II SA/LU 303/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2025-06-04
NSAbudowlaneŚredniawsa
inwestycja drogowaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymizdolność sądowadopuszczalność skargiodrzucenie skargiMieszkańcy Wsiorgan administracjidecyzja Wojewody

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę mieszkańców wsi na decyzję Wojewody o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej z powodu braku zdolności sądowej grupy mieszkańców.

Mieszkańcy Wsi G. wnieśli skargę na decyzję Wojewody zezwalającą na realizację inwestycji drogowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym, postanowił odrzucić skargę. Sąd uznał, że grupa mieszkańców nie posiada zdolności sądowej do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym, ponieważ żaden przepis prawa nie przyznaje im statusu osoby prawnej ani tzw. 'ułomnej osoby prawnej'.

Sprawa dotyczyła skargi wniesionej przez Mieszkańców Wsi G. na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2025 r., znak: [...], dotyczącą zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Skarżący protestowali przeciwko budowie drogi gminnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 czerwca 2025 r., postanowił odrzucić skargę. Sąd podkreślił, że w pierwszej kolejności bada dopuszczalność skargi. Zgodnie z art. 50 § 1 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), do wniesienia skargi uprawnione są osoby posiadające interes prawny lub inne podmioty wskazane w ustawach. Analizując art. 25 p.p.s.a. dotyczący zdolności sądowej, sąd stwierdził, że grupa mieszkańców nie posiada ani zdolności prawnej, ani zdolności sądowej, gdyż żaden przepis prawa nie przyznaje im takiego statusu. W konsekwencji, Mieszkańcy Wsi G. nie mogli występować w postępowaniu sądowym jako strona. Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. z powodu braku zdolności sądowej podmiotu wnoszącego skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, grupa mieszkańców wsi, która nie posiada osobowości prawnej ani statusu ułomnej osoby prawnej, nie posiada zdolności sądowej do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny bada dopuszczalność skargi, w tym zdolność sądową strony. Zgodnie z przepisami, zdolność sądową posiadają osoby prawne, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, którym ustawy przyznają zdolność prawną, oraz inne podmioty wskazane w ustawach. Grupa mieszkańców wsi nie mieści się w żadnej z tych kategorii, gdyż żaden przepis prawa nie przyznaje jej statusu osoby prawnej ani ułomnej osoby prawnej. W związku z tym, skarga wniesiona przez taką grupę podlega odrzuceniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej lub procesowej, a nie działa za nią przedstawiciel ustawowy.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 25 § § 1- § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podmioty posiadające zdolność sądową (osoby prawne, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, którym ustawy przyznają zdolność prawną, organizacje społeczne w zakresie statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób).

p.p.s.a. art. 50 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi do sądu administracyjnego (każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, RPO, RPD, organizacja społeczna, inny podmiot wskazany w ustawach).

k.c. art. 33

Kodeks cywilny

Definiuje Skarb Państwa i jednostki organizacyjne z osobowością prawną.

k.c. art. 331 § § 1

Kodeks cywilny

Stosuje odpowiednio przepisy o osobach prawnych do jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Grupa mieszkańców wsi nie posiada zdolności sądowej do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Godne uwagi sformułowania

sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada dopuszczalność skargi Mieszkańcy Wsi jako grupa osób do takiej kategorii podmiotów nie należą. Żaden obowiązujący przepis prawa nie przyznaje Mieszkańcom Wsi statusu osoby prawnej ani tzw. 'ułomniej osoby prawnej'.

Skład orzekający

Jerzy Parchomiuk

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja przepisów dotyczących zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, szczególnie w kontekście skarg wnoszonych przez grupy mieszkańców."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku zdolności sądowej grupy mieszkańców, nieposiadającej osobowości prawnej ani statusu ułomnej osoby prawnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ma znaczenie praktyczne dla prawników procesowych, ale jej charakter proceduralny i brak nietypowych faktów czynią ją mniej interesującą dla szerszej publiczności.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 303/25 - Postanowienie WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-06-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jerzy Parchomiuk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 25 § 1- § 4, art. 50 § 1 i § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Mieszkańców Wsi G. na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2025 r., znak: [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Mieszkańcy Wsi G. reprezentowani przez sołtysa M. D. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2025 r., dotyczącą zezwolenia na realizację inwestycji drogowej.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga Mieszkańców Wsi G. podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.
Należy wskazać, że sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek jej odrzucenia.
Stosownie do art. 50 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej p.p.s.a.) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Z kolei zgodnie z art. 50 § 2 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi.
Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona przez Mieszkańców Wsi G. , protestujących przeciwko inwestycji drogowej pod nazwą "Budowa drogi gminnej klasy technicznej D w miejscowości G. na odcinku od km 0+000,00 do km 1+203,00 wraz z budową lub przebudową zjazdów".
Zgodnie z art. 25 p.p.s.a. osoba fizyczna, osoba prawna lub organ administracji publicznej mają zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa) (§ 1). Zdolność sądową mają także państwowe
i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej (§ 2). Zdolność sądową mają także inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (§ 3). Zdolność sądową mają ponadto organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób (§ 4).
Zgodnie z regulacjami zawartymi w Kodeksie cywilnym osobami prawnymi są Skarb Państwa i jednostki organizacyjne, którym przepisy szczególne przyznają osobowość prawną (art. 33). Do jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną, stosuje się odpowiednio przepisy o osobach prawnych (art. 331 § 1).
Warunkiem uznania, że dana jednostka organizacyjna ma zdolność prawną
i zdolność sądową jest przyznanie jej takiej zdolności przepisem ustawy. Mieszkańcy Wsi jako grupa osób do takiej kategorii podmiotów nie należą.
Żaden obowiązujący przepis prawa nie przyznaje Mieszkańcom Wsi statusu osoby prawnej ani tzw. "ułomniej osoby prawnej". Tym samym grupa mieszkańców nie mieści się w żadnej z grup wymienionych w art. 25 p.p.s.a., co powoduje, że nie może ona występować w postępowaniu sądowym w charakterze strony.
Mając na uwadze powyższe, skargę Mieszkańców Wsi G. należało odrzucić z uwagi na brak zdolności sądowej tego podmiotu do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie.
W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI