II SA/LU 323/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2006-05-16
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlananakaz rozbiórkipozwolenie na budowęlegalizacja budowywarunki zabudowyplan zagospodarowania przestrzennegonadzór budowlanynieruchomości

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę M. K. na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie dobudowanego tarasu, uznając brak możliwości jego legalizacji.

Skarżąca M. K. wniosła skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę dobudowanego do budynku mieszkalnego tarasu. Zarzucała błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenie jej prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, uznając, że samowolna budowa tarasu wymagała pozwolenia na budowę, a jego legalizacja była niemożliwa ze względu na brak obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego i wydanie decyzji o warunkach zabudowy po wszczęciu postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę M. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie dobudowanej części budynku mieszkalnego w postaci murowanego tarasu z zadaszeniem. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące błędnych ustaleń faktycznych, braku zawiadomienia o czynnościach procesowych i braku zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu. Kwestionowała również zasadność nakazu rozbiórki, wskazując na potrzebę analizy wykonalności technicznej oraz konstytucyjną zasadę ochrony prawa własności. Sąd uznał skargę za niezasadną. Stwierdził, że budowa tarasu wymagała pozwolenia na budowę, którego nie uzyskano, a sankcja w postaci nakazu rozbiórki (art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego) była uzasadniona. Podkreślił, że legalizacja obiektu była niemożliwa, ponieważ Gmina nie posiadała obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, a decyzja o warunkach zabudowy została wydana po wszczęciu postępowania w sprawie samowoli budowlanej i nie była ostateczna w dniu wszczęcia tego postępowania. Sąd odniósł się również do zarzutów proceduralnych, wskazując na prawidłowe zawiadomienia i możliwość czynnego udziału skarżącej w postępowaniu, co potwierdziły podpisy protokołów i brak skorzystania z przysługujących jej uprawnień. Sąd powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego uzasadniający surowość przepisów dotyczących samowoli budowlanej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, samowolnie wybudowany obiekt budowlany, który wymagał pozwolenia na budowę i nie może zostać zalegalizowany zgodnie z przepisami Prawa budowlanego, podlega nakazowi rozbiórki.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że budowa tarasu wymagała pozwolenia na budowę, którego nie uzyskano. Legalizacja była niemożliwa z powodu braku planu zagospodarowania przestrzennego i wydania decyzji o warunkach zabudowy po wszczęciu postępowania w sprawie samowoli budowlanej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.p.b. art. 28 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.

u.p.b. art. 48 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeżeli nie stwierdzi naruszenia prawa.

Pomocnicze

u.p.b. art. 3 § pkt 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Definicja robót budowlanych obejmuje budowę, prace polegające na montażu, modernizacji, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego.

u.p.b. art. 48 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Legalizacja samowoli budowlanej jest możliwa, jeśli budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu miejscowego.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 16 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja decyzji ostatecznej.

p.p.s.a. art. 61 § § 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji traci moc z dniem wydania wyroku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Samowolna budowa tarasu wymagała pozwolenia na budowę. Legalizacja samowolnie wybudowanego tarasu była niemożliwa z powodu braku planu zagospodarowania przestrzennego i nieostatecznej decyzji o warunkach zabudowy w dniu wszczęcia postępowania. Skarżącej zapewniono czynny udział w postępowaniu.

Odrzucone argumenty

Organy dokonały błędnych ustaleń faktycznych. Nie zapewniono skarżącej czynnego udziału w postępowaniu. Organ powinien dążyć do legalizacji budowy, kierując się zasadą ochrony prawa własności. Należy wziąć pod uwagę wykonalność techniczną decyzji o rozbiórce.

Godne uwagi sformułowania

Zasadą jest, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Naruszenie przepisu art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, uzasadnia wydanie nakazu rozbiórki w trybie art. 48 ust. 1. Decyzja o warunkach zabudowy nie była decyzją ostateczną w dniu kiedy wszczęto postępowanie w sprawie samowoli budowlanej, stąd też nie było możliwości zalegalizowania wykonanej inwestycji. Przyjęta w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego metoda zapobiegania i likwidowania samowoli budowlanej jest wprawdzie surowa i nacechowana dużym automatyzmem, ale nie wykracza poza normy konstytucyjne, a wyłącznym celem jej zastosowania jest usunięcie skutków wywołanych naruszeniem prawa budowlanego.

Skład orzekający

Jerzy Drwal

sprawozdawca

Leszek Leszczyński

przewodniczący

Maciej Kierek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, nakazu rozbiórki oraz warunków legalizacji samowoli budowlanej, zwłaszcza w kontekście braku planu zagospodarowania przestrzennego i decyzji o warunkach zabudowy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku planu zagospodarowania przestrzennego i kolejności wydawania decyzji administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i konsekwencji prawnych, w tym nakazu rozbiórki. Interpretacja przepisów dotyczących legalizacji jest istotna dla praktyków.

Samowola budowlana: kiedy rozbiórka jest nieunikniona, a legalizacja niemożliwa?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 323/06 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2006-05-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-04-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jerzy Drwal /sprawozdawca/
Leszek Leszczyński /przewodniczący/
Maciej Kierek
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
art. 28 ust. 1, art. 3 pkt 7, art. 48 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 16 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędziowie Sędzia NSA Maciej Kierek, Asesor WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Protokolant Starszy referent Beata Basak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2006 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]lutego 2006 r. (Nr WINB.ZOA.[...]) - wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa - Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2005 r. (Nr PINB.[...]) nakazującą M. K. dokonanie rozbiórki rozbudowanej samowolnie części budynku mieszkalnego.
W uzasadnieniu decyzji organ wojewódzki stwierdził, że przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie dowodowe wykazało jednoznacznie, iż na działce Nr 26/1 położonej w miejscowości K., do istniejącego budynku mieszkalnego został dobudowany murowany taras posiadający zadaszenie o wymiarach 3,1 m x 9,5 m i wysokości wynoszącej 1,97 m – 2,6 m. Według oświadczenia M.K. wyżej wymienioną inwestycję zrealizowano 2 lata temu. W trakcie oględzin w dniu 23 września 2005 r. nie okazano ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Zasadą jest, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego). Rozbudowa budynku mieszkalnego polegająca na dobudowaniu zadaszonego tarasu wymaga pozwolenia na budowę. Naruszenie przepisu art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, uzasadnia wydanie nakazu rozbiórki w trybie art. 48 ust. 1. Zalegalizowanie stwierdzonej samowoli budowlanej jest możliwe – w myśl art. 48 ust. 2 - jeśli budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu miejscowego. Z akt sprawy wynika, że Gmina nie posiada obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. W dniu 27 października 2005 r. , to jest już po wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, wydano decyzję Nr [...] o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na dobudowie tarasu do budynku mieszkalnego oraz budowie garażu. Warunki określone w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego nie zostały spełnione w związku z czym organ nadzoru budowlanego był zobligowany zastosować przepis ust. 1 i orzec o rozbiórce spornego tarasu.
Decyzja o warunkach zabudowy nie była decyzją ostateczną w dniu kiedy wszczęto postępowanie w sprawie samowoli budowlanej, stąd też nie było możliwości zalegalizowania wykonanej inwestycji.
W skardze do Sądu M. K. podnosi , że organy obu instancji dokonały błędnych ustaleń faktycznych, bowiem wykonano jedynie zadaszenie nad wejściem do budynku, podparte murowanymi słupkami. W tej sytuacji określenie użyte w zaskarżonej decyzji o wykonaniu rozbudowy budynku mija się z prawdą. Zarzuca także, że nie była zawiadomiona o czynnościach procesowych oraz o możliwości zapoznania się z wynikami postępowania dowodowego. W trakcie postępowania nie zapewniono jej czynnego udziału. Podnosi również, że organ nadzoru budowlanego powinien w pierwszej kolejności dążyć do legalizacji "budowy", kierując się przy tym konstytucyjną zasadą ochrony prawa własności. Sporne zadaszenie nad drzwiami stanowi konstrukcyjną całość z dachem budynku dlatego też przy orzekaniu o rozbiórce należy brać pod uwagę wykonalność tej decyzji z punktu widzenia warunków technicznych w zakresie możliwości dokonania rozbiórki bez zagrożenia pozostałej części obiektu budowlanego (budynku). Tego zagadnienia orzekające organy nie przeanalizowały pomimo ciążącego na nich obowiązku wszechstronnego i obiektywnego ustalenia rzeczywistego stanu sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia jest przepis art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.). Przepis ten stanowi, że właściwy organ nakazuje z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Pojęcie robót budowlanych zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego i obejmuje ono budowę, a także prace polegające na montażu, modernizacji, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego.
Budowa spornego obiektu w postaci murowanego tarasu o wysokości od 1,97 m do 2,6 m z zadaszeniem o wymiarach 3,1 m x 9,5 m wymagała uzyskania wcześniej pozwolenia na budowę. Z akt sprawy wynika, że takie pozwolenie nie zostało wydane. W tej sytuacji stwierdzony fakt samowolnej budowy tarasu obligował organ nadzoru budowlanego do zastosowania przewidzianej w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego sankcji.
W świetle dodatkowo i prawidłowo poczynionych przez orzekające organy, ustaleń wynikało ponadto, że nie ma możliwości legalizacji samowolnie wniesionego obiektu. Gmina – jak ustalono – nie ma obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Decyzję o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na dobudowie tarasu do budynku mieszkalnego wydano już po wszczęciu przez organ nadzoru budowlanego postępowania w sprawie samowolnej budowy przedmiotowego tarasu. W tym stanie rzeczy orzekające organy słusznie oceniły, że nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego umożliwiające legalizację przedmiotowego obiektu.
W myśl powołanego przepisu, legalizacja obiektu budowlanego jest możliwa, jeśli budowa jest zgodna z ustaleniami ostatecznej , w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu miejscowego. Skarżąca ma rację twierdząc, że przed podjęciem decyzji o nakazie rozbiórki organ nadzoru budowlanego powinien rozważyć, czy istnieje możliwość legalizacji obiektu. Kwestię tę organ prawidłowo zbadał wskazując, że wydana w dniu 27 października 2005 r. decyzja o warunkach zabudowy nie była decyzją ostateczną w dniu wszczęcia postępowania w przedmiocie samowolnej budowy tarasu. W tym miejscu należy wyjaśnić, że ostateczną jest decyzja, od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji (art. 16 § 1 kpa).
Odnosząc się do sformułowanych przez skarżącą zarzutów dotyczących przeprowadzonego postępowania dowodowego, należy stwierdzić, że poczynione przez organ ustalenia stanowiły wystarczającą podstawę do orzekania o rozbiórce spornego tarasu. Istotne dla sprawy ustalenia poczyniono głównie w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 23 września 2005 r. z udziałem skarżącej, która bez zastrzeżeń podpisała sporządzony przez organ protokół. O terminie oględzin skarżącą zawiadomiono w dniu 15 września 2005 r. (k. 10 akt administracyjnych). Pismem z dnia 14 października 2005 r. skarżącą poinformowano również o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, a także o prawie składania pisemnych i ustnych wyjaśnień dotyczących rozpatrywanej sprawy (k.14 akt administracyjnych).
Niezasadny jest zarzut, że w trakcie postępowania nie zapewniono skarżącej możliwości czynnego udziału w tym postępowaniu. Pismem z dnia 30 listopada 2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomił skarżącą, że przysługuje jej prawo wypowiedzenia się - przed wydaniem decyzji – co do całości postępowania dowodowego. Z akt sprawy wynika, że skarżąca nie korzystała z przysługujących jej uprawnień w tym zakresie.
Ubocznie należy zaznaczyć, że przyjęta w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego metoda zapobiegania i likwidowania samowoli budowlanej jest wprawdzie surowa i nacechowana dużym automatyzmem, ale nie wykracza poza normy konstytucyjne, a wyłącznym celem jej zastosowania jest usunięcie skutków wywołanych naruszeniem prawa budowlanego (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 stycznia 1999 r. P2/98/OTK 1999/1/2).
Z tych też względów pozbawiona usprawiedliwionych podstaw skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Na marginesie powyższych rozważań należy wskazać, że postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 26 kwietnia 2006 r. wstrzymujące wykonanie zaskarżonej decyzji utraciło moc z dniem wydania niniejszego wyroku (art. 61 § 6 cyt. ustawy).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI