II SA/Lu 311/25

II SA/Lu 311/25 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-09-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Bartłomiej Pastucha /sprawozdawca/
Grzegorz Grymuza
Jacek Czaja /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza, Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha (sprawozdawca) Protokolant Referent stażysta Martyna Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2025 r. sprawy ze skargi K. U. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 2 kwietnia 2025 r., znak: ZOA-XVII.7721.1.2025 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 2 kwietnia 2025 r. znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania K. U. (dalej także jako "skarżąca"), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lubartowie z dnia 31 grudnia 2024 r. znak: PINB. 51011.5141.11.2024, umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie słupowej stacji transformatorowej SN/nN zlokalizowanej na działce nr ewid. [...], położonej w obrębie [...] - W. Z., jednostka ewid. gmina S..
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił następująco stan sprawy:
W dniu 24 października 2024 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Lubartowie wpłynęło pismo K. U. z dnia 20 października 2024 r., dotyczące posadowienia urządzeń elektroenergetycznych na stanowiących własność skarżącej działkach nr ewid.[...] i [...] w miejscowości W. Z.. W treści pisma skarżąca domagała się wyjaśnienia, dlaczego na jej nieruchomości posadowiono przewody uziemiające oraz, czy inwestycja została wykonana zgodnie z projektem.
W dniu 4 listopada 2024 r. przedstawiciel [...] S.A. (dalej także jako "inwestor") przesłał do organu pierwszej instancji wydruki zdjęć wykonanych w trakcie realizacji słupowej stacji transformatorowej na działce nr ewid. [...].
Pismem z dnia 5 listopada 2024 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lubartowie zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie słupowej stacji transformatorowej SN/nN zlokalizowanej na działce nr ewid. [...].
W wyniku przeprowadzonych w dniu 3 grudnia 2024 r. oględzin upoważnieni pracownicy PINB w [...] ustalili, że na działce nr ewid. [...], w odległości 3,05 m od krawędzi jezdni, zlokalizowany jest słup konstrukcji żelbetowej - żerdź wirowana, na której od strony południowej, na wsporniku konstrukcji stalowej, zainstalowana jest stacja transformatorowa SN/nN. Stacja wyposażona jest w uziemienie odgromowe oraz uziom otokowy z taśmy stalowej ocynkowanej. W odległości 0,32 m od stupa, od strony wschodniej, wykonano skrzynkę rozdzielnicy słupowej o szerokości 0,95 m z aluminium. Odległość ww. skrzynki od tzw. miedzy pomiędzy polami uprawnymi tj. pomiędzy działkami o nr ewid. [...] i [...], wynosi około 0,45 m, natomiast odległość słupa od ww. miedzy wynosi około 1,5 m.
W toku postępowania organ pierwszej instancji dołączy do akt kserokopie decyzji nr [...] Starosty [...] z dnia 1 czerwca 2021 r., znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] S.A. pozwolenia na budowę obejmującą: budowę stacji transformatorowej SN/nN W. Z. [...] [...] budowę sieci kablowej średniego napięcia wraz z kanalizacją światłowodową, budowę sieci kablowej niskiego napięcia, przebudowę sieci napowietrznej średniego napięcia oraz sieci kablowej niskiego napięcia - na nieruchomościach oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków jako działki nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], położonych w obrębie ewid. W. Z., jednostka ewid. S. oraz na działkach nr ewid.[...] i [...], położonych w obrębie ewid. W. S. K., jednostka ewid. O. L.. Do akt sprawy dołączono ponadto: kopię projektu budowlanego - tom I, część 1, dotyczącego przedmiotowej stacji transformatorowej; mapę geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej obiektów budowlanych budowy słupowej stacji transformatorowej SN/nN [...] 3, sporządzoną w dniu 5 czerwca 2024 r. przez geodetę A. O., sprawdzoną przez geodetę uprawnionego inż. K. L., wraz z informacją geodety o zgodności z projektem zagospodarowania działek z dnia 24 maja 2024 r.; oświadczenie kierownika budowy mgr inż. M. J. z dnia 31 lipca 2024 r. o wykonaniu inwestycji zgodnie z projektem budowlanym, warunkami pozwolenia na budowę, przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, ze wskazaniem, że słupowa stacja transformatorowa SN/nN W. Z. [...] [[...]] została przesunięta, wraz z mapą do celów projektowych z naniesioną zmianą nieistotną polegającą na przesunięciu ww. stacji transformatorowej; zawiadomienie o zakończeniu budowy z dnia 4 listopada 2024 r.
Decyzją z dnia 31 grudnia 2024 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lubartowie, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie administracyjne w sprawie słupowej stacji transformatorowej SN/nN zlokalizowanej na działce nr ewid. [...].
W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że przedmiotowa stacja transformatorowa została w całości posadowiona na działce nr ewid. [...], a tym samym nie doszło do naruszenia prawa własności skarżącej do działki nr ewid.[...] Roboty budowlane przy budowie stacji zostały wykonane bez istotnych odstępstw od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty [...] z dnia 1 czerwca 2021 r., co potwierdził kierownik budowy oraz uprawniony geodeta. W związku z powyższym, w ocenie organu pierwszej instancji, brak jest przesłanek do nakazania inwestorowi wykonania jakichkolwiek robót budowlanych w celu doprowadzenia ww. robót do warunków zgodnych z przepisami. Brak podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy stanowi zaś przesłankę do umorzenia postępowania administracyjnego.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zarzuciła, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził wszystkich niezbędnych czynności wyjaśniających, w tym nie wyjaśnił przyczyn lokalizacji uziemienia na działce nr ewid.[...] Ponadto podniosła, że ze względu na brak punktów granicznych w terenie, brak jest możliwości wskazania odległości stacji transformatorowej od granicy działki.
Prowadząc postępowanie odwoławcze L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 14 lutego 2025 r. zwrócił się do inwestora o dodatkowe informacje i dokumenty dotyczące budowy przedmiotowej stacji transformatorowej, tj.:
- wskazanie, czy na okoliczność przenoszenia przedmiotowej słupowej stacji transformatorowej SN/nN (lub podejmowania decyzji o konieczności wprowadzenia takiej zmiany w zakresie wykonanych już robót budowlanych) sporządzono protokół lub inny dokument potwierdzający ten fakt oraz ewentualnie przekazanie potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii takiego protokołu lub dokumentu;
- udzielenie informacji, czy w trakcie wykonywania robót budowlanych związanych z przesunięciem słupowej stacji transformatorowej SN/nN zdemontowano wszystkie elementy tej stacji, łącznie z elementami ulegającymi zakryciu tj. bednarki stanowiącej część uziemienia odgromowego oraz uziomu otokowego zlokalizowanego wokół stacji oraz przekazanie do siedziby tutejszego inspektoratu potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii dokumentacji potwierdzającej ten fakt;
- udzielenie informacji, czy słupowa stacja transformatorowa SN/nN wybudowana po jej przesunięciu w miejscu wskazanym w geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej sporządzonej w dniu 5 czerwca 2024 r., została wyposażona w uziemienie odgromowe oraz uziom otokowy zlokalizowany wokół stacji, zgodnie z pkt 4 opisu technicznego stanowiącego załącznik do projektu budowlanego - tom I, oraz przekazanie potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii dokumentacji potwierdzającej ten fakt;
- przekazanie potwierdzonych za zgodność z oryginałem: protokołu z pomiarów napięć rażenia i rezystencji uziemienia oraz protokołu odporności uziemienia ochronno-odbiorczego, sporządzonych przez mgr inż. M. J. w dniu 27 stycznia 2024 r. oraz w dniu 22 marca 2024 r., załączonych do zawiadomienia o zakończeniu budowy.
Odpowiadając na wezwanie inwestor w piśmie z dnia 3 marca 2025 r. wskazał, że w dniu 18 marca 2024 r. odbyła się wizja lokalna na terenie budowy przedmiotowej stacji transformatorowej, z udziałem kierownika budowy oraz geodety. Stwierdzono wówczas, że żerdź napowietrznej stacji posadowiona jest na działce nr ewid. [...], zgodnie z dokumentacją projektową, natomiast część urządzeń i konstrukcji stacyjnych znajduje się "nad miedzą sąsiadujących działek". Mając na uwadze, iż część konstrukcji stacji może znajdować się nad działką nr ewid.[...] (nieobjętą pozwoleniem na budowę), zaproponowano przesunięcie napowietrznej stacji transformatorowej. Inwestor wskazał, że posiada oświadczenia kierownika budowy z dnia 31 lipca 2024 r. oraz z dnia 25 lutego 2025 r., potwierdzające, iż przedmiotowy obiekt został wykonany zgodnie z projektem budowlanym, warunkami pozwolenia na budowę, przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, a w trakcie wykonywania robót budowlanych związanych z przesunięciem słupowej stacji, wszystkie jej elementy zostały przesunięte. Z oświadczenia kierownika budowy z dnia 25 lutego 2025 r. wynika ponadto, że po przesunięciu słupowej stacji transformatorowej żadne z urządzeń, w tym również uziemienie ochronne, nie znajduje się poza działką nr ewid. [...]. Dla ochrony odgromowej i przeciwporażeniowej stacji zostało wykonane uziemienie oraz uziom otokowy, zgodnie z pkt 4 opisu technicznego stanowiącego załącznik do projektu budowlanego - tom 1. Do nadesłanego pisma inwestor załączył ponadto: protokół nr [...]/2024 z dnia 27 stycznia 2024 r. z pomiarów rażenia i rezystancji uziemienia w przedmiotowej stacji, z którego wynika, że pomierzone dotykowe napięcia rażenia posiadają wartości niższe od dopuszczalnej i spełniają warunki ochrony od porażeń; protokół nr [...] pomiaru oporności uziemienia ochronno-roboczego z dnia 27 stycznia 2024 r., z którego wynika, że uziemienia pod względem wartości rezystancji nadają się do eksploatacji; protokół nr [...]/2024 z dnia 22 marca 2024 r. z pomiarów napięć rażenia i rezystancji uziemienia w obiekcie, z którego wynika, że pomierzone dotykowe napięcia rażenia posiadają wartości niższe od dopuszczalnej i spełniają warunki ochrony od porażeń; dokumentację fotograficzną; mapę do celów projektowych z zaznaczoną zmianą nieistotną wynikającą z przesunięcia stacji; mapę geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej sporządzoną w dniu 5 czerwca 2024 r.
Po dokonaniu analizy zgromadzonego materiału dowodowego L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania.
Na wstępie swych rozważań organ odwoławczy podkreślił, że przedmiotem niniejszego postępowania jest - zgodnie z treścią pisma PINB w Lubartowie z dnia 5 listopada 2024 r. - słupowa stacja transformatorowa Sn/nN, zlokalizowana na działce nr ewid. [...]. Organ odwoławczy przyjął wobec tego, że merytorycznej ocenie podlegają ustalenia dotyczące legalności posadowienia wyłącznie słupowej stacji transformatorowej SN/nN W. Z. [...] [[...]], bez uwzględnienia pozostałej części zamierzenia budowlanego objętego decyzją Starosty [...] z dnia 1 czerwca 2021 r.
Organ drugiej instancji podkreślił, że roboty budowlane przy przedmiotowej słupowej stacji transformatorowej zostały wykonane na podstawie ww. decyzji Starosty [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że inwestor przedłożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, dotyczące m.in. działki nr ewid. [...], na której zlokalizowana jest obecnie słupowa stacja transformatorowa. Lokalizację stacji na ww. działce potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w szczególności protokół oględzin z dnia 3 grudnia 2024 r., oświadczenie kierownika budowy z dnia 31 lipca 2024 r., mapa geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej, dokumentacja fotograficzna, a także oświadczenie kierownika budowy mg inż. M. J. z dnia 25 lutego 2025 r. Organ odwoławczy zwrócił w tym zakresie uwagę zwłaszcza na mapę geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej sporządzoną w dniu 5 czerwca 2024 r., z której wynika iż stacja zlokalizowana jest faktycznie na terenie działki nr ewid. [...]. Podkreślił, że mapa ta odzwierciedla końcowy efekt zagospodarowania terenu, przy czym wykonawca prac geodezyjnych, sporządzając geodezyjną dokumentację powykonawczą, zobowiązany jest uwzględnić stan rzeczywisty. Geodezyjne pomiary powykonawcze, razem z dokumentacją budowy z naniesionymi zmianami dokonanymi w toku wykonywania robót, stanowią dokumentację powykonawczą (art. 3 pkt 14 Prawa budowlanego), która stanowi dowód na to, jaki jest rezultat przeprowadzonych i zakończonych robót budowlanych. W ocenie organu drugiej instancji, rzeczywisty stan faktyczny dotyczący lokalizacji spornej stacji transformatorowej został zatem przedstawiony na ww. mapie geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej, a ponadto potwierdzony podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 3 grudnia 2024 r.
W ocenie L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, akta sprawy potwierdzają również, iż przedmiotowa stacja transformatorowa wybudowana została z uwzględnieniem wymogów Prawa budowlanego w zakresie procesu inwestycyjnego. Pismem z dnia 28 sierpnia 2023 r., zgodnie z art. 41 ust. 4 Prawa budowlanego, zawiadomiono PINB w Lubartowie o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót budowlanych, natomiast w dniu 4 listopada 2024 r. przedłożono w siedzibie tego organu zawiadomienie o zakończeniu budowy, stosownie do art. 54 Prawa budowlanego. Do zawiadomienia o zakończeniu budowy dołączono dokumenty wymagane na podstawie art. 57 Prawa budowlanego, w tym m.in. oświadczenie kierownika budowy mgr inż. M. J. z dnia 31 lipca 2024 r. o wykonaniu inwestycji zgodnie z projektem budowlanym, warunkami pozwolenia na budowę, przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, potwierdzone przez projektanta mgr inż. J. M.. Ponadto dołączono kopię rysunku wchodzącego w skład zatwierdzonego projektu budowlanego, z naniesioną zmianą polegającą na przesunięciu ww. stacji, a także mapę geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej wraz z informacją geodety o zgodności z projektem zagospodarowania działek. Organ odwoławczy podkreślił, że dokonana zmiana lokalizacji przedmiotowej słupowej stacji transformatorowej oceniona została przez projektanta jako zmiana projektu o charakterze nieistotnym.
Przechodząc do oceny zgodności przedmiotowej stacji z przepisami technicznymi, organ odwoławczy zwrócił uwagę, że słupowe stacje transformatorowe są częścią sieci elektroenergetycznej, z którą stanowią całość techniczno-użytkową. Słupowa stacja transformatorowa jest zatem urządzeniem budowlanym związanym z linią elektroenergetyczną, jako obiektem liniowym, zapewniającym możliwość użytkowania tego obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, stosownie do art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego. Do przedmiotowej słupowej stacji transformatorowej SN/nN nie mają zatem zastosowania przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w tym przepisy dotyczące odległości obiektów od granic działki, o których mowa w § 12 ww. rozporządzenia. Stosownie bowiem do § 2 ww. rozporządzenia, przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 135 ust. 10 oraz § 207 ust. 2. Stacja nie stanowi natomiast budynku, ani nie pełni funkcji użytkowej budynku.
W ocenie organu odwoławczego, roboty budowlane wykonane przy przedmiotowej stacji transformatorowej nie stwarzają również zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska. Wykonywane były pod nadzorem mgr inż. M. J., nr uprawnień budowlanych [...] Stan techniczny obiektu nie budzi zastrzeżeń.
Odnosząc się do twierdzenia skarżącej, iż na terenie działki nr ewid. [...] zlokalizowane jest uziemienie przedmiotowej stacji transformatorowej, organ drugiej instancji zwrócił uwagę, że skarżąca twierdzenia tego nie poparła żadnym materiałem dowodowym. Tymczasem z oświadczenia kierownika budowy z dnia 31 lipca 2024 r. wynika, że teren budowy został doprowadzony do należytego stanu i porządku. W oświadczeniu z dnia 25 lutego 2025 r. kierownik budowy wskazał natomiast, że "w toku prowadzonych prac związanych z przesunięciem stacji transformatorowej żadne z urządzeń, w tym również uziemienie ochronne, nie znajduje się poza działką nr ewid. [...]". Ponadto organ odwoławczy zauważył, że z pkt 4 opisu technicznego do projektu budowlanego - tom I wynika, iż dla ochrony odgromowej i przeciwporażeniowej stacji wykonać należy uziemienie odgromowe, robocze i ochronne oraz uziom otokowy. Organ wyjaśnił, że uziom otokowy to zamknięty pierścień z taśmy lub przewodu okrągłego tzw. bednarki, wykonanej ze stali ocynkowanej ogniowo, utworzony w ziemi wokół konstrukcji. Polega na umieszczeniu bednarki wokół budynku lub obiektu na głębokości około 60-70 cm, w odległości około 1 metra od obiektu. Z załącznika graficznego do protokołu oględzin sporządzonego w dniu 3 grudnia 2024 r. wynika, że słupowa stacja transformatorowa, do której zamontowano uziemienie (ww. bednarkę), zlokalizowana jest w odległości 1,5 m od miedzy rozdzielającej działki nr ewid. [...] i nr ewid.[...] W ocenie L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, analiza ww. materiału dowodowego pozwala zatem przyjąć, że lokalizacja elementów uziemienia przedmiotowej słupowej stacji transformatorowej znajduje się wyłącznie na działce nr ewid. [...], a ponadto, że po zmianie lokalizacji tego obiektu przeniesiono wszystkie jego elementy, łącznie z uziomem otokowym. Wobec braku jakichkolwiek dowodów zaprzeczających tym ustaleniom, organ uznał, że skarżąca nie udowodniła, jakoby na jej działce nr ewid.[...] znajdowały się elementy uziemienia przedmiotowej stacji. Jednocześnie stwierdził, że brak jest podstaw do dalszego poszukiwania materiału dowodowego w powyższym zakresie, niejako w zastępstwie skarżącej.
Podsumowując organ odwoławczy podniósł, że postępowanie wyjaśniające nie wykazało nieprawidłowości dotyczących budowy słupowej stacji transformatorowej zlokalizowanej na działce nr ewid. [...], ani istotnego naruszenia prawa uzasadniającego wdrożenie procedury naprawczej, a wobec tego brak było podstaw do prowadzenia postępowania w niniejszej sprawie. Zasadnie zatem organ pierwszej instancji, stwierdzając brak podstaw do ingerencji organu nadzoru budowlanego, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie, jako bezprzedmiotowe.
K. U. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na opisaną wyżej decyzję organu odwoławczego, zaskarżając ją w całości i zarzucając jej:
1. rażące naruszenie dyspozycji art. 3 pkt. 20 ustawy Prawo budowlane, poprzez błędną wykładnię i zastosowanie;
2. naruszenie zasad procedury obowiązującej przy przeprowadzaniu dowodu z oględzin, co wypaczyło cały przewód dowodowy, a więc decyzja została wydana przedwcześnie;
3. brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, co miało znaczący wpływ na wynik orzeczenia.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca domagała się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lubartowie z dnia 31 grudnia 2024 r. Ponadto zwróciła się o "obciążenie kosztami procesu strony przeciwnej w całości".
W uzasadnieniu skargi skarżąca stwierdziła, że postępowanie administracyjne w kwestii wydanego pozwolenia na budowę narusza "art. 7 i 71 § 1 Kpa", ponieważ na organach spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych czynności prowadzących do wyjaśnienia dokładnego stanu faktycznego oraz zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Organ nie może zatem obowiązku tego przerzucać na stronę postępowania, a w tej sprawie praktycznie ograniczył się do uzyskania zapewnienia od uczestników postępowania, że wszystko zostało przeprowadzone zgodnie ze sztuką. W uzasadnieniu decyzji organ odniósł się tylko do okoliczności podnoszonych przez stronę, wskazując, że strona nie przedstawiła stosowanych dowodów.
Ponadto skarżąca podniosła, że brak zawiadomienia jej, jako właściciela nieruchomości, o prowadzonych ponownie pracach budowlanych, które wynikały z nieprawidłowego posadowienia słupowej stacji transformatorowej wraz z uziemieniem odgromowym oraz uziomem otokowym, naruszyło ponownie jej prawo własności i uniemożliwiło sporządzenie "wiarygodnej dokumentacji". Zdaniem skarżącej, "ustalenia w zakresie odległości zlokalizowanej inwestycji od granicy działki są wadliwie ustalone".
W odpowiedzi na skargę L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę według tych kryteriów Sąd stwierdził, że skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa.
Przypomnieć należy, że zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lubartowie o umorzeniu wszczętego przez ten organ z urzędu postępowania w sprawie słupowej stacji transformatorowej SN/nN, posadowionej na działce nr ewid. [...] w miejscowości W. Z.. Podstawę prawną decyzji organu pierwszej instancji stanowił art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.
Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 czerwca 2023 r., sygn. akt I OSK 2582/19, bezprzedmiotowość postępowania zachodzi wtedy, gdy występuje ewidentny brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, tj. gdy w świetle przepisów prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego, brak jest sprawy administracyjnej, która mogłaby być przedmiotem postępowania. W kwestii bezprzedmiotowości postępowania na gruncie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z Dz. U. z 2025 r. poz. 418 ze zm., dalej jako "Pr.bud.") w orzecznictwie sygnalizuje się, że postępowanie staje się, co do zasady, bezprzedmiotowe, jeżeli organy nadzoru budowlanego nie znajdują podstaw do nadania praw lub obowiązków, w tym wydania nakazów bądź zakazów, wynikających z przepisów Pr.bud. W takiej sytuacji organy nadzoru budowlanego są uprawnione do zastosowania art. 105 § 1 k.p.a. i umorzenia postępowania administracyjnego, jako bezprzedmiotowego (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 9 lutego 2023 r. sygn. II SA/Bk 729/22).
Umorzenie z takich przyczyn postępowania dotyczącego legalności obiektu budowalnego winno zostać poprzedzone kompleksowym zebraniem i wszechstronnym rozpatrzeniem materiału dowodowego, zgodnie z zasadami procedury administracyjnej, w tym zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) oraz zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Wyjaśnić należy, że w myśl art. 7 k.p.a., organ administracji podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zaś zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Ocena dowodów powinna być dokonana na podstawie całego zebranego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.).
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, organy orzekające w niniejszej sprawie sprostały powyższym obowiązkom, tj. wyczerpująco zebrały materiał dowodowy istotny dla oceny legalności spornej stacji transformatorowej oraz poddały go prawidłowej ocenie. W świetle zgromadzonych dowodów, stanowisko organów o bezprzedmiotowości postępowania uznać należy za prawidłowe. Przy czym w tym miejscu należy podkreślić za organem odwoławczym, że przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją była – co wynika już choćby z zawiadomienia organu pierwszej instancji o wszczęciu postepowania - ocena legalności wyłącznie ww. słupowej stacji transformatorowej. Postępowaniem nie były natomiast objęte pozostałe elementy sieci elektroenergetycznej, w skład której wchodzi przedmiotowa stacja. Tym samym również kontrola Sądu, który zgodnie z powołanym na wstępie przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a. orzeka w granicach danej sprawy, ogranicza się do weryfikacji prawidłowości oceny organów co do zgodności z prawem ww. stacji transformatorowej.
Pierwszorzędne znaczenie dla tej oceny miała oczywiście właściwa kwalifikacja przedmiotowej stacji transformatorowej na gruncie przepisów Pr.bud. W tym zakresie Sąd w pełni podziela stanowisko organów uznające ów obiekt za urządzenie budowlane, o którym mowa w art. 3 pkt 9 Pr.bud. Zgodnie z tym przepisem, przez urządzenia budowlane należy rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. W niniejszej sprawie mamy do czynienia ze słupową stacją transformatorową (tj. stacją zainstalowaną na słupie przy pomocy stalowego wspornika) będącą elementem sieci elektroenergetycznej. Jest to zatem urządzenie techniczne związane z siecią elektroenergetyczną, będącą obiektem liniowym (budowlą – art. 3 pkt 3 Pr.bud.), zapewniające możliwość użytkowania tego obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Cechy tego urządzenia w pełni więc odpowiadają kryteriom normatywnym z art. 3 pkt 9 Pr.bud.
Zgromadzony materiał dowodowym nie pozostawia ponadto wątpliwości, iż przedmiotowa stacja transformatorowa nie została wykonana w warunkach samowoli budowlanej. Jej realizacja nastąpiła bowiem na podstawie pozwolenia na budowę udzielonego inwestorowi ([...] S.A.) decyzją Starosty [...] z dnia 1 czerwca 2021 r. Poza budową spornej stacji transformatorowej zaprojektowanej na działce nr ewid. [...], pozwolenie obejmowało również budowę nowej sieci kablowej średniego napięcia wraz z kanalizacją światłowodową oraz nowej sieci kablowej niskiego napięcia, a także przebudowę istniejącej sieci napowietrznej średniego napięcia i sieci kablowej niskiego napięcia.
Ustalenie, że przedmiotowa stacja transformatorowa stanowi urządzenie budowane będące elementem obiektu liniowego (sieci elektroenergetycznej), zrealizowanego w oparciu o pozwolenie na budowę, przesądzało o tym, że właściwym trybem dla dokonania oceny legalności tego urządzenia jest postępowanie naprawcze uregulowane przepisami art. 50 i art. 51 Pr.bud.
Zgodnie z art. 50 ust. 1 Pr.bud., w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:
1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia lub
2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska, lub
3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 29 ust. 1 i 3, lub
4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach.
W myśl zaś art. 51 ust. 1 Pr.bud., przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji:
1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo
2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo
3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków decyzji o pozwoleniu na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
Podkreślić należy, że każda z wymienionych w art. 50 ust. 1 Pr.bud. przesłanek stanowi rozłączną przyczynę wszczęcia procedury naprawczej i w efekcie, w pierwszej kolejności, wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych (które jest wymagane w przypadku, gdy roboty budowlane nie zostały zakończone), a następnie wydania jednej z decyzji przewidzianych w art. 51 ust. 1 Pr.bud., adekwatnej do stwierdzonego naruszenia prawa.
W niniejszej sprawie – wobec ustalenia, że sporne urządzenie wykonano na podstawie pozwolenia na budowę – w sposób oczywisty nie zachodzą przesłanki określone w art. 50 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 Pr.bud. W postępowaniu istotne znaczenie miała zatem ocena spornej stacji transformatorowej pod kątem dwóch pozostałych przesłanek określonych w tym przepisie, a więc pod kątem ustalenia, czy urządzenie to wykonano w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska (art. 50 ust. 1 pkt 2) lub też w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach (art. 50 ust. 1 pkt 4 Pr.bud.). W ocenie Sądu, prawidłowo przeprowadzone postepowanie wyjaśniające wykluczyło również te przesłanki. Tym samym w sprawie przedmiotowego urządzenia nie wystąpiła żadna z podstaw do zastosowania środków przewidzianych w art. 51 ust. 1 Pr.bud.
Bezsporne pozostaje, że podczas budowy spornej stacji transformatorowej doszło do odstępstwa od projektu zagospodarowania terenu zatwierdzonego decyzją Starosty [...] z dnia 1 czerwca 2021 r. Jak wynika z ustaleń organów, początkowo słup żelbetowy wraz ze stacją transformatorową i skrzynka rozdzielnicy słupowej, zostały usytuowane w miejscu odpowiadającym ich lokalizacji w projekcie. Ze względu jednak na okoliczność, iż przy zachowaniu tej lokalizacji sam słup żelbetowy znajdował się na działce nr [...], natomiast część związanych z nim urządzeń i konstrukcji stacyjnych "wystawała" poza granice tej nieruchomości, wchodząc w obszar działki nr [...] (nieobjętej projektem budowlanym), dokonano zmiany lokalizacji słupa poprzez odsunięcie go od granicy z działką nr [...] (w głąb działki nr [...]) na odległość 1,5 m. Jak wynika z ustaleń poczynionych podczas przeprowadzonych przez organ pierwszej instancji oględzin, w nowej lokalizacji zamontowana po wschodniej strony słupa skrzynka rozdzielnicy słupowej znajduje się w odległości ok 0,45 m od granicy z działką nr [...].
Powyższa zmiana lokalizacji słupowej stacji transformatorowej – jak słusznie oceniły to organy – nie miała jednak charakteru istotnego odstępstwa od projektu budowlanego, a tym samym nie stanowiła podstawy do nałożenia na inwestora obowiązków przewidzianych w art. 51 ust. 1 pkt 3 Pr.bud. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 36a ust. 5 Pr.bud., istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę stanowi odstąpienie w zakresie (m.in.) projektu zagospodarowania działki lub terenu, w przypadku zwiększenia obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której obiekt budowlany został zaprojektowany (pkt 1). Wprawdzie zmiana lokalizacji przedmiotowej stacji transformatorowej stanowiła odstąpienie w zakresie projektu zagospodarowania terenu, jednak nie budzi wątpliwości, że odstąpienie to nie przełożyło się na zwiększenie obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której został on zaprojektowany, skoro jego efektem było zwiększenie odległości spornego urządzenia od granicy z działką sąsiednią niewchodzącą w obszar terenu inwestycji. Co więcej, dokonane odstępstwo – poza tym, że miało charakter nieistotny – było prawnie uzasadnione, albowiem miało na celu uniknięcie realizacji spornego urządzenia budowlanego częściowo w obrębie działki nr [...], a więc z naruszeniem prawa własności skarżącej.
Podkreślić w tym miejscu należy, że dla oceny charakteru powyższego odstępstwa od projektu zagospodarowania terenu, znaczenie ma wyłącznie ustalenie, czy wskutek jego dokonania doszło do zwiększenia obszaru oddziaływania inwestycji, co z oczywistych - wskazanych wyżej powodów, nie mogło mieć w niniejszej sprawie miejsca. Poza zakres niniejszego postępowania wykracza natomiast ocena, czy obszar oddziaływania spornej inwestycji został prawidłowo wyznaczony na etapie postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę i czy zasadnie w postępowaniu tym skarżącej nie uznano za stronę. Kwestie te odnoszą się bowiem do samego pozwolenia na budowę, którego ocena legalności nie należała do kompetencji organów nadzoru budowlanego w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją i tym samym wykracza również poza granice kontroli Sądu w niniejszej sprawie. Nie sposób przy tym uznać, by sposób wyznaczenia obszaru oddziaływania inwestycji w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę przełożył się na sytuację procesową skarżącej w niniejszym postępowaniu przeprowadzonym przez organy nadzoru budowlanego, skoro w tymże postępowaniu skarżąca została uznana za stronę.
W związku z powyższym nie mógł odnieść zamierzonego skutku w postaci uwzględnienia skargi zawarty w niej zarzut naruszenia art. 3 pkt 20 Pr.bud., albowiem w istocie nie odnosi się on do kontrolowanych decyzji organów nadzoru budowlanego, lecz do decyzji Starosty [...] z dnia 1 czerwca 2021 r. o udzieleniu pozwolenia na budowę.
Sąd w pełni aprobuje stanowisko organów, iż w konfrontacji ze zgromadzonym materiałem dowodowym, jako dowolne i gołosłowne należy ocenić twierdzenie skarżącej, jakoby pomimo dokonanej przez inwestora zmiany lokalizacji spornej stacji transformatorowej (odsunięcia jej od granicy z działką nr [...]), część z urządzeń tej stacji (tj. elementy jej uziemienia) została pozostawiona w granicach działki skarżącej. Jak słusznie zauważono w zaskarżonej decyzji, skarżąca twierdzenia tego nie poparła żadnym dowodem, natomiast dokumentacja przedstawiona przez inwestora, w tym zwłaszcza mapa geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej obiektów budowlanych budowy słupowej stacji transformatorowej SN/nN W. Z. 3 (k. 37 akt adm. I inst.) oraz oświadczenie kierownika budowy z dnia 25 lutego 2025 r. (k. 15 akt adm. II inst.), twierdzeniu temu jednoznacznie przeczy. W tej sytuacji, wobec jednoznacznych wniosków wynikających z ww. dokumentów, organy nie były zobowiązane do poszukiwania innych środków dowodowych w celu ustalenia powyższej kwestii, jedynie z uwagi na gołosłowne twierdzenie skarżącej. Zwłaszcza, że - jak trafnie zwrócił dodatkowo uwagę organ odwoławczy - również sama odległość, na którą odsunięto sporną stację transformatorową od granicy z działką skarżącej (1,5 m), wyklucza założenie, iż jakiekolwiek elementy uziemienia tej stacji wchodzą w obszar nieruchomości skarżącej. Z pkt 4 opisu technicznego do projektu budowlanego - tom I wynika bowiem, iż dla ochrony odgromowej i przeciwporażeniowej stacji wykonać należy uziemienie odgromowe, robocze i ochronne oraz uziom otokowy (k. 15 akt adm. I inst.). Jak natomiast prawidłowo wyjaśniono w zaskarżonej decyzji, uziom otokowy to zamknięty pierścień z taśmy lub przewodu okrągłego tzw. bednarki, wykonanej ze stali ocynkowanej ogniowo, utworzony w ziemi wokół konstrukcji. Polega na umieszczeniu bednarki wokół budynku lub obiektu na głębokości około 60-70 cm, w odległości około 1 metra od obiektu. Nie jest zatem możliwe, by wykonane w sposób przewidziany w projekcie budowlanym uziemienie przekraczało granicę działki nr [...] z działką skarżącej nr [...], skoro odległość stacji od tej granicy wynosi 1,5 m.
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje także jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia, że roboty budowlane przy budowie spornej stacji transformatorowej zostały wykonane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska. Do takiego wniosku w żaden sposób nie prowadzą ustalenia przeprowadzonych w toku postępowania oględzin, podczas których nie stwierdzono żadnych zastrzeżeń ani wątpliwości odnośnie do stanu technicznego przedmiotowego urządzenia. Podstawy dla takiego zarzutu nie sposób też doszukać się w dołączonej do akt dokumentacji fotograficznej. Należy ponadto zgodzić się z organem, iż swoistym potwierdzeniem, wykonania stacji w sposób zapewniający bezpieczeństwo dla ludzi lub mienia oraz dla środowisko, jest z okoliczność, iż roboty budowlane przy jej budowie były nadzorowane przez osobą posiadającą niezbędne uprawnienia budowlane.
Zastrzeżeń Sądu nie budzi również ocena organów co do zgodności wykonania przedmiotowej stacji transformatorowej z przepisami, w tym normami techniczno-budowlanymi. Zgromadzone dowody nie dają podstaw do stwierdzenia jakichkolwiek uchybień w tym zakresie. Przy czym podstaw ku temu nie daje również odległość stacji od granicy działki (1,5 m), pomimo, iż nie spełnia ona kryteriów określonych w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225ze zm., dalej jako "r.w.t"). Jak bowiem prawidłowo zauważył organ odwoławczy, z treści § 2 ust. 1 r.w.t. wynika, iż przepisy rozporządzenia mają zastosowanie do budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych, które spełniają funkcje użytkowe budynków, ewentualnie do urządzeń budowlanych związanych z takimi budynkami lub budowlami. Jak już wskazano, sporna stacja transformatorowa jest urządzeniem budowlanym związanym z obiektem liniowym (siecią elektroenergetyczną), a zatem nie należy do kategorii obiektów, do których mają zastosowanie przepisy r.w.t., w tym jego § 12.
Podsumowując stwierdzić należy, że postępowanie dowodowe przeprowadzone w niniejszej sprawie, wbrew zarzutom skargi, było wystarczające dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy i nie naruszało standardów określonych przepisami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W ustalonym stanie faktycznym zasadne jest uznanie, że objęta postępowaniem słupowa stacja transformatorowa posadowiona na działce nr [...], nie wypełnia żadnej z przesłanek wymienionych w art. 50 ust. 1 Pr.bud., w wobec tego nie zaistniała sprawa administracyjna, w której byłoby możliwe wydanie w odniesieniu do tego urządzenia decyzji przewidzianej w art. 51 ust. 1 Pr.bud. W tych okolicznościach wszczęte postępowanie administracyjne zasadnie zostało umorzone, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., jako bezprzedmiotowe.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.