II SA/LU 317/25

II SA/Lu 317/25 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-10-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-06-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jacek Czaja
Jerzy Parchomiuk /przewodniczący/
Maciej Gapski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja Asesor sądowy Maciej Gapski (sprawozdawca) Protokolant Specjalista Agata Jakimiuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2025 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 27 marca 2025 r., znak: ZOA-VIII.7721.3.2025 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do sądu przez B. W. (dalej jako: skarżący) decyzją z dnia 27 marca 2025 r. znak: ZOA-VIII.7721.3.2025 Lubelski Wojewódzki Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie (dalej jako: organ lub LWINB) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta Lublin z dnia 8 stycznia 2025 r. znak: PNB.IO.II.5140.5.2024 umarzającą postępowanie dotyczące budowy zadaszenia części ogródkowej budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego na terenie działki nr ewid. [...] przy ul[...] w L..
Rozstrzygnięcie organu zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 5 sierpnia 2024 r. do PINB miasta Lublin wpłynęło pismo B. W. stanowiące wniosek o dokonanie kontroli zgodności z prawem budowlanym wykonania zadaszenia tarasu przez właścicieli lokalu mieszkalnego [...] przy ul. [...].
W związku z powyższym organ I instancji pismem z dnia 13 sierpnia 2024 r., zawiadomił strony o przeprowadzeniu kontroli ww. sprawie, której termin wyznaczono na dzień 11 września 2024 r.
Podczas przeprowadzonej kontroli upoważnieni pracownicy PINB miasta Lublin stwierdzili, że na terenie działki nr ewid. [...] przy ul. [...] [...] w L. znajduje się dwukondygnacyjny podpiwniczony budynek mieszkalny w zabudowie szeregowej z naziemnym tarasem, nad którym wykonano zadaszenie w formie systemowej pergoli (tarasola). Zadaszenie stanowi samonośna, wolnostojąca konstrukcja z aluminiowych profili i ruchomych lameli, opartych na czterech słupach o przekroju poprzecznym profil 12 x 12 cm trwale powiązanych z gruntem na punktowych fundamentach pod słupami. Szerokość zadaszenia 5,0 m, długość 2,60 m, wysokość 2,90 m, co w przeliczeniu stanowi powierzchnię zabudowy wynoszącą 13 m2. Zadaszenie nie posiada stałych przegród budowlanych - ścian. Występują jedynie ruchome, opuszczane w dół, rolety z tkaniny "aeroflex". Zabudowa została powiązana konstrukcyjne z tym budynkiem i jest w dobrym stanie technicznym. Ustalono, że przedmiotową zabudowę wykonano w pierwszej połowie lipca 2024 r.
Z dokonanych ustaleń został sporządzony protokół kontroli oraz dokumentacja fotograficzna.
Inwestor oraz współwłaścicielka przedmiotowego lokalu A. R. oświadczyła, że przedmiotowa pergola służy do wyłącznego użytkowania dla lokalu nr [...] z wyłączeniem pozostałych członków wspólnoty.
Obecny podczas kontroli przedstawiciel wspólnoty mieszkaniowej oświadczył, że wspólnota nie ma zastrzeżeń co do wykonania i usytuowania pergoli.
Pismem z dnia 30 września 2024 r. p. B. W. zwrócił się do organu I instancji z prośbą o przeprowadzenie ponownej kontroli w rozpatrywanej sprawie.
Następnie PINB miasta L. pismem z dnia 7 października 2024 r. działając na podstawie art. 61 § 1 i 4 k.p.a., zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie budowy zadaszenia części ogródkowej budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego na terenie działki nr ewid. [...] przy ul. [...] [...] w L..
Jednocześnie ww. pismem organ I instancji zawiadomił strony postępowania o przeprowadzeniu kontroli w ww. sprawie, której termin wyznaczono na dzień 29 października 2024 r.
Podczas przeprowadzonej kontroli pracownicy PINB stwierdzili, iż stan obiektu nie zmienił się w stosunku do stanu opisanego na kontroli w dniu 11 września 2024 r. Szczegółowo poddano kontroli całość przedmiotowej zabudowy i nie stwierdzono trwałego przymocowania jej do ściany budynku mieszkalnego. Stwierdzono natomiast, że w miejscu styku konstrukcji ze ścianą została zamontowana obróbka blacharska, którą uszczelniono silikonem. Profile konstrukcji nie posiadały widocznych śrub ani śladów po śrubach świadczących o trwałym przymocowaniu konstrukcji do ściany. W trakcie kontroli właściciel lokalu okazał akt notarialny (nr repetytorium [...]), z którego wynikało, że właścicielom przysługuje prawo bezterminowego i nieodpłatnego korzystania z wyłączeniem pozostałych członków wspólnoty mieszkaniowej, z części nieruchomości wspólnej stanowiącej między innymi przydomowy ogródek wygrodzony żywopłotem - § 10 przywołanego aktu notarialnego.
W dniu 12 listopada 2024 r. w siedzibie PINB współwłaściciel przedmiotowej nieruchomości oraz inwestor M. R. złożył dokumentację dotyczącą przedmiotowego zadaszenia, z treści której wynika, że stanowi ono "produkt marki [...]". Powyższe opracowanie zawiera schematy montażowe oraz opisy świadczące, że jest to "[...]" dosunięty do budynku oraz "nie jest połączona z budynkiem".
Następnie organ I instancji działając na podstawie art. 10 § 1 k.p.a., zawiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w przedmiotowej sprawie.
W dniu 25 listopada 2024 r. M. R. podczas zapoznawania się z materiałem dowodowym podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, natomiast B. W. nie wniósł dodatkowych uwag do materiału dowodowego podczas zapoznawania się z aktami sprawy.
W toku postępowania dowodowego organ I instancji ustalił ponadto, że teren działki, na którym położona jest przedmiotowa działka nr ewid. [...] nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
W opisanym stanie faktycznym PINB miasta L. uznał, iż brak jest podstaw do wydania jakiegokolwiek nakazu na podstawie przepisów Prawa budowlanego, wobec czego działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., decyzją z dnia 8 stycznia 2025 r., znak: PNB.IO.II.5140.5.2024, umorzył postępowanie dotyczące budowy zadaszenia części ogródkowej budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego na terenie działki nr ewid. [...] przy ul. [...] [...] w L..
Od powyższej decyzji odwołanie złożył B. W.. Organ odwoławczy po przeprowadzeniu stosownego postępowania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu orzeczenia wyjaśniono, że przedmiotem przeprowadzonego postępowania administracyjnego stała się realizacja zadaszenia tarasu przynależnego do lokalu mieszkalnego [...] w budynku mieszkalnym jednorodzinnym dwulokalowym przy ul. [...] w L., stanowiącego własność M. R.. Zadaszenie składa się z aluminiowych profili i lameli obrotowych zacieniających taras. Konstrukcja zadaszenia opiera się na czterech słupach o przekroju poprzecznym profili 12x12 cm trwale powiązanych z gruntem na punktowych fundamentach pod słupami.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko zaprezentowane przez PINB miasta L. odnośnie zakwalifikowania ww. obiektu jako obiektu małej architektury ściśle innej architektury ogrodowej - stwierdzając, iż jest to altana.
Istotną kwestią w sprawie było wyjaśnienie czy ww. altanę należy zakwalifikować jako obiekt samodzielny pod względem technicznym, tj. czy posiada samodzielność konstrukcyjną, czy też jest obiektem połączonym z elementami konstrukcyjnymi budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego. Jeżeli bowiem jest połączona z budynkiem mieszkalnym poprzez wykorzystanie w swojej konstrukcji elementów tego obiektu, wykluczyć należy jej samodzielność konstrukcyjną. Stwierdzenie bowiem braku fizycznego oddzielenia powoduje, że altana stanowić będzie element, część budynku.
W ocenie organu odwoławczego przeprowadzone postępowanie dowodowe w postaci kontroli z dnia 29 października 2024 r. tj. po wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiotowej sprawie, w sposób wnikliwy i jednoznaczny potwierdziło iż wykonany na tarasie przynależnym do lokalu mieszkalnego nr [...] obiekt nie jest połączony z budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym, a więc nie można uznać aby wykonane roboty budowlane można było zakwalifikować jako przebudowę obiektu, o czym mowa w art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego, jak też by nastąpiła rozbudowa obiektu zgodnie z treścią art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, gdyż wykonane roboty budowlane nie doprowadziły do utworzenia nowego, zamkniętego ścianami (przegrodami budowlanymi) pomieszczenia w przestrzeni tarasu, a w konsekwencji nie powiększyły kubatury budynku. Dokonane ustalenia podczas ww. kontroli, które zostały utrwalone w postaci protokołu i dokumentacji fotograficznej wykazują niezbicie, iż słupy konstrukcji nie są przymocowane do ściany zewnętrznej budynku. Stwierdzono natomiast, że w miejscu styku konstrukcji ze ścianą została zamontowana obróbka blacharska, którą uszczelniono silikonem. Profile konstrukcji nie posiadały widocznych śrub ani śladów po śrubach świadczących o trwałym przymocowaniu konstrukcji do ściany. Wykonana konstrukcja jest więc samonośna i jest samodzielnym obiektem. Powyższą okoliczność potwierdza także znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja dotycząca przedmiotowego zadaszenia.
Zdaniem LWINB przedmiotowa altana jako samodzielny obiekt budowlany, stanowiąca obiekt małej architektury - zgodnie z treścią art. 29 ust. 2 pkt 3 Prawa budowlanego, nie wymagała pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 Prawa budowlanego (zgodnie bowiem z treścią art. 29 ust. 2 pkt 3 Prawa budowlanego nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa obiektów małej architektury, z wyjątkiem obiektów małej architektury w miejscach publicznych), a więc nie można uznać aby została wykonana w warunkach samowoli budowlanej. Wskazać także należy, że ww. altana wbrew stanowisku skarżącego nie jest budynkiem, ani nie pełni ona funkcji użytkowej budynku, jest obiektem ogrodowym przeznaczonym do wypoczynku oraz ochrony przed słońcem i deszczem, nie dotyczą jej więc przepisy regulujące sytuowanie budynków, czyli wymóg zachowania minimalnej odległości od granic działki określonej w § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 poz. 1225 ze zm.).
Organ odwoławczy podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi potrzeba doprowadzenia przedmiotowej altany do zgodności z przepisami ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, albowiem jego przepisy nie odnoszą się do altan, co potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych.
LWINB wyjaśnił, że zgodnie z art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, obiektem budowlanym, do którego znajdują zastosowanie przepisy ww. rozporządzenia jest budynek, budowla oraz obiekt małej architektury. W myśl art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, przez budynek rozumieć należy taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Za budynek uznany zatem może być tylko taki obiekt, który posiada wszystkie elementy konstrukcyjne wskazane w definicji. Skoro przedmiotowa altana nie spełnia wymogów definicji zawartych w art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego i nie jest budynkiem, to nie odnoszą się do niej unormowania rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w tym zawarte m.in. § 12, § 13, § 57-60 i § 270. Przepisy te odnoszą się bowiem do warunków, jakie winny spełniać budynki i pomieszczenia w budynkach w zakresie odległości od granicy działek, jak i od innych obiektów, nasłonecznienia i zacienienia oraz usytuowania z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe. Przepis § 2 ust. 1 rozporządzenia określa przedmiotowy zakres unormowań, przede wszystkim wskazuje na projektowanie i budowę budynków. Wprost nawiązuje także do budowli, spełniających funkcje użytkowe budynków. Z taką sytuacją jednak nie mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Przedmiotowa altana jest bowiem obiektem pełniącym funkcję rekreacyjno- wypoczynkową.
W konsekwencji zarówno usytuowanie altany w odniesieniu do nieruchomości sąsiedniej, jak i ze względu na bezpieczeństwo przeciwpożarowe i nasłonecznienie (regulowane przepisami ww. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie) pozostaje poza zasięgiem zainteresowania organów nadzoru budowlanego.
W związku z tym organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że wykonanie przedmiotowej altany nie dawało podstawy do nałożenia na inwestorów obowiązków zmierzających do doprowadzenia wykonanego obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Podkreślono ponadto, że jeśli położenie bądź inne warunki wykonania przedmiotowej altany byłyby sprzeczne z przepisami z zakresu ochrony przeciwpożarowej, w tym w szczególności z przepisami ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 188) oraz rozporządzenia wykonawczego Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. z 2010 r. nr 109, poz. 719), to kompetencje kontrolne w tym zakresie, obejmujące wydawanie stosownych nakazów i zakazów, realizują organy ochrony przeciwpożarowej. Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2024 r., poz. 1443 ze zm.), do podstawowych zadań Państwowej Straży Pożarnej należy nadzór nad przestrzeganiem przepisów przeciwpożarowych. Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie lub wstrzymania robót (prac), zakazania używania maszyn, urządzeń lub środków transportowych oraz eksploatacji pomieszczeń, obiektów lub ich części, jeżeli stwierdzone uchybienia mogą powodować zagrożenie życia ludzi lub bezpośrednie niebezpieczeństwo powstania pożaru.
Organ odwoławczy podniósł, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że środki stosowane przez organy administracji budowlanej powinny być proporcjonalne do stopnia naruszenia, a ich podjęcie może nastąpić jedynie w takim zakresie, w jakim jest to konieczne dla usunięcia naruszenia prawa.
LWINB w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy stwierdził, iż taras, na którym została ustawiona przedmiotowa altana nie jest częścią nieruchomości wspólnej i stanowi część składową lokalu mieszkalnego nr [...], gdyż taras ten jest przeznaczony do użytku wyłącznie mieszkańców lokalu mieszkalnego nr [...], a nie mieszkańców innych lokali znajdujących się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym.
O zakwalifikowaniu konkretnych elementów budynku do nieruchomości wspólnej stanowi art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jednolity w Dz. U. z 2021 r., poz. 1048, dalej ustawa o własności lokali), zgodnie z którym nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. W konsekwencji każda część budynku, której znaczenie (funkcja) wykracza poza sferę odrębnego lokalu, powinna być uznawana za należącą do nieruchomości wspólnej. Tym samym balkony (loggie, tarasy) w zależności od tego, czy służą wyłącznie właścicielowi danego lokalu, czy też są przeznaczone także do użytku innych właścicieli lokali (balkony ciągłe), mogą stanowić bądź część składową konkretnych lokali, bądź zaliczać się do nieruchomości wspólnej.
Odwołując się do orzecznictwa oraz biorąc pod uwagę dokonane w sprawie ustalenia stwierdzono, że właściciele lokalu nr [...] w ww. budynku mieszkalnym jednorodzinnym dwulokalowym przy ul. przy ul. [...] w L. mieli prawo bez zgody Wspólnoty Mieszkaniowej zagospodarować sobie przestrzeń tarasu przynależnego do jego lokalu mieszkalnego poprzez realizację ww. altany bez ingerencji w konstrukcję, elementy zewnętrzne budynku, gdyż elementami tarasu, które służą wyłącznie do zaspokajania potrzeb właściciela, jest wewnętrzna przestrzeń tarasu wyodrębniona podłogą.
W zakończeniu podkreślono, że organ I instancji prawidłowo zebrał materiał dowodowy w sprawie, a wszelkie zastrzeżenia zawarte w odwołaniu są niezasadne, dlatego też uznano, że właściwie w przedmiotowej sprawie zastosowano art. 105 § 1 k.p.a.
Skargę na decyzję LWINB złożył pełnomocnik B. W.. W skardze zarzucono decyzji:
I. Naruszenie ogólnych zasad postępowania, w szczególności:
1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na braku wyjaśnienia w sposób prawidłowy przez Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego w Lublinie w ślad za Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowalnego m. Lublin stanu faktycznego sprawy w zakresie dotyczącym rodzaju robót budowlanych, które zostały wykonane na tarasie przylegającym do lokalu mieszkalnego przy ul. [...] [...] w Lublinie przez inwestora, i ustaleniu w sposób błędny, że na przedmiotowym tarasie został wybudowany (wykonany) obiekt małej architektury w postaci altany, na wykonanie którego nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę oraz dokonanie zgłoszenia, co skutkowało wydaniem zaskarżonej decyzji, podczas gdy w rzeczywistości na ww. tarasie nie została wybudowana altana, lecz wykonane zostało zadaszenie trwale związane z gruntem i budynkiem będące częścią tarasu stanowiące przebudowę budynku przy ul. [...] [...] w Lublinie, co powinno skutkować nakazaniem inwestorowi dokonania rozbiórki tego zadaszenia;
2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 85 § 1 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na braku wyjaśnienia w sposób prawidłowy przez L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego w L. stanu faktycznego sprawy w zakresie dotyczącym wpływu wykonanego na tarasie przylegającym do lokalu mieszkalnego przy ul. [...] [...] w L. zadaszenia na bezpieczeństwo ludzi i mienia, przy równoczesnym braku wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy v/ zakresie dotyczącym wpływu zadaszenia na środowisko, i ustaleniu w sposób błędny, że przedmiotowe zadaszenie zostało wykonane zgodnie z zasadami wiedzy technicznej (ze sztuką bucowlaną) i nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia, w oparciu o nieprawidłowo ocenione okoliczności faktyczne stwierdzone podczas oględzin tarasu oraz w oparciu o dowód z dokumentu w postaci "opisu technicznego przedmiotowego zadaszenia", co skutkowało wydaniem zaskarżonej decyzji, podczas gdy w rzeczywistości ww. zadaszenie zostało wykonane w sposób rażąco sprzeczny z zasadami wiedzy technicznej i powoduje zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, co jednoznacznie wynika z okoliczności faktycznych stwierdzonych podczas oględzin, tarasu, które to oględziny ponadto w części zostały przeprowadzone w sposób nieprawidłowy, albowiem w ich ramach nie zbadano mocowania zadaszenia do budynku oraz nie zweryfikowano ciężaru wykonanej konstrukcji zadaszenia, co powinno skutkować nakazaniem właścicielowi lokalu mieszkalnego przy ul. [...] [...] w L. dokonania rozbiórki tego zadaszenia;
3. naruszenie art. 7, 8, 11, 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 107 k.p.a. poprzez niedokładne, niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy ustalenie stanu faktycznego sprawy, błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, iż wspólnota nie ma zastrzeżeń do wykonania i usytuowania zadaszenia, w sytuacji gdy nikt z osób reprezentujących wspólnotę nie wyraził takiej opinii; organ błędnie przyjął, że osoba która wyraziła takie zdanie był przedstawicielem wspólnoty i mógł działać w imieniu wspólnoty mieszkaniowej (w trakcie pierwszej kontroli); Organ pominął stanowisko wspólnoty mieszkaniowej wskazane przez osobę która uczestniczyła w podczas drugiej kontroli (tj. osoby uprawnionej do reprezentacji wspólnoty mieszkaniowej) i która w sposób jasny wyraziła, że inwestorzy nie posiadali zgody wspólnoty na zadaszenie i zabudowa została postawiona w sposób nieprawidłowy;
4. naruszenie art. 7 k.p.a., 75 §1 k.p.a., 78 §1 k.p.a. oraz 77 §1 k.p.a., art. 80 k.p.a. poprzez:
a) nieprzeprowadzenie zawnioskowanego przed skarżącego dowodu z:
- dokumentu, tj. korespondencja e-mail z dnia 18 lipca 2024 r. pomiędzy wnioskodawcą a wspólnotą mieszkaniową "Moje M"_na fakt: braku uzyskania przez inwestora zgody wspólnoty mieszkaniowej/ współwłaścicieli nieruchomości na wniesienie zabudowy tarasu (w aktach sprawy).
- nieprzeprowadzenie oględzin zadaszenia i dokładnej weryfikacji czy zadaszenie tarasu jest przytwierdzone do budynku mieszkalnego na stałe czy stanowi obiekt wolnostojący;
- niezwrócenie się przez organ do wspólnoty mieszkaniowej "M. M." Z. N. ul. [...], [...] o udzielenie informacji, czy inwestor M. R. oraz A. R. uzyskali zgodę wspólnoty mieszkaniowej/ współwłaścicieli nieruchomości na postawienie zadaszenia tarasu ogródkowego na gruncie oznaczonym numerem ewidencyjnym nr [...] położonym w L. przy ul. [...] [...];
b) niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy - które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało błędnym uznaniem przez Organ, że przedmiotowe zadaszenie jest obiektem wolnostojącym oraz brakiem ustalenia jak zadaszenie może wpłynąć na wygląd budynku. Ponadto, Organ nie wziął pod uwagę faktu, że taras wraz z zadaszeniem został częściowo wybudowany na terenie wychodzącym poza obszar którym inwestor może dysponować z wyłączeniem innych współwłaścicieli - zadaszenie na około 1 metr wychodzi poza ww. teren tj. poza teren wygrodzony żywopłotem zgodnie z § 10 aktu notarialnego repetytorium nr [...].
Co skutkowało błędnie ustalonym stanem faktycznym;
1) naruszenie art. 84 §1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, który mógłby zbadać czy zadaszenie zostało na stałe przymocowane do wybudowanego trasu (fundamentu) oraz trwale przymocowane do ściany budynku mieszkalnego ul. [...] [...] w L., w sytuacji gdy ustalenie czy zadaszenie jest obiektem wolnostojącym czy trwale przymocowanym do ściany budynku oraz tarasu wymaga wiedzy specjalnej. Zdaniem skarżącego sprawie należy ustalić czy zadaszenie jest obiektem samodzielnym pod względem technicznym, tj. czy posiada samodzielność konstrukcyjną, czy też jest obiektem połączonym z elementami konstrukcyjnymi budynku mieszkalnego, w tym jaki wpływ na zadaszenie ma pokrycie dachu w postaci blach aluminiowych.
2) naruszenie art. 86 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań strony, w sytuacji gdy w sprawie wciąż pozostawały nie wyjaśnione okoliczności, co skutkowało błędnym przyjęciem, że zadaszenie stanowi obiekt wolnostojący oraz inwestorzy nie wymagają zgody wspólnoty/ współwłaścicieli nieruchomości, w sytuacji gdy inwestor jest jedynie współwłaścicielem gruntu na którym postawił zabudowę (zaś część zabudowy zadaszenia wychodzi poza obszar przeznaczony do wyłącznego użytkowania przez inwestora) w związku z czym nie dysponował prawem do nieruchomości na cele budowlane bez uprzedniego uzyskania zgody wspólnoty/ współwłaścicieli nieruchomości na postawienie zadaszenia - inwestor nie dostarczył do organu ww. zgody uzyskanej od wspólnoty lub współwłaścicieli nieruchomości.
3) naruszenie art. 138 §1 pkt. 1 k.p.a. poprzez utrzymanie decyzji w mocy, w sytuacji gdy liczne uchybienia organu l-szej instancji wymagały by organ ll-iej instancji uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł co do istoty sprawy;
4) naruszenie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez nie orzeczenie obowiązku rozbiórki zadaszenia w sytuacji gdy zadaszenie mogło zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi.
II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj:
1) art. 3 ust. 11 Prawa budowlanego poprzez błędne przyjęcie, że inwestor dysponuje prawem do nieruchomości na cele budowlane i nie jest wymagana zgoda wspólnoty/ współwłaścicieli nieruchomości, w sytuacji gdy inwestor jest jedynie współwłaścicielem gruntu na którym postawił zadaszenie, w związku z czym nie dysponował prawem do nieruchomości na cele budowlane bez uprzedniego uzyskania zgody wspólnoty/ współwłaścicieli nieruchomości na postawienie zadaszenia - inwestor nie dostarczył do organu ww. zgody uzyskanej od wspólnoty lub współwłaścicieli nieruchomości. Co istotne, zadaszenie częściowo zostało postawione przez inwestora na terenie wychodzącym poza obszar, którym inwestor może dysponować nieruchomością z wyłączeniem innych współwłaścicieli - zadaszenie na około 1 metr wychodzi poza ww. teren.
Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentację świadczącą zdaniem pełnomocnika skarżącego o zasadności złożonego środka zaskarżenia.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż organy w swych orzeczeniach nie naruszyły przepisów postępowania administracyjnego ani norm prawa materialnego. Zainicjowane wnioskiem skarżącego a podjęte z urzędu postępowanie administracyjne przez organy nadzoru budowlanego doprowadziło do wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności i faktów, a wobec nie stwierdzenia naruszeń przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725 ze zm., dalej jako: pr. bud.) oraz przepisów techniczno-budowlanych zawartych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 ze zm., dalej jako Rozporządzenie) umorzono postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Wbrew zarzutom skargi sprawa została zbadana w sposób wszechstronny i rzetelny, organy w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy, a wydane w sprawie rozstrzygnięcia zostały właściwie, szeroko uzasadnione. Sąd w pełni podziela ustalenia oraz ocenę prawną zaprezentowane w zaskarżonych aktach.
Oceniając działanie organów oraz wydane w sprawie rozstrzygnięcia w zakresie ich zgodności z prawem należy zauważyć, że przed wydaniem decyzji organ I instancji dwukrotnie dokonał kontroli zadaszenia nad częścią ogródkową budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego usytuowanego na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] [...] w L., którego inwestorami i właścicielami są M. R. i A. R.. Z bezspornych ustaleń organu wynika, że w części ogrodowej lokalu należącego do inwestorów wybudowano w lipcu 2024 r. zadaszenie służące do ochrony przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi o wymiarach: szerokość 5,0 m, długość 2,6 m, wysokość 2,9 m. Konstrukcja zadaszenia składa się z samonośnych profili aluminiowych (słupy o wymiarach w przekroju 12x12 cm), które zostały trwale połączone z gruntem. Zadaszenie nie posiada stałych przegród budowlanych (ścian), a jej dach stanowią ruchome lamele.
Sporny jest (w związku z zarzutami skarżącego) fakt połączenia konstrukcji zadaszenia z budynkiem mieszkalnym, a w konsekwencji uznanie, czy wybudowane zadaszenie stanowi samodzielny obiekt małej architektury, czy też został on wybudowany w ramach przebudowy lub rozbudowy budynku mieszkalnego.
Zdaniem tut. Sądu organy prawidłowo zakwalifikowały zadaszenie wykonane przez inwestorów jako obiekt małej architektury, stanowiący samodzielną konstrukcję, która nie podlega reglamentacji prawa budowlanego, a w związku z tym postępowanie prowadzone w sprawie tzw. samowoli budowlanej było bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. i należało je umorzyć.
Należy zauważyć, że zgromadzony materiał dowodowy w szczególności w postaci protokołu z kontroli/oględzin z dnia 11 września 2024 r. wraz z dokumentacją fotograficzną i szkicami sytuacyjnymi (k. 21-31) oraz kolejny protokół z dnia 29 października 2024 r. wraz z dokumentacją fotograficzną (k. 41-49) pozwala na uznanie, że zadaszenie posadowione na działce nr [...] przy lokalu mieszkalnym M. i A. R. posiada samodzielną, autonomiczną konstrukcję i w istocie stanowi obiekt małej architektury. Obiekt ten nie jest powiązany z budynkiem mieszkalnym w stopniu nakazującym zakwalifikowanie go, jako rozbudowy, czy też przebudowy (co sugerowano w skardze) budynku mieszkalnego.
Przedstawiciele PINB stwierdzili, że zadaszenie (pergola) stanowi samonośną konstrukcję, której głównymi elementami są cztery profile aluminiowe (słupy) powiązane z gruntem. Na powyższej konstrukcji zamontowany jest ruchomy dach z lameli. Obiekt nie posiada ścian, a jedynie ruchome rolety z tkaniny aeroflex. W trakcie kontroli nie potwierdzono przytwierdzenia konstrukcji zadaszenia do ściany budynku (brak widocznych śrub w profilach), jednakże okoliczność ta nie została wykluczona. Organy ustaliły natomiast jednoznacznie, że w miejscu styku zadaszenia z budynkiem dokonano obróbki blacharskiej oraz uszczelnienia sylikonem.
Organy skonfrontowały dokonane przez siebie ustalenia kontrole z dokumentacją techniczną obiektu przekazaną przez inwestorów (k. 50-62). Dysponując dokumentacją kontrolną oraz techniczną zadaszenia (produktu marki tarasola, model essential) możliwe było potwierdzenie jego ogólnej charakterystyki, wymiarów oraz sposobu montażu. W realiach przedmiotowej sprawy istotne jest, że zgromadzona dokumentacja pozwoliła na ustalenie, iż konstrukcja zadaszenia jest autonomiczna w stosunku do budynku mieszkalnego – konstrukcja wolnostojąca postawiona przy budynku. W tym zakresie, pomimo zgłaszanych przez skarżącego wątpliwości, zasadnym było zakwalifikowanie zadaszenia jako obiekt małej architektury, który nie podlega reglamentacji prawa budowlanego. Zdaniem tut. Sądu nawet jeżeli profil aluminiowy konstrukcji zadaszenia byłyby połączony z budynkiem mieszkalnym za pomocą np. wkrętów, to okoliczność ta nie ma wpływu na przyjętą kwalifikację prawną.
Właściwe organy uznały, że zadaszenie nie może być uznane za budynek w świetle definicji zawartej w art. 3 ust. 2 pr. bud., gdyż nie został wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych. Prawidłowo zaś zakwalifikowano owo zadaszenie jako obiekt małej architektury, którym są między innymi (art. 3 pkt 4 pr. bud.) niewielkie obiekty architektury ogrodowej, a także użytkowe służące rekreacji codziennej. Wykonane przez inwestorów zadaszenie należy uznać za niewielki obiekt, o powierzchni zabudowy około 13m2, stanowiący element architektury ogrodowej.
Stosownie do art. 29 ust. 2 pkt 19 pr. bud. nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa obiektów małej architektury, z wyjątkiem obiektów małej architektury w miejscach publicznych. Działka, na której posadowiono sporny obiekt nie stanowi miejsca publicznego, dlatego też nie było żadnych podstaw, aby o zamiarze jego wykonania informować organy administracji architektoniczno-budowlanej. Nawet jeżeli uznać za organami, że zadaszenie stanowi altanę to również na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 3 pr. bud. nie podlegałby reżimowy pozwolenia na budowę lub zgłoszenia.
Wykonanie zadaszenia na częścią ogrodową użytkowaną przez inwestorów nie stanowiło przebudowy budynku mieszkalnego w rozumieniu art. 3 pkt 7a pr. bud. Zgodnie z tym przepisem przebudowa charakteryzuje się wykonywaniem robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego. Zadaszenie nawet jeżeli zostało wykonane w bezpośredniej bliskości budynku mieszkalnego nie dokonało zmian jego parametrów użytkowych lub technicznych. Niewątpliwie również realizacja pergoli nie zwiększyła kubatury budynku i nie może być zakwalifikowana jako rozbudowa. Konieczne jest wskazanie, że zadaszenie ma "ażurową" konstrukcję – nie posiada ścian, a dach stanowią ruchome lamele. W żaden sposób nie można uznać, że powierzchnia użytkowa lub mieszkalna budynku jednorodzinnego dwulokalowego przy ul. [...] [...] została zmieniona (powiększona).
Należy również zgodzić się z organami, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy (opisany powyżej) pozwala na jednoznaczną ocenę, że zadaszenie zostało wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną i nie stanowi zagrożenia dla życia lub zdrowia jego użytkowników lub osób postronnych. Wykonanie zadaszenia nie był również objęte regulacjami powołanego powyżej Rozporządzenia.
Odnosząc się do zarzutu skargi w zakresie niedysponowania przez inwestorów prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 3 pkt 11 pr. bud.) należy uznać, że jest ona zupełnie niezasadny. W sytuacji, w której zadaszenie wymyka się reglamentacji prawno-budowlanej okoliczność ta nie ma istotnego znaczenia dla sprawy. Nawet zaś jeżeli uznać, że jest to okoliczność istotna, to prowadzone postępowanie wyjaśniające dało podstawy do uznania, że inwestorzy takim prawem dysponowali. W ramach prowadzonej kontroli inwestorzy przedstawili akt notarialny (nr repetytorium [...] z którego wynika, że właścicielom budynku przy ul. [...] [...] będzie przysługiwało prawo bezterminowego i nieodpłatnego korzystania, z wyłączeniem pozostały członków wspólnoty mieszkaniowej, z części nieruchomości wspólnej, w tym przydomowego ogródka wygrodzonego żywopłotem (fotokopia aktu k. 45, akt adm. I inst.). Ponadto w trakcie kontroli z dnia 29 października 2024 r. przedstawiciel wspólnoty mieszkaniowej oświadczył, że do dnia posadowienia tarasoli na ogródku wspólnota nie miała regulacji w formie uchwały dotyczącej posadawiania elementów małej architektury (k. 49v akt adm. I inst.). Z twierdzeń przedstawiciela wspólnoty wynika, że dopiero po wykonaniu przez inwestorów zadaszenia wspólnota podjęła kroki w celu uregulowania zabudowy części wspólnych nieruchomości. Przedstawiony wraz ze skargę projekt tego typy uchwały nie świadczy więc o tym, że inwestorzy działali bez zgody wspólnoty, gdyż wspólnota w lipcu 2024 r. nie stworzyła regulacji odnoszących się do problematyki zabudowy części wspólnych. Ewentualne zaś naruszenie przy wykonywaniu zadaszenia przez inwestorów prawa własności innych osób może być przedmiotem sporu o charakterze cywilnoprawnym.
Podsumowując należy podkreślić, że wbrew zarzutom skargi organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie, nie naruszając przepisów art. 7, 77 § 1, 80, 107 k.p.a. Wobec ustalenia stanu faktycznego sprawy na podstawie oględzin i kontroli oraz będącej ich efektem dokumentacji zdjęciowej i graficznej, a także dysponując dokumentacją techniczną spornego obiektu nie było podstaw do przesłuchiwania skarżącego w trybie art. 86 k.p.a., gdyż jest to środek dowodowy o charakterze wyłącznie pomocniczym (subsydiarnym). Charakter zadaszenia, w tym prostota jego konstrukcji nie wymagały sięgnięcia do wiadomości specjalnych w celu oceny sposobu jego realizacji oraz cech technicznych. Prowadzone postępowania dało pełne podstawy to uznania, że zadaszenie nad częścią ogródkową stanowi obiekt małej architektury, który nie podlega reglamentacji prawno-budowlanej. Wniosek ten nakazywał umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe, zdaniem Sądu, w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz postępowania administracyjnego, co sugerowano w skardze. Wobec tego na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.