nieprawidłowa, bo narusza przepisy prawa.

k.p.a. art. 97 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

W sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie w danym postępowaniu decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w innym postępowaniu, organ administracji winien zawiesić postępowanie.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję, postanowienie lub inny akt, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub procesowego mające wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd, uchylając decyzję, orzeka o jej niewykonalności.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd orzeka o zwrocie kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd, uchylając decyzję, orzeka o jej niewykonalności.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd orzeka o zwrocie kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zaskarżona decyzja Wojewody została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ organ odwoławczy nie miał podstaw do uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę i odmowy jej nakazania na danym etapie postępowania. Organ odwoławczy powinien był zawiesić postępowanie w sprawie rozbiórki do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia kwestii pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 kpa.

Godne uwagi sformułowania

Organ odwoławczy decyzją tą uchylił nakaz rozbiórki wydany przez organ pierwszej instancji i odmówił nakazania rozbiórki "na tym etapie postępowania". Orzeczenie o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji nakazującej rozbiórkę obiektu i orzeczenie o "odmowie nakazania rozbiórki na tym etapie postępowania" nie jest żadnym z rodzajów rozstrzygnięcia organu odwoławczego przewidzianych przepisem art. 138 kpa. W sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie w danym postępowaniu decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w innym postępowaniu, organ administracji winien zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa.

Skład orzekający

Grażyna Pawlos-Janusz

przewodniczący sprawozdawca

Krystyna Sidor

członek

Wojciech Kręcisz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących rozstrzygnięć organu odwoławczego w sprawach budowlanych, w szczególności w kontekście zależności od innych postępowań (np. o pozwolenie na budowę) oraz konieczności zawieszenia postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, gdzie decyzja o rozbiórce jest zależna od rozstrzygnięcia kwestii pozwolenia na budowę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych, zwłaszcza w kontekście zależności między różnymi postępowaniami administracyjnymi. Pokazuje też, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji.

Błąd proceduralny Wojewody doprowadził do uchylenia decyzji o odmowie rozbiórki budynku.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 351/05 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2005-05-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2005-04-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Grażyna Pawlos-Janusz /przewodniczący sprawozdawca/
Krystyna Sidor
Wojciech Kręcisz
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 138 par. 1 pkt 2, art. 152, art. 200, art. 97 par. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędziowie Asesor WSA Wojciech Kręcisz, Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant St. sekr. sąd. Jolanta Sikora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2005 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Wojewody z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania rozbiórki budynku mieszkalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 2. zasadza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej H. S. kwotę 10 ( dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Działający z upoważnienia Wojewody Dyrektor Wydziału Zagospodarowania Przestrzennego, Urbanistyki i Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, po rozpatrzeniu odwołań A. S., S. B. i H. S. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] r. znak: [...] nakazującej A. S. rozbiórkę budynku mieszkalnego przy ul. Ż. w B. – uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o odmowie nakazania rozbiórki budynku mieszkalnego na tym etapie postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że A. S. uzyskał decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] r. znak: [...] zezwalającą na budowę budynku mieszkalnego na działce przy ul. Ż. w B.. Decyzją z dnia [...] r. znak: [...] Wojewoda uchylił decyzję organu pierwszej instancji o pozwoleniu na budowę i umorzył postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe w sytuacji, gdy budowa została rozpoczęta bez decyzji ostatecznej podlegającej wykonaniu. Wojewoda wskazał, że w sprawie powinno być prowadzone postępowanie w trybie przewidzianym dla zwalczania samowoli budowlanych.
Po przeprowadzeniu postępowania w sprawie zaistniałej samowoli budowlanej Burmistrz decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 48 Prawa budowlanego nakazał inwestorowi rozbiórkę budynku mieszkalnego. Ponieważ Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. stwierdził nieważność decyzji Wojewody z dnia [...] r. uchylającej pozwolenie na budowę i umarzającej postępowanie, rozpatrując odwołanie od decyzji nakazującej rozbiórkę należało uznać rozstrzygnięcie takie za przedwczesne. Zgodnie bowiem ze wskazaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego kwestia pozwolenia na budowę winna być uprzednio rozpatrzona w trybie przepisów o wznowieniu postępowania.
Skargę do sądu administracyjnego wniosła H. S., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji.
W obszernej skardze podniosła, że zarówno decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jak i decyzja o pozwoleniu na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego wydane zostały z pominięciem jej jako strony w postępowaniu administracyjnym. Naruszało to jej prawa jako współwłaścicielki działki na której realizowana jest inwestycja. Przedstawione przez inwestora uprawnienia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane są sprzeczne z jej prawami spadkowymi do nieruchomości, która należała od 1925 r. (akt notarialny) do jej dziadków.
Sprzeczne z prawem działania urzędników w okresie PRL doprowadziły do wydania niewłaściwych aktów własności i pozbawienia jej możliwości dysponowania działką.
Ponieważ dochodzi nadal swych uprawnień do nieruchomości spadkowej, zaskarżona decyzja jak również decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego są efektem matactwa i naruszają prawo.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę w zakresie zgodności zaskarżonej decyzji z prawem. Nie jest przy tym, w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) związany granicami skargi, co oznacza, że przy rozpoznawaniu sprawy bierze pod uwagę z urzędu wszelkie naruszenia prawa, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze.
Skardze nie można odmówić słuszności o ile zmierza ona do uchylenia zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem obowiązującego prawa.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał w zaskarżonej decyzji art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy wydaje decyzję w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji.
Treść art.138 kpa jednoznacznie wskazuje jakiego rodzaju rozstrzygnięcie wydać może organ odwoławczy rozpatrując odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji.
Decyzja o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji wydawana jest przez organ odwoławczy w przypadku stwierdzenia, że zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa, zaś decyzja uchylająca zaskarżoną decyzję i umarzająca postępowanie pierwszej instancji jest wydawana w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne w pierwszej instancji stało się bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny. Decyzję reformacyjną, tj. uchylającą zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzekającą co do istoty sprawy organ odwoławczy wydaje w przypadku stwierdzenia, że zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji jest nieprawidłowa, bo narusza przepisy prawa.
Zaskarżona decyzja Wojewody zawiera rozstrzygnięcie nie znajdujące podstawy prawnej w art. 138 § 1 pkt 2 kpa na który się powołuje ani też w żadnym innym przepisie prawa. Organ odwoławczy decyzją tą uchylił nakaz rozbiórki wydany przez organ pierwszej instancji i odmówił nakazania rozbiórki "na tym etapie postępowania". W uzasadnieniu decyzji wywiódł, że orzeczenie w kwestii zaistnienia, bądź braku podstaw do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego jest przedwczesne przed przeprowadzeniem postępowania o pozwolenie na budowę przedmiotowego obiektu w trybie wznowieniowym, co wynika z decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, nie zostało jeszcze prawomocnie zakończone postępowanie o pozwolenie na budowę przedmiotowego budynku. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. znak: [...] stwierdził nieważność decyzji Wojewody z dnia [...] r. uchylającej decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...]r. o pozwoleniu na budowę i umarzającej postępowanie przed organem I instancji. W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, że inwestor rozpoczął realizację budynku mieszkalnego po upływie 14 dni od daty doręczenia decyzji stronom w niej wyszczególnionym. Skoro upłynął termin do wniesienia odwołania, to decyzja o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna a zatem pismo H. S. z dnia [...] r. w którym podniosła, iż powinna być stroną postępowania błędnie zakwalifikowano jako odwołanie a nie jako wniosek o wznowienie postępowania.
Decyzją z dnia [...] r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] r. Skarżąca H. S. wniosła skargę na decyzję z dnia [...] r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skargi tej dotychczas nie rozpoznano, bowiem postępowanie w sprawie IV SA 821/97 zostało przez NSA zawieszone w dniu 30 kwietnia 1999 r. z uwagi na śmierć zainteresowanej B. B, której następców prawnych żadna ze stron nie wskazała.
W dacie wydawania przez Wojewodę zaskarżonej decyzji z [...] r. oczekiwała na rozpoznanie przez NSA sprawa sygn.akt IV SA/821/97, której rozstrzygnięcie ma znaczenie dla dalszego postępowania w sprawie o rozbiórkę przedmiotowego budynku mieszkalnego. Podzielając stanowisko zaskarżonej decyzji, iż ewentualne wznowienie postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę i jego wynik miałoby istotne znaczenie w sprawie o nakazanie rozbiórki obiektu nie można, w żadnym razie, uznać za zgodne z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia. Orzeczenie o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji nakazującej rozbiórkę obiektu i orzeczenie o "odmowie nakazania rozbiórki na tym etapie postępowania" nie jest żadnym z rodzajów rozstrzygnięcia organu odwoławczego przewidzianych przepisem art. 138 kpa. W sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie w danym postępowaniu decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w innym postępowaniu, organ administracji winien zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa.
Mając powyższe na względzie należało uznać zaskarżoną decyzję za sprzeczną z prawem i na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit.a w zw. z art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzec jak w sentencji.
jp

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI