II SA/Lu 294/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2023-06-29
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo wodnestosunki wodneodpływ wód opadowychzasypanie rowunaruszenie stosunków wodnychszkoda sąsiedniadecyzja administracyjnapostępowanie sądowoadministracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę właścicielki działki na decyzję nakazującą przywrócenie stosunków wodnych poprzez odtworzenie zasypanego rowu.

Skarżąca R. R.-K. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która nakazała jej przywrócenie stosunków wodnych na gruncie poprzez odtworzenie zasypanego rowu. Skarżąca twierdziła, że rów nigdy nie istniał, a problemy z odpływem wód spowodowane były budową drogi i podniesieniem terenu przez sąsiadkę. Sąd uznał, że zasypanie rowu naruszyło stosunki wodne i szkodliwie wpłynęło na działkę sąsiednią, oddalając skargę.

Sprawa dotyczyła skargi R. R.-K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu, która nakazała jej przywrócenie stosunków wodnych na gruncie poprzez odtworzenie rowu na działce nr ew. [...]. Skarżąca kwestionowała istnienie rowu, twierdząc, że problemy z odpływem wód opadowych wynikają z budowy drogi gminnej oraz podniesienia terenu przez sąsiadkę, W. K. Właścicielka działki sąsiedniej zgłosiła, że skarżąca zasypała i zabetonowała istniejący rów, co spowodowało zalewanie jej nieruchomości. Opinia biegłego hydrologicznego potwierdziła istnienie rowu i szkodliwy wpływ zasypania na sąsiednią działkę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, po analizie akt sprawy i przepisów Prawa wodnego, uznał, że zasypanie rowu stanowiło zmianę stanu wody na gruncie, która szkodliwie wpłynęła na działkę sąsiednią. Sąd podkreślił, że istotne jest ustalenie, czy doszło do naruszenia stosunków wodnych ze szkodą dla sąsiada, a niekoniecznie ustalenie wszystkich przyczyn problemów z odpływem wód w szerszym zakresie. W związku z tym, sąd oddalił skargę jako niezasadną, podzielając stanowisko organu odwoławczego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zasypanie rowu stanowi zmianę stanu wody na gruncie, która szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie, uzasadniając nakaz przywrócenia stanu poprzedniego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zasypanie rowu przez skarżącą zablokowało naturalny odpływ wód opadowych, co spowodowało zalewanie działki sąsiedniej. Istnienie rowu zostało potwierdzone dowodami, a jego zasypanie stanowiło naruszenie przepisów Prawa wodnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

Pr.wod. art. 234 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Właściciel gruntu nie może zmieniać kierunku i natężenia odpływu wód opadowych lub roztopowych ze szkodą dla gruntów sąsiednich.

Pr.wod. art. 234 § 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich.

Pr.wod. art. 234 § 3

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeżeli brak jest podstaw do jej uwzględnienia.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeżeli brak jest podstaw do jej uwzględnienia.

p.p.s.a. art. 16 § pkt 47

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa definicję rowu w kontekście Prawa wodnego.

p.p.s.a. art. 234 § ust. 1 pkt 1 i ust. 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy dotyczące zmiany stanu wody na gruncie i nakazania przywrócenia stanu poprzedniego.

Pr.wod. art. 16 § pkt 47

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Definicja rowu.

Pr.wod. art. 234 § ust. 1 pkt 1 i ust. 3

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Przepisy dotyczące zmiany stanu wody na gruncie i nakazania przywrócenia stanu poprzedniego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zasypanie rowu przez skarżącą stanowi zmianę stanu wody na gruncie. Zmiana stanu wody na gruncie szkodliwie wpłynęła na działkę sąsiednią. Istnienie rowu zostało potwierdzone dowodami, a jego zasypanie naruszyło stosunki wodne.

Odrzucone argumenty

Rów nigdy nie istniał na działce skarżącej. Problemy z odpływem wód spowodowane są budową drogi i podniesieniem terenu przez sąsiadkę. Rów przydrożny nie spełnia definicji rowu w rozumieniu Prawa wodnego. Organ I instancji nie zbadał kompleksowo problemu odwodnienia drogi gminnej.

Godne uwagi sformułowania

zmiana stanu wody na gruncie, to każde działanie, którego efektem jest zmiana ilościowa wody (zwiększenie się bądź zmniejszenie ilości wody na gruncie) oraz zmiana w zakresie jej przepływu przez grunt. nie ma znaczenia, czy szkoda nastąpiła w wyniku działania legalnego czy nielegalnego nie jest możliwe stwierdzenie takiego wpływu bez uprzedniego, wyraźnego ustalenia, że przed zmianą stan na gruntach sąsiednich był korzystniejszy. sporna między stronami okoliczność, kiedy powstał ów rów, jest irrelewantna w zakresie rozpatrywanej sprawy.

Skład orzekający

Grzegorz Grymuza

przewodniczący sprawozdawca

Jerzy Drwal

sędzia

Marcin Małek

asesor sądowy

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących zmiany stosunków wodnych na gruncie, obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego oraz dowodzenia istnienia rowu."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego i lokalnych uwarunkowań, ale stanowi przykład stosowania art. 234 Prawa wodnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy konflikt sąsiedzki związany z gospodarką wodną na gruncie, z praktycznymi implikacjami dla właścicieli nieruchomości.

Zasypałeś rów i zalewasz sąsiada? Sąd wyjaśnia, kiedy trzeba przywrócić stan poprzedni.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 294/23 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2023-06-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-03-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Grzegorz Grymuza /przewodniczący sprawozdawca/
Jerzy Drwal
Marcin Małek
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151;
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2625
art. 234 ust. 1 pkt 1 i ust. 3; art. 16 pkt 47;
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal Asesor sądowy Marcin Małek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi R. R.-K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 21 grudnia 2022 r., znak: SKO.PW/40/5/2022 w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu decyzją z dnia 21 grudnia 2022 r., znak: SKO.PW/40/5/2022, po rozpatrzeniu odwołania R. R. (dalej także jako "skarżąca"), uchyliło w całości decyzję Burmistrza Krasnobrodu z dnia 16 sierpnia 2022 r., nr GE.6331.2.2021/2022 w sprawie nakazania przywrócenia stosunków wodnych na gruncie i orzekło o nakazaniu skarżącej, właścicielce działki nr ew. [...] w M., ul. B., przywrócenie stanu poprzedniego stosunków wodnych poprzez odtworzenie rowu usytuowanego na działce [...] stanowiącego odpływ rowu przydrożnego kończącego się przy tej działce.
Rozstrzygnięcie organu zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny.
Pismem z 20 maja 2021 r., R. R. zwróciła się do Burmistrza Krasnobrodu o podjęcie działań w zakresie stworzenia odpowiedniej infrastruktury melioracyjnej odprowadzającej wodę opadową z rowu wykonanego przy działce nr ewid. [...], zbierającego wodę opadową z górnej części wsi.
Z kolei, w dniu 22 kwietnia 2021 r., W. K., zwróciła się do Burmistrza Krasnobrodu o rozwiązanie sprawy odpływu wód ze źródła, gdyż naturalny spływ wody, który tam występuje, na skutek zablokowania ujścia wody z powodu planowanego wykonania rowu chłonnego, spowoduje zalewanie będącej jej własnością działki nr [...].
Kolejnym pismem z 13 sierpnia 2021 r., W. K. poinformowała organ, że R. R. zablokowała ujście wody zasypując i zabetonowując odpływ, co spowodowało zalewanie jej działki.
Po przeprowadzonej w dniu 23 sierpnia 2021 r., kontroli stanu rowu odwadniającego pas drogowy ul. B. w M., stwierdzono, że "na wysokości działki nr ewid. [...] na odcinku 3m skarpa rowu umocniona jest betonem."
W trakcie postępowania do akt sprawy włączono opinię biegłego hydrologa w przedmiocie ustalenia, czy na działce nr [...] w M. doszło do naruszenia naturalnego spływu wód opadowych, ze szkodą dla działki sąsiedniej nr [...] należącej do W. K.
W przedmiotowej opinii biegły stwierdził, że teren, na którym wystąpił problem stosunków wodnych jest zboczem wzniesienia opadającego w kierunku północnego wschodu, na którym zlokalizowana jest osada B. Taki też istniał i nadal istnieje kierunek spływu wód. Powierzchnia gruntu, płytko pod warstwą gleby, jest nieprzepuszczalna co powoduje, że większość wody opadowej spływa po powierzchni, znikomo wsiąkając. Około 30 lat temu wybudowano utwardzoną drogę gminną a następnie rów przydrożny. Rów ten biegnie w górnej części po zachodniej stronie drogi (na wysokości działki nr [...]) a następnie przepustem pod drogą rów przechodzi na stronę wschodnią kończąc się na wysokości działki nr [...]. Rów ten następnie skręcał w prawo i odprowadzał wodę przez tą działkę na teren niżej położony. W opinii stwierdzono, że o istnieniu tego rowu, w szczególności fragmentu skręcającego na działkę, świadczy mapa w skali 1:500 z zaznaczonym rowem oraz jego fotografie. Powołując się na informacje od W. K., biegły wskazał, że w dniu 13 sierpnia 2021r. rów ten (jego ujście) został zasypany i zabetonowany przez właścicielkę działki nr [...]. Zdaniem biegłego zasypanie tego odcinka rowu powoduje zalewanie zarówno działki W. K. jak i działki R. R. We wnioskach końcowych opinii, biegły wskazał, że Burmistrz Krasnobrodu powinien wydać decyzję nakazującą R. R. przywrócenie poprzedniego stanu spływu wód opadowych na działce nr [...], polegającego na odtworzeniu rowu.
W piśmie z 7 lipca 2021 r., pełnomocnik R. R. zakwestionował opinię w całości, jako niespójną, nielogiczną i nie mającą oparcia w materiale dowodowym. W ww. piśmie wskazano, że podczas utwardzania drogi (ok. 3-4 lata temu) została ona podniesiona, co spowodowało kumulowanie się wody w przydrożnych rowach. Ponadto, W. K., w ubiegłym roku po wybudowaniu na swojej działce domu, również podniosła teren swojej działki, przez co wody opadowe kumulują się w rowie przydrożnym na wysokości działki nr [...].
Pełnomocnik podniósł, że na żadnej z map spornego terenu, znajdujących się w Urzędzie Miasta, na działce nr [...] nie było oznaczonego rowu. Nadto, podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 6 czerwca 2022 r., biegły nie dokonał sprawdzenia gruntu pod katem jego przepuszczalności, przez co jego twierdzenia o nieprzepuszczalności czy też zasypaniu rowu są niezasadne.
Uwagi do opinii wniosła również W. K., wskazując, że propozycja biegłego dotycząca usytuowania rowu od drogi po działce nr [...] przy granicy z działką [...] jest zupełnie nietrafiona.
W piśmie z 18 lipca 2022 r., biegły odniósł się do uwag złożonych do opinii przez strony postępowania, wskazując, że istnienie rowu na działce nr [...] dowodzi mapa w skali 1:500, dostarczona przez W. K., wykonana przez uprawnionego geodetę. Nadto, rów jest widoczny na załącznikach graficznych włączonych do akt sprawy. Wyjaśnił, że uwaga o nieprzepuszczalności gruntu dotyczy terenu całego zbocza wzniesienia, które powoduje, że woda opadowa prawie w całości spływa powodując zalania.
Do ww. pisma biegłego pełnomocnik R. R. wniósł uwagi, wyjaśniając, że podczas wymiany hydrantu na działce [...], brzeg koryta rowu przy drodze gminnej został naruszony z jednej strony, co w efekcie wpłynęło na późniejszą zmianę spływu wód opadowych, które wykorzystując niestabilność gruntu utworzyły ujście w stronę działki skarżącej. Pełnomocnik skarżącej wskazał na braki opinii załączonej do akt, która w jego ocenie powinna wskazać, gdzie znajduje się najniższy punkt względem poziomu morza oraz jakie działania powinna podjąć gmina w zakresie swoich kompetencji.
Decyzją z 16 sierpnia 2022 r., Burmistrz Krasnobrodu nakazał skarżącej przywrócenie poprzedniego stanu spływu wód opadowych poprzez przywrócenie stanu poprzedniego ukształtowania gruntu na działce nr ewid. [...] w tym, odtworzenie na niej rowu. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że skarżąca doprowadziła do zasypania istniejącego rowu, tym samym został zablokowany istniejący odpływ wody opadowej ze szkodą dla działek położonych wyżej, szczególnie działki nr [...], co zostało potwierdzone w sporządzonej w sprawie opinii biegłego z zakresu hydrologii.
W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie: art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 78 k.p.a. polegające na nienależytym zebraniu materiału dowodowego oraz zaniechaniu uzupełnienia opinii biegłego mającej na celu ustalenie zakłócenia spływu wód tylko na przedmiotową nieruchomość, ale również w okolicach działki w ostatnich 5 latach. Pełnomocnik zarzucił także, naruszenie art. 234 ust. 3 ustawy Prawo wodne polegające na nakazaniu utworzenia rowu na działce, podczas gdy brak jest dowodów na szkodliwy wpływ na jakąkolwiek działkę.
W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że organ nie udowodnił, że na działce nr [...] istniał kiedykolwiek rów, nie wynika to ani z żadnych map ani z ewidencji rejestru gruntów. Jedynym dowodem jest zdjęcie, na którym utrwalony jest stan gruntu po wymianie hydrantu przez ZGK na działce nr [...], które nastąpiło wcześniej. Natomiast zakłócenia w spływie wód opadowych zostały spowodowane przez samą poszkodowaną, po wybudowaniu przez nią domu mieszkalnego i znacznego podniesienia terenu wokół domu, co uniemożliwia naturalne rozlewanie się wód i powoduje ich koncentrację w przydrożnym rowie. Mając na uwadze powyższe, pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Burmistrzowi Krasnobrodu.
Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu decyzją z dnia 21 grudnia 2022 r., uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i orzekło o nakazaniu skarżącej przywrócenia stanu poprzedniego stosunków wodnych poprzez odtworzenie rowu usytuowanego na działce [...] stanowiącego odpływ rowu przydrożnego kończącego się przy tej działce.
Kolegium stwierdziło, że włączona do akt sprawy, a kwestionowana przez skarżącą opinia hydrologiczna jest spójna i logiczna. W ocenie organu II instancji, nie tylko prawidłowo ustalono stan faktyczny sprawy, ale uznano także, że doszło do zasypania części rowu znajdującego się na działce nr [...], co z kolei spowodowało naruszenie stosunków wodnych ze skutkiem dla działki nr [...]. Biegły stwierdził, że należy szukać innego docelowego rozwiązania obejmującego szerszy obszar, gdyż inne działki również są zalewane wodami opadowymi, ale wykracza to poza zakres sporządzonej przez niego opinii.
Uzasadniając rozstrzygnięcie, Kolegium wyjaśniło, że decyzja organu I instancji nakazująca skarżącej przywrócenie stanu poprzedniego ukształtowania swojej działki, w tym odtworzenie rowu na tej działce zawierała nieprecyzyjne określenie, które mogłoby doprowadzić do trudności w wykonaniu tego obowiązku. Kolegium podniosło, że użycie słowa "w tym" wskazuje, że nie tylko należy odtworzyć zasypany rów istniejący na działce nr [...], ale również przywrócić poprzednie ukształtowanie terenu tej działki, nie wyjaśniając przy tym, na czym miałoby ono polegać. Powołując się na opinię biegłego, który wskazał, że przywrócenie stanu poprzedniego powinno polegać na odtworzeniu rowu na działce nr [...], który istniał przed wszczęciem postępowania w niniejszej sprawie, w ocenie organu uchylenie zaskarżonej decyzji było w pełni uzasadnione.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, Kolegium wyjaśniło, że w piśmie z 20 maja 2021 r. skierowanym do Burmistrza Krasnobrodu, R. R. sama przyznała, że przy jej działce został wykopany przez niewiadome jej osoby rów, który zbiera wodę opadową z górnej części wsi. Z uwagi na niewielkie rozmiary woda rozlewa się na jej działkę jak i działki sąsiadujące. W związku z powyższym, zdaniem organu, zarzut dotyczący nieistnienia części rowu na jej działce nie zasługiwał na uwzględnienie. Niezasadny, w ocenie organu jest również zarzut, że istnienie rowu biegły ustalił jedynie w oparciu o mapę dostarczoną przez W. K., podczas gdy na istnienie takiego rowu nie wskazują mapy w Starostwie Powiatowym, ani rejestr gruntów. Na potwierdzenie tego skarżąca nie przedstawiła jednak żadnych dowodów, nie wykazała również dlaczego mapa przedłożona przez drugą stronę ma być pozbawiona mocy dowodowej. Odnosząc się zaś do nieustalenia przez biegłego wysokości podniesionego gruntu działki nr [...] po remoncie ogrodzenia, organ stwierdził, że nie ma to większego znaczenia, gdyż ujście przydrożnego rowu skierowanego na działkę skarżącej zostało zabetonowane. To z kolei spowodowało, że spływ wód z działek położonych wyżej został zablokowany. Organ dodał, że problem spływu wód na ul. B. dotyczy wszystkich okolicznych mieszkańców, jednakże wymaga to kompleksowych rozwiązań pozostających poza zakresem przedmiotowego postępowania, bowiem dotyczy ono wyłącznie kwestii, czy właściciel działki nr [...] naruszył stosunki wodne ze szkodą dla działki nr [...].
W skardze do sądu administracyjnego pełnomocnik R. R., zarzucił naruszenie przepisu art. 16 pkt 47 w zw. z art. 234 Prawa wodnego, polegające na nakazaniu odtworzenia skarżącej na jej działce rowu przydrożnego kończącego się przy jej działce, podczas gdy rów w rozumieniu prawa wodnego jest sztucznym korytem prowadzącym wodę w sposób ciągły lub okresowy, o szerokości dna mniejszej niż 1,5 m przy ujściu.
W oparciu o powyższy zarzut pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, według norm prawem przepisanych, a także o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z mapy zasadniczej działki nr [...] i działek sąsiednich w celu wykazania faktu braku rowu na działce nr [...] oraz w celu wykazania faktu istnienia nowopołożonej rury gazowej w miejscu gdzie skarżącej nakazano wykopanie rowu.
Pełnomocnik podniósł, że Kolegium pominęło całkowicie fakt, że w analizowanej sprawie miało miejsce naruszenie stanu wody na gruncie w czasie budowy drogi gminnej i że naruszenie to miało charakter bezprawny. Według skarżącej zgodnie z ogólnodostępnymi mapami zasadniczymi, topograficznymi oraz hydrograficznymi w obrębie działki [...] nie występują rowy, nie wskazuje na to również wypis z ewidencji gruntów. Na załączonej do skargi aktualnej mapie zasadniczej również brak jest na działce należącej do skarżącej rowu.
W skardze wyjaśniono także, że zaniżenie terenu jakie powstało na fragmencie działki [...] na skutek prac związanych z wykonaniem hydrantu i osiadania naruszonej struktury gruntu pod wpływem wody odprowadzanej z gruntów sąsiednich tj. działki [...] i działki [...] nie jest rowem w rozumieniu prawa wodnego, nadto na działce skarżącej brak jest urządzeń, które prowadziłyby wodę w sposób okresowy lub ciągły. Działka ta nie stanowi również odbiornika wód opadowych i roztopowych z pasa drogowego drogi gminnej (działka [...]). Odprowadzenie wód z pasa drogowego drogi gminnej na działkę nr [...] wymagałoby uzyskania zgody skarżącej lub jej poprzednika prawnego oraz pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego oraz odprowadzenie zanieczyszczonych wód opadowych i roztopowych z pasa drogowego na grunt działki [...].
Pełnomocnik podniósł także, że wbrew twierdzeniom Kolegium, organ I instancji badając naruszenie stosunków wodnych, zobowiązany był uwzględnić fakt podniesienia terenu przez sąsiadkę skarżącej oraz fakt przebudowy drogi gminnej bez należytego odwodnienia. Skarżąca nie zmieniła natężenia i odpływu znajdujących się na jej gruncie wód opadowych lub roztopowych. Wody z działki [...] nie są odprowadzane na sąsiednie grunty. Właściciel działki [...] nie zmienia również kierunku odpływu wód ze źródeł ponieważ na działce [...] nie znajdują się źródła wody. Gmina jako właściciel działki nr [...], która stanowi drogę publiczną, w sposób nieuprawniony skierowała wody z pasa drogowego drogi publicznej na działkę należącą do skarżącej. Odprowadzenie wód opadowych i roztopowych z pasa drogowego drogi gminnej spowodowało szkodę na gruntach sąsiednich.
Ponadto, organy obu instancji nie wskazały na przepis prawa wodnego będący podstawą wyjątkowego potraktowania działki skarżącej jako miejsca odprowadzenia wód opadowych z drogi gminnej. Organ I instancji będący jednocześnie wykonawcą drogi gminnej nie przedłożył do przedmiotowej sprawy dokumentów dotyczących przebudowy istniejącej drogi publicznej z której wynikałoby, że utwardzenie drogi nie spowodowało zmiany kierunku lub natężenia odpływu wód opadowych lub roztopowych z pasa drogowego ze szkodą dla gruntów sąsiednich przede wszystkich dla działki nr [...]. Obowiązek wykonania urządzeń zapobiegających szkodom spowodowanym zanieczyszczeniem wodami opadowymi spływającymi z drogi publicznej ciąży na właścicielu drogi gminnej i nie może zostać przerzucone na skarżącą. Przeciwny pogląd nie ma poparcia w przepisach prawa a stanowi wręcz naruszenie prawa własności chronionego ustawą zasadniczą.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje:
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji dokonana na zasadach i w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 259; dalej jako "p.p.s.a."), wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Kwestią sporną w sprawie ocena, czy organ zasadnie nakazał skarżącej przywrócenie stanu poprzedniego stosunków wodnych poprzez odtworzenie rowu usytuowanego na działce nr ewid. [...] będącej własnością skarżącej, stanowiącego odpływ rowu przydrożnego kończącego się przy tej działce.
Zgodnie z art. 234 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2625 ze zm., dalej jako: "Pr.wod."), właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:
1) zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich;
2) odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie.
2. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich.
3. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności.
4. Nakaz, o którym mowa w ust. 3, nie zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego albo dokonania zgłoszenia wodnoprawnego, jeżeli są wymagane.
5. Postępowania w sprawie decyzji, o której mowa w ust. 3, nie wszczyna się, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia, w którym właściciel gruntu sąsiedniego dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu na jego grunt.
Tytułem wstępu należy wyjaśnić, że zmiana stanu wody na gruncie, to każde działanie, którego efektem jest zmiana ilościowa wody (zwiększenie się bądź zmniejszenie ilości wody na gruncie) oraz zmiana w zakresie jej przepływu przez grunt. Jest to takie działanie, które ingeruje w naturalny stan wody na danym terenie związany z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi i hydrologicznymi. Zmiana ta może polegać na zmianie kierunku odpływu znajdującej się na gruncie wody opadowej i roztopowej bądź kierunku odpływu ze źródeł poprzez np. wykonanie przeszkody w odpływie wody opadowej z terenów sąsiednich zgodnie z naturalnym kierunkiem odpływu, nawiezienie ziemi w celu podwyższenia terenu, usunięcie ziemi w celu obniżenia terenu, wykopanie rowu czy też zasypanie istniejącego rowu. Przy czym nie ma znaczenia, czy szkoda nastąpiła w wyniku działania legalnego czy nielegalnego (vide: wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 stycznia 2017 r., sygn. II SAB/Kr 191/16; wyrok WSA w Lublinie z dnia 23 maja 2017 r., sygn. II SA/Lu 1134/16; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl).
W postępowaniu o naruszenie stosunków wodnych powinnością organu jest ustalenie, czy doszło do zmiany stosunków wodnych na gruncie. Wydanie decyzji, o której mowa w art. 234 ust. 3 Pr. wod. wymaga precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego istniejącego przed badaną zmianą, charakteru i sposobu dokonanej zmiany i jej szkodliwego wpływu na grunty sąsiednie. Nie jest możliwe stwierdzenie takiego wpływu bez uprzedniego, wyraźnego ustalenia, że przed zmianą stan na gruntach sąsiednich był korzystniejszy. W razie ustalenia, że nie doszło do zmiany stosunków wodnych na gruncie organ zwolniony jest od badania pozostałej przesłanki, czyli szkodliwego oddziaływania na nieruchomości sąsiednie. Nadto, zwrócić należy uwagę, że przepis art. 234 Pr. wod. nie zobowiązuje organu orzekającego w sprawie do ustalenia wszelkich przyczyn danego stanu wody na gruncie zgłaszającego roszczenie, ale nakazuje organowi wyjaśnienie, czy powstałe szkody mogą być następstwem zmiany stanu wody na gruncie sąsiednim, co do którego zgłoszono roszczenie.
Innymi słowy, postępowanie administracyjne prowadzone na podstawie art. 234 Prawa wodnego ma wykazać jedynie zasadność nakazania właścicielowi danego gruntu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, o których mowa w tym przepisie.
Przenosząc te uwagi na grunt niniejszej sprawy, w pierwszej kolejności wskazać należy, że przedmiotem sporu prawnego między stronami jest ustalenie czy doszło do zmiany stanu wody na gruncie, wskutek zasypania i zabetonowania odpływu wody gromadzącej się w rowie przydrożnym kończącym się na działce nr [...]. Na istnienie rowu przy działce nr ewid. [...] - pomimo, że kwestionowane przez skarżącą na kolejnych etapach postępowania - wskazują załączone do akt postępowania zdjęcia, na których wyraźnie jest uwidoczniony. Nadto, w piśmie z dnia 20 maja 2021 r., skierowanym do Burmistrza Krasnobrodu, skarżąca wnioskuje, aby rów, który kończy się na jej działce został przedłużony wzdłuż innych działek celem odprowadzenia wody opadowej.
Co istotne, pomimo wystosowania pisma do organu z prośbą o stworzenie infrastruktury melioracyjnej odprowadzającej wodę deszczową z rowu usytuowanego przy jej działce, skarżąca nie zważając na deklarowane przez Burmistrza rozwiązanie problemu zalewania terenu w szerszym zakresie niż tylko przedmiotowa działka, podjęła działania indywidualne.
Z akt sprawy wynika, że w dniu 13 sierpnia 2021 r., skarżąca zasypała i zabetonowała przydrożny rów, który kończył się na jej działce, blokując w ten sposób istniejący odpływ wody opadowej ze szkodą dla działek wyżej położnych, szczególnie działki nr ewid. [...]. Organ mając na uwadze, że regułą w sprawach tego rodzaju powinien być dowód z opinii biegłego na okoliczność tego, czy doszło do zmiany stanu wód na gruncie i czy na gruncie sąsiednim nastąpiła szkoda (por. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2015 r., II OSK 1621/13, wyrok WSA w Krakowie z dnia 21 maja 2018 r., II SA/Kr 286/18, CBOSA), wystąpił o sporządzenie opinii hydrologicznej w niniejszej sprawie.
Z włączonej w poczet materiału dowodowego opinii z czerwca 2022 r., wynika, że teren na którym wystąpił problem będący przedmiotem opinii jest zboczem wzniesienia opadającego w kierunku północnego-wschodu, na którym zlokalizowana jest osada B. Biegły ustalił, że około 30 lat temu wybudowano utwardzoną drogę gminną, a następnie rów przydrożny. Rów ten w górnej części biegnie po zachodniej stronie drogi, na wysokości działki [...], wykonany jest przepust pod drogą i rów przechodzi na stronę wschodnią kończąc się na wysokości działki nr [...].
Biegły, odnosząc się do okoliczności sprawy, wskazał, że działania skarżącej naruszyły art. 234 ust. 1 pkt 1 Pr. wod., poprzez zmianę kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na gruncie skarżącej wód opadowych i roztopowych ze szkodą dla gruntów sąsiednich.
Analizując akta sprawy, można dojść do wniosku, że niezasadne jest stanowisko skarżącej, która kwestionuje istnienie rowu przy działce [...], zaś sporna między stronami okoliczność, kiedy powstał ów rów, jest irrelewantna w zakresie rozpatrywanej sprawy. W granicach niniejszej sprawy Sąd kontrolował bowiem wyłącznie to, czy organy prawidłowo zastosowały rygor z art. 234 ust. 3 Pr.wod., wobec zasypania na działce nr [...] istniejącego ujścia wody z przydrożnego rowu, kończącego się przy działce skarżącej.
W tym kontekście Sąd aprobuje rozstrzygnięcie i ocenę prawną wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Należy także stwierdzić, że istotne elementy stanu faktycznego przedstawiają się tak, jak to wskazały organy.
Z analizy akt administracyjnych, wynika bowiem, że zasypanie rowu a następnie jego zabetonowanie na działce [...], spowodowało zablokowanie swobodnego przepływu wód opadowych i roztopowych zgodnie z ukształtowaniem terenu i naturalnym spływem wód. Działanie to niewątpliwie wpłynęło na istniejący - w ocenie biegłego - naturalny stan wody na gruncie i istniejące warunki hydrologiczne. Zasypanie rowu na działce nr [...] spowodowało, że został zablokowany istniejący odpływ wody opadowej ze szkodą dla działek wyżej położonych, szczególnie działki nr [...], co niewątpliwe należy ocenić w kategoriach "szkodliwego oddziaływania".
W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że na działce skarżącej nr [...] doszło do zmiany stanu wody na gruncie – zasypania i zabetonowania ujścia wody z przydrożnego rowu, a zmiana ta szkodliwie wpłynęła na grunt sąsiedni, działkę nr [...], albowiem spowodowała piętrzenie się wody, a następnie jej zalewanie. Zdaniem biegłego, w wyniku zasypania rowu będzie zalewana również działka skarżącej (nr ewid. [...]) chociaż w mniejszym stopniu niż przed zasypaniem.
W sprawie niniejszej skarżąca nie przedstawiła kontropinii wykonanej przez osobę posiadającą wiadomości specjalne w zakresie gospodarki wodnej, która podważałaby wnioski wypływające z opinii biegłego z zakresu hydrologii, załączonej do akt sprawy.
Podsumowując, przeprowadzona przez Sąd kontrola wykazała, że zaskarżona decyzja została wydana w niezawierającym istotnych wad procesowych postępowaniu; spełnia co do zasady wymogi określone w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., a treść uzasadnienia decyzji świadczy o tym, że wbrew zarzutom skargi, wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich relewantnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i art. 77 k.p.a.). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 k.p.a.). Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a. w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu i wyjaśniono podstawy prawne rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa. Ustalenia i rozważania organu przedstawione w uzasadnieniu decyzji nie uzasadniają usunięcia jej z obrotu prawnego, wobec prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia.
W tym stanie rzeczy Sąd podziela argumentację rozstrzygnięcia organu II instancji, ponieważ jest ona zgodna z obowiązującym prawem i dominującym orzecznictwem sądów administracyjnym w tym przedmiocie.
Z tego też powodu, pomimo, że Sąd, dostrzega niekorzystne dla skarżącej ukształtowanie istniejących na tym terenie stosunków wodnych, nie może doprowadzić do kompleksowego uregulowania stanu wody tak na działce nr [...], jak i nr [...]. Zakres możliwego orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie – jak już wspomniano powyżej - jest wyznaczony granicami sprawy administracyjnej, określonej przepisami prawa materialnego, a to art. 234 ust. 3 Pr.wod. Kontrola w tym zakresie nie wykazała naruszeń prawa.
Reasumując, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a., jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI