II SA/LU 349/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2025-07-02
NSAAdministracyjneŚredniawsa
usługi opiekuńczepomoc społecznaodpłatnośćzdolność sądowazdolność procesowaśmierć stronylegitymacja skargowapostępowanie sądowoadministracyjne

WSA w Lublinie odrzucił skargę syna na decyzję dotyczącą odpłatności za usługi opiekuńcze dla zmarłej matki, stwierdzając brak legitymacji skargowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu dotyczącą odpłatności za usługi opiekuńcze dla jego matki, K. K. Sąd uznał, że skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a., ponieważ K. K. zmarła przed wniesieniem skargi, a usługi opiekuńcze mają charakter osobisty, co oznacza, że jej syn nie posiada legitymacji do zaskarżenia decyzji dotyczącej praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał sprawę ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 11 marca 2025 r., dotyczącą odpłatności za usługi opiekuńcze świadczone jego matce, K. K.. Skarżący wniósł skargę w dniu 19 maja 2025 r., jednakże organ odwoławczy wniósł o jej odrzucenie, wskazując, że K. K. zmarła w dniu 27 kwietnia 2025 r. Sąd, opierając się na art. 58 § 1 pkt 5 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odrzucił skargę. Uzasadniono, że brak zdolności sądowej, wynikający ze śmierci strony, jest bezwzględną przesłanką procesową. Pełnomocnictwo syna wygasło z chwilą śmierci matki, a czynności procesowe podejmowane przez pełnomocnika po śmierci strony powinny ograniczać się do działań zmierzających do zawieszenia postępowania. Sąd podkreślił, że usługi opiekuńcze i związane z nimi odpłatności mają charakter osobisty i dotyczą wyłącznie beneficjenta. W związku z tym, zaskarżona decyzja odnosiła się do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłej, a skarżący nie posiadał legitymacji skargowej do jej zaskarżenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a.

Uzasadnienie

Usługi opiekuńcze i związane z nimi odpłatności mają charakter osobisty i dotyczą wyłącznie beneficjenta. Po śmierci strony, jej pełnomocnik nie może podejmować czynności innych niż zmierzające do zawieszenia postępowania. Skarżący nie posiada legitymacji do zaskarżenia decyzji dotyczącej praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 64 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 43

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pełnomocnictwo wygasa z chwilą śmierci strony.

p.p.s.a. art. 124 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 8 § § 1

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga podlega odrzuceniu z powodu śmierci strony, co skutkuje brakiem zdolności sądowej i procesowej. Usługi opiekuńcze i ich odpłatność mają charakter osobisty, nie podlegają dziedziczeniu ani zaskarżeniu przez osoby trzecie po śmierci beneficjenta.

Godne uwagi sformułowania

Usługi opiekuńcze mają charakter osobisty, związane są z osobą, na rzecz której są świadczone. Odpłatność za usługi opiekuńcze ma charakter należności publicznoprawnej. Pełnomocnictwo wygasło z chwilą jej śmierci. Pełnomocnik legitymowany jest do podejmowania niezbędnych czynności procesowych zmierzających do zawieszenia postępowania.

Skład orzekający

Maciej Gapski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że po śmierci strony postępowanie sądowoadministracyjne dotyczące praw ściśle osobistych ulega odrzuceniu z powodu braku zdolności sądowej i legitymacji skargowej."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, gdzie przedmiot zaskarżenia jest ściśle związany z osobą zmarłego beneficjenta usług lub świadczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady proceduralne dotyczące śmierci strony i jej wpływu na postępowanie sądowoadministracyjne, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy można zaskarżyć decyzję po śmierci strony? Sąd administracyjny wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 349/25 - Postanowienie WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-07-02
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Maciej Gapski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 43, art. 64 § 3, art. 58 § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor sądowy Maciej Gapski po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 11 marca 2025 r., znak: SKO.PS/40/47/2025 w sprawie odpłatności za usługi opiekuńcze p o s t a n a w i a odrzucić skargę.
Uzasadnienie
akt II SA/Lu 349/25
U Z A S A D N I E N I E
W dniu 19 maja 2025 r. W. K. (dalej jako: skarżący) wniósł za pośrednictwem operatora pocztowego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 11 marca 2025 r., znak: SKO.PS/40/47/2025 w sprawie odpłatności za usługi opiekuńcze świadczone przez organ pomocy społecznej jego matce K. K..
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o odrzucenie skargi, a ewentualnie o jej oddalenie. W piśmie Kolegium wyjaśniło, że K. K. zmarła w dniu 27 kwietnia 2025 r., a skargę do WSA w Lublinie wniósł jej syn w dniu 19 maja 2025 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga W. K. podlega odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a.
Zgodnie z powołanym przepisem sąd odrzuci skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie.
Należy wyjaśnić, że bezwzględną przesłanką procesową jest zdolność sądowa podmiotów postępowania sądowoadministracyjnego. Cecha ta pozwala na skuteczne przeprowadzenie ważnego postępowania przed sądem administracyjnym z udziałem danego podmiotu w charakterze strony. Brak zdolności sądowej danego podmiotu, w zależności od momentu jego ujawnienia, powoduje odrzucenie skargi lub wniosku (art. 58 § 1 pkt 5, także w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a.), zawieszenie postępowania (art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), nieważność postępowania (art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a.) lub też stanowi przesłankę jego wznowienia (art. 271 pkt 2 p.p.s.a.). Utrata zdolności sądowej przez osobę fizyczną następuje z chwilą śmierci (art. 8 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, Dz. U. z 2016 r. poz. 380 z późn. zm. oraz art. 124 § 1 pkt 1 i art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Wprawdzie K. K. działała w postępowaniu administracyjnym przez pełnomocnika W. K., który złożył przedmiotową skargę, jednakże pełnomocnictwo to wygasło z chwilą jej śmierci (art. 43 p.p.s.a.). W orzecznictwie przyjmuje się, że w razie śmierci strony pełnomocnik legitymowany jest do podejmowania niezbędnych czynności procesowych zmierzających do zawieszenia postępowania. Oznacza to, że pełnomocnik nie może podejmować innych niż zmierzające do zawieszenia postępowania czynności procesowych (zob.: postanowienie NSA z 19 czerwca 2008 r. II OSK 1864/06, LEX nr 488285). Rozpoznając sprawę sąd administracyjny obowiązany jest ustalić czy podmiot postępowania ma zdolność sądową oraz czy nie doszło do następstwa prawnego. W przypadku następstwa prawnego, sąd obowiązany jest zapewnić temu podmiotowi udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym. (por.: wyrok NSA z 15.03.2017 r., II OSK 2035/15, LEX nr 2271784).
W realiach przedmiotowej sprawy należy zauważyć, że zarówno decyzja organu I instancji – Prezydenta Miasta Z. z dnia 13 stycznia 2025 r. dotycząca odpłatności za usługi opiekuńcze – jak i organu odwoławczego z dnia 11 marca 2025 r. została skierowana do K. K.. Na rzecz tej osoby świadczone były usługi opiekuńcze i miała ona ponosić odpłatność za przedmiotowe usługi na podstawie zaskarżonej decyzji.
Zdaniem tut. Sądu świadczenia z pomocy społecznej w postaci usług opiekuńczych mają charakter osobisty, związane są z osobą, na rzecz której są świadczone. Wniosek ten dotyczy również kwestii odpłatności za owe usługi, która obciąża wyłącznie ich beneficjenta. Odpłatność za usługi opiekuńcze ma charakter należności publicznoprawnej, a w ustawie o pomocy społecznej brak jest regulacji, która umożliwiłaby obciążenie tą opłatą innej osoby poza beneficjentem usług opiekuńczych. Dlatego też należy uznać, że zaskarżona do tut. Sądu decyzja odnosi się do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłej, a syn zmarłej nie ma legitymacji skargowej do skutecznego zaskarżenia decyzji organów administracji w tej sprawie. Wobec śmierci K. K. nie można uznać, że skarżący legitymuje się interesem prawnym do zaskarżenia decyzji SKO w Zamościu w przedmiocie odpłatności za usługi opiekuńcze świadczone wobec osoby zmarłej.
Kwestia śmierci K. K. jest bezsporna, w aktach sądowych znajduje się odpis skrócony aktu zgonu, z którego wynika, że zmarła w dniu 27 kwietnia 2025 r., a więc już po doręczeniu jej pełnomocnikowi decyzji organu odwoławczego.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 oraz § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI