II SA/Lu 287/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2025-07-16
NSAAdministracyjneŚredniawsa
świadczeniazwrot świadczeńnienależnie pobrane świadczeniapostępowanie administracyjneautokontrolaumorzenie postępowaniaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wojewódzki Sąd Administracyjny umorzył postępowanie w sprawie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, ponieważ organ odwoławczy uwzględnił skargę w trybie autokontroli, uchylając własną decyzję.

Skarżący R. N. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Organ odwoławczy, działając w trybie autokontroli (art. 54 § 3 p.p.s.a.), uchylił własną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, odstępując od żądania zwrotu świadczenia. Ponieważ decyzja autokontrolna stała się prawomocna i nie została zaskarżona, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe. Pełnomocnik skarżącej wniósł o umorzenie postępowania, co Sąd uwzględnił na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Sprawa dotyczyła skargi R. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 14 marca 2025 r. w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o umorzenie postępowania, powołując się na uwzględnienie skargi w trybie autokontroli. Kolegium załączyło decyzję z dnia 13 maja 2025 r., którą na podstawie art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) uchyliło własną decyzję z dnia 14 marca 2025 r. oraz punkt poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy Wilków, orzekając o odstąpieniu od żądania zwrotu świadczenia. Decyzja autokontrolna stała się prawomocna, gdyż nie została zaskarżona. Pełnomocnik skarżącej, ustanowiony z urzędu, również wniósł o umorzenie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe na mocy art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., ponieważ organ odwoławczy skutecznie uwzględnił skargę w trybie autokontroli, eliminując zaskarżoną decyzję z obrotu prawnego. Sąd podkreślił, że mimo materialnoprawnego istnienia sprawy, postępowanie sądowe straciło swój przedmiot kontroli.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, postępowanie sądowe powinno zostać umorzone, gdy organ odwoławczy uwzględni skargę w trybie autokontroli, ponieważ postępowanie sądowe staje się bezprzedmiotowe.

Uzasadnienie

Organ odwoławczy, działając na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., uchylił własną decyzję i decyzję organu pierwszej instancji, odstępując od żądania zwrotu świadczenia. Ponieważ decyzja autokontrolna stała się prawomocna, postępowanie sądowe straciło swój przedmiot kontroli, co stanowi podstawę do jego umorzenia na mocy art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzono

Przepisy (2)

Główne

p.p.s.a. art. 161 § § 1 pkt 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn niż wskazane pkt 1 i 2 tego przepisu stało się bezprzedmiotowe.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 54 § § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy uwzględnił skargę w trybie autokontroli, uchylając własną decyzję i decyzję organu pierwszej instancji, co spowodowało bezprzedmiotowość postępowania sądowego.

Godne uwagi sformułowania

postępowanie stało się bezprzedmiotowe uwzględnienia skargi w trybie autokontroli wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego

Skład orzekający

Anna Ostrowska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty umorzenia postępowania sądowego w przypadku uwzględnienia skargi przez organ w trybie autokontroli."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ odwoławczy sam naprawia swój błąd przed wydaniem orzeczenia przez sąd.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest proceduralna i dotyczy mechanizmu autokontroli organów administracji, co jest istotne dla prawników procesowych, ale mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 287/25 - Postanowienie WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-07-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Ostrowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6321 Zasiłki stałe
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Umorzono postępowanie
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor sądowy Anna Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 14 marca 2025 r., znak: SKO.41/2916/OS/2024 w przedmiocie zwrotu świadczeń nienależnie pobranych p o s t a n a w i a umorzyć postępowanie.
Uzasadnienie
R. N. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 14 marca 2025 r., znak: SKO.41/2916/OS/2024 w przedmiocie zwrotu świadczeń nienależnie pobranych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o umorzenie postępowania z powodu uwzględnienia skargi w trybie autokontroli. Na poparcie tego wniosku Kolegium załączyło decyzję z dnia 13 maja 2025 r., znak: SKO.41/1550/OS/2025, którą - działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) - uchyliło w całości własną decyzję z dnia 14 marca 2025 r., znak: SKO.41/2916/OS/2024, uchyliło punkt 2 poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy Wilków z dnia 11 czerwca 2024 r. i w tym zakresie orzekło o odstąpieniu od żądania zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.
W dniu 23 czerwca 2025 r. ustalono, że strona nie wniosła skargi na decyzję autokontrolną z dnia 13 maja 2025 r. (k. 20).
Pismem z 10 lipca 2025 r. ustanowiony w ramach prawa pomocy pełnomocnik skarżącej wniósł o umorzenie postępowania w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie
o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn niż wskazane pkt 1 i 2 tego przepisu stało się bezprzedmiotowe.
Zgodnie zaś z art. 54 § 3 p.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa.
W niniejszej sprawie postępowanie wszczęte na skutek skargi R. N. kwestionującej prawidłowość decyzji ostatecznej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 14 marca 2025 r., znak: SKO.41/2916/OS/2024 w przedmiocie zwrotu świadczeń nienależnie pobranych, stało się bezprzedmiotowe wobec uwzględnienia przez organ odwoławczy wniesionej skargi w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. poprzez uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji w zakresie zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia oraz odstąpienie od żądania zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.. Podkreślić przy tym należy, że podjęta przez Kolegium w trybie autokontroli decyzja z dnia 13 maja 2025 r. została wydana z zachowaniem trzydziestodniowego terminu określonego w tym przepisie, a nadto stała się prawomocna, albowiem – jak wynika z informacji przekazanej przez Kolegium – nie została w ustawowym terminie zaskarżona do sądu administracyjnego.
Wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego przez organ odwoławczy w trybie autokontroli sprawia, że Sąd zostaje pozbawiony przedmiotu kontroli, mimo że sprawa w sensie materialnoprawnym nadal istnieje. Sprawa nie staje się więc bezprzedmiotowa, natomiast bezprzedmiotowe staje się postępowanie sądowe, co w świetle art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. daje podstawę do jego umorzenia.
Z tych względów należało orzec, jak w sentencji postanowienia.
U Z A S A D N I E N I E

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI