II SA/Lu 346/25

II SA/Lu 346/25 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-10-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Grzegorz Grymuza /sprawozdawca/
Jacek Czaja /przewodniczący/
Maciej Gapski
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargi
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151;
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1465
art. 101 § 1; art. 91 ust. 1; art. 93 ust. 1;
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 1130
art. 28 ust. 1; art. 3 ust. 1;
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Sędziowie Asesor sądowy Maciej Gapski Protokolant Sekretarz sądowy Agnieszka Komajda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2025 r. sprawy ze skargi J. N. i B. N. oraz skargi S. B. na uchwałę [...] Wójt Gminy z dnia [...] lipca 2024 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy M. w miejscowości F. oddala skargi.
Uzasadnienie
W dniu [...] czerwca 2025 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wpłynęła skarga B. N. i J. N. (dalej także jako "skarżący"), którą zaskarżono uchwałę Nr IV/33/24 Wójt Gminy z dnia [...] lipca 2024 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy M. w miejscowości F. w części obejmującej § 6 pkt 11 w zakresie oznaczenia dróg publicznych klasy dojazdowej 6KDD i 7KDD, § 14 ust. 13 pkt 17 lit. b i c w części zapisów dotyczących dróg publicznych klasy dojazdowej 6KDD i 7KDD, § 15 ust. 17 pkt 13 lit. d w części zapisów dotyczących drogi publicznej klasy dojazdowej 6KDD, § 24 w części zapisów dotyczących dróg publicznych klasy dojazdowej 6KDD i 7KDD oraz załącznik nr [...] do przedmiotowej Uchwały w zakresie przebiegu dróg publicznych klasy dojazdowej 6KDD i 7KDD przez działkę o numerze ewidencyjnym [...], Obręb: F. , Identyfikator działki: [...]
W skardze uchwale zarzucono naruszenie:
1. art. 1 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez brak należytego uwzględnienia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy M. w miejscowości F. prawa własności przysługującego Skarżącym,
2. art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w związku z przekroczeniem granic przysługującego gminie władztwa planistycznego poprzez sprzeczne z zasadą proporcjonalności ograniczenie prawa własności Skarżących w wyniku nieuzasadnionego uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania w kształcie bezpodstawnie uniemożliwiającym im racjonalne zagospodarowanie znacznej części należącej do nich nieruchomości przez którą przechodzić ma droga publiczna klasy dojazdowej 6KDD o szerokości nie mniejszej niż 8 m oraz droga publiczna klasy dojazdowej 7KDD o szerokości nie mniejszej niż 8 m,
3. art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 32 Konstytucji RP w związku z naruszeniem granic przysługującego gminie władztwa planistycznego poprzez uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przewidującego, iż przez znaczną części działki Skarżących przebiegać mają drogi publiczne klasy dojazdowej oznaczone symbolami 6KDD oraz 7KDD co w istocie uniemożliwia Skarżącym racjonalne zagospodarowanie znacznej części należącej do nich nieruchomości przy jednoczesnym zaplanowaniu, iż niemal cała pozostała część drogi publicznej klasy dojazdowej 7KDD przebiegać ma po granicy działek sąsiednich, czego konsekwencję stanowiło nieuzasadnione różnicowanie sytuacji prawnej Skarżących i właścicieli działek sąsiednich oraz istotne utrudnienie moim Mocodawcom racjonalne zagospodarowania ich nieruchomości przy braku takich utrudnień w stosunku do właścicieli działek sąsiednich po których nie zaplanowano przebiegu drogi publicznej klasy dojazdowej lub planowana droga oznaczona symbolem 7KDD nie przebiega przez ich centralną część,
4. art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 2 Konstytucji RP w związku z naruszeniem granic przysługującego gminie władztwa planistycznego poprzez naruszenie zasady zaufania obywateli do państwa i prawa w wyniku uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przewidującego, iż przez znaczną części działki Skarżących przebiegać mają drogi publiczne klasy dojazdowej oznaczone symbolami 6KDD oraz 7KDD co w konsekwencji uniemożliwia Skarżącym racjonalne zagospodarowanie znacznej części należącej do nich nieruchomości,
5. art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 64 Konstytucji RP i art. 4 Prawa budowlanego, które to przepisy wprowadzają zasadę proporcjonalności w zakresie wprowadzania ograniczeń w korzystaniu z wolności i praw oraz prawo do własności, podlegającej równej ochronie prawnej, poprzez ograniczenie ich w sposób naruszający ich istotę;
6. art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 4 ustawy Prawo budowlane, nakazujących organom władzy publicznej działanie na podstawie i w granicach prawa - poprzez uchwalenie przez Wójt Gminy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przewidującego, iż przez znaczną części działki Skarżących przebiegać mają drogi publiczne klasy dojazdowej oznaczone symbolami 6KDD oraz 7KDD co w istocie uniemożliwia Skarżącym racjonalne zagospodarowanie znacznej części należącej do nich nieruchomości, przekraczając tym samym granicę uprawnień nadanych Radzie Gminy w zakresie władztwa planistycznego;
7. art. 32 ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 4 ustawy Prawo budowalne, przewidujących zasadę równości wobec prawa - poprzez nałożenie na Skarżących ograniczeń w zabudowie działki znacznie większych niż na właścicieli działek sąsiednich;
8. art. 2 i art. 7 Konstytucji RP w związku naruszeniem zasady demokratycznego państwa prawnego i adresowanego do wszystkich organów władczy publicznej w tym rady gminy, nakazu działania na podstawie i w granicach prawa poprzez zaniechanie sporządzenia uzasadnienia do Uchwały [...] Wójt Gminy z dnia 25 lipca 2024 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy M. w miejscowości F..
Wskazując na takie zarzuty w skardze wniesiono o stwierdzenie nieważności uchwały w części obejmującej § 6 pkt 11 w zakresie oznaczenia dróg publicznych klasy dojazdowej 6KDD i 7KDD, § 14 ust. 13 pkt 17 lit. b i c w części zapisów dotyczących dróg publicznych klasy dojazdowej 6KDD i 7KDD, § 15 ust. 17 pkt 13 lit. d w części zapisów dotyczących drogi publicznej klasy dojazdowej 6KDD, § 24 w części zapisów dotyczących dróg publicznych klasy dojazdowej 6KDD i 7KDD oraz załącznika nr 1 do przedmiotowej Uchwały w zakresie przebiegu dróg publicznych klasy dojazdowej 6KDD i 7KDD przez działkę o numerze ewidencyjnym [...], Obręb: [...], Identyfikator działki: [...]
W dniu 8 lipca 2025 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wpłynęła także skarga S. B. (dalej także jako "skarżący), którą zaskarżono uchwałę Nr IV/33/24 Wójt Gminy z dnia 25 lipca 2024 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy M. w miejscowości F. w części w części obejmującej § 6 pkt 11 w zakresie oznaczenia drogi publicznej klasy dojazdowej 7KDD, § 14 ust. 13 pkt 17 lit. c w części zapisów dotyczących drogi publicznej klasy dojazdowej 7KDD, § 24 w części zapisów dotyczących drogi publicznej klasy dojazdowej 7KDD oraz załącznik nr 1 do przedmiotowej Uchwały w zakresie przebiegu drogi publicznej klasy dojazdowej 7KDD przez działkę o numerze ewidencyjnym [...], Obręb: F. , Identyfikator działki: [...].
W skardze uchwale zarzucono naruszenie:
1. art. 1 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i za2ospodarowaniu przestrzennym poprzez brak należytego uwzględnienia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy M. w miejscowości F. prawa własności przysługującego Skarżącemu,
2. art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i za2ospodarowaniu przestrzennym oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w związku z przekroczeniem granic przysługującego gminie władztwa planistycznego poprzez sprzeczne z zasadą proporcjonalności ograniczenie prawa własności Skarżącego w wyniku nieuzasadnionego uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania w kształcie bezpodstawnie uniemożliwiającym Skarżącemu racjonalne zagospodarowanie znacznej części należącej do niego nieruchomości przez którą przechodzić ma droga publiczna klasy dojazdowej 7KDD o szerokości nie mniejszej niż 8 m,
3. art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 32 Konstytucji RP w związku z naruszeniem granic przysługującego gminie władztwa planistycznego poprzez uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przewidującego, iż przez centralną części działki Skarżącego przebiegać ma droga publiczna klasy dojazdowej oznaczona symbolem 7KDD co w istocie uniemożliwia Skarżącemu racjonalne zagospodarowanie znacznej części należącej do niego nieruchomości przy jednoczesnym zaplanowaniu, iż niemal cała pozostała część drogi publicznej klasy dojazdowej 7KDD przebiegać ma po granicy działek sąsiednich, czego konsekwencję stanowiło nieuzasadnione różnicowanie sytuacji prawnej Skarżącego i właścicieli działek sąsiednich oraz istotne utrudnienie mojemu Mocodawcy racjonalnego zagospodarowania jego nieruchomości przy braku takich utrudnień w stosunku do właścicieli działek sąsiednich w przypadku których planowana droga oznaczona symbolem 7KDD nie przebiega przez ich centralną część.,
4. art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 2 Konstytucji RP w związku z naruszeniem granic przysługującego gminie władztwa planistycznego poprzez naruszenie zasady zaufania obywateli do państwa i prawa w wyniku uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przewidującego, iż przez centralną części działki Skarżącego przebiegać ma droga publiczna klasy dojazdowej oznaczona symbolem 7KDD co w konsekwencji uniemożliwia Skarżącemu racjonalne zagospodarowanie znacznej części należącej do niego nieruchomości,
5. art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 64 Konstytucji RP i art. 4 Prawa budowlanego, które to przepisy wprowadzają zasadę proporcjonalności w zakresie wprowadzania ograniczeń w korzystaniu z wolności i praw oraz prawo do własności, podlegającej równej ochronie prawnej, poprzez ograniczenie ich w sposób naruszający ich istotę;
6. art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 4 ustawy prawo budowlane, nakazujących organom władzy publicznej działanie na podstawie i w granicach prawa - poprzez uchwalenie przez Wójt Gminy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przewidującego, iż przez centralną części działki Skarżącego przebiegać ma droga publiczna klasy dojazdowej oznaczona symbolem 7KDD co w istocie uniemożliwia Skarżącemu racjonalne zagospodarowanie znacznej części należącej do niego nieruchomości, przekraczając tym samym granicę uprawnień nadanych Radzie Gminy w zakresie władztwa planistycznego;
7. art. 32 ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 4 ustawy Prawo budowlane, przewidujących zasadę równości wobec prawa - poprzez nałożenie na Skarżącego ograniczeń w zabudowie działki znacznie większych niż na właścicieli działek sąsiednich;
8. art. 2 i art. 7 Konstytucji RP w związku naruszeniem zasady demokratycznego państwa prawnego i adresowanego do wszystkich organów władczy publicznej w tym rady gminy, nakazu działania na podstawie i w granicach prawa poprzez zaniechanie sporządzenia uzasadnienia do Uchwały NR IV/33/24 Wójt Gminy z dnia 25 lipca 2024 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy M. w miejscowości F..
W skardze wniesiono o stwierdzenie nieważności uchwały w części obejmującej § 6 pkt 11 w zakresie oznaczenia drogi publicznej klasy dojazdowej 7KDD, § 14 ust. 13 pkt 17 w części zapisów dotyczących drogi publicznej klasy dojazdowej 7KDD, § 24 w części zapisów dotyczących drogi publicznej klasy dojazdowej 7KDD oraz załącznika nr 1 do przedmiotowej Uchwały w zakresie przebiegu drogi publicznej klasy dojazdowej 7KDD przez działkę o numerze ewidencyjnym [...] Obręb: F. , Identyfikator działki: [...]
W odpowiedzi na skargę B. N. i J. N. organ – Wójt Gminy reprezentowana przez Wójta Gminy M. wniósł o oddalenie skargi.
W uzasadnieniu takiego stanowiska organ wyjaśnił, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości F. (dalej mpzp) został zatwierdzony uchwałą Nr XXI/47/87 Gminnej Rady Narodowej w M. z dnia 29 grudnia 1987 r. (Dz. Urz. Woj. Lub. z 1988 r. Nr 3 poz. 69). Działka Skarżących oznaczona obecnie numerem ewidencyjnym [...] (wówczas o numerze [...]) objęta była w tym planie terenem upraw polowych. Następnie miała miejsce zmiana wskazanego planu zagospodarowania przestrzennego gminy M. zatwierdzona uchwałą Nr [...] Rady Gminy w M. z dnia 31 marca 1992 r. (Dz. Urz. Woj. Lub. Nr 5 poz. 54). Na podstawie tej zmiany na obecnej działce nr [...], na całej długości jej północnej granicy wprowadzono drogę gminną KG o symbolu [...]
W ustaleniach realizacyjnych dla nowej drogi gminnej 0128KG przewidziano szerokość pasa drogowego w liniach rozgraniczających 15 m przy szerokości jezdni 6 m. Linię zabudowy ustalono od 8 do 15 m.
Ponadto dla wschodniej części działki ustalono teren rzemiosła usługowego z towarzyszącą zabudową mieszkaniową, trwałe zespoły garaży indywidualnych oznaczone na rysunku mpzp symbolem [...], dla zachodniej części działki teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oznaczony na rysunku mpzp symbolem [...] Warto dodać, że wprowadzenie na działce Skarżących terenów budowlanych było ściśle skorelowane z zaplanowaniem na niej drogi gminnej, która miała je obsługiwać.
Kolejną zmianę statusu drogi gminnej [...] przyniosła zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy M., przyjęta uchwałą Nr XXVIII/133/97 Rady Gminy w M. z dnia 25 września 1997 roku (Dz. Urz. Woj. Lub. nr 22 poz. 183 z dnia 28 listopada 1997 r.) gdzie dla terenu drogi gminnej 0128KG wprowadzono zapis cyt.: "pozostawia się funkcję drogi gminnej, ze zmianą parametrów technicznych - szerokość linii rozgraniczających zmniejsza się z 15,0 m na 10,0 m, pozostałe ustalenia pozostawiając bez zmian".
Kolejno cały plan został zaktualizowany w 2001 roku. Zmiana dotyczyła tylko przepisów ogólnych, nie zmieniła nic w parametrach drogi [...] Wprowadzono wówczas dla wszystkich dróg gminnych linię zabudowy cyt.: "10 metrów na terenach zabudowanych i 15 metrów poza terenem zabudowanym od dróg gminnych od zewnętrznej krawędzi jezdni".
Aktualizacja planu miejscowego w roku 2001 sprawiła, że zachował on moc mimo wejścia w życie nowej ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Taki stan rzeczy potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem sygn. II SA/Lu 81/09. Tak więc w latach 1992 - 2024 dla omawianych działek obowiązywały dotychczasowe miejscowe plany zagospodarowania gdzie nieruchomość Skarżących, przeznaczona była pod omawianą już drogę 0128KG oraz teren zabudowy zagrodowej i jednorodzinnej jak również teren rzemiosła usługowego z towarzyszącą zabudową mieszkaniową.
Wraz z rozwojem miejscowości F., do gminy M. napływały liczne wnioski mieszkańców tej wsi wskazujące na niedostosowanie planu do realiów zmieniającej się rzeczywistości. Wśród wnioskujących był również skarżący, który prosił wówczas gminę M. o zmianę miejscowego planu. Skarżący wnioskował o zmianę planu dwukrotnie - 4.11.2016 r. oraz 9.04.2018 r. Za każdym razem prosząc o objęcie jego działki zabudową mieszkaniową jednorodzinną.
Zważywszy na powyższe oraz na intensywny rozwój miejscowości F., gmina M. podjęła decyzję o rozpoczęciu procedury zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w miejscowości F..
W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ przedstawił procedurę uchwalania planu , w tym wskazał, że w jej toku wpłynęły 32 wnioski osób fizycznych do planu, w tym wniosek Skarżących, którzy nie wyrazili zgody na wprowadzenie w mpzp na działce o nr ewidencyjnym [...] nowych dróg ani innych inwestycji. Podczas rozpatrzenia wniosków, w/w wniosek nie został uwzględniony. W koncepcji nowo tworzonego planu wyznaczono dwie drogi na działce Skarżących, co wynikało m.in. z faktu, iż na działce nr [...] była już planowana droga w obowiązujących wcześniej aktach prawa miejscowego uchwalanych od 1992 roku. Uwzględnienie wniosku, powodowałoby zaburzenie koncepcji układu drogowego, zapewniającej obsługę komunikacyjną części miejscowości F..
Organ podkreślił też, że działka skarżących otrzymała pozytywną decyzję ministra rolnictwa na wyłączenie z użytkowania rolniczego w zw. z czym mogła zostać ujęta w planie jako teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej.
Jak wskazał organ na drugim wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu skarżący byli obecni osobiście i zabrali głos w dyskusji protestując przeciwko wprowadzeniu dróg [...] i [...].
Odpowiadając na ich głos sprzeciwu, pomiędzy drugim a trzecim wyłożeniem mpzp do publicznego wglądu zmodyfikowano koncepcję projektu planu usuwając połowę drogi [...] od strony zachodniej. Drogę [...] przesunięto zaś pod strefę linii wysokiego napięcia, tak by w jak najmniejszym stopniu miała wpływ na zagospodarowanie działki skarżących.
W celu skonsultowania ze skarżącymi koncepcji Pani Wójt M. W. wraz z przewodniczącą Komisji Gospodarki Przestrzennej i Budżetu, Radną Okręgu [...] Panią M. K. zaproponowały skarżącym przygotowane rozwiązanie kompromisowe. Skarżący uznali jednak zaproponowane rozwiązanie za cyt.: "nawet gorsze od poprzednich, widocznych na 1 i na 2 wyłożeniu projektu". Skarżącym umożliwiono również udział w Komisji Gospodarki Przestrzennej i Budżetu Wójt Gminy w dniu 29.01.2024 r., gdzie również powtórzyli swój sprzeciw wobec rozwiązań kompromisowych, proponując przeprowadzenie drogi [...] z innym wjazdem w ulicę [...] i [...] niż po ich działce oznaczonej nr [...]. Pani Wójt ponownie zaproponowała Skarżącym kompromis, ustalając termin na ustosunkowanie się do propozycji do 9 lutego 2024 r. Skarżący stwierdził, że cyt.: "prawnik poinformował nas, że Wójt nie może zmienić żadnej linii na planie", sugerując, jakoby nie było już możliwości wprowadzania zmian w MPZP. Nie było to prawdą, procedura znajdowała się wówczas w fazie po wyłożeniu do publicznego wglądu i można było wprowadzić korekty do mapy.
W związku z tym na 3 wyłożeniu do publicznego wglądu projektu planu do publicznego wglądu przywrócono znów całą drogę [...] i [...] w poprzednim przebiegu, ze względu na brak zgody Skarżących na rozwiązania kompromisowe, brak ustosunkowania się do propozycji w terminie 9 lutego 2024 r.
Również po 3 wyłożeniu do publicznego wglądu w/w planu skarżący wnieśli uwagi, prosząc o likwidację dróg 6KDD i ustalenie takiego przebiegu 7KDD by nie wchodziła na ich działkę. Ze względu na to, iż takie zmiany wprowadziłyby chaos urbanistyczny i zaburzenie istniejącego już przecież w planach od 1992 roku układu komunikacyjnego, uwagi te zostały nieuwzględnione. Jednocześnie starano się uzyskać od firmy PGE informacje co do możliwości skablowania linii wysokiego i średniego napięcia znajdujących się na działce Skarżących, o których uciążliwym wpływie na swoją działkę wielokrotnie pisali w uwagach do planu. UG M. zauważając wagę problemu pismem z dn. 20 listopada 2023 r. wystąpił do firmy PGE z zapytaniem czy jest planowane i możliwe zdjęcie wspomnianych linii energetycznych. PGE w odpowiedzi udzielonej w dn. 22.12.2023 r. odpowiedziało o tym, iż w chwili obecnej nie planuje skablowania w/w linii energetycznych.
W dniu 25.07.2024 r. podczas sesji Wójt Gminy poddano głosowaniu uchwałę Nr IV/33/24 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy M. w miejscowości F.. Radni Uchwalę wraz z uzasadnieniem i innymi niezbędnymi materiałami otrzymali w materiałach na sesję, z którymi się zapoznali. Radni pozytywnie zagłosowali nad całością planu, potwierdzili jego zgodność ze studium a także głosowaniami decydowali o akceptacji lub nieuwzględnieniu złożonych w procedurze uwag. Uwaga Skarżących, została przez Radnych nieuwzględniona. Należy dodać, iż każda z nieuwzględnionych uwag była głosowana osobno, tak by radni mogli indywidualnie podejść do każdego przypadku.
Jak podnosił organ skarżący byli obecni na każdym etapie prac nad planem, składając wnioski przed procedurą, a także podczas zbierania wniosków wyrazili swoją opinię o przedłożonych przez urbanistę koncepcjach podczas wyłożeń oraz składali uwagi do planu.
Skarżący już wiele lat wcześniej, dowiedzieli się o tym, że droga [...] znajduje się w planie miejscowym dla terenu ich działki mimo to składali propozycje i uwagi, sugerujące brak wiedzy lub pomijające obecność wskazanej drogi w dotychczasowych planach.
Wójt [...] zaproponowała skarżącym specjalne - kompromisowe rozwiązanie problemu zgłaszanego przez skarżących. Skarżącym umożliwiono również udział w Komisji Gospodarki Przestrzennej i Budżetu gdzie przekonywali radnych do swych racji i przedstawili swoje propozycje rozwiązania układu komunikacyjnego. Proponowane każdym z wyłożeń i spotkań koncepcje zostały przez skarżących skrytykowane. Po drugim wyłożeniu pokazano skarżącym projekt innego układu ze skróceniem będącej przedmiotem ich krytyki drogi [...] Zaproponowana w drugim wyłożeniu koncepcja była wyjątkowo korzystna ponieważ zakładała zastąpienie połowy istniejącej w planie od 1992 roku drogi [...] terenem zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Było to duże ustępstwo ze strony gminy, zmieniało bowiem układ komunikacyjny ustalony wiele lat wcześniej. Koncepcję skróconej drogi przedłożono skarżącym. Skarżący nie zgodzili się na takie potraktowanie układu komunikacyjnego żądając całkowitej likwidacji dróg [...] i [...] z ich działki. Tłumaczyli, iż drogę [...] można włączyć do ulicy [...] lub [...] innymi odcinkami. Skarżący zapomnieli jednak, że na planie miejscowym, na ich działce, od 1992 roku istniała droga, wartość ich działki w pasie przebiegu drogi 0128KG byłaby wyceniana jak za tereny drogowe, natomiast zastąpienie drogi 0128KG terenem mieszkaniowym i wyznaczenie 6KDD na terenach budowlanych spowodowałoby konieczność wypłaty wysokich odszkodowań na rzecz właścicieli tychże gruntów. Usunięcie istniejącej w planie drogi i zaprojektowanie jej całkowicie winnym miejscu rodziłoby dla gminy podwójne koszty a nadto nie było to rozwiązanie racjonalne. Skarżący nie dostrzegali również, iż nie obniżono wartości działki - bowiem nowy plan miejscowy zmniejszył linię zabudowy z 10 na 5 metrów i zastąpił drogę 0128KG drogą 6KDD o takiej samej szerokości tj. 10 metrów. N. uchwalony plan miejscowy jest więc pod pewnymi względami korzystniejszy niż obowiązujący wcześniej miejscowy plan zagospodarowania.
Gmina będąc w stałym kontakcie ze skarżącymi, starała się jak najbardziej zaspokoić ich interes, skarżący jednak pozostawali nieprzekonani i nie byli skłonni do jakichkolwiek kompromisów. W tym miejscu zasadnym jest odniesienie się bezpośrednio do zarzutów zawartych w skardze.
Jak stwierdził organ wprowadzona nowym planem miejscowym droga [...] zachowuje stan istniejący, nie narusza to więc w żaden sposób prawa własności skarżących. Co więcej droga ta otrzymała w nowym planie mniejszą linię zabudowy niż w starym, co wskazuje na korzystniejsze dla skarżących załatwienie sprawy i dbałość gminy o jak najmniejszą ingerencję w ich prawo własności. Nieco inaczej było z drogą [...] wprowadzoną skarżonym planem. Faktycznie 44 metrowy odcinek drogi [...], jest nowo wprowadzoną drogą dojazdową zapewniającą dostęp do drogi publicznej centralnej części terenów budowlanych oznaczonych symbolem [...] Jednak w wersji pierwotnej droga miała mieć szerokość 10 metrów, zaś po protestach skarżących została zmniejszona do 8 metrów. W ten sposób zmniejszono ingerencję w prawo własności skarżących oraz wprowadzono korzystniejsze dla nich rozwiązanie. Ponadto, gdyby skarżący zgodzili się na rozwiązanie kompromisowe, zaproponowane przez Wójt Gminy M. nowo wprowadzany odcinek drogi [...] znalazłby się pod linią wysokiego napięcia, co uwolniłoby dodatkowe tereny budowlane. Skarżący odrzucając wskazane, korzystniejsze rozwiązanie, zgodzili się na gorszą dla nich opcję.
Trudno przyjąć argumentację że niezasadnym jest projektowanie rozbudowy układu drogowego obszaru, który na mocy uchwalonego planu będzie możliwy do przekształcenia i urbanizacji gruntów rolnych z przeznaczeniem na cele mieszkaniowe o wysokiej intensywności. Nieracjonalnym jest przyjęcie stanowiska iż działki budowlane dotychczas pełniące funkcję rolną, po wtórnych podziałach będą obsługiwane komunikacyjnie poprzez dotychczasowy układ komunikacyjny optymalny dla działalności związanej z produkcją rolną.
Ewentualne ograniczenia w zakresie wprowadzenia niewielkiego fragmentu nowej drogi oznaczonej symbolem 7KDD nie są przekroczeniem granic naruszeń prawa własności, szczególnie że skarżący mieli do wyboru korzystniejszą opcję przebiegu tej drogi, lecz się na nią nie zgodzili. Gmina ważąc różne interesy, zdecydowała się na taki wariant przebiegu dróg. W sposób rzetelny zadbano o minimalizację skutków ingerencji w prawo własności, np. poprzez przyjęcie alternatywnego rozwiązania, które będzie mniej uciążliwe dla właścicieli nieruchomości i jednocześnie zrealizuje racjonalne cele planistyczne.
W ocenie organu dodanie fragmentu drogi 7KDD na działce skarżących jest spełnieniem licznych wniosków mieszkańców [...] o stworzenie drogi uwalniającej pod zabudowę tereny pomiędzy ulicą Szkolną i Szeroką, a z racji istnienia już w planach drogi oznaczonej symbolem 0128KG, jest to rozwiązanie najbardziej optymalne dla całej społeczności wsi, ładu przestrzennego, interesu finansowego gminy. Przedstawione przez skarżącego cztery warianty przeprowadzenia drogi ingerują w prawo własności osób fizycznych ale w sposób bardziej istotny oraz mniej racjonalny ekonomicznie. Zasadnym jest zachowanie w przedmiotowym planie miejscowym zaprojektowanych dróg oznaczonych symbolami 6KDD i 7KDD w optymalnie przyjętych parametrach z uwagi na potrzebę obsługi komunikacyjnej terenów budowlanych wyznaczonych w planie.
Skarżący mieli możliwość uzyskania innych, bardziej korzystnych dla siebie rozwiązań na co się nie zgodzili. Sugerowanie, że niezbędne do obsługi komunikacyjnej terenów mieszkaniowych jednorodzinnych (z możliwością wprowadzenia zabudowy bliźniaczej a więc o dużej intensywności) uniemożliwia zagospodarowanie działki nie jest prawdą. Obsługa komunikacyjna jest konieczna dla tak dużego jak działka skarżących terenu.
Zdaniem organu niezasadnym był zarzut naruszenie art. 32 Ust 2 Konstytucji RP w zw. z art. 4 ustawy Prawo Budowlane w związku z rzekomym nałożeniem na Skarżących ograniczeń w zabudowie większych niż właścicielom działek sąsiednich, co nie jest to prawdą. Jak już wskazano droga [...] jest przeniesieniem istniejącej wcześniej w planie więc nie jest to żadne dodatkowe ograniczenie zabudowy ponad to co istniało już w aktach prawa miejscowego. Co więcej droga [...] jest równo rozdzielona na działkę skarżących o numerze [...] oraz działki sąsiednie o numerach: [...], [...], [...], [...]. Natomiast wprowadzona droga [...] ma taką samą szerokość (8 m) i taką samą linię zabudowy (5 m) co na działkach sąsiednich, w żaden więc sposób uciążliwość dla skarżących nie jest większa niż na działki sąsiednie.
Również w odpowiedzi na skargę [...] organ wniósł o oddalenie skargi, przedstawiając analogiczne fakty i argumenty jak w odpowiedzi na skargę B. i J. N..
Dodatkowo wskazano, że w ówcześnie obowiązującym mpzp na obecnej działce [...] zaplanowana była droga gminna [...] o szerokości 10 m. Aby obsłużyć tereny budowlane, które zaproponowano na terenie upraw spełniającym rolę pasma zieleni izolacyjnej, do zaplanowanej drogi [...] przyłączono nową prostopadłą do niej drogę. W ten sposób zaprojektowano zasadniczy przebieg układu komunikacyjnego dla tego terenu, tj. droga gminna [...] (wrysowana na miejsce obecnej w poprzednich planach drogi [...]) łącząca ulicę Szkolną i Szeroką oraz włączona do niej droga [...] obsługująca komunikacyjnie planowane tereny mieszkaniowe powstałe z terenów upraw polowych. Koncepcja zakładała przejście drogi 7K K. przez kilkanaście działek tak by zapewnić do nich dojazd. Należy podkreślić, że to właśnie dzięki wprowadzeniu drogi [...], można było zaproponować likwidację terenu upraw spełniających rolę pasma zieleni izolacyjnej [...]
Z uwagi na dotychczasowo przyjmowane parametry dróg gminnych (ok. 10 metrów szerokości w liniach rozgraniczających) wprowadzenie drogi pomiędzy istniejącymi domami z wjazdem od strony ulic [...] bądź [...] mogło spowodować wyburzenie części budynków gospodarczych, ogrodzeń oraz innych obiektów stałego zagospodarowania. Natomiast teren od strony północnej, jeszcze niezagospodarowany był według projektanta projektu planu najbardziej sprawiedliwym i korzystnym dla budżetu gminy wariantem wprowadzenia układu komunikacyjnego. Dbałość o budżet gminy i dyscyplinę finansów publicznych to zasady, które mają na celu zapewnienie efektywnego i odpowiedzialnego zarządzania środkami publicznymi na szczeblu lokalnym. Przy realizacji drogi [...] po dawnych terenach upraw i połączeniu jej poprzez drogę [...] z ulicą Szkolna i Szeroka odszkodowanie wypłacane przez gminę właścicielom za przejęte pod drogi grunty byłoby dużo niższe niż w przypadku połączenia drogi 7KDD z drogami publicznymi w innym przebiegu, po terenach budowlanych, zabudowanych i intensywnie zagospodarowanych. W przypadku tych ostatnich odszkodowania wydatnie by się zwiększyły, z powodu potrzeby wypłat za liczne składniki budowlane i roślinne.
Jak wskazał organ na wszystkich wyłożeniach mpzp do publicznego wglądu skarżący był obecny osobiście i zabierał głos w dyskusji protestując przeciwko wprowadzeniu drogi [...] Na II i III wyłożeniu mpzp przeciwstawiała mu się grupa mieszkańców, popierających drogę [...], stwierdzających iż droga ta jest jedyną szansą na zmianę terenu upraw spełniającego rolę pasma zieleni izolacyjnej N28R0 na teren budowlany i skomunikowania go z otoczeniem. Skarżący nie godził się z takim podejściem do sprawy, twierdząc, że jest możliwość poprowadzenia drogi gminnej [...] innymi szlakami tak by nie obejmowała jego działki.
Warianty przedstawiane przez skarżącego zostały przeanalizowane, jednakże nie zostały uwzględnione a sposób ich rozstrzygnięcia był zasadny i uwzględnił ważenie interesu publicznego oraz prywatnego. Układ urbanistyczny okolicy cechuje się gęstą zabudową mieszkaniową przy ulicach Szkolnej oraz Szerokiej, co utrudnia wprowadzenie tam drogi gminnej o tak dużej szerokości. Dodatkowo przy wyborze jakiejkolwiek z IV propozycji skarżącego zaistniała by potrzeba wypłaty wysokich, nieracjonalnych z perspektywy budżetu gminy, odszkodowań mieszkańcom, których tereny mieszkaniowe, przyznane poprzednimi planami miejscowymi, zmieniłyby się na teren drogowy - a więc w sposób niekorzystny.
Dodatkowo organ zaznaczył, że propozycje skarżącego w zakresie lokalizacji drogi gminnej publicznej kolidowały z istniejącą zabudową, rodząc potrzebę wypłaty odszkodowań za likwidowaną zabudowę. Taka sytuacja zaistniałaby przy wyborze wariantu nr I, gdzie zaszłaby potrzeba wyburzeń garażu oraz altany znajdujących się na działce nr [...]. Podobna sytuacja zachodzi przy wyborze wariantu nr III zaproponowanego przez skarżącego, gdzie wprowadzenie 8 metrowej drogi musiałoby spowodować wyburzenie garaży znajdujących się przy krawędzi ulicy [...], następnie kolizję z słupem energetycznym najwyższego napięcia, który należałoby albo zlikwidować (na co nie ma zgody zarządcy sieci - PGE) albo ominąć co z kolei powoduje zbytnie przybliżenie drogi do istniejącego domu mieszkalnego. Wariant nr II powodowałby powstanie drogi, która miałaby linię rozgraniczającą niemal po ścianie budynku zlokalizowanego na działce [...]. Zupełnie niemożliwym jest wprowadzenie drogi gminnej zaproponowanym przez skarżącego wariantem nr IV określonym przez autora skargi jako cyt.: " którego zastosowanie wydaje się bardziej uzasadnione z uwagi na fakt, iż kształt oraz powierzchnia działki nr [...] wskazują, że została ona przeznaczona pod drogę dojazdową do sąsiadujących z nią działek". Szerokość wspomnianej działki to 3 metry, minimalna szerokość drogi gminnej w liniach rozgraniczających - 8 metrów. Ewentualne rozszerzenie wewnętrznej drogi dojazdowej [...] do normatywu drogi gminnej powoduje konieczność wyburzenia domu mieszkalnego oraz garażu na działce [...] lub budynku gospodarczego na działce [...] oraz domu mieszkalnego na działce [...]. Wójt Gminy M. wnikliwie przeanalizowała wszystkie propozycje zmian wniesione przez Skarżącego. Żaden z zaproponowanych wariantów przebiegu drogi nie był bezkolizyjny pod kątem ingerencji we własność prywatną. Ostatecznie przyjęto rozwiązania planistyczne rodzące najmniejsze skutki prawne.
Nadto organ wyjaśnił, że Odpowiadając na głos sprzeciwu, pomiędzy pierwszym a drugim wyłożeniem mpzp do publicznego wglądu zmodyfikowano koncepcję projektu planu zmniejszając szerokość drogi [...] z 10 m do 8 m. Było to ustępstwo zmniejszające ingerencję we własność prywatna dokonywaną w ramach władztwa planistycznego. Pomiędzy drugim a trzecim wyłożeniem, z uwagi na dalszy sprzeciw skarżącego poczyniono kolejne modyfikacje rysunku mpzp. Drogę [...], częściowo przesunięto pod strefę linii wysokiego napięcia, tak by w jak najmniejszym stopniu miała wpływ na zagospodarowanie działki skarżącego. W ten sposób pod linią wysokiego napięcia a więc w terenie bez możliwości zabudowy znalazła się droga, zaś cała pozostała część działki [...] możliwa do zagospodarowania, została terenem mieszkaniowym jednorodzinnym.
Na rozprawie w dniu [...] października 2025 r. sprawa ze skargi S. B., sygn. akt II SA/Lu 398/25 została połączona do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą ze skargi B. N. i J. N., sygn. akt II SA/Lu 346/25. Po połączeniu dla spraw prowadzono jedne akta pod sygnaturą akt wcześniej założonych, tj. II SA/Lu 346/25.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargi B. i J. N. oraz S. B. nie są uzasadnione.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego i inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 1 pkt 5 i 6 p.p.s.a.). Stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Zgodnie z art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 1465 ze zm. - dalej jako: "u.s.g.") każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Powyższy przepis nie wprowadza ograniczenia terminem prawa strony do zaskarżenia uchwały organu gminy do sądu administracyjnego. W przypadku aktów prawa miejscowego, do których zaliczyć należy także uchwały w przedmiocie uchwalenia i zmiany planu miejscowego, ograniczenie takie nie wynika również z art. 94 ustawy o samorządzie gminnym.
Co do zasady prawa do żądania stwierdzenia nieważności uchwały nie pozbawia strony fakt poddania uchwały kontroli organu nadzoru urbanistycznego. Brak stwierdzenia przez organ nadzoru nieważności uchwały organu gminy w trybie art. 91 ust. 1 u.s.g. nie wyłącza dopuszczalności wniesienia skargi na podstawie art. 93 ust. 1 u.s.g., ani też w żaden sposób nie wpływa na ocenę zgodności z prawem zaskarżanej uchwały organu gminy przez sąd administracyjny.
Z przepisu art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 1130 ze zm. - dalej jako: "u.p.z.p.") wynika, że podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy w całości lub w części stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie.
Przy zaskarżaniu uchwał organów gminy pierwszoplanowe znaczenie ma kwestia posiadania przez stronę interesu prawnego albowiem zgodnie z art. 101 § 1 u.s.g. uchwałę zaskarżyć może tylko podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą.
Legitymacja do wniesienia skargi na uchwałę podjętą w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przysługuje nie temu, kto ma w tym interes prawny, ale temu, czyj interes prawny został naruszony skarżonym aktem.
Dla skutecznego wniesienia skargi konieczne jest wykazanie przez stronę, że właśnie wskutek podjęcia zaskarżonej uchwały został naruszony jej konkretny interes prawny lub uprawnienie przez ograniczenie lub pozbawienie uprawnień wynikających z przysługującego mu prawa. Innymi słowy, należy wykazać, że wskutek podjęcia kontestowanej uchwały doszło do naruszenia konkretnego i aktualnego, prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę oraz wskazać naruszenie przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącego.
Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia kwestionowanym aktem musi mieć charakter konkretny i aktualny, a ponadto musi być naruszeniem zindywidualizowanym, wymierzonym w realne i zdatne do wskazania dobra prawne, z których korzysta sam skarżący; powinno być tego rodzaju, aby można było stwierdzić, że bezpośrednio wyzuwa skarżącego z przysługujących mu praw albo ogranicza go w sposobach czynienia użytku z dotychczas przysługującego uprawnienia.
Źródłem naruszenia interesu prawnego może być jedynie bezpośrednie oddziaływanie przepisu planu miejscowego, w tym w szczególności zmiana przeznaczenia terenu skarżącego, wprowadzenie określonych ograniczeń w jego zagospodarowaniu, nakazów lub zakazów.
W sprawie tak rozumiany interes prawny skarżących B. i J. N. oraz [...] do wniesienia skargi na uchwałę podjętą w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie budzi wątpliwości albowiem są oni właścicielami nieruchomości objętych ustaleniami zaskarżonego planu miejscowego, przy czym, co najmniej w zakresie drogi publicznej [...], zmiana ta niewątpliwie negatywnie oddziaływuję na sferą interesów właścicielskich skarżących.
Naruszenie przez uchwałę interesu prawnego skarżących uzasadnia jedynie legitymację skargową, co stanowi warunek konieczny do rozpoznania skargi przez sąd. Nie oznacza natomiast, że tym samym naruszone zostało również prawo przedmiotowe, a to dopiero implikuje stwierdzenie nieważności uchwały przez sąd administracyjny.
Uwzględnienie skargi i stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu wymaga kumulatywnego spełnienia obu warunków, czyli zarówno naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego, jak i naruszenia prawa przedmiotowego.
Warunkiem uwzględnienia skargi jest więc sprzeczność uchwały z prawem.
Jak wskazano już wyżej podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie.
Z przedstawionych wraz z odpowiedzią na skargę dokumentów nie wynika, by przy uchwaleniu kwestionowanej uchwały doszło do istotnego naruszenia trybu sporządzania planu.
Naruszeń w tym zakresie nie wykazano, ani nawet nie wskazywano, we wniesionych skargach.
W sprawie należało więc przyjąć, że przy uchwalaniu zaskarżonej uchwały nie doszło do istotnego naruszenia trybu sporządzania planu miejscowego.
Analogicznie ocenić należy także kwestię naruszenia zasad sporządzania planu.
Wniesionymi skargami zaskarżono uchwałę Nr IV/33/24 Wójt Gminy z dnia 25 lipca 2024 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy M. w miejscowości F. w części dotyczącej postanowień planu dotyczących usytuowania na działkach skarżących drogi publicznej klasy dojazdowej oznaczonej symbolem [...] oraz w przypadku skarżących B. i J. N. również drogi publicznej klasy dojazdowej oznaczonej symbolem [...]
W skargach wniesiono o stwierdzenie nieważności uchwały w zakresie dotyczącym sytuowania dróg publicznych klasy dojazdowej oznaczonych symbolem 6KDD i 7KDD na nieruchomościach skarżących, tj. działce nr [...] w przypadku B. i J. N. oraz działce [...] w przypadku S. ..
W skargach nie zarzucono organowi naruszenie trybu sporządzania planu miejscowego, a zawarte w nich zarzuty dotyczyły naruszenia przez Wójt Gminy granic przysługującego gminie władztwa planistycznego.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.z.p. kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, należy do zadań własnych gminy.
Niewątpliwie więc to gmina posiada kompetencję do samodzielnego i zgodnego z jej interesami kształtowania polityki przestrzennej, w tym ustalania przeznaczenia poszczególnych terenów, rozmieszczania inwestycji celu publicznego czy określania sposobów zagospodarowania i warunków zagospodarowania terenów położonych na jej obszarze. W ramach tych uprawnień gmina posiada także możność ingerencji w prawo własności podmiotów prywatnych.
Zasada ta ma niewątpliwie pierwszeństwo przy dokonywaniu kontroli sądowej aktów prawa miejscowego w postaci planów miejscowych, co oznacza, że u podstaw stwierdzenia nieważności tego typu aktów mogą leżeć tylko istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego.
Przysługujące gminie władztwo planistyczne nie ma natomiast charakteru absolutnego i niczym nieograniczonego.
Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie przyznanie gminie władztwa planistycznego nie może oznaczać podejmowania działań arbitralnych. Gminie przysługuje władztwo planistyczne, lecz z uprawnienia tego nie może korzystać w sposób dowolny. Władztwo to nie może być traktowane jako nieumotywowana ingerencja gminy w prawa właścicielskie. Ingerencja ta jest możliwa, ale musi też uwzględniać proporcjonalnie wyważony interes publiczny z uprawnieniami właścicielskimi.
Ingerencja w prawo własności podmiotów prywatnych powinna być dokonywana z zachowaniem konstytucyjnej zasady proporcjonalności wywodzonej z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.
Wymóg proporcjonalności, zwany także zakazem nadmiernej ingerencji, oznacza konieczność zachowania proporcji pomiędzy ograniczeniem danego konstytucyjnego prawa lub wolności (czyli nałożonymi na jednostkę obciążeniami), a zamierzonym celem (pozytywnym efektem) danej regulacji prawnej. Wymóg proporcjonalności oznacza konieczność wyważania dwóch dóbr (wartości), których pełna realizacja jest niemożliwa (tak m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 26 lutego 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 2439/20).
Odnosząc powyższe wywody teoretyczne do okoliczności faktycznych sprawy stwierdzić należy, że w sprawie skarżący nie wykazali, by organ nie dochował tak rozumianej zasady proporcjonalności oraz przekroczył granice przysługującego mu władztwa planistycznego w zakresie, w jakim część stanowiących własność skarżących nieruchomości oznaczonych w ewidencji jako działki nr [...] i [...] przeznaczył pod tereny dróg publicznych klasy dojazdowej oznaczonych symbolami [...] i [...]
Przeciwnie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że organ przy uchwalaniu planu nie przekroczył granic przysługującego mu władztwa planistycznego, dochował zasadzie proporcjonalności oraz należycie wyważył interes publiczny z uprawnieniami właścicielskimi skarżących, nie ingerując nadmiernie w sferę praw skarżących.
Dokonana ingerencja w sferę prawa własności skarżących polegająca na przeznaczeniu części działek nr [...] i [...] pod tereny dróg publicznych klasy dojazdowej oznaczonych symbolami [...] pozostaje w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do celu uchwalenia przedmiotowego planu miejscowego, którym w tym zakresie pozostawało stworzenie na obszarze wyznaczonym ulicami S., Ż. i W., C. i S. we F. spójnego układu komunikacyjnego, zapewniającego obsługę komunikacyjną nieruchomości oraz możność elastycznego zagospodarowania i ewentualnego podziału działek na obszarze oznaczonym w planie symbolem [...] i [...] jak też stworzenie, alternatywnej do istniejącej obecnie, możliwości dojazdu do nieruchomości usytuowanych przy ul. [...] drogą publiczną inną niż ulice Ż. i W. oraz C..
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zagadnienia przeznaczenia w planie części działki nr [...] pod tereny drogi publicznej klasy dojazdowej oznaczonej symbolem 6KDD stwierdzić należy, że w tym przypadku obiektywnie rzecz biorąc brak jest w ogóle podstaw do uznania, że takie rozstrzygnięcie planistyczne narusza interes prawny skarżących B. i J. N..
Jak wskazano już wyżej naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia kwestionowanym aktem musi mieć charakter konkretny i aktualny, a ponadto musi być naruszeniem zindywidualizowanym, a źródłem naruszenia interesu prawnego może być jedynie bezpośrednie oddziaływanie przepisu planu miejscowego, w tym w szczególności zmiana przeznaczenia terenu skarżącego, wprowadzenie określonych ograniczeń w jego zagospodarowaniu, nakazów lub zakazów.
Wprawdzie uchwałą Nr IV/33/24 Wójt Gminy z dnia 25 lipca 2024 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy M. w miejscowości F. istotnie część działki nr [...] przeznaczono pod drogę publiczną oznaczoną symbolem [...], jednakże teren ten przeznaczony był pod drogę publiczną już wcześniej, na mocy poprzednio obowiązujących aktów prawa miejscowego.
W sprawie przedmiotem skargi pozostają wyłącznie ustalenia wprowadzone uchwałą Nr IV/33/24 Wójt Gminy z dnia 25 lipca 2024 r., w związku z czym ustalenia wynikające z wszystkich poprzednich planów miejscowych nie są przedmiotem zaskarżenia, lecz elementem determinującym stan faktyczny i prawny sprawy, w tym także poprzednio istniejący na tym obszarze sposób zagospodarowania i zabudowy spornego terenu.
W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości F., który został zatwierdzony uchwałą Nr XXI/47/87 Gminnej Rady Narodowej w M. z dnia 29 grudnia 1987 r. (Dz. Urz. Woj. Lub. z 1988 r. Nr 3 poz. 69), działka skarżących oznaczona obecnie numerem ewidencyjnym [...] (poprzednio [...]) objęta była terenem upraw polowych.
Następnie miała miejsce zmiana powyższego planu zagospodarowania przestrzennego gminy M. zatwierdzona uchwałą Nr XIV/71/92 Rady Gminy w M. z dnia 31 marca 1992 r., na podstawie której na obecnej działce nr [...], na całej długości jej północnej granicy wprowadzono drogę gminną KG o symbolu [...], natomiast dla wschodniej części działki ustalono teren rzemiosła usługowego z towarzyszącą zabudową mieszkaniową, trwałe zespoły garaży indywidualnych oznaczone na rysunku planu symbolem [...], dla zachodniej części działki teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oznaczony na rysunku planu symbolem [...]
Kolejną zmianę statusu drogi gminnej [...] przyniosła zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy M. przyjęta uchwałą Nr XXVIII/133/97 Rady Gminy w M. z dnia 25 września 1997 r., gdzie dla terenu drogi gminnej 0128KG wprowadzono zapis "pozostawia się funkcję drogi gminnej, ze zmianą parametrów technicznych - szerokość linii rozgraniczających zmniejsza się z 15,0 m na 10,0 m, pozostałe ustalenia pozostawiając bez zmian"
Kolejno zmiana planu miejscowego miała miejsce w 2001 roku. Zmiana ta dotyczyła tylko przepisów ogólnych, nie zmieniła nic w parametrach drogi [...], przy czym wprowadzono wówczas dla wszystkich dróg gminnych linię zabudowy: "10 metrów na terenach zabudowanych i 15 metrów poza terenem zabudowanym od dróg gminnych od zewnętrznej krawędzi jezdni".
W zaskarżonej obecnie uchwale [...] drogę publiczną oznaczoną symbolem [...] zastąpiono drogą publiczną oznaczoną symbolem [...] o tej samej szerokości 10 metrów, przy czym jednocześnie nowy plan miejscowy zmniejszył linię zabudowy z 10 na 5 metrów.
Zmiana ta jest więc zmiana korzystną dla skarżących albowiem obniża ona linię zabudowy z 10 na 5 metrów.
Z powyższego wynika więc, że nowy plan miejscowy, uchwalony uchwałą Nr IV/33/24 Wójt Gminy z dnia 25 lipca 2024 r., nie zmienia w żaden sposób przeznaczenia terenu przeznaczonego pod drogę publiczną oznaczoną symbolem [...] albowiem teren ten był i nadal pozostaje terenem przeznaczonym pod drogę publiczną. Nie wprowadza on też w tym zakresie nowych ograniczeń w jego zagospodarowaniu, nakazów lub zakazów. Przeciwnie łagodzi on te ograniczenia zmniejszając linię zabudowy z 10 na 5 metrów.
Skoro więc plan miejscowy przyjęty uchwałą Nr IV/33/24 Wójt Gminy z dnia 25 lipca 2024 r. w zakresie terenu przeznaczonego pod drogę publiczną oznaczoną symbolem [...], nie zmienia przeznaczenia terenu skarżących, nie wprowadza nowych ograniczeń w jego zagospodarowaniu, nakazów lub zakazów, to tym samym oznacza to, że nie doszło w tej części do naruszenie przez uchwałę interesu prawnego skarżących B. i J. N..
Już więc powyższe jest wystarczające do uznania skargi B. i J. N. za niezasadną w części dotyczącej przeznaczenia części działki nr [...] pod tereny drogi publicznej klasy dojazdowej oznaczonej symbolem [...] Jednocześnie nie pozbawia to B. i J. N. interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały, albowiem na terenie ich nieruchomości usytuowano częściowo nową drogę publiczną oznaczoną symbolem [...], a zmiana ta negatywnie oddziaływuje na sferą interesów właścicielskich skarżących.
Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że dokonana ingerencja w sferę prawa własności skarżących B. i J. N. oraz S. B. polegająca na przeznaczeniu części działek nr [...] i [...] pod tereny dróg publicznych klasy dojazdowej oznaczonych symbolami [...] i [...] pozostaje w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do celu uchwalenia przedmiotowego planu miejscowego, którym w tym zakresie pozostawało stworzenie na obszarze wyznaczonym ulicami S., Ż. i W., C. i S. we F. spójnego układu komunikacyjnego, zapewniającego obsługę komunikacyjną nieruchomości oraz możność elastycznego zagospodarowania i ewentualnego podziału działek na obszarze oznaczonym w planie symbolem [...] i [...], jak też stworzenie, alternatywnej do istniejącej obecnie, możliwości dojazdu do nieruchomości usytuowanych przy ul. [...] drogą publiczną inną niż ulice Ż. i W. oraz C..
Po pierwsze zauważyć należy, że potrzeba stworzenia na tym terenie spójnego układu komunikacyjnego, zapewniającego obsługę komunikacyjną nieruchomości oraz możność elastycznego jego zagospodarowania, przede wszystkim pod budownictwo mieszkaniowo oraz ewentualny dalszy podział działek na tym obszarze, była wynikiem postulowanego przez mieszkańców, w tym także i samych skarżących, oraz sukcesywnie dokonywanego, przekształcania przedmiotowych terenów z terenów rolnych (terenów upraw polowych) na tereny przeznaczone pod budownictwo.
W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Nr XXI/47/87 Gminnej Rady Narodowej w M. z dnia 29 grudnia 1987 r. działka skarżących B. i J. N. oznaczona obecnie numerem [...] przeznaczona była pod tereny upraw polowych.
W wyniku zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy M. zatwierdzonej uchwałą Nr XIV/71/92 Rady Gminy w M. z dnia 31 marca 1992 r. dla wschodniej części działki ustalono teren rzemiosła usługowego z towarzyszącą zabudową mieszkaniową, trwałe zespoły garaży indywidualnych oznaczone na rysunku planu symbolem N34UR, dla zachodniej części działki teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oznaczony na rysunku planu symbolem N29MNj, przy czym wprowadzenie na działce skarżących terenów budowlanych było skorelowane z zaplanowaniem na niej drogi gminnej 0128KG, która miała je obsługiwać.
Również i w związku z obecnie uchwalonym planem miejscowym doszło do wyłączenia z użytkowania rolniczego pozostałych gruntów rolnych mieszczących się w działce nr [...] i przeznaczenie ich w całości pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną oznaczoną symbolem [...]
Analogicznie co do stanowiącej własność S. B. działki nr [...] wskazać należy, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Nr XXI/47/87 Gminnej Rady N. w M. z dnia 29 grudnia 1987 r. działka ta również przeznaczona była pod tereny upraw polowych.
W wyniku zmiany przedmiotowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy M. zatwierdzonej uchwałą Nr [...] Rady Gminy w M. z dnia 31 marca 1992 r. dla wschodniej części działki ustalono teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oznaczony na rysunku planu symbolem [...], dla zachodniej wprowadzono tereny upraw spełniające rolę pasma zieleni izolacyjnej oznaczone na rysunku planu symbolem [...]
Jak trafnie wyjaśnił w tym zakresie organ pracownia urbanistyczna, opracowująca projekt planu, wykonała koncepcję nowych terenów budowlanych oraz zarys układu komunikacyjnego w oparciu o analizy i wizję terenową, gdzie wykazano, że w ówcześnie obowiązującym mpzp na obecnej działce [...] zaplanowana była droga gminna 0128KG o szerokości 10 m. Aby obsłużyć tereny budowlane, które zaproponowano na terenie upraw spełniającym rolę pasma zieleni izolacyjnej, do zaplanowanej drogi [...] przyłączono nową prostopadłą do niej drogę. W ten sposób zaprojektowano zasadniczy przebieg układu komunikacyjnego dla tego terenu, tj. droga gminna [...] (wrysowana na miejsce obecnej w poprzednich planach drogi [...]) łącząca ulicę S. i S. oraz włączona do niej droga [...] obsługująca komunikacyjnie planowane tereny mieszkaniowe powstałe z terenów upraw polowych. Koncepcja zakładała przejście drogi [...] przez kilkanaście działek tak by zapewnić do nich dojazd. Należy podkreślić, że to właśnie dzięki wprowadzeniu drogi [...], można było zaproponować likwidację terenu upraw spełniających rolę pasma zieleni izolacyjnej [...]
Stanowisko takie należy w całości podzielić albowiem utworzenie na spornym terenie drogi publicznej oznaczonej symbolem [...] pozostaje prostą konsekwencją przekształcenia terenu upraw spełniającego rolę pasma zieleni izolacyjnej [...] na teren budowlany oraz koniecznością skomunikowania tego terenu oznaczonego na planie symbolem [...] z otoczeniem.
Beneficjentem takich zmian, tj. przekształcenia dotychczasowego terenu upraw spełniających rolę pasma zieleni izolacyjnej oznaczonych symbolem [...] w tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej pozostaje również skarżący S. B., albowiem w wyniku uchwalonego obecnie planu miejscowego cała działka nr [...] usytuowana jest w terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oznaczonej symbolem [...]
Z powyższego wynika, że konieczność wprowadzenia na tym terenie w 1992 r. drogi publicznej – drogi gminnej oznaczonej symbolem [...], jej utrzymywania w kolejnych aktach planistycznych oraz zastąpienia, obecnie uchwalonym planem miejscowym, tożsamą co do usytuowania i powierzchni, drogą publiczną oznaczoną symbolem [...] oraz utworzenia, nowej prostopadłej do niej drogi publicznej oznaczonej symbolem [...], jest prostą konsekwencją przekształcania terenów upraw polowych w tereny budowlane oraz koniecznością skomunikowania tego terenu z otoczeniem, w tym w szczególności poprzez bezpośrednie powiązanie go z ulicami S. i S.
Trafnie podniósł organ, że nieracjonalnym jest przyjęcie stanowiska, że działki budowlane dotychczas pełniące funkcję rolną, po wtórnych podziałach będą obsługiwane komunikacyjnie poprzez dotychczasowy układ komunikacyjny optymalny dla działalności związanej z produkcją rolną.
Jest to założenie oczywiście błędne.
Przekształcania gruntów rolnych z przeznaczeniem na cele mieszkaniowe, a więc ich urbanizacja, musi wiązać się z koniecznością rozbudowy dotychczas istniejącego układu drogowego oraz stworzeniem spójnego i bardziej rozbudowanego układu komunikacyjnego, zapewniającego obsługę komunikacyjną nieruchomości mieszkaniowych oraz możność elastycznego zagospodarowania i ewentualnego podziału działek przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe.
Oczywiste jest, że działki rolne, będące zazwyczaj nieruchomościami o dużej powierzchni, wymagają prostszego układu komunikacyjnego. Urbanizacja terenów rolnych, ich przekształcanie w tereny zabudowy mieszkaniowe i związany z tym proces wydzielania nowych działek, wiąże się z koniecznością stworzenia bardziej rozbudowanego systemu komunikacji.
Z tych też względów należy uznać, że przeznaczenie w zaskarżonym planie miejscowym części działek nr [...] i [...] pod tereny dróg publicznych klasy dojazdowej oznaczonych symbolami [...] i [...] pozostaje w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do celu uchwalenia przedmiotowego planu miejscowego, którym w tym zakresie pozostawało stworzenie na obszarze wyznaczonym ulicami S., Ż. i W., C. i S. we F. spójnego układu komunikacyjnego, zapewniającego obsługę komunikacyjną nieruchomości oraz możność elastycznego zagospodarowania i ewentualnego podziału działek na obszarze oznaczonym w planie symbolem [...] i [...]
Co więcej rozwiązanie takie służyło także stworzeniu, alternatywnej do istniejącej obecnie, możliwości dojazdu do nieruchomości usytuowanych przy ul. [...] drogą publiczną inną niż ulice Ż. i W. oraz C..
Zwrócić należy bowiem uwagę, że ulica [...] w jej północno-wschodniej części jest tzw. ulicą ślepą, albowiem kończy się przy terenach usytuowanego tam rodzinnego ogrodu działkowego.
Z terenu ulicy [...] można więc wyjechać tylko jedną drogą, a mianowicie ulicą Ż. i W., bądź do skrzyżowania ulic T., G.. M. i K., bądź do ulicy [...] i dalej do ulicy [...].
Takie rozwiązanie jest nie tylko niepraktyczne, ale wręcz niebezpieczne albowiem jakikolwiek większy wypadek drogowy na obszarze ulicy [...] lub ulicy Ż. i W. może całkowicie uniemożliwić dojazd i wyjazd z ulicy [...], w tym również przejazd służb ratunkowych.
Wprawdzie F. nie jest miastem, jednakże z uwagi na bezpośrednie sąsiedztwo Ś. oraz jedynego w województwie pasażerskiego portu lotniczego, jest to teren intensywnie się urbanizujący, o zabudowie wprawdzie jednorodzinnej, lecz zbliżonej do zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej miejskiej, a nie wiejskiej.
Z tego też względu za niezbędne uznać należy stworzenie na tym terenie, alternatywnej do istniejącej obecnie, możliwości dojazdu do nieruchomości usytuowanych przy ul. [...] drogą publiczną inną niż ulice Ż. i W. oraz C., a który to efekt w obecnie uchwalonym planie miejscowym osiągnięto przeznaczając części działki nr [...] pod tereny drogi publicznej klasy dojazdowej oznaczonej symbolem [...]
Takie rozwiązanie planistyczne jest nie tylko racjonalne, ale wręcz konieczne do stworzenia na tym terenie spójnego układu komunikacyjnego, zapewniającego obsługę komunikacyjną nieruchomości oraz możność elastycznego zagospodarowania i ewentualny podział działek na obszarze oznaczonym w planie symbolem [...] i [...]
Już pobieżna nawet analiza rysunków planu, na którym uwidoczniono usytuowanie budynków, wskazuje, że brak takiego spójnego i rozbudowanego układu komunikacyjnego spowodował, iż zabudowa na tym terenie skoncentrowała się w istocie w tzw. pierwszej linii zabudowy, a więc w bezpośredniej bliskości ulic S. i S.. Skoncentrowanie zabudowy wzdłuż ulic skutkuje też tym, że trudno jest wytyczyć drogę przelotową pomiędzy ulicami S. i S. bez ingerencji w już istniejącą zabudowę, w innym miejscu niż na obszarze przewidzianym pod drogę oznaczoną symbolem [...], a która na taki cel została przeznaczona już w latach dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku i która nadal z uwagi na takie właśnie jej przeznaczenie nadal pozostaje niezabudowana w żadnym stopniu.
Wbrew zarzutom obu skarg stwierdzić należy, że żaden z przedstawionych przez skarżących czterech wariantów alternatywnego przeprowadzenia drogi na tym terenie nie jest wariantem bardziej racjonalnym i lepiej uzasadnionym niż wariant przebiegu dróg publicznych przyjęty w zaskarżonych planie miejscowym.
Z twierdzeń organu, potwierdzonych wyjaśnieniami skarżących wynika, że żadna z działek, po których skarżący proponowali przebieg drogi w czterech wariantach alternatywnych, nie stanowi własności publicznej, lecz własność osób prywatnych (k.418 akt sądowych).
W istocie więc propozycja ta sprowadzała się do wskazania, że możliwe jest poprowadzenie takiej drogi, z tym, że nie po nieruchomościach stanowiących własność skarżących, lecz własność innych osób prywatnych.
Argument taki nie jest wystarczający do podważanie racjonalności wyboru dokonanego przez organ uchwałodawczy gminy.
Skarżący w swoich propozycjach ograniczyli się do wskazania nieruchomości, po których miałyby przebieg warianty alternatywne przebiegu drogi. Skarżący nie dokonali w żadnym stopniu analizy i oceny jak warianty te oddziaływałyby na już istniejącą na tym terenie zabudowę. Co więcej przebieg tych dróg skarżący przedstawili pojedynczą linią, co jest oczywiście niewystarczające już z tego powodu, że droga publiczną musi posiadać określoną szerokość.
Analizy takiej dokonał natomiast organ, który przy tym sporządził mapę obrazującą usytuowanie alternatywnych przebiegów drogi w wariantach zaproponowanych przez skarżących i ich oddziaływania na już istniejącą zabudowę, skoncentrowaną przy ulicach Szerokiej i Szkolnej (znajdująca się w aktach administracyjnych Mapa przedstawiająca kolizję zaproponowanych przez skarżącego alternatywnych wariantów drogi dojazdowej gminnej z istniejącym zagospodarowaniem terenu (podkład mpzp) stanowiąca dowód nr 14 do odpowiedzi na skargi).
Z analizy i sporządzonej mapy wynika, że propozycje skarżących w zakresie lokalizacji drogi gminnej publicznej kolidowały z istniejącą zabudową, rodząc potrzebę wypłaty odszkodowań za likwidowaną zabudowę. Taka sytuacja zaistniałaby przy wyborze wariantu nr I, gdzie zaszłaby potrzeba wyburzeń garażu oraz altany znajdujących się na działce nr [...]. Podobna sytuacja zachodzi przy wyborze wariantu nr III, gdzie wprowadzenie 8 metrowej drogi musiałoby spowodować wyburzenie garaży znajdujących się przy krawędzi ulicy [...], następnie kolizję z słupem energetycznym najwyższego napięcia, który należałoby albo zlikwidować (na co nie ma zgody zarządcy sieci - PGE) albo ominąć co z kolei powoduje zbytnie przybliżenie drogi do istniejącego domu mieszkalnego. Wariant nr II powodowałby powstanie drogi, która miałaby linię rozgraniczającą niemal po ścianie budynku zlokalizowanego na działce [...]. Zupełnie niemożliwym jest wprowadzenie drogi gminnej zaproponowanym przez skarżących wariantem nr IV określonym przez autora skargi jako cyt.: " którego zastosowanie wydaje się bardziej uzasadnione z uwagi na fakt, iż kształt oraz powierzchnia działki nr [...] wskazują, że została ona przeznaczona pod drogę dojazdową do sąsiadujących z nią działek". Szerokość wspomnianej działki to 3 metry, minimalna szerokość drogi gminnej w liniach rozgraniczających - 8 metrów. Ewentualne rozszerzenie wewnętrznej drogi dojazdowej [...] do normatywu drogi gminnej powoduje konieczność wyburzenia domu mieszkalnego oraz garażu na działce [...] lub budynku gospodarczego na działce [...] oraz domu mieszkalnego na działce [...]. Wójt Gminy M. wnikliwie przeanalizowała wszystkie propozycje zmian wniesione przez Skarżącego. Żaden z zaproponowanych wariantów przebiegu drogi nie był bezkolizyjny pod kątem ingerencji we własność prywatną. Ostatecznie przyjęto rozwiązania planistyczne rodzące najmniejsze skutki prawne.
Trafnie zatem skonstatował organ, że przedstawione przez skarżących cztery warianty przeprowadzenia drogi nie tylko ingerują w prawo własności osób fizycznych, ale przy tym czynią to w sposób bardziej istotny oraz mniej racjonalny niż rozwiązanie przyjęte w zaskarżonym planie miejscowym.
W kwestii tej wskazać należy, że na mapach internetowych jako droga przelotowa widnieje na tym obszarze ulica [...], bezpośrednio przy której usytuowana jest zresztą działka nr [...] stanowiąca własność skarżącego S. B.. Jak wyjaśnił to jednak na rozprawie przedstawiciel organu należąca do Gminy działka, na której usytuowana jest ta droga, ma jedynie 3 m, co oznacza, że nie jest to obszar, na którym może być utworzona droga publiczna (k.418v akt sądowych).
Jak wskazano już wyżej gminie przysługuje władztwo planistyczne, lecz z uprawnienia tego nie może korzystać w sposób dowolny. Władztwo to nie może być traktowane jako nieumotywowana ingerencja gminy w prawa właścicielskie. Ingerencja ta jest możliwa, ale musi też uwzględniać proporcjonalnie wyważony interes publiczny z uprawnieniami właścicielskimi.
Nawet, gdy ingerencja w prawa właścicielskie jest konieczna to należy przyjmować takie rozwiązania planistyczne, które w jak najmniejszym stopniu naruszają prawa właścicieli nieruchomości objętych planem.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w toku prowadzonej procedury planistycznej wynika, że organ zaproponował skarżącym B. i J. N. rozwiązanie kompromisowe polegające na modyfikacji przebiegu projektowanej drogi publicznej oznaczonej symbolem [...] w taki sposób, że usunięto połowę drogi [...] od strony zachodniej (mapa na k.216 akt sądowych).
Ostatecznie jednak organ nie zdecydował się na wprowadzenie takiego przebiegu drogi [...] motywując to sprzeciwem B. i J. N., którzy rozwiązanie takie uznali za nawet gorsze od poprzednich.
Stanowisko skarżących wydaje się tu nieracjonalne z uwagi na to, że kompromisowa propozycja organu była korzystna dla skarżących, albowiem lokowała przebieg drogi oznaczonej symbolem [...] jedynie we wschodniej części działki nr [...], objętej i tak już oddziaływaniem przebiegającej tam linii wysokiego napięcia, a uwalniając od tej drogi środkową i zachodnia część działki nr [...].
Powyższe nie ma jednak większego znaczenia w sprawie albowiem przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie uzależniają możności ustalenia przebiegu projektowanych dróg publicznych od zgody, czy też sprzeciwu, właścicieli nieruchomości, na których drogi te miałyby być sytuowane.
Organ, o ile taki wariant przebiegu drogi publicznej [...] uznawał za bardziej racjonalny i przy tym mniej dotkliwy dla przyszłego zagospodarowania pozostałej części działki nr [...], to powinien zrealizować go w uchwalanym planie miejscowym niezależnie od braku zgody skarżących.
W ocenie Sądu brak przyjęcia w planie miejscowym przebiegu drogi publicznej [...] według kompromisowej propozycji organu nie może świadczyć o naruszenie przez Gminę granic władztwa planistycznego przez przyjęcie rozwiązań nadmiernie ingerujących w uprawienia właścicielskie skarżących z tego podstawowego względu, że tylko wariant przyjęty w planie kształtujący drogę publiczną [...] jako drogę przelotową łączące ulicę Szeroką ze Szkolną uznać należy za rozwiązanie racjonalne i uzasadnione.
Jak wskazano już wyżej kompromisowa propozycja organu polegała na modyfikacji przebiegu projektowanej drogi publicznej oznaczonej symbolem [...] w taki sposób, że usunięto połowę drogi [...] od strony zachodniej. W takim ujęciu droga 6KDD, przestawała być drogą przelotową łączącą ulicę S. ze S. , a łączyła się jedynie z drogą [...], która byłą tzw. drogą ślepą, tj. nie łączyła się z żadnymi innymi drogami publicznymi.
Rozwiązanie takie należy uznać na nieracjonalne i nieuzasadnione.
Rozwiązanie takie niweczyło bowiem przyjętą już w latach dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku koncepcję stworzenia na tym obszarze drogi przelotowej łączącej ulicę S. ze S. , a która to koncepcja związane była właśnie z procesem przekształcenia przedmiotowego obszaru będącego pierwotnie terenami rolnymi w tereny budowlane.
Przy takim wariancie zaniechano by również stworzenia, alternatywnej do istniejącej obecnie, możliwości dojazdu do nieruchomości usytuowanych przy ul. [...] drogą publiczną inną niż ulice Ż. i W. oraz C..
Z tych też względów to przebieg drogi publicznej [...] przyjęty w planie miejscowym uznać należy nie tylko za najbardziej racjonalny, ale wręcz konieczny do stworzenia na tym terenie spójnego układu komunikacyjnego, zapewniającego obsługę komunikacyjną nieruchomości oraz możność elastycznego zagospodarowania i ewentualny podział działek na obszarze oznaczonym w planie symbolem [...] i [...], w tym również ze względu na konieczność stworzenia na tym terenie, alternatywnej do istniejącej obecnie, możliwości dojazdu do nieruchomości usytuowanych przy ul. [...] drogą publiczną inną niż ulice Ż. i W. oraz C..
Za nieuzasadnione uznać należy także zawarte w skargach B. i J. N. oraz S. B. zarzuty dotyczące nierównego traktowania skarżących.
Wbrew odmienny twierdzeniom skarżących zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje, by skarżący zostali potraktowani w sposób odmienny i bardziej dotkliwy niż właściciele pozostałych nieruchomości, po których w planie miejscowym wytyczono przebieg dróg publicznych oznaczonych symbolami [...] i [...]
Po pierwsze, jeżeli chodzi o teren przeznaczony w planie miejscowym pod drogę publiczną oznaczoną symbolem [...] to w równym stopniu został on wydzielony tak z działki B. i J. N. nr [...], jak i z nieruchomości sąsiednich, tj. działek nr [...], [...], [...] i [...].
Nie jest więc tak, że w uchwalonym planie miejscowym całość projektowanej drogi publicznej 6KDD usytuowano wyłącznie na działce B. i J. N. nr [...].
Także w przypadku drogi publicznej [...] nie została ona przewidziana jedynie na działkach skarżących nr [...] i [...], lecz również na pozostałych nieruchomościach sąsiadujących, usytuowanych w środkowej części obszaru oznaczonego na planie symbolem [...] Droga [...] ma taką samą szerokość (8 m) i taką samą linię zabudowy (5 m) tak na działkach skarżących, jak i działkach sąsiednich, w związku z czym uciążliwość dla skarżących nie jest większa niż dla właścicieli działek sąsiednich.
Za nietrafne uznać należy także zawarte w obu skargach zarzuty dotyczące nierównego traktowania stron wynikające z tego, że jedynie w przypadku działek skarżących droga publiczną [...] przechodzi nie po granicach zewnętrznych działek, lecz poprzez środek działki nr [...] oraz przez działkę nr [...].
Taki sposób wytyczenia przedmiotowej drogi publicznej oznaczonej symbolem [...] wynika bowiem nie z nierównego traktowania skarżących, lecz z przyjętej koncepcji tej drogi oraz powierzchni i przede wszystkim samego usytuowania działek nr [...] i [...], które położone są w centralnej części obszaru oznaczonego symbolem [...]
Jak już wskazywano celem powstania drogi publicznej oznaczonej symbolem [...] było stworzenia takiego układu komunikacyjnego, który zapewni obsługę komunikacyjną nieruchomości oraz możność elastycznego zagospodarowania i ewentualnego podziału działek na centralnym, środkowym obszarze oznaczonym w planie symbolem [...]
Skoro więc droga ta ma służyć obsłudze komunikacyjnej nieruchomości usytuowanych w środkowej części obszaru oznaczonego symbolem [...] to nie mogła ona zostać przeprowadzona po krawędziach obszaru [...], lecz musiała biec środkiem tego terenu.
Działka skarżących B. i J. N. nr [...] rozciąga się od ulicy [...] do ulicy [...]. W takiej sytuacji nie istniała więc w ogóle możliwość przeprowadzenia drogi po zewnętrznych granicach działki albowiem ze swej istoty droga [...] musiała biec środkiem obszaru oznaczonego symbolem [...]
Analogicznie również w przypadku działki nr [...], z uwagi na położenie i długość tej działki, nie istniała możliwość wytyczenia przebieg drogi [...] po granicach zewnętrznych działki nr [...].
Za nieuzasadnione uznać należy także zarzuty i twierdzenia skarżących B. i J. N., z których wynika, że przyjęte w planie miejscowym usytuowanie dróg oznaczonych symbolami [...] i przede wszystkim [...] doprowadziło do wyłączenia możliwości zagospodarowania wschodniej części działki nr [...] zgodnie z jej przeznaczeniem, tj. jako gruntów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową i usługową.
Brak możliwości zabudowania wschodniej części działki nr [...] wynika bowiem nie z faktu usytuowania, jedynie częściowo, na tym obszarze dróg publicznych oznaczonych symbolami [...], lecz z tego, że na tym obszarze usytuowano dwie linie elektroenergetyczne wysokich napięć, a mianowicie linię elektroenergetyczną 110kV ze strefami bezpieczeństwa oraz linię elektroenergetyczną 15kV ze strefami bezpieczeństwa.
Analiza rysunku planu jasno wskazuje, że przedmiotowe linie elektroenergetyczne wysokich napięć, a mianowicie linia elektroenergetyczną 110kV i 15kV wraz ze strefami bezpieczeństwa, prawie w całości pokrywają obszar wschodniej części działki nr [...] mieszczący się pomiędzy ulicą S. a drogą [...], co samo w sobie wyklucza jakąkolwiek możność zabudowy tego terenu.
Natomiast w przypadku działki skarżącego S. B. nr [...] to drogę [...] przesunięto pod strefę linii wysokiego napięcia, tak by w jak najmniejszym stopniu miała wpływ na zagospodarowanie działki skarżącego. W ten sposób pod linią wysokiego napięcia, a więc w terenie bez możliwości zabudowy znalazła się droga, zaś cała pozostała część działki [...] możliwa do zagospodarowania, została terenem mieszkaniowym jednorodzinnym. W zasadzie więc jedyne istotne ograniczenia dla działki nr [...] wiąże się z koniecznością zachowania linii zabudowy, co uznać należy za ograniczenie niewielkie w stosunku do korzyści związanych z zapewnieniem właściwej obsługi komunikacyjnej środkowego obszaru terenu [...]
Generalnie zauważyć należy również, że organ w trakcie trwającej procedury planistycznej zmodyfikował koncepcję projektu planu zmniejszając szerokość drogi [...] z 10 m do 8 m, co również ma istotny wpływ na zmniejszenie negatywnego oddziaływania tej drogi na nieruchomości skarżących.
Z tych też względów uznać należy, że w sprawie nie wykazano, by organ nie dochował tak rozumianej zasady proporcjonalności oraz przekroczył granice przysługującego mu władztwa planistycznego w zakresie, w jakim część stanowiących własność skarżących nieruchomości oznaczonych w ewidencji jako działki nr [...] i [...] przeznaczył pod tereny dróg publicznych klasy dojazdowej oznaczonych symbolami [...] i [...]
Przeciwnie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że organ przy uchwalaniu planu nie przekroczył granic przysługującego mu władztwa planistycznego, dochował zasadzie proporcjonalności oraz należycie wyważył interes publiczny z uprawnieniami właścicielskimi skarżących, nie ingerując nadmiernie w sferę praw skarżących.
Dokonana ingerencja w sferę prawa własności skarżących polegająca na przeznaczeniu części działek nr [...] i [...] pod tereny dróg publicznych klasy dojazdowej oznaczonych symbolami [...] pozostaje w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do celu uchwalenia przedmiotowego planu miejscowego, którym w tym zakresie pozostawało stworzenie na obszarze wyznaczonym ulicami S., Ż. i W., C. i S. we F. spójnego układu komunikacyjnego, zapewniającego obsługę komunikacyjną nieruchomości oraz możność elastycznego zagospodarowania i ewentualnego podziału działek na obszarze oznaczonym w planie symbolem [...] i [...], jak też stworzenie, alternatywnej do istniejącej obecnie, możliwości dojazdu do nieruchomości usytuowanych przy ul. [...] drogą publiczną inną niż ulice Ż. i W. oraz C..
Powyższe oznacza, że postawione w skargach B. i J. N. oraz S. B. zarzuty naruszenia przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, prawa budowlanego oraz Konstytucji RP uznać należy za nieuzasadnione.
Za nieuzasadniony uznać należy także zarzuty obu skarg dotyczące zaniechania sporządzenia uzasadnienia zaskarżonej uchwały.
Jak wynika z dokumentacji planistycznej projekt uchwały w sprawie uchwalenia planu miejscowego gminy M. w miejscowości F. wraz z uzasadnieniem do uchwały został przedłożony radnym wraz innymi projektami uchwał i materiałami na sesję w dniu 25 lipca 2024 r. Uzasadnienie, stanowiące immanentną część uchwały, zostało przekazane wraz z dokumentacją po uchwaleniu planu miejscowego Wojewodzie L. w celu badania legalności podjętej uchwały. Odpis uzasadnienia, po złożeniu stosowanych wniosków, został także doręczony pełnomocnikowi skarżących.
Uzasadnienie uchwały zostało więc sporządzone zgodnie z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, natomiast do takiego uzasadnienia nie można odnosić wymogów wynikających z art. 107 § 3 k.p.a. Elementem takiego uzasadnienie pozostaje także stanowiące załącznik do uchwały rozstrzygnięcie organu o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu planu wraz z uzasadnieniem, w których organ odniósł się do uwag zgłoszonych do skarżących (odpowiednio pozycje lp. 12 i 38 załącznika nr 2 do uchwały). Zawarte tam uzasadnienie stanowiska organu co do nieuwzględnienia uwag zgłoszonych przez skarżących jest rzeczowe i przekonywujące. Wreszcie stwierdzić należy, że ewentualne mankamenty uzasadnienia uchwały związane są z naruszeniami przepisów prawa procesowego, które mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, o ile mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie zaskarżonej uchwały, pomimo jego dość dużej ogólności, w powiązaniu z pozostała dokumentacją planistyczną, w pełni pozwala na zrekonstruowanie motywów działania organu oraz argumentacji przemawiającej za podjęciem zaskarżonego rozstrzygnięcia planistycznego wynikającego z uchwały, co wyklucza możność kwalifikowania takich uchybień jako uchybień istotnych w rozumieniu art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skarg, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargi oddalił.