II SA/Lu 327/22

II SA/Lu 327/22 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2022-10-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Bogusław Wiśniewski
Brygida Myszyńska-Guziur /sprawozdawca/
Joanna Cylc-Malec /przewodniczący/
Symbol z opisem
6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Hasła tematyczne
Czystość i porządek
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 135, art. 145, art. 200, art. 205
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 77, art. 80, art. 8, art. 11, art. 107, art. 156
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1439
art. 5 ust. 1 pkt 2, art. 5 ust. 7, art. 2 ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur (sprawozdawca) Protokolant Referent Justyna Kłosowska-Pietrynko po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2022 r. sprawy ze skargi P. G. i E. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 7 marca 2022 r. nr SKO.41/1131/OD/2022 w przedmiocie nakazania przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacji sanitarnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta Lublin z dnia 25 stycznia 2022 r. nr OŚ-OW-I.6324.63/2021 II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie na rzecz P. G. i E. G. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
E. G. i P. G. (dalej jako "strona", "skarżący"), wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 7 marca 2022 r. w przedmiocie nakazania przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacji sanitarnej.
Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Zawiadomieniem z dnia 25 listopada 2021 r. Prezydent Miasta Lublin poinformowała E. K., K. K., E. G., P. G. oraz W. G. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego
w przedmiocie zobowiązania do przyłączenia do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej nieruchomości stanowiącej działkę o nr ewid. [...], obr. [...] - S. S., ark. [...], położonej przy ul. [...] w L..
W toku postępowania ustalono, że właścicielami nieruchomości są E. K. oraz K. K., którzy oświadczyli, że nie zgadzają się na obciążenie ich kosztami przyłączenia do instalacji kanalizacji sanitarnej. Wskazali, że nigdy nie mogli użytkować tej działki. Nabyli nieruchomość z lokatorami, którzy są użytkownikami działki od 27 lat. Organ I instancji ustalił także, że na nieruchomości zameldowane są 4 osoby: P. G., E. G., W. G. oraz niepełnoletnia W. G.. Na podstawie deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi złożonymi przez E. G. ustalono, że nieruchomość zamieszkiwana jest przez 3 osoby. Prezydent zwrócił się także do Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w L. Sp. z o.o. o udzielenie informacji dotyczącej możliwości przyłączenia ww. nieruchomości do miejskiej sieci kanalizacji sanitarnej. W odpowiedzi uzyskano informację, że istnieje możliwość przyłączenia posesji zlokalizowanej przy ul. [...] a w L. do miejskiej sieci kanalizacji sanitarnej poprzez wykonanie odgałęzienia do granicy ww. nieruchomości.
Z uwagi na możliwości przyłączenia ww. nieruchomości do miejskiej sieci kanalizacji sanitarnej oraz braku na wskazanej nieruchomości urządzeń w postaci przydomowej oczyszczalni ścieków spełniającej wymagania określone w przepisach odrębnych, Prezydent Miasta L. decyzją z dnia 25 stycznia 2022 r. nakazał E. K., K. K., E. G. i P. G. przyłączenie nieruchomości stanowiącej działkę o nr ewid. [...], obr. [...] - S. S., ark. 13, położonej przy ul. [...] w L. do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli E. G. i P. G. podnosząc, że postępowaniu nie ustalono czy istnieje realna możliwość podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacji sanitarnej. Wskazali, że nieruchomość posiada niejednolitą powierzchnię, która w ich ocenie uniemożliwia wykonanie przyłącza, gdyż jest to nieopłacalne ekonomicznie. Istnieje także poważne ryzyko, że nie możliwym będzie zachowanie odpowiednich spadków z uwagi na występujące różnice
w poziomach. Ponadto nieznana jest także lokalizacja studzienki, a informacja udzielona przez MPWiK jest niezwykle powierzchowna zdaniem skarżących, i nie wskazuje warunków technicznych wykonania przyłącza ani możliwości technicznych. Skarżący podnieśli również, że organ I instancji bezzasadnie uznał ich za strony postępowania. Wskazali, że toczy się postępowanie o ich eksmisję z nieruchomości zainicjowane przez właścicieli. Skarżący podkreślili, że nie są właścicielami nieruchomości i nie jest wiadomym jak długo będą mieli możliwość zamieszkiwania na niej, a wykonanie przedmiotowego przyłącza spowoduje wzrost wartości nieruchomości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 7 marca 2022 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że w świetle art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (DZ.U. z 2021 r. poz. 888 ze zm. – dalej jako "u.c.p.g.") jeżeli istnieje sieć kanalizacyjna w otoczeniu nieruchomości oraz istnieje techniczna możliwość przyłączenia nieruchomości do tej sieci, to istnieje obowiązek przyłączenia nieruchomości. Należy zauważyć, że takie okoliczności jak względy ekonomiczne i wysokość kosztów wykonania przyłącza
z uwagi na jego długość, wynikającą z powierzchni nieruchomości i usytuowania budynku, czy nawet miejsca wpięcia w znacznej odległości od sieci doprowadzonej jedynie do granicy nieruchomości, nie stanowią okoliczności, które mogłyby podważyć ten obowiązek. Kwestia technicznego wykonania przyłączenia ustalana jest
w warunkach technicznych wydawanych przez przedsiębiorstwo wodociągowo -kanalizacyjne. Jedynie wówczas, gdy sieć kanalizacyjna nie istnieje i jej budowa jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wówczas właściciel nieruchomości ma możliwość wyboru, czy wyposaży nieruchomość w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych, czy też w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych. Przewidziane przez ustawodawcę rozwiązania mają charakter równorzędny.
Organ odwoławczy wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego przez organ I instancji wynika, iż Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji
w L. stworzyło warunki do przyłączenia przedmiotowej nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, bowiem odpowiednie elementy infrastruktury kanalizacyjnej zlokalizowane są w pasie drogowym drogi publicznej przy granicy działki [...]. W dniu 4 listopada 2020 r. MPWiK wydał warunki techniczne realizacji przyłącza kanalizacji sanitarnej dla przedmiotowej działki nr [...] Dotychczas jednak właściciele nieruchomości nie zrealizowali budowy przyłącza. Z akt sprawy wynika również, że nieruchomość nie jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków. W opinii Kolegium w sprawie niniejszej organ I instancji ustalił wszelkie okoliczności niezbędne do wydania przedmiotowej decyzji.
Nie budzi wątpliwości zdaniem Kolegium, iż stroną postępowania prowadzonego na podstawie art. 5 ust. 1 i 7 u.c.p.g. jest właściciel nieruchomości, której dotyczy prowadzone postępowanie tj. nieprzyłączonej do sieci kanalizacyjnej, niewyposażonej
w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych. Jednocześnie art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. definiuje pojęcie właściciela nie ograniczając go jedynie do podmiotu, któremu do nieruchomości przysługuje prawo własności, ale również wskazując, że w rozumieniu ustawy właścicielem są także współwłaściciele, użytkownicy wieczyści oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. Kolegium wskazało, że bezsprzecznie w dacie wydawania decyzji organu I instancji, jak i w dacie orzekania przez organ odwoławczy podmiotom, które w świetle obowiązujących przepisów posiadają status stron postępowania byli skarżący oraz osoby, których tytuł do nieruchomości ujawniony jest w księdze wieczystej dla niej urządzonej.
W skardze do tut. Sądu skarżący zarzucili naruszenie:
przepisów postępowania tj.:
- art. 7 ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, z późn. zm.) zwanej dalej "k.p.a.", art. 77 § 1 k.p.a. oraz 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie i nie odniesienie się zarówno pod względem faktycznym jak i prawnym do technicznych, a nie tylko teoretycznych, możliwości podłączenia się przez skarżących do sieci kanalizacyjnej, z uwagi na różnice w poziomach pomiędzy drogą a nieruchomością, w szczególności poprzez uznanie, iż zlokalizowanie elementów infrastruktury kanalizacyjnej w pasie drogowym drogi publicznej przy granicy z nieruchomością przesądza o stworzeniu warunków do przyłączenia nieruchomości do sieci, w sytuacji gdy organ całkowicie pominął kwestię istotnej różnicy poziomów pomiędzy drogą publiczną a nieruchomością;
- art. 10 § 1, art. 73 § 1, art. 79a § 2 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez pozbawienie skarżących prawa czynnego udziału w postępowaniu, niezawiadomienie skarżących co do możliwości zaznajomienia się z aktami sprawy, pozbawienie prawa wypowiedzenia się co do zebranych materiałów oraz zgłoszonych żądań, jak również wglądu w akta sprawy przed zakończeniem postępowania przed organem drugiej instancji;
- art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a poprzez brak ustosunkowania się organu odwoławczego do zarzutów odwołania, błędne uzasadnienie decyzji w szczególności co do uznania skarżących za stronę postępowania, brak jakiegokolwiek odniesienia się do podnoszonego faktu dotyczącego toczącego się odrębnego postępowania cywilnego
o eksmisje skarżących oraz brakiem przedstawienia argumentacji dlaczego okoliczność toczącego się odrębnego postępowania nie wpływa na nadanie skarżącym przymiotu strony;
2. przepisów prawa materialnego tj.:
- art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu skarżących za właścicieli nieruchomości w rozumieniu niniejszej ustawy, nałożenie na skarżących obowiązku przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej,
w sytuacji kiedy nałożenie takiego obowiązku jawi się jako niecelowe i sprzeczne
z interesem obywateli, w obliczu toczącego się odrębnego postępowania cywilnego;
- art. 5 ust. 1 pkt 2, ust. 6 i ust. 7 u.c.p.g., które miało wpływ na wynik sprawy poprzez błędną wykładnię, zakładającą, że sam fakt istnienia sieci kanalizacyjnej w pobliżu nieruchomości oraz wskazanie przez przedsiębiorstwo wodno - kanalizacyjne, iż istnieje techniczna możliwość podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, wyczerpuje przesłanki ww. przepisu i jest wystarczające do nałożenia na skarżących obowiązku podłączenia nieruchomości do sieci;
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji i nieprawidłowe orzeczenie co do istoty sprawy z naruszeniem przepisów prawa materialnego jak również prawa procesowego.
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji
W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., że postępowanie zainicjowane przez małżonków K., którzy domagają się eksmisji skarżących z nieruchomości toczyło się w Sądzie Rejonowym Lublin- Zachód w Lublinie VIII Wydział Cywilny sygn. akt: I C 906/21. Aktualnie postępowanie w I instancji zostało zakończone. Sąd rozstrzygający wydal wyrok nakazujący skarżącym opuszczenie zajmowanej nieruchomości, która stanowi własność małżeństwa K. Powyższy wyrok nie jest prawomocny, a sprawa swój finał będzie mieć w Sądzie Okręgowym. Zatem nie ulega wątpliwości, zdaniem skarżących, że prowadzona sprawa cywilna będzie miała istotny wpływ na postępowanie administracyjne, w związku z czym nie należy jej pomijać przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy. W przypadku zbyt wczesnego nałożenia na skarżących obowiązku przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, okazać się może, że po prawomocnym zakończeniu postępowania sygn. akt: I C 906/21, będą oni zmuszeni do opuszczenia nieruchomości, na którą wcześniej dokonali nakładu w postaci przyłączenia. Zdaniem skarżących nałożenie na skarżących obowiązku przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej oraz ponoszenie związanych z tym kosztów jawić się będzie jako rażąco niesprawiedliwe i sprzeczne z zasadami współżycia społecznego w obliczu wielce prawdopodobnego orzeczenia wobec nich eksmisji z nieruchomości należącej do małżonków K..
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Przeprowadzona przez Sąd, w tych graniach, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 p.p.s.a - poprzedzającej ją decyzji wydanej
w pierwszej instancji wykazała, że akty te zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa procesowego i materialnego w stopniu uzasadniającym ich uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a.
Materialną podstawę prawną rozstrzygnięcia podjętego w tym przedmiocie stanowiły przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, która określa m.in. zadania gminy oraz obowiązki właścicieli nieruchomości, dotyczące utrzymania czystości i porządku (art. 1 pkt 1 ustawy).
Obowiązek przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej określony został wprost w art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g., zgodnie z którym właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych.
Z przepisu tego wynika, że obowiązek przyłączenia do sieci kanalizacyjnej ma charakter powszechny i obciąża właścicieli nieruchomości wówczas, gdy taka sieć istnieje. Zwolnienie z tego obowiązku jest możliwe jedynie wówczas, gdy nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków. Zgodnie zaś z art. 5 ust. 7 u.c.p.g. w przypadku stwierdzenia niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1-4, wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję nakazującą wykonanie obowiązku.
Sposób sformułowania art. 5 ust. 7 u.c.p.g. wskazuje, że decyzja ta nie ma charakteru uznaniowego, co oznacza brak tzw. luzu decyzyjnego organów orzekających w tej kategorii spraw. Wystąpienie w sprawie okoliczności, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. i brak przeciwwskazań do wydania nakazu związanego z wyposażeniem nieruchomości w przydomową oczyszczalnię ścieków oznacza, że na organie ciąży ustawowy obowiązek wydania nakazu przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej.
Wydanie na podstawie art. 5 ust. 7 u.c.p.g. decyzji o nakazie wykonania omawianego obowiązku wymaga jednak dokonania uprzednich ustaleń co do istnienia przesłanek obligujących właściciela do przyłączenia nieruchomości do sieci, tj. istnienia takiej sieci, możliwości przyłączenia do niej nieruchomości, braku wyposażenia nieruchomości w przydomową oczyszczalnię ścieków oraz braku zrealizowania przez właścicieli nieruchomości obowiązku przyłączenia. Przesłanki te muszą zaistnieć kumulatywnie, a organ administracji publicznej winien ich zaistnienie zbadać i w razie wydania decyzji nakazującej wykonanie obowiązku, wykazać w uzasadnieniu.
Wyjaśnić w tym miejscu należy, że ustalenia faktyczne w zakresie wskazanych okoliczności powinny być dokonane z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego określonych w k.p.a. Zgodnie z ogólną zasadą prawdy obiektywnej określoną w art. 7 k.p.a. organy administracji, w toku prowadzonego postępowania, powinny podejmować z urzędu lub na wniosek strony wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakłada z kolei na organy obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, który zgodnie z art. 80 k.p.a. w całości powinien być podstawą dokonywanej przez organ oceny. W myśl zasady ustalonej w art. 8 k.p.a. organy administracji zobowiązane są prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, co wyraża się m.in. w podejmowaniu czynności zmierzających do dokonania wyczerpującej oceny w tym, w zakresie postępowania odwoławczego, także w odniesieniu do okoliczności powoływanych w odwołaniu. Zasada ta wiąże się z zasadą przekonywania sformułowaną w art. 11 k.p.a., zgodnie
z którą organy powinny wyjaśniać zasadność przesłanek, jakimi kierują się przy załatwieniu sprawy. Natomiast uzasadnienie decyzji powinno odpowiadać wymogom
z art. 107 § 3 k.p.a.
W świetle powyższego, dokonując oceny legalności zapadłych decyzji, Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie postępowanie wyjaśniające nie zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący, a decyzje organu pierwszej i drugiej instancji wydane zostały z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W przedmiotowej sprawie nieruchomość posiada jedynie bezodpływowy zbiornik na nieczystości ciekłe i nie jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków. Zgromadzona w aktach sprawy dokumentacja (warunki techniczne przyłączenia do sieci kanalizacji sanitarnej k. 28 akt admin. organu I instancji) potwierdza fakt istnienia sieci kanalizacji sanitarnej zrealizowanej i wykonania odgałęzienia do granicy działki. Organy ustaliły ponadto, że skarżący nie dokonali podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. Z przedłożonych akt sprawy, w tym z uzasadnień kontrolowanych decyzji nie wynika jednak, czy istotnie istnieje realna, a nie tylko teoretyczna, możliwość przyłączenia do sieci przedmiotowej nieruchomości na co zwracali uwagę skarżący.
Podkreślić należy, że każda decyzja nakładająca obowiązek musi być wykonalna z punktu widzenia przepisów prawa oraz istniejących obiektywnie okoliczności faktycznych. Wydanie decyzji w sytuacji, gdy istnieją okoliczności uniemożliwiające jej wykonania powoduje z kolei wadliwość kwalifikowaną skutkującą stwierdzeniem jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.
Zgodzić należy się z organami, że omawiany obowiązek, w razie zaistnienia przesłanek ustawowych, ma charakter bezwzględny i zarówno warunki związane
z lokalizacją przyłącza i jego długości, ani też warunki ekonomiczne związane
z kosztami przyłączenia, które to okoliczności wskazują skarżący, nie mają wpływu na jego wykonanie. Dostrzec jednak należy, że skarżący zarówno w odwołaniu, jak
i w skardze do Sądu poddawali w wątpliwość faktyczną możliwość podłączenie nieruchomości do sieci kanalizacji sanitarnej wskazując na techniczne trudności
i związane z brakiem odpowiednich spadków. Z przedłożonych akt administracyjnych nie wynika czy realizacja obowiązku przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacji sanitarnej istotnie może nastąpić w wyniku wykonania przyłącza na terenie nieruchomości, tj. wykonania przewodu łączącego wewnętrzną instalację kanalizacji z siecią na granicy z nieruchomością. Organy orzekające w sprawie nie przeprowadziły w tym zakresie żadnego postępowania wyjaśniającego oraz brak jest ustaleń i rozważań w tym przedmiocie.
Dodatkowo wskazać należy, że adresatami obowiązku określonego w art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. są właściciele nieruchomości, którymi – w rozumieniu ustawy – są nie tylko podmioty, którym przysługuje prawo własności nieruchomości (właściciele, współwłaściciele), ale również użytkownicy wieczyści oraz jednostki organizacyjne
i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością (art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g.). Pojęcie właściciela nieruchomości w rozumieniu ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach obejmuje również podmiot władający nieruchomością. Pojęcie władania nieruchomością oznacza posiadanie nieruchomości. Dlatego też osobą władającą nieruchomością jest zarówno posiadacz samoistny nieruchomości, jak i posiadacz zależny (użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą). Określenie w ustawie tak szerokiego kręgu podmiotów zobowiązanych prowadzi do wniosku, że zamiarem ustawodawcy było objęcie przepisami tej ustawy wszystkich podmiotów mających jakiekolwiek uprawnienia do władania nieruchomością lub chociażby tylko faktycznie posiadające nieruchomość, tak, by w jak najszerszym zakresie zagwarantować wykonanie obowiązków związanych
z utrzymaniem czystości i porządku. Formuła użyta w art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. budzi jednak uzasadnione wątpliwości zarówno w doktrynie, jak i w praktyce. Żaden przepis ustawy nie określa, na rzecz którego z tych podmiotów należy nakładać konkretne obowiązki przewidziane w tej ustawie. Sama ustawa nie wprowadza również solidarnej odpowiedzialności osób uznanych w art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. za właścicieli nieruchomości. W sytuacji, gdy językowa wykładnia przepisów prawa nie daje racjonalnych, jednoznacznych rezultatów, należy sięgnąć do wykładni celowościowej. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 30 listopada 2018 r., sygn.. akt II SA/Lu 674/18 publ. CBOSA).
Wynik tego rodzaju wykładni nie pozwala zignorować okoliczności toczącego się postępowania o eksmisję skarżących ze spornej nieruchomości. Powyższy fakt podnoszony był w odwołaniu. W momencie wniesienia skargi do tut. Sądu w obrocie prawnym istniał wyrok Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie, sygn.. akt I C 906/21 nakazujący skarżącym opuszczenie zajmowanej nieruchomości, będącej własnością małżonków K.. Jak oświadczył pełnomocnik skarżących na rozprawie przed tut. Sądem w dniu 20 października 2022 r. wyrok ten jest prawomocny. W świetle powyższych okoliczności należy rozważyć celowość nałożenia na skarżących obowiązku przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacji sanitarnej w sytuacji kiedy orzeczona wobec nich została eksmisja ze spornej nieruchomości.
Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyżej powołanym wyroku w sprawach dotyczących obowiązków związanych z utrzymaniem czystości
i porządku w gminie krąg adresatów tych obowiązków musi być określany przez organ szczególnie starannie, z uwzględnieniem wszystkich okoliczności faktycznych
i prawnych sprawy. Jest to istotne w obliczu bardzo szerokiej ustawowej definicji "właściciela" nieruchomości i braku wprowadzenia zasady odpowiedzialności solidarnej.
Wskazane uchybienia miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Konsekwencją niepełnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego jest też wadliwe zastosowanie przepisu art. 5 ust. 7 u.c.p.g. Tylko bowiem do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego możliwe jest zastosowanie właściwej normy prawa materialnego (jego subsumcja). Organy obu instancji przedwcześnie ustaliły istnienie wobec skarżących obowiązku z art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g.
W tej sytuacji zaistniały podstawy do uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji, jak
i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na ich wysokość składa się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł, wynikające z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.) wraz z opłatą skarbową w wysokości 17 zł.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ pierwszej instancji weźmie pod uwagę dokonaną przez Sąd ocenę prawną i zbada istnienie przesłanek do zastosowania art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g., wobec skarżących.