II SA/Lu 321/25

II SA/Lu 321/25 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-10-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-06-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Grzegorz Grymuza
Jacek Czaja /sprawozdawca/
Joanna Cylc-Malec /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 października 2025 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy [...] w B. P. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 27 marca 2025 r., znak: IF-V.7840.5.4.2025.DB w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody Lubelskiego na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości [...] w B. P. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
UZASADNIENIE
Zaskar�on� do Wojew�dzkiego S�du Administracyjnego w Lublinie decyzj� z 27 marca 2025 r. Wojewoda Lubelski (dalej jako: Wojewoda), po rozpatrzeniu odwo�ania Wsp�lnoty Mieszkaniowej N. przy [...] w B. P. (dalej jako: Wsp�lnota), utrzyma� w mocy decyzj� Prezydenta Miasta B. P. (dalej jako: Prezydent) z 29 stycznia 2025 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji.
Decyzj� wydano w nast�puj�cym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wnioskiem z 5 marca 2024 r. Wsp�lnota wyst�pi�a o wznowienie post�powania administracyjnego zako�czonego ostateczn� decyzj� Prezydenta z 14 lutego 2024 r., zatwierdzaj�cej projekt zagospodarowania dzia�ki oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielaj�cej A. H. sp�ce jawnej z siedzib� w B. P. (dalej jako: inwestor) pozwolenia na budow� budynku mieszkalnego wielorodzinnego na dzia�ce nr ewid.[...], obr�b ewid. [...], jednostka ewid. [...] przy ul. [...] w B. P.. Wsp�lnota podnios�a, �e organ bezpodstawnie nie uzna� jej za stron� post�powania.
Postanowieniem z 9 wrze�nia 2024 r., ponownie rozpoznaj�c spraw�, Prezydent wznowi� post�powania w sprawie zako�czonej decyzj� ostateczn�, kt�rej dotyczy� wniosek Wsp�lnoty.
Prezydent decyzj� z 29 stycznia 2025 r., wydan� m. in. na podstawie art. 151 � 1 pkt 1 w zw. z art. 145 � 1 pkt 4 ustawy z 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2024 r., poz. 572; dalej jako: k.p.a.), art. 28 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2024 r., poz. 725; dalej jako: prawo budowlane lub p.b.), odm�wi� uchylenia decyzji ostatecznej Prezydenta z 14 lutego 2024 r.
Wojewoda utrzyma� powy�sz� decyzj� w mocy wskazan� na wst�pie decyzj� z 27 marca 2025 r. W uzasadnieniu wskaza� na tre�� art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 p.b. Wskaza�, �e w celu ustalenia stron post�powania o pozwolenie na budow� nale�y zweryfikowa�, czy na podstawie konkretnych przepis�w prawa materialnego, inwestycja oddzia�uje na inne nieruchomo�ci w spos�b wp�ywaj�cy na mo�liwo�� ich zabudowy. Przymiot strony nie przys�uguje z samej racji posiadania prawa w�asno�ci nieruchomo�ci s�siedniej, czy istnienia interesu faktycznego. Potencjalna czy subiektywna mo�liwo�� ograniczenia w zabudowie, bez konkretyzowania rodzaju danego ograniczenia i realno�ci jego powstania w okoliczno�ciach danej sprawy, nie wystarcza do zaliczenia dzia�ki w obr�b oddzia�ywania obiektu.
Skar��ca Wsp�lnota jest w�a�cicielk� dz. ewid. nr [...], kt�ra jest w ca�o�ci (w 100%) zabudowana budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym z lokalami us�ugowymi i handlowymi w parterze.
Z projektu zagospodarowania terenu wynika, �e omawian� inwestycj� o wysoko�ci od 12,71 m do 13 m usytuowano w odleg�o�ci 13,45 m od granicy dzia�ki nr ewid.[...], a tym samym we wskazanej wy�ej odleg�o�ci od istniej�cego na tej dzia�ce budynku wielorodzinnego. Ponadto, wed�ug za��czonej do projektu budowlanego analizy nas�onecznienia, budynek na dzia�ce nr ewid.[...] nie przes�ania okien w budynku Wsp�lnoty. Jak wskazano w przedmiotowej analizie wysoko�� przes�aniania projektowanego budynku (obiektu przes�aniaj�cego) wynosi 9,74 m. Wysoko�� przes�aniania jest mniejsza ni� odleg�o�� mi�dzy sporn� inwestycj� a istniej�cym na dzia�ce nr ewid.[...] budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym.
Wojewoda przywo�a� tak�e tre�� � 13 ust. 1 pkt 1 rozporz�dzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunk�w technicznych, jakim powinny odpowiada� budynki i ich usytuowania (Dz. U. z 2022 r., poz. 1225; dalej jako: r.w.t.). Stwierdzi�, �e z analizy nas�onecznienia wynika, �e inwestycja nie ograniczy wymaganego � zgodnie z � 60 r.w.t. � czasu nas�onecznienia pokoi mieszkalnych w budynku Wsp�lnoty.
Zdaniem organu odwo�awczego analiza projektu budowlanego nie wykaza�a, aby planowana na dzia�ce nr ewid.[...] inwestycja w jakikolwiek inny spos�b ogranicza�a mo�liwo�� zabudowy nieruchomo�ci Wsp�lnoty. To doprowadzi�o organ do wniosku, �e nie znajduje si� w obszarze oddzia�ywania projektowanej na dz. nr ewid.[...] inwestycji. Wsp�lnota nie powinna by� � zdaniem organu � stron� post�powania.
W skardze na powy�sz� decyzj� Wsp�lnota podnios�a zarzuty naruszenia:
1. prawa materialnego maj�cego wp�yw na wynik sprawy, tj. art. 3 pkt 20 p.b. w zw. z art. 5 ust. 1 p.b. polegaj�ce na b��dnym uznaniu, �e nieruchomo�� nale��ca do skar��cej (tj. dzia�ka nr [...]) nie znajduj� si� w obszarze oddzia�ywania obiektu budowlanego wzniesionego na podstawie decyzji Prezydenta z 14 lutego 2024 r., podczas gdy nieruchomo�� ta wobec odleg�o�ci mi�dzy tymi nieruchomo�ciami wskazuje na to, �e w wyniku realizacji inwestycji dojdzie do ograniczenia w zabudowie terenu nieruchomo�ci;
2. przepis�w post�powania mog�cego mie� istotny wp�yw na wynik sprawy tj.:
a. art. 7 i 77 k.p.a., poprzez zaniechanie wyczerpuj�cego rozpatrzenia materia�u dowodowego w sprawie, w szczeg�lno�ci zaniechanie przeprowadzenia w�asnego post�powania wyja�niaj�cego w zakresie zgodno�ci realizowanej inwestycji z wymogami prawa;
b. art. 145 � 1 pkt 4 k.p.a., poprzez b��dne uznanie, �e skar��ca nie powinna by� stron� post�powania w sprawie, podczas gdy projekt inwestycji realizowanej na podstawie decyzji o pozwoleniu na budow� z uwagi na bardzo bliskie po�o�enie wobec nieruchomo�ci nale��cej do skar��cej decyduje o oddzia�ywaniu realizowanej inwestycji na obiekt budowlany nieruchomo�ci nale��cej do Wsp�lnoty, co powinno prowadzi� do wniosku, i� Wsp�lnota jest stron� tego post�powania;
c. art. 28 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 p.b. w zw. z art. 7 i 77 k.p.a. poprzez dokonanie b��dnych ustale� faktycznych w zakresie odleg�o�ci mi�dzy realizowanym projektem budowlanym, a nieruchomo�ci� nale��c� do wsp�lnoty.
W zwi�zku z powy�szym skar��ca wnios�a o uchylenie w ca�o�ci zaskar�onej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji oraz zwrot koszt�w post�powania.
W odpowiedzi na skarg�, Wojewoda wni�s� o jej oddalenie, podtrzymuj�c argumentacj� wyra�on� w zaskar�onej decyzji.
Sprawa zosta�a rozpoznana w trybie uproszczonym, stosownie do tre�ci art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. � Prawo o post�powaniu przed s�dami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako: p.p.s.a).
Wojew�dzki S�d Administracyjny zwa�y�, co nast�puje.
Skarga zas�ugiwa�a na uwzgl�dnienie.
Zaskar�ona decyzja zosta�a wydana w trybie wznowienia post�powania, zako�czonego ostateczn� decyzj� w przedmiocie pozwolenia na budow� z 14 lutego 2024 r., w kt�rym bezspornie skar��ca nie bra�a udzia�u jako strona post�powania.
Bior�c pod uwag� podstaw� wznowienia post�powania � art. 145 � 1 pkt 4 k.p.a., istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza si� do oceny, czy skar��cej przys�ugiwa� status strony w post�powaniu zako�czonym wydaniem powy�szej decyzji.
Status strony post�powania administracyjnego ustalany jest albo na podstawie przepisu og�lnego, tj. art. 28 k.p.a., albo na podstawie przepis�w szczeg�lnych � tak jak w rozpoznawanej sprawie, w kt�rej przymiot strony post�powania w sprawie pozwolenia na budow� okre�lany jest w oparciu o art. 28 ust. 2 p.b. Stronami w post�powaniu w sprawie pozwolenia na budow� s�: inwestor oraz w�a�ciciele, u�ytkownicy wieczy�ci lub zarz�dcy nieruchomo�ci znajduj�cych si� w obszarze oddzia�ywania obiektu. Definicja "obszaru oddzia�ywania obiektu" zosta�a okre�lona w art. 3 pkt 20 p.b., zgodnie z kt�rym przez ten obszar nale�y rozumie� teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepis�w odr�bnych, wprowadzaj�cych zwi�zane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu.
Wskazana definicja, maj�ca istotne znaczenie dla okre�lenia kr�gu podmiot�w, kt�rym przynale�ny jest status strony (art. 28 ust. 2 p.b.), odsy�a do przepis�w odr�bnych, kt�re wprowadzaj� ograniczenia w zagospodarowaniu terenu zwi�zane z obiektem stanowi�cym planowan� inwestycj�. Do przepis�w tych nale�� w szczeg�lno�ci przepisy materialnego prawa administracyjnego z zakresu ochrony �rodowiska, ochrony zabytk�w, ochrony przyrody, prawa wodnego, ochrony przeciwpo�arowej, gospodarki odpadami, przepisy techniczno-budowlane, a tak�e akty prawa miejscowego.
Aby uzna�, �e skar��ca, jako w�a�ciciel dzia�ki nr [...] powinna by� stron� post�powania w sprawie pozwolenia na budow� w zakresie spornej inwestycji, nale�a�o wskaza� te przepisy prawa powszechnie obowi�zuj�cego, z kt�rych wynika, �e realizacja inwestycji na dzia�ce nr [...] wp�ywa na mo�liwo�� zabudowy (czyli realizacji inwestycji budowlanych) na dzia�ce nr [...] � a w przypadku dzia�ki zabudowanej, �e dojdzie do naruszenia konkretnych przepis�w.
Bior�c pod uwag� zasady post�powania nadzwyczajnego, wnioskodawca ma obowi�zek wskaza� kierunek post�powania wyja�niaj�cego zwi�zany z istnieniem domniemanego naruszenia. Twierdzenia strony sk�adaj�cej wniosek o wznowienie post�powania na podstawie art. 145 � 1 pkt 4 k.p.a. powinny prowadzi� do wykazania, �e strona ta nie bra�a udzia�u w post�powaniu, mimo spe�nienia przes�anki z art. 28 ust. 2 p.b. (por. wyrok NSA z 20 grudnia 2017 r., sygn. II OSK 675/17). W niniejszej sprawie, skar��ca powo�a�a si� we wniosku o wznowienie post�powania na kwestie dotycz�ce nas�onecznienia pomieszcze� (zacieniania, przys�aniania), co jest okoliczno�ci�, kt�r� bierze si� pod uwag� przy ustaleniu obszaru oddzia�ywania obiektu.
Przymiot strony zgodnie z art. 28 ust. 2 p.b. nie musi by� �ci�le uzale�niony od tego, czy oddzia�ywanie inwestycji na nieruchomo�ci s�siednie przekracza ustalone w tym wzgl�dzie normy. S�d w niniejszym sk�adzie stan�� na stanowisku, �e oddzia�ywanie wynika z samego faktu potrzeby ustalenia w post�powaniu administracyjnym zakresu tego oddzia�ywania w powi�zaniu z konkretnymi przepisami reguluj�cymi dopuszczalne granice oddzia�ywania danej inwestycji. Stron� post�powania w sprawie pozwolenia na budow� mog� by� bowiem nie tylko osoby, kt�rych prawa mog� zosta� jednoznacznie naruszone w wyniku realizacji inwestycji, ale te� w�adaj�cy nieruchomo�ciami, na zabudowanie kt�rych inwestycja ta mo�e oddzia�ywa� w takim stopniu, �e w�a�ciwy organ ma obowi�zek sprawdzi� w post�powaniu wyja�niaj�cym, czy zosta�y spe�nione wszystkie wymagania wynikaj�ce z przepis�w prawa budowlanego i przepis�w odr�bnych. Nie chodzi jednak o jakiekolwiek oddzia�ywanie na nieruchomo�� s�siedni�, ale o oddzia�ywanie na nieruchomo�� w spos�b ograniczaj�cy wbrew obowi�zuj�cym przepisom jej zagospodarowanie.
Ograniczenia wyprowadzane ze wskazanego przepisu prawa administracyjnego musz� by� konkretne i rzeczywiste a nie hipotetyczne (por. wyrok NSA z 6 maja 2025 r., sygn. akt II OSK 2369/22 i cyt. tam orzecznictwo).
Mo�liwo�� oddzia�ywania projektowanej inwestycji, aby mog�a uzasadnia� wyst�powanie interesu prawnego uprawniaj�cego do udzia�u w post�powaniu, musi w ka�dym przypadku wi�za� si� z potrzeb� zbadania w post�powaniu administracyjnym zakresu tego oddzia�ywania w powi�zaniu z konkretnymi przepisami reguluj�cymi dopuszczalne granice oddzia�ywania danej inwestycji. Z tego wzgl�du nale�y stwierdzi�, �e trafnie skar��ca wskaza�a, �e skoro projekt budowlany zawiera analiz� nas�onecznienia, w zakresie obejmuj�cym nieruchomo�� skar��cej, to niew�tpliwie kwestia ta podlega�a badaniu na etapie post�powania administracyjnego w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budow�.
Organ administracji na podstawie akt niniejszej sprawy m�g� wi�c ustali�, �e dzia�ka skar��cej znajduje si� w obszarze oddzia�ywania inwestycji, poniewa� analiza nas�onecznienia wprost wskaza�a, jak realizacja inwestycji wp�ynie na zapewnienie czasu nas�onecznienia. Oznacza to, �e dzia�ka skar��cej znajduje si� w obszarze oddzia�ywania inwestycji (� 13 i � 60 r.w.t.).
Zupe�nie inn� kwesti� jest to, �e do��czona do akt sprawy analiza, nie wskazuje na naruszenie przepis�w r.w.t., a zgodnie z art. 146 � 2 k.p.a. nie uchyla si� decyzji tak�e w przypadku, gdy w wyniku wznowienia post�powania mog�aby zapa�� wy��cznie decyzja odpowiadaj�ca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Jakkolwiek skar��ca nie przedstawi�a opinii co do zapewnienia norm nas�onecznienia na podstawie kt�rej mo�na stwierdzi�, �e w sprawie dosz�oby do wydania decyzji innej tre�ci, gdy� planowana inwestycja nie spe�nia wyma� w tym zakresie, to ocena dokumentacji za��czonej do projektu budowalnego nie pozwala na rozstrzygni�cie tej kwestii w spos�b niebudz�cy w�tpliwo�ci.
Oznacza to, �e w niniejszej sprawie kontrola projektu budowlanego, o kt�rej mowa wy�ej, nie zosta�a przeprowadzona prawid�owo. Przedstawiona przez inwestora dokumentacja nie jest bowiem kompletna, a co za tym idzie, nie spos�b stwierdzi�, czy spe�nione zosta�y wymagania zgodno�ci z przepisami techniczno-budowlanymi.
Z uwagi na wysoko�� projektowanego budynku i jego planowane usytuowanie, istotne znaczenie mia�a ocena projektu zagospodarowania dzia�ki pod k�tem spe�nienia norm � 13, � 57 i � 60 r.w.t. w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. Weryfikacja inwestycji pod k�tem tych kryteri�w wymaga�a sporz�dzenia stosownej analizy przes�aniania i nas�oneczniania dotycz�cej projektowanego budynku, uwzgl�dniaj�cej m. in. istniej�cy budynek na dzia�ce skar��cej.
Do��czona do wniosku o pozwolenie na budow� dokumentacja projektowa obejmuj�ca analiz� przes�aniania i nas�onecznienia sk�ada si� wy��cznie z cz�ci graficznej. W realiach niniejszej sprawy s�d stwierdzi� zatem, �e analiza nas�onecznienia zosta�a wadliwie sporz�dzona, co prowadzi do wniosku, �e nie mo�e stanowi� podstawy prawid�owych ustale�.
Obowi�zkiem w�a�ciwego organu jest zbadanie czy za��czone rysunki mog� pos�u�y� dla oceny nas�onecznienia s�siednich, istniej�cych budynk�w, a nadto dokona� stosownych oblicze�, kt�re ewentualne twierdzenia inwestora pozwalaj� aprobowa�, b�d� merytorycznie zakwestionowa� (por. wyrok NSA z 7 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 942/16 i cyt. tam orzecznictwo).
Ocena ta wymaga uwzgl�dnienie rozwa�a� opisowych, kt�rych w niniejszej sprawie nie sporz�dzono. S�d stwierdzi�, �e stanowi to istotn� wad� analizy, uniemo�liwiaj�c� ocen� jej zgodno�ci z przepisami techniczno-budowlanymi, w tym � 13 i � 60 r.w.t. Na podstawie analizy graficznej, bez odpowiedniego opisu nie spos�b zweryfikowa�, czy analiza zosta�a prawid�owo przeprowadzona. Nie mo�na ustali�, w jaki spos�b projektant przyj�� ustalenia niezb�dne do zbadania zgodno�ci rozwi�za� projektowych z � 13 i � 60 r.w.t., a w konsekwencji, na jakiej podstawie stwierdzi�, �e wymogi wynikaj�ce z tych przepis�w zosta�y zachowane, a tak�e, �e spe�niona zosta�a zasada poszanowania interes�w os�b trzecich, kt�rych nieruchomo�ci po�o�one s� w obszarze oddzia�ywania obiektu. Bez wyja�nie� projektanta co do przyj�tych za�o�e� i konkluzji w�tpliwo�ci tych nie da si� rozstrzygn�� (por. wyrok WSA w Lublinie z 10 lipca 2025 r. sygn. akt II SA/Lu 220/25).
Skoro analiza zosta�a wadliwie przeprowadzona, kwestia czy w sprawie ma zastosowanie art. 146 � 2 k.p.a. pozostaje otwarta. Stwierdzi� nale�y, �e dopiero na podstawie prawid�owych ustale� co do wp�ywu planowanej inwestycji na spe�nienie norm zacienienia i nas�onecznienia, poddaj�cym si� weryfikacji mo�liwe b�dzie prawid�owe rozstrzygni�cie ��dania strony, a wi�c i ocena negatywnej przes�anki okoliczno�ci z art. 146 � 2 k.p.a.
Z tego wzgl�du ocen� pozosta�ych zarzut�w skargi nale�a�o uzna� za przedwczesne.
Ponownie rozpoznaj�c spraw� organ odwo�awczy uwzgl�dni rozwa�ania i wskazania s�du zawarte w uzasadnieniu wyroku. Organ powinien przeprowadzi� post�powanie wyja�niaj�ce, z zachowaniem wymog�w z art. 7, art. 77 � 1 i art. 80 k.p.a. w celu ustalenia, czy skar��cej przys�ugiwa� przymiot strony w post�powaniu zako�czonym ostateczn� decyzj� Prezydenta z 14 lutego 2024 r. w szczeg�lno�ci w �wietle � 13 i � 60 r.w.t. Rozpoznaj�c spraw� organ powinien uwzgl�dni� r�wnie� zaistnienie przes�anek negatywnych z art. 146 k.p.a.
Maj�c na uwadze powy�sze rozwa�ania, na podstawie art. 145 � 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.a, orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach post�powania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 � 1 p.p.s.a. Zas�dzony zwrot koszt�w post�powania obejmuje wpis s�dowy (200 z�), wynagrodzenie pe�nomocnika (480 z�) i zwrot op�aty skarbowej od pe�nomocnictwa (17 z�).