II SA/Lu 294/04

II SA/Lu 294/04 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2004-10-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-06-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Wiesława Achrymowicz /sprawozdawca/
Witold Falczyński /przewodniczący/
Wojciech Kręcisz
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
art.50, art.51
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Asesor WSA Wiesława Achrymowicz (spr.), Asesor WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant St. sekr. sąd. Jolanta Sikora, po rozpoznaniu w dniu 28 października 2004 r. sprawy ze skargi Firmy "A" na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę.
Uzasadnienie
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania Z.i H. małżonków S., decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. uchylił zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2003 r. i umorzył postępowanie administracyjne przed organem pierwszej instancji, prowadzone z inicjatywy Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa Spółki Akcyjnej Regionalnego Oddziału Przesyłu w T., w przedmiocie nałożenia obligu na małżonków S. o statusie inwestorów terminowego wykonania przebudowy zespołu szklarniowego na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] w miejscowości Ł. w taki sposób, by odległość inwestycji od gazociągu wysokiego ciśnienia zachowywała wymogi dyktowane warunkami technicznymi.
Tytułem uzasadnienia powziętego rozstrzygnięcia organ drugiej instancji wskazał na ustalenie, iż realizacja zakwestionowanej inwestycji w odległości 1,5 m od linii gazociągu wysokiego ciśnienia DN 100, PN 5,5 Mpa jest zgodna z ostateczną decyzją Starosty z dnia [...] września 2002 r. zatwierdzającą projekt budowlany z jednoczesnym udzieleniem pozwolenia na budowę, gdy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. w sposób ostateczny odmówił stwierdzenia jej nieważności. W konkluzji, wobec okoliczności funkcjonowania w obrocie prawnym ostatecznej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego z udzieleniem pozwolenia na jego realizację, która na gruncie nie odbiega od warunków pozwolenia na budowę, stanął na stanowisku o braku podstaw do zastosowania rygoru z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane, skutkując zasadnością umorzenia postępowania administracyjnego w tym przedmiocie na mocy art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
Na powyższe skargę złożyła Spółka Akcyjna Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo Regionalny Oddział Przesyłu w T., wnosząc o uchylenie decyzji drugoinstancyjnej z jednoczesną merytoryczną zmianą decyzji organu pierwszej instancji, by oblig odsunięcia kwestionowanej inwestycji wskazywał wymiar 10 m od linii gazociągu przy założeniu, że końcówki rury ochronnej wystają po 15 m poza obrys obiektu oraz o zasądzenie na rzecz podmiotu skarżącego kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Incydentalny wniosek o wstrzymanie wykonania objętych kontrolą decyzji został rozstrzygnięty postanowieniem z dnia 14 lipca 2004 r., już prawomocnym.
W uzasadnieniu zgłoszonego żądania podmiot skarżący polemizował ze stanowiskiem organów nadzoru budowlanego o braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej pozwolenia budowlanego, wskazując na zbyt bliską linii gazociągu wysokiego ciśnienia realizację zespołu szklarniowego i to wbrew warunkom technicznym, gdy podlegają zastosowaniu przepisy rozporządzenia Ministra Przemysłu z dnia 24 czerwca 1989 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe, obowiązujące w dacie wydania pozwolenia na budowę gazociągu, a także jego realizacji, adekwatne do materiałów i technologii ówcześnie dostępnych dla realizacji. Dodatkowo podnosił, iż zbliżenie kwestionowanej inwestycji do linii gazociągu o parametrach jak w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, narusza także wymogi stanowione kolejnymi rozporządzeniami, określającymi minimalne odległości dla nowo wznoszonej zabudowy o przeznaczeniu gospodarczym. W konsekwencji ferował pogląd o zasadności zastosowania trybu stanowionego unormowaniami art. 50 i art. 51 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Utrzymywanie bowiem istniejącego stanu rzeczy niesie zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi oraz zniszczenia mienia. W dalszej kolejności wskazywał, iż doprowadził do wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Z., udzielającej pozwolenia na budowę z zatwierdzeniem projektu budowlanego dla zespołu szklarniowego na rzecz małżonków S., zaś postanowienie wstrzymujące roboty budowlane nie uzyskało przymiotu prawomocności, gdyż skarga inwestorów nie została dotąd rozpoznana w trybie sądowoadministracyjnym.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie, podtrzymując wyrażoną w kontrolowanej decyzji ocenę prawną wraz z leżącą u jej podstaw argumentacją.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kognicji sądowoadministracyjnej została poddana kontrola działalności organów administracji publicznej w aspekcie zgodności z prawem, gdy zaskarżona decyzja ten rozstrzygający wymóg realizuje.
Jak wynika z ustaleń organu nadzoru budowlanego drugiej instancji, wniosek wszczynający postępowanie administracyjne z żądaniem doprowadzenia inwestycji realizowanej przez małżonków S. do stanu zgodnego z prawem, złożony został w dacie 27 czerwca 2003 r., a zatem gdy zważyć unormowanie przechodnie zawarte w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r., nowelizującej ustawę Prawo budowlane poczynając od dnia 11 lipca 2003 r., sprawy wszczęte wcześniej i nie zakończone decyzją ostateczną, podlegają rozpoznaniu i rozstrzygnięciu według reżimu prawnego sprzed nowelizacji. Natomiast wyłączenia od tej zasady międzyczasowej nie odnoszą się do kategorii spraw, jak kontrolowana.
W brzmieniu obowiązującym w tak ustalonym przedziale czasowym, dyspozycja art. 50 ust. 1 pkt 1 do 3 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane stanowiła jurydyczną możliwość wstrzymania prowadzonych robót budowlanych, gdy ich realizacja następuje bez wymaganego pozwolenia na budowę czy uprzedniego dokonania zgłoszenia zamiaru przystąpienia do ich realizacji, kiedy sposób ich realizacji może spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi bądź mienia, środowiska czy to przebiega w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków stanowionych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Przepis ten, jako o charakterze szczególnym podlegać może zasadnie jedynie ścisłej gramatycznej wykładni. Dopiero przy zaistnieniu jednej z przesłanek zawartych w przytoczonym wyżej enumeratywnym wyliczeniu, organ zyskuje materialnoprawną podstawę do podjęcia decyzyjnych działań w trybie art. 51 ust 1 do 2 omawianej ustawy, a znajdującego odpowiednie zastosowanie także do robót budowlanych już zrealizowanych, jak to przewiduje dyspozycja art. 51 w ust. 4 ostatnio cytowanej ustawy.
W okolicznościach kontrolowanego postępowania administracyjnego, wobec jednoznacznego ustalenia ze strony organu rozstrzygającego, że kwestionowana inwestycja podlega realizacji w oparciu i w sposób zgodny z ustaleniami oraz warunkami ostatecznej decyzji Starosty udzielającej pozwolenia na budowę z zatwierdzeniem projektu budowlanego, funkcjonującej w obrocie prawnym, gdy dotychczas nie została objęta ostatecznym stwierdzeniem nieważności, postępowanie administracyjne,dotyczące żądania zobligowania inwestorów do wykonania określonych robót, wykracza poza przedmiotowe granice hipotezy art. 50 ust. 1 wskazanej ostatnio ustawy, gdy jedynie ich zaistnienie również przy już zakończonych robotach, daje jurydyczną rację dla rozważania zastosowania trybu z art. 51 tejże ustawy. Nadto z twierdzeń samego podmiotu skarżącego wynika, że także wobec wznowienia postępowania administracyjnego, decyzja udzielająca pozwolenia na budowę zespołu szklarni na rzecz małżonków S. nie została objęta ostatecznym stwierdzeniem nieważności. Jej realizacja ściśle odpowiadająca warunkom i ustaleniom udzielonego pozwolenia na budowę z zatwierdzeniem projektu budowlanego, gdy kwestionowana jest lokalizacja inwestycji zespołu szklarni na gruncie wyznaczona zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją projektową, załączoną do decyzji, w kontekście przywoływanych warunków technicznych stanowionych dla sieci gazowych, nie wyczerpuje pojęcia wadliwego sposobu przeprowadzenia robót budowlanych, w rozumienia art. 50 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy Prawo budowlane.
W konsekwencji wskazywane zbyt bliskie linii gazociągu usytuowanie inwestycji nie może na obecnym etapie postępowania w administracji stanowić przedmiotu ponownego badania w aspekcie zgodności z przepisami stanowiącymi warunki techniczne, jako już uprzednio okoliczność zweryfikowana przez właściwy organ administracji w toku realizowania procedury ustawowo wymaganej dla uzyskania zatwierdzenia projektu budowlanego z udzieleniem pozwolenia na budowę, a w jej wyniku ostatecznie przesądzona zgodnie z przedłożoną dokumentacją projektową, stanowiącą integralną część pozwolenia na budowę i tak wyznaczoną na gruncie.
Zatem sytuacja, gdy strona kwestionuje wznoszenie obiektu budowlanego w zakresie parametrów wyraźnie wyznaczonych pozwoleniem na budowę, w kontekście zatwierdzonej dokumentacji projektowej i tak też realizowanych, nie jest objęta materialnoprawną regulacją, ponad procedurę, wymaganą dla uzyskania decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę z zatwierdzeniem projektu budowlanego, którą o przymiocie ostateczności inwestor dotychczas dysponuje. Wbrew wywodom podmiotu skarżącego, tryb statuowany unormowaniami art. 50 i art. 51 rozważanej ustawy Prawo budowlane nie może w swej istocie mieć za przedmiot weryfikacji, a tym bardziej modyfikacji postanowień ostatecznej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany z udzieleniem stosownego pozwolenia na jego realizację, by wskazać zasadę trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej, stanowioną w art. 16 § 1 k.p.a., a ostatecznie i prawomocnie przesądzającą między innymi kwestionowaną w sprawie niniejszej okoliczność usytuowania zespołu szklarni na działce inwestorów. W tym zakresie mogą jedynie ulec wyczerpaniu nadzwyczajne tryby przewidziane dla procedowania w administracji, które do daty rozstrzygnięcia odwołania w badanym postępowaniu nie przyniosły ostatecznego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji, legitymującej inwestorów, by w myśl jej ustaleń i warunków realizować zamierzenie inwestycyjne.
Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, rozumianą na gruncie art. 105 § 1 k.p.a., jako sytuację, gdy ustalony stan faktyczny nie jest objęty materialnoprawną regulacją, wielokrotnie omawiał w orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny, by przywołać wyroki: z dnia 18 maja 1998 r. w sprawie II SA 76/98 /LEX 43176/, z dnia 10 czerwca 1998 r. w sprawie IV SA 1225/96 /LEX 43250/, z dnia 06 sierpnia 1999r. w sprawie IV SA 1167/97 /LEX 47913/, z dnia 26 września 2001 r. w sprawie V SA 381/01 /LEX 78917/, z dnia 25 października 2001 r. w sprawie SA/Rz 261/00 /Palestra 2002/7-8/207/, z dnia 24 kwietnia 2003 r. w sprawie III SA 2225/01 /Biul. Skarbowy 2003/6/25/.
Wnioski skarżącej strony o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu zakończenia postępowań sądowoadministracyjnych, badających legalność postanowień o wstrzymaniu robót budowlanych czy o podjęciu postępowania odwoławczego, a w dalszej kolejności decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności udzielonego pozwolenia na budowę, wydanej w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego, są pozbawione proceduralnej racji, zmierzając jedynie do przedłużenia niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego, obejmującego kognicją już powzięte ostateczne rozstrzygnięcie administracyjne, przy co do zasady bezprzedmiotowości kontrolowanego postępowania administracyjnego, pozbawiającej materię tych równolegle prowadzonych postępowań przymiotu prejudycjalności w rozumieniu art. 125 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z kolei art. 56 ostatnio cytowanej ustawy w sytuacji proceduralnej zaistniałej w sprawie niniejszej nie znajduje zastosowania, skoro wskazane tam nadzwyczajne tryby administracyjnoprawne nie dotyczą bezpośrednio zaskarżonej decyzji.
Dopiero w sytuacji, gdy skarżący doprowadzi do ostatecznego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji zatwierdzającej projekt budowlany z udzieleniem pozwolenia na jego realizację o kwestionowanej lokalizacji tam określonej i tak też wyznaczonej dla inwestycji w postaci zespołu szklarni, zaistnieje przedmiot dla ponownego administracyjnego badania w kontekście warunków technicznych.
W obrocie prawnym nie mogą bowiem funkcjonować dwie sprzeczne ze sobą decyzje, udzielająca pozwolenia na budowę przy jednoznacznie określonym położeniu i druga, nakazująca zmianę tego usytuowania, co naruszałoby podstawowe zasady procedowania w administracji, a to praworządności, o której w art. 6 k.p.a., pogłębiania zaufania z art. 8 k.p.a i wskazanej wyżej trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej sformułowanej w art. 16 § 1 k.p.a.
Z tych względów, wobec niezasadności skargi, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak na wstępie.