II SA/LU 341/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2006-04-28
NSAAdministracyjneŚredniawsa
zasiłek rodzinnydodatek do zasiłkuświadczenia rodzinnekryterium dochodowepostępowanie administracyjnedoręczenie decyzjiupoważnienie organu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku, uznając postępowanie organów za prawidłowe.

Skarga dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji w sprawie przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w tym sposób doręczenia decyzji i wydanie jej przez dwa organy. Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły kryterium dochodowe, przyznały zasiłek i dodatek zgodnie z ustawą o świadczeniach rodzinnych, a także że postępowanie było zgodne z przepisami KPA, w tym dotyczące upoważnienia do wydania decyzji i sposobu jej doręczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym wydania decyzji przez dwa odrębne organy oraz sposobu doręczenia decyzji. Sąd, analizując sprawę, stwierdził, że organy administracji publicznej prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz Kodeksu postępowania administracyjnego. Uznano, że kryterium dochodowe zostało właściwie ustalone, a zasiłek rodzinny i dodatek przyznano zgodnie z prawem. Sąd odniósł się również do zarzutów proceduralnych, wskazując, że decyzja organu I instancji została wydana przez upoważniony organ, a sposób doręczenia decyzji nie stanowił podstawy do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Sąd podkreślił, że wykonanie decyzji administracyjnej nie jest sferą materialnoprawnych granic sprawy, a sposób wypłaty świadczeń nie podlega kontroli instancyjnej. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, taka konstrukcja jest zgodna z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych i Kodeksu postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

Ustawa o świadczeniach rodzinnych (art. 20 ust. 3) pozwala organowi właściwemu (wójtowi) na przeniesienie uprawnień do prowadzenia postępowania i wydawania decyzji na kierownika ośrodka pomocy społecznej. Decyzja organu I instancji zawierała wymagane elementy i została wydana przez upoważniony podmiot.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (23)

Główne

u.ś.r. art. 4 § ust. 1 i 2 pkt 1

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 14

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 5 § ust. 1

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 47 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 20 § ust. 3

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 104 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1 i 3

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.ś.r. art. 5 § ust. 3

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 3 § pkt 2

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 3 § pkt 1

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 26 § ust. 1

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 3 § pkt 10

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 32 § ust. 2

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

k.p.a. art. 35 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 36 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 19

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 20

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 108

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 163

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 130 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy prawidłowo ustaliły kryterium dochodowe. Przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatku było zgodne z ustawą. Decyzja organu I instancji została wydana przez upoważniony organ. Opóźnienie w doręczeniu decyzji nie miało wpływu na jej ważność, gdyż świadczenie zostało przyznane i wypłacone. Sposób wypłaty świadczeń nie jest objęty ochroną praw nabytych i nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji.

Odrzucone argumenty

Decyzja organu I instancji wydana została na niewłaściwej podstawie prawnej. Decyzje organów I i II instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów art. 107 § 1, art. 104 § 1 i art. 39 kpa. Naruszenie przepisów art. 35 § 1 i art. 36 § 1 i 2 kpa. Organ administracji nie określił sposobu doręczania przyznanego dodatku rodzinnego, co stanowi naruszenie przepisu art. 35 §1 kpa. Organ administracji nie nadał decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności (zarzut dotyczący art. 108 kpa). Decyzje naruszają przepis art. 107 § 1 kpa, przez to, że nie oznaczenia strony.

Godne uwagi sformułowania

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykonanie decyzji administracyjnej nie jest sferą, która miesiłaby się w materialnoprawnych granicach sprawy. Sposób wypłaty świadczeń rodzinnych nie stwarza sytuacji "praw nabytych", które podlegałyby ochronie prawnej. Pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w drodze decyzji, są decyzjami pomimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej w przepisie art. 107 § 1 kpa, jeśli tylko zawierają minimum elementów niezbędnych do zakwalifikowania ich, jako decyzji.

Skład orzekający

Grażyna Pawlos-Janusz

przewodniczący

Witold Falczyński

członek

Wojciech Kręcisz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów KPA dotyczących formy decyzji administracyjnej, upoważnienia organów do wydawania decyzji oraz kwestii doręczania i wypłaty świadczeń administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych i KPA z okresu orzekania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowych kwestii proceduralnych związanych z przyznawaniem świadczeń socjalnych, takich jak sposób doręczenia decyzji czy upoważnienie organu. Brak w niej nietypowych faktów czy przełomowych interpretacji prawnych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 341/06 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2006-04-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-04-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Grażyna Pawlos-Janusz /przewodniczący/
Witold Falczyński
Wojciech Kręcisz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 228 poz 2255
art. 47 ust. 1 pkt 1, art. 14, art. 20 ust. 3, art. 19, art. 20, art. 32 ust. 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 104 par. , art. 107 par. 1 i 3, art. 35, art. 36 par. 1 i 2, art. 130 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński,, Asesor WSA Wojciech Kręcisz (sprawozdawca), Protokolant Stażysta Anna Chmielewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. nr SKO.[...] wydaną na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zmianami), przepisu art. 4 ust. 1 i 2 pkt 1 oraz art. 14 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz.U. z 2003 r. Nr 228, poz. 2255 ze zmianami) po rozpatrzeniu odwołania A. M. od decyzji z dnia [...] sierpnia 2005 r. Nr OPS[...], wydanej z upoważnienia Wójta Gminy w sprawie przyznania zasiłku rodzinnego na córkę I. i dodatku do tego zasiłku z tytułu rozpoczęcia przez córkę roku szkolnego, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji skład orzekający SKO wskazał, iż wnioskiem z dnia 2 sierpnia 2005 r. A. M. wystąpił o przyznanie świadczeń rodzinnych na ośmioletnią córkę I.w postaci zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Organ I instancji przyznał wnioskodawcy zasiłek rodzinny na córkę w kwocie 43 zł miesięcznie na rok zasiłkowy od 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r. i dodatek do tego zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w kwocie 90 zł, jednorazowo, płatny we wrześniu 2005 r. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ I instancji podniósł, iż rodzina wnioskodawcy spełnia ustawowe kryteria, bowiem w 2004 r. jej dochód wyniósł 11.439,61 zł, a więc w przeliczeniu na jedną osobę stanowi to kwotę 317,76 zł miesięcznie. Ustawowe kryterium dochodowe wynosi zaś maksymalnie 504 zł na osobę, co prowadzi do wniosku, iż rodzina wnioskodawcy mieści się we wskazanym przedziale.
Od decyzji te odwołał się A. M. zarzucają, iż wydana ona została z rażącym naruszeniem przepisów o postępowaniu administracyjnym, przez to że wydały ją dwa odrębne organy, tj. wójt gminy i kierownik ośrodka pomocy społecznej, jak również i przez to, że została mu doręczona w dniu 31 października 2005 r. Niezależnie od tego podnosił on, iż skoro dotychczas zasiłek rodzinny otrzymywał on drogą pocztową, to w zakresie korzysta z ochrony w ramach praw nabytych.
Skład orzekający Samorządowego Kolegium Odwoławczego, rozpatrując odwołanie A. M. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniósł, iż jakkolwiek faktem jest, że decyzja organu I instancji została doręczona skarżącemu w dwa miesiące po jej wydaniu, to jednak z tego powodu nie poniósł on uszczerbku albowiem zasiłek rodzinny i dodatek do niego został mu przyznany od początku bieżącego roku zasiłkowego, tj. od 1 września 2005 r.
Niezależnie od tego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniesiono, iż w świetle ustawy o świadczeniach rodzinnych zasadniczym warunkiem nabycia uprawnień do wymienionych świadczeń rodzinnych jest spełnienie kryterium dochodowego. Maksymalna wysokość kryterium dochodowego określa przepis art. 5 ustawy stanowiąc, iż wynosi ono nie więcej niż 504 zł miesięcznie na jedną osobę w rodzinie. Kryterium dochodowe podwyższone do kwoty 583 zł obowiązuje w tych rodzinach, których członkiem jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, a od zasady tej ustawa przewiduje tylko jednej wyjątek, mianowicie prawo do świadczeń przysługuje też tym rodzinom, w których dochód całej rodziny w stosunku do kryterium dochodowego całej rodziny nie przekracza wysokości najniższego zasiłku rodzinnego – 43 zł – ale tylko w jednym roku zasiłkowym (art. 5 ust. 3 ustawy). Jak wskazano, dochody rodziny dla celów świadczeń rodzinnych w obecnym roku zasiłkowym oblicza się według dochodów osiąganych przez członków rodziny w roku 2004 (art. 3 pkt 2 ustawy), a katalog dochodów, jakie uwzględnia się dla celów świadczeń rodzinnych zawiera art. 3 pkt 1 ustawy. W tym kontekście wskazano, iż zasadnie organ I instancji ustalił, że w 2004 r. dochód rodziny skarżącego w skali miesiąca w przeliczeniu na jedną osobę wyniósł 317,76 zł.
W zakresie odnoszącym się do dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, wskazano iż w świetle przepisu art. 14 ustawy informacją wystarczającą do jego przyznania jest informacja zawarta we wniosku o uczęszczaniu dziecka do określonego typu szkoły, a informację taką zawiera wniosek złożony przez skarżącego.
W związku z tym, skład orzekający SKO przyjął, iż decyzja organu I instancji prawidłowo określa uprawnienie, jego charakter i wysokość, a także czas trwania uprawnienia. Zasiłek rodzinny przyznany bowiem został na cały rok zasiłkowy i w wysokości przewidzianej przepisami obowiązującego prawa, natomiast dodatek do tego zasiłku tytułu rozpoczęcia roku szkolnego przyznany został jednorazowo w kwocie 90 zł. W tym stanie rzeczy SKO uznało, iż zarzut skarżącego o niezgodności decyzji ze stanem rzeczywistym jest chybiony.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano również, iż nie jest trafny zarzut wydania decyzji przez dwa odrębne organy administracji publicznej. Decyzja wydana została bowiem przez jeden organ, tj. kierownika ośrodka pomocy społecznej, który działał z upoważnienia wójta gminy i jest to zgodne z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych. Jak podniesiono, świadczenia rodzinne przewidziane ustawą przyznaje tzw. "organ właściwy". W rozumieniu ustawy jest nim wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwego ze względu zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie rodzinne lub otrzymującej świadczenie rodzinne (art. 3 pkt 10 ustawy). Organ właściwy może jednak przenieść swoje uprawnienia do prowadzenia postępowania w sprawach świadczeń rodzinnych oraz do wydawania decyzji w tych sprawach. Podstawę prawną przeniesienia tych kompetencji stanowi przepis art. 20 ust. 3 ustawy. Upoważnienia do prowadzenia postępowania i wydawania decyzji organ właściwy może udzielić swojemu zastępcy, pracownikowi urzędu, kierownikowi ośrodka pomocy społecznej lub innej osobie na wniosek kierownika ośrodka pomocy społecznej.
Jak podniesiono, ponieważ z pieczęci na decyzji wyraźnie wynika, że organem upoważnionym przez organ właściwy (tj. przez Wójta Gminy ) jest Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej , to tym samym wbrew wywodom skarżącego decyzja ta nie narusza prawa. Została ona wydana przez podmiot legitymowany i jest zgodna z przepisem art. 20 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych i art. 19 oraz 20 kpa.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniesiono, iż również błędnie skarżący kwestionuje sposób wypłaty przyznanych świadczeń rodzinnych. Wykonanie decyzji administracyjnej nie jest sferą, która miesiłaby się w materialnoprawnych granicach sprawy, co oznacza, że wskazanie przez organ administracji sposobu korzystania z uprawnień przyznanych decyzją administracyjną nie podlega kontroli instancyjnej organu odwoławczego. Ustawa o świadczeniach rodzinnych reguluje jedynie termin wypłaty świadczeń – zasadniczo do ostatniego dnia miesiąca, za który przyznano świadczenie (art. 26 ust. 1 ustawy), ale przewiduje też wyjątki o tej zasady. Sposób wypłaty, czy w kasie, czy przelewem pocztowym lub bankowym, uzależniony jest od indywidualnych możliwości organu właściwego i świadczeniobiorcy i ustawa tych zagadnień nie normuje. Tym samym sposób wypłaty świadczeń rodzinnych nie stwarza sytuacji "praw nabytych", które podlegałyby ochronie prawnej. Jeżeli sposób wypłaty świadczeń, wskutek jego zmiany, staje się niedogodny dla świadczeniobiorcy, powinien on zwrócić się do wypłacającego i uzgodnić z nim optymalny sposób wypłaty.
Od tej decyzji odwołał się A. M. wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
Zaskarżonej decyzji zarzucał on wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa. W tym kontekście podnosił, iż: decyzja organu I instancji wydana została na niewłaściwej podstawie prawnej; decyzje organu I i II instancji wydane zostały z naruszeniem przepisu art. 107 § 1, art. 104 § 1 i art. 39 kpa, jak również, że naruszają przepisy art. 35 § 1 i art. 36 § 1 i 2 kpa. W żądaniu skargi skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak również decyzji ją poprzedzającej, jako niezgodnych z prawem, a także o wskazanie, iż przyznany zasiłek rodzinny powinien być doręczany na koszt Wójta Gminy . Uzasadniając swoje stanowisko skarżący wywodził, iż w związku z tym, ze organ administracji nie określił sposobu doręczania przyznanego dodatku rodzinnego, co stanowi naruszenie przepisu art. 35 §1 kpa, uznać należy, że nie załatwił on sprawy i nie powiadomił o przyczynach jej niezałatwienia. Według skarżącego, jakkolwiek do decyzji został dołączony harmonogram wypłat zasiłku, to jednak nie określa on terminów odbioru świadczenia, jak również miejsca jego wypłaty, jakkolwiek równocześnie skarżący przyznał, iż zasiłek rodzinny za miesiące wrzesień i października 2005 r. doręczone mu zostały "Pocztexem", co nakazuje przyjąć, że w tym zakresie sprawa została załatwiona. W tym względzie skarżący wywodził, iż doręczając we wskazany sposób zasiłek rodzinny za dwa miesiące organ ustalił sposób jego doręczania mimo tego, że sposobu tego nie określił w wydanej decyzji. Skarżący wywodził również, iż doręczenie jest nierozerwalnym trybem wykonania decyzji, co obrazował przykładem działania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. A. M. podnosił ponadto, iż właściwą podstawę prawną decyzji powinien być przepis art. 104 § 1 kpa, a nie przepis art. 108 i 163 kpa. Przywołując przepis art. 108 kpa, zdaniem skarżącego organ administracji uczynił błędnie, albowiem nie nadał decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Skarżący podnosił również, iż zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca naruszają przepis art. 107 § 1 kpa, przez to, że nie oznaczenia strony.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i w jej uzasadnieniu, ponownie szeroko ją przywołując, kwestionowało zasadność skargi i wnosiło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola zaskarżonej decyzji, jak również decyzji ją poprzedzającej, przeprowadzona zgodnie z zasadami wyrażonymi na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prowadzi do wniosku, iż decyzje te wydane zostały w sposób prawidłowy i brak jest jakichkolwiek podstaw uzasadniających wyeliminowanie ich z obrotu prawnego.
Ocena zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, w kontekście zarzutów formułowanych w skardze, musi uwzględniać treść przepisu art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W jego świetle, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przywołany przepis ma podstawowe znaczenie dla określenia zakresu kognicji Sądu. Prawem, a także obowiązkiem Sądu jest bowiem dokonanie oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji niezależnie od tego, czy dany konkretny zarzut został w skardze sformułowany. Oznacza to, iż Sąd nie jest związany i skrępowany sposobem sformułowania skargi, przywołanymi w niej argumentami, podnoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. Jest natomiast związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona. Tym samym granice rozpoznania skargi są z jednej strony wyznaczane przez kryterium legalności działań administracji publicznej, z drugiej zaś przez całokształt tylko prawnych aspektów i tylko tego stosunku administracyjno prawnego, który został objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia – w związku z tym, gdy zważyć na zakres kognicji Sądu, brak jest podstaw ku temu, iżby czyniąc zadość żądaniu skarżącego orzekać w przedmiocie "wskazania, że przyznany zasiłek rodzinny powinien być doręczany na koszt Wójta Gminy ".
W świetle powyższego orzekając w granicach sprawy, Sąd doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja wydana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze , jak również decyzja wydana z upoważnienia Wójta Gminy przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej , nie naruszają prawa i brak jest podstaw ku temu, aby wyeliminować je z obrotu prawnego. W przekonaniu Sądu, organy administracji publicznej orzekając w sprawie z wniosku A.M. procedowały w sposób czyniący zadość tak przepisom prawa materialnego – ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych- jak i przepisom o postępowaniu – ustawa kodeks postępowania administracyjnego. Brak jest więc podstaw, aby twierdzić, że zaskarżona decyzja, jak również decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa.
Kontrola zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, z punktu widzenia oceny ich materialnoprawnej podstawy prowadzi do wniosku, iż jest ona prawidłowa. O zasadności tego stanowiska przekonuje analiza przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Gdy skonfrontować je z ustaleniami stanu faktycznego poczynionymi w toku toczącego się postępowania administracyjnego, zasadnie należy stwierdzić, iż organy administracji publicznej czyniąc zadość żądaniu A. M. w prawidłowy sposób ustaliły konsekwencje prawne stosowania normy prawa materialnego. W tym kontekście podkreślić należy, iż tak jak zaakcentowano to w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, podstawowym warunkiem nabycia uprawnień do świadczeń rodzinnych jest spełnienie warunku kryterium dochodowego. Przepis art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, iż zasiłek rodzinny przysługuje osobom, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504 zł. Kryterium dochodowe podwyższone do kwoty 583 zł ma zaś zastosowanie do sytuacji tych rodzin, w których jej członkiem jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Zasadnie też, w tym kontekście odwołać się należy do przepisu art. 3 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w świetle którego "dochodem rodziny" w rozumieniu ustawy jest przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, co prowadzi do wniosku, iż w sprawie niniejszej jest to dochód za 2004 r. Z kolei, ustawowy katalog dochodów, jaki uwzględnia się dla celów świadczeń rodzinnych zawiera przepis art. 3 pkt 1 ustawy. Przepis art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych określa zaś wysokość miesięcznego zasiłku rodzinnego na kwotę 43 zł. W przekonaniu Sądu, konfrontując przywołane przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych z ustaleniami stanu faktycznego – ponad wszelką wątpliwość w toku postępowania ustalono, iż w 2004 r. dochód rodziny skarżącego w skali miesiąca w przeliczeniu na jedną osobę wyniósł 317,76 zł – stwierdzić należy, iż organy administracji publicznej orzekając w przedmiocie wniosku A. M. o przyznanie zasiłku rodzinnego prawidłowo ustaliły istnienie prawa do świadczenia rodzinnego w postaci zasiłku rodzinnego, jego wysokość oraz okres, na który został on ustalony i przyznany.
Żadnych zastrzeżeń Sądu, nie budzi również rozstrzygnięcie organów administracji publicznej, w zakresie odnoszącym się do dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Jak słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dostateczną podstawą faktyczną jego przyznania jest informacja wnioskodawcy o uczęszczaniu dziecka do określonego typu szkoły. Skoro informację tego rodzaju wniosek A. M. zawierał, zasadnie należało żądanie wnioskodawcy uwzględnić również i w tym zakresie. Stąd też, czyniąc zadość przepisowi art. 14 ustawy o świadczeniach rodzinnych skarżącemu przyznano dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego przez córkę I., jako świadczenie jednorazowe w kwocie 90 zł.
W przekonaniu Sądu, w świetle powyższego, brak jest więc jakichkolwiek podstaw, które nakazywałyby zakwestionować zaskarżoną decyzję, jak również decyzję ją poprzedzającą z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego.
Sąd nie znajduje również żadnych podwodów, dla których za zasadny uznać należałoby zarzut skarżącego, iż zaskarżona decyzja, jak również decyzja wydana z upoważnienia Wójta Gminy narusza przepisy postępowania.
Ponad wszelką wątpliwość, tak zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca wydane zostały przez właściwe, w rozumieniu przepisów obowiązującego prawa, organy administracji publicznej. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej , działając jako organ I instancji, działał z upoważnienia Wójta Gminy . Konstrukcja tego rodzaju jest zgodna z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych. Świadczenia rodzinne przyznaje, bowiem "organ właściwy", którym w rozumieniu ustawy jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwego ze względu zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie rodzinne lub otrzymującej świadczenie rodzinne (art. 3 pkt 10 ustawy). Na podstawie przepisu art. 20 ust. 3 ustawy może on jednak przenieść swoje uprawnienia do prowadzenia postępowania w sprawach świadczeń rodzinnych oraz do wydawania decyzji w tych sprawach. Pisemnego upoważnienia do prowadzenia postępowania i wydawania decyzji organ właściwy może udzielić swojemu zastępcy, pracownikowi urzędu, kierownikowi ośrodka pomocy społecznej lub innej osobie na wniosek kierownika ośrodka pomocy społecznej. Gdy w tym kontekście skonfrontować przepisy ustawy, jak trafnie podkreśla to w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO , z odciskiem pieczęci na decyzji organu I instancji, okazuje się wyraźnie, iż organem upoważnionym przez organ właściwy (tj. przez Wójta Gminy ) do wydania decyzji w I instancji był Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej . Z analizowanego punktu widzenia decyzja ta nie jest więc wadliwa i czyni zadość przepisowi art. 20 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z art. 19 oraz 20 kpa. Zawiera ona również prawidłowe wskazanie na Samorządowe Kolegium Odwoławcze, jako organ II instancji właściwy w sprawie. Skoro bowiem, jak wynika z przepisu art. 32 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w sprawach nieuregulowanych stosuje się przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, to w rozumieniu jego przepisu art. 17 pkt 1 samorządowe kolegia odwoławcze są organami wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego.
Według Sądu, nie są również zasadne zarzuty skarżącego, w zakresie, w którym odnoszą się one do podważania faktu rozstrzygnięcia w sposób prawem przewidziany sprawy z jego wniosku, a także kwestionowania prawnej konstrukcji zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.
Istota zagadnienia sprowadza się więc do kwestii zasad i trybu rozstrzygania sprawy w ogólnym postępowaniu administracyjnym. Wyrażona ona została w przepisie art. 104 § 1 kpa, w świetle którego organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji. Istota rzeczy wyraża się więc w tym, że organ administracji publicznej w wydawanym rozstrzygnięciu (decyzji) ustala konsekwencje stosowania normy prawa materialnego w stosunku do adresata decyzji na podstawie ustalonych faktów, co sprowadza się do przyznania stronie konkretnych uprawnień albo w ich odmowie lub też do nałożenia na stronę konkretnych obowiązków, względnie w umorzeniu postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
Z tak rozumianą istotą załatwiania (rozstrzygnięcia) sprawy administracyjnej koresponduje przepis art. 107 § 1 kpa, w zakresie w jakim określa obligatoryjne, formalne warunki decyzji administracyjnej. Z przepisu tego wynika, iż decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania decyzji, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, a także powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, podpis z podaniem imienia i nazwiska osoby upoważnionej do wydania decyzji. Jakkolwiek, jak wskazano, decyzja administracyjna powinna czynić zadość wszystkim wskazanym warunkom formalnym, to jednak jedynie część z nich kwalifikowana jest, jako istotna z punktu widzenia znaczenia dla bytu prawnego decyzji administracyjnej. Wskazane kryterium istotności, odwołujące się do wartościowania składników decyzji administracyjnej wskazanych w przepisie art. 107 § 1 kpa znajduje swoje odzwierciedlenie w linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku z dnia 20 lipca 1981 r., w sprawie sygn. akt SA 1163/81 (OSPiKA 1982, Nr 9-10, poz. 169) NSA stwierdził, iż pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w drodze decyzji, są decyzjami pomimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej w przepisie art. 107 § 1 kpa, jeśli tylko zawierają minimum elementów niezbędnych do zakwalifikowania ich, jako decyzji, a są nimi: oznaczenie organu administracji wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji publicznej. Również taka decyzja uznawana jest więc za dostatecznie jasny przejaw woli organu ograniczający się do elementów decydujących (istotnych) dla bytu decyzji administracyjnej i wywiera wszystkie skutki materialne i procesowe. W związku z tym, zasadnie za decyzję administracyjną uznać należy akt zawierający, co najmniej wyżej wskazane konstytutywne elementy struktury prawnej decyzji administracyjnej (por. również wyroki NSA z: 21 lutego 1994 r. w sprawie sygn. akt I SAB 54/93; 16 grudnia 1996 r. w sprawie sygn. akt SA/Ka 2218/95; 11 lutego 1998 r. w sprawie sygn. akt III SA 1067/96; a także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 lutego 1988 r. w sprawie sygn. akt III AZP 1/88).
W świetle powyższego brak jest więc jakikolwiek przekonujących podstaw i argumentów, które mogłyby uzasadniać stanowisko, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca są wadliwe. Wszak przecież, sprawa z wniosku skarżącego A. M. została rozstrzygnięta. Czyniąc zadość dyspozycji przepisu art. 104 § 1 kpa, organy administracji publicznej załatwiły sprawę skarżącego przez wydanie decyzji, które jak wyżej wskazano, ustaliły konsekwencje stosowania normy prawa materialnego – przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych - w stosunku do adresata decyzji na podstawie ustalonych faktów. Dowodem na zasadność tego stanowiska, jest ustalenia i przyznanie skarżącemu zasiłku rodzinnego oraz dodatku do tego zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego przez córkę I.. W kontekście wyżej przywołanych normatywnych obligatoryjnych elementów decyzji administracyjnej, w tym również elementów konstytutywnych jej struktury prawnej, gdy skonfrontować je z treścią, strukturą i konstrukcją zaskarżonej decyzji oraz decyzji wydanej z upoważnienia Wójta Gminy , brak jest jakichkolwiek podstaw, iżby wywodzić, że wydane one zostały z naruszeniem przepisu art. 107 § 1 i 3 kpa, tym samym również z naruszeniem przepisu art. 104 § 1 kpa.
W świetle wyżej przywołanych argumentów, ich oceny i wniosków z nich wypływających, w przekonaniu Sądu, za równie niezasadny i nietrafny uznać należy zarzut naruszenia przepisów art. 35 § 1 i 36 § 1 i 2 kpa. Jakkolwiek faktem jest, że decyzja organu I instancji z dnia 31 sierpnia 2005 r. doręczona została skarżącemu po upływie dwóch miesięcy od daty jej wydania, to jednak nie sposób wywodzić, iżby w związku z tym sprawa skarżącego nie została załatwiona - nota bene sam skarżący potwierdza fakt załatwienia jego sprawy stwierdzając, iż "zasiłek za wrzesień i październik 2005 roku Wójt doręczył [...] i za te miesiące sprawę załatwił".
W związku z tym, za również chybiony uznać należy zarzut wadliwego zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów art. 108 i 163 kpa. Nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności oznacza, iż decyzja wywołuje skutki prawne od chwili jej ogłoszenia lub doręczenia stronie, bądź od chwili nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Skoro więc organ administracji publicznej uczynił zadość żądaniu skarżącego ustalając i przyznając mu zasiłek rodzinny i dodatek do tego zasiłku, to zasadnie, zważywszy na treść szczegółowych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, rozstrzygnięciu temu nadał rygor natychmiastowej wykonalności, tworząc tym samym skarżącemu warunki do realizacji uprawnień z niej wynikających, tj. do otrzymywania co miesiąc zasiłku rodzinnego, co bez tego rodzaju rozstrzygnięcia nie byłoby przecież możliwe. Przepis art. 130 § 1 i 2 kpa stanowi bowiem, że przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu, a jego wniesienie wstrzymuje wykonanie decyzji, chyba że, jak wynika z pkt 1 § 3 art. 130 kpa, decyzji nadany został rygor natychmiastowej wykonalności. Odwołanie się w decyzji organu I instancji do przepisu art. 163 kpa również nie stanowi naruszenia przepisów o postępowaniu i jest konsekwencją szczegółowych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, o treści których skarżący został przecież poinformowany w pouczeniu zawartym w tej decyzji.
Jak należy sądzić z treści uzasadnienia skargi, zarzut skarżącego niezałatwienia jego sprawy koncentruje się w istocie rzeczy na zagadnieniu nierozstrzygnięcia w zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej kwestii sposobu doręczania, czy też sposobu wypłaty zasiłku rodzinnego, co zdaniem skarżącego jest ważne z punktu widzenia istoty załatwienia sprawy. W przekonaniu Sądu, wbrew wywodom i argumentacji skarżącego, podzielić należy stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Za słuszne uznać należy w tym względzie, iż zagadnienie wykonania decyzji administracyjnej nie jest sferą, która miesiłaby się w materialnoprawnych granicach sprawy. Według Sądu, brak jest podstaw, aby kwestionować rozstrzygnięcie organów administracji publicznej w zakresie, w jakim ustalając okres, na który przyznano zasiłek, jak również terminy jego wypłaty, odsyła ono do załączonego do decyzji harmonogramu wypłat zasiłku rodzinnego. Wskazana formuła nie sprzeciwia się bowiem przepisowi art. 26 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Reguluje on termin wypłaty świadczenia rodzinnego za dany miesiąc, zasadniczo do ostatniego dnia miesiąca, za który przyznano świadczenie. Sposób wypłaty, czy w kasie, czy przelewem pocztowym lub bankowym, nie jest przedmiotem prawnej reglamentacji ustawy o świadczeniach rodzinnych, ma charakter wtórny i determinowany jest indywidualnymi możliwościami organu właściwego i świadczeniobiorcy. W związku z tym, brak jest jakichkolwiek przekonujących argumentów, iżby w tego rodzaju technicznej kwestii odwoływać się, jak to czyni skarżący, do konstrukcji "praw nabytych", które podlegałyby ochronie prawnej. W tym względzie, za trafne uznać należy stanowisko SKO , że jeżeli sposób wypłaty świadczeń, wskutek jego zmiany, staje się niedogodny dla świadczeniobiorcy, powinien on zwrócić się do wypłacającego w tej sprawie i ustalić z nim optymalny sposób wypłaty przyznanego świadczenia. Wobec tego brak jest podstaw do przyjęcia, iż we wskazanym zakresie doszło do naruszenia przepisu art. 39 kpa. Reguluje on zagadnienie doręczania pism w ogólnym postępowaniu administracyjnym, nie zaś doręczania, czy też przekazywania albo wypłacania kwot pieniężnych.
W świetle wyżej przywołanych argumentów, ich oceny i wniosków z niej wypływających, brak jest więc jakichkolwiek podstaw przekonujących o zasadności zarzutów formułowanych w skardze. W przekonaniu Sądu, orzekając w sprawie organy administracji publicznej procedowały w sposób prawidłowy, zgodny tak z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych, jak również przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Tym samym wbrew stanowisku skarżącego nie sposób uczynić zadość jego żądaniu i wyeliminować zaskarżoną decyzję, jak również decyzję ją poprzedzającą z obrotu prawnego.
Nie znajdując również innych podstaw, które w rozumieniu przepisu art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej z obrotu prawnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI