II SA/Lu 287/23

II SA/Lu 287/23 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2023-06-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-03-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Ostrowska /sprawozdawca/
Grzegorz Grymuza
Jerzy Parchomiuk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 2233/23 - Wyrok NSA z 2026-03-04
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art. 49 b ust.1-3, art. 49 b ust.2a, art. 29 ust. 2 pkt 9, art. 30 ust.1, 2, art. 52
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Dz.U. 2022 poz 2625
art. 16 pkt 65 lit c
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.)
Dz.U. 1989 nr 30 poz 163
art. 2 pkt 10, art. 12 b ust.1, 4
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 76 par 1, art. 10
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Anna Ostrowska (sprawozdawca) Protokolant Referent Elwira Szymaniuk-Szkodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 19 stycznia 2023 r., znak: ZOA-XIV.7721.34.2019 w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 19 stycznia 2023 r., znak: ZOA-XIV.7721.34.2019, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej: k.p.a. w związku z art. 49b ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.) i art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471) po rozpatrzeniu odwołania A. Z., Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie (dalej: LWINB) uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lubartowie (dalej: PINB) z dnia 28 listopada 2022 r., znak: PINB 7355/A2/2017 i nakazał A. Z. rozbiórkę poprzez zasypanie gruntem rodzimym samowolnie wykonanej na działce nr [...] w miejscowości D. rozbudowy stawu usytuowanego na działkach gruntu nr [...], wskazując, że w celu właściwego wyznaczenia powierzchni zasypania stawu należy obrać punkty, które, łącząc linię prostą, wskażą powierzchnię, o którą staw należy pomniejszyć (zasypać gruntem rodzimym):
- pierwszy punkt wieloboku zlokalizowany jest na odległość 5,30 m w kierunku południowym mierząc od północno-wschodniego naroża stawu,
- drugi punkt wieloboku zlokalizowany jest w odległości 3,35 m od północnej krawędzi stawu oraz w odległości 23,03 m od punktu pierwszego mierząc w kierunku zachodnim,
- trzeci punkt usytuowany jest w odległości 9,42 m od północnej krawędzi stawu oraz w odległości 5,42 m od zachodniej krawędzi w taki sposób aby odległość pomiędzy punktem drugim i trzecim wynosiła 11,56 m, mierząc w kierunku południowo- zachodnim,
- czwarty punkt zlokalizowany jest w odległości 13,87 m od punktu trzeciego, mierząc w kierunku południowo-zachodniego naroża stawu (linia wyznaczająca powierzchnię rozbiórki przebiega pod kątem w kierunku południowo-zachodniego naroża stawu - tj. od punktu trzeciego do styku z krawędzią zachodnią stawu).
Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
PINB w Lubartowie wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej stawu zlokalizowanego na działkach nr [...] w miejscowości D., zaś w dniu 27 września 2017 r. upoważnieni pracownicy PINB w Lubartowie przeprowadzili na tej nieruchomości oględziny (k. 18 - 28 akt I instancji). Z treści protokołu oględzin wynika, że na działkach nr [...] w miejscowości D. w odległości ok. 137 m od krawędzi jezdni oraz w odległości około 18,74 m od działki sąsiedniej nr [...] i w odległości około 81,5 m od zabudowy na działce własnej zlokalizowany jest staw o wymiarach ok. 24,38 m x 36,78 m. Dodatkowo stwierdzono istnienie w odległości 7,6 m od południowo - zachodniego naroża stawu pomostu o wymiarach 1,95 m x 5,96 m, a w odległości 9,41 m od pomostu przepustu z kręgów betonowych o średnicy 40 cm. W dniu oględzin okazano wydruk ze zdjęć pobranych w dniu 26 września 2006 r. z zasobów mapy.geoportal.gov.pl, mapę archiwalną pobraną w dniu 7 września 2017 r. z zasobów Starostwa Powiatowego w Lubartowie ukazującą stan na lata 1962 - 1968 (według oświadczenia R. Z. - męża A. Z.) oraz zdjęcie z lat 2013-2015. Do protokołu oględzin załączono szkic sytuacyjny sporządzony przez upoważnionego pracownika PINB w Lubartowie dotyczący przedmiotowego stawu (k. 26 akt I instancji), a także dokumentację fotograficzną (k. 23 - 25 akt I instancji).
Według oświadczenia pełnomocnika A. Z., zbiornik wodny został oczyszczony, a brzegi wyrównane w latach 2008-2013. Jest to zbiornik naturalny, który jest położony w najniższym punkcie okolicznych nieruchomości i istnieje od dawna. Do czasu nabycia przez A. Z. nieruchomości zbiornik był zanieczyszczony (wysypywano do niego odpady poprodukcyjne rolnictwa). W chwili przystąpienia do oczyszczania zbiornika od strony północnej, zachodniej i wschodniej usypany został wał. Od strony zachodniej został wykonany przepust na wysokości terenu gruntu, który zbiera nadmiar wód opadowych z działki.
Uczestnicząca w oględzinach M. J.-K. stwierdziła, że od 2008 r. została przeprowadzona modernizacja nieruchomości nabytej przez państwa Z., m.in. wykopano staw rybny (wcześniej był dołek, który był mniejszy i nie był napełniony wodą). Staw został wykopany poprzez wywiezienie trzystu wywrotek ziemi, która następnie posłużyła do podwyższenia terenu działki nr [...], a także usypania grobli wokół stawu rybnego. Zainstalowano przepust, od którego wykonano rowek przy granicy działki nr [...] w celu kierowania wód w stronę działki nr [...]. Po wykonaniu inwestycji w postaci stawu rybnego i uszkodzeniu urządzeń melioracyjnych pojawiły się problemy z zalewaniem działek sąsiednich. W toku postępowania M. J.-K. przy piśmie z dnia 17 października 2017 r. przedłożyła pisemne oświadczenie osób mieszkających w miejscowości D. dotyczące m.in. okoliczności, że staw rybny znajdujący się na działkach nr [...], którego powierzchnia wynosi około 8 arów, został wykopany w momencie, gdy A. Z. stała się właścicielem tych działek, a przy jego budowie zostały uszkodzone urządzenia melioracyjne (k. 31 - 33 akt I instancji).
PINB w Lubartowie pismem z 18 października 2017 r. wystąpił do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - Lubelski Oddział Regionalny w Lubartowie (k. 34 akt I instancji) o przesłanie ortomap lub innych dokumentów dla działek nr [...] wskazujących sposób zagospodarowania nieruchomości w latach 2013-2016, w 2008 r. i w okresie wcześniejszym. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - Lubelski Oddział Regionalny w Lubartowie przy piśmie z dnia 16 listopada 2017 r. (k. 45 - 49 akt I instancji) przekazała żądane dokumenty (data wykonania w dniu: 4 czerwca 2015 r., 27 kwietnia 2012 r., 19 września 2009 r. oraz 3 kwietnia 2004 r.).
PINB w Lubartowie pismem z 18 października 2017 r. zwrócił się do Wójta Gminy Abramów w celu wydania wypisu i wyrysu z obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla przedmiotowych działek (k. 35 akt I instancji). W związku z powyższym Wójt Gminy Abramów pismem z dnia 25 października 2017 r. (k. 37 - 44 akt I instancji) poinformował, że działki nr [...] oznaczone są zgodnie z rysunkiem planu jako teren istniejącej i projektowanej zabudowy zagrodowej (teren o symbolu "[...]").
Pismem z 15 grudnia 2017 r., sporządzonym z upoważnienia Starosty Lubartowskiego, poinformowano PINB, że na wykonanie stawu na działkach nr [...] w latach 2004 - 2014 na rzecz A. Z. nie była wydawana decyzja dotycząca pozwolenia wodnoprawnego ani nie było przyjęte zgłoszenie wodnoprawne (k. 53 akt I instancji). Okoliczność braku wydawania przez Starostę Lubartowskiego w latach 2004-2014 decyzji o pozwoleniu na budowę, przebudowę lub rozbudowę stawu zlokalizowanego na działkach nr [...] została potwierdzona w piśmie z dnia 20 grudnia 2017 r. sporządzonym z upoważnienia Starosty Lubartowskiego (k. 54 akt I instancji). A. Z. nie dokonała również zgłoszenia robót budowlanych dotyczących przedmiotowego stawu (k. 156 akt I instancji).
W opisanym stanie faktycznym organ I instancji stwierdził, że z analizy zdjęć lotniczych wykonanych w dniu 3 kwietnia 2004 r. i w dniu 27 kwietnia 2009 r. przekazanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa pismem z dnia 16 listopada 2017 r. wynika, że istniejący zbiornik wodny został powiększony, a jego brzegi uregulowane do kształtu zbliżonego do prostokąta. Takie samowolne powiększenie i wyposażone w przepust betonowy organ uznał za rozbudowę stawu, który jest urządzeniem melioracji wodnej szczegółowej, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 9 Prawa budowlanego, co powoduje, że w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie tryb określony w art. 49b Prawa budowlanego.
W związku z powyższym w dniu 23 stycznia 2018 r. PINB w Lubartowie wydał na podstawie art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego postanowienie znak: PINB 7355/A2/2017, którym zobowiązał A. Z. do przedłożenia w terminie do 30 czerwca 2018 r. określonych dokumentów, tj. zaświadczenia Wójta Gminy Abramów o zgodności inwestycji z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, projektu zagospodarowania działki, rysunków obiektu (z podaniem jego parametrów technicznych) i pozwolenia wodnoprawnego.
Organ I instancji, z uwagi na wniosek A. Z. z dnia 28 czerwca 2018 r. w przedmiocie przedłużenia terminu do wywiązania się z nałożonych obowiązków, postanowieniem z dnia 19 lipca 2018 r. zmienił postanowienie z dnia 23 stycznia 2018 r. w zakresie terminu wykonania nałożonych obowiązków i wyznaczył nowy termin do dnia 30 września 2018 r.
Przy piśmie z dnia 24 września 2018 r. M. J.-K. przedłożyła m.in. kserokopię decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 23 sierpnia 2018 r., znak; SKO.41/2682/LI/2018 uchylającej decyzję Wójta Gminy Abramów z dnia 30 maja 2018 r., znak: PP.6730.1.2018 ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zbiornika wodnego, tj. stawu dla potrzeb gospodarstwa rolnego, o pow. do 0,0950 ha, usytuowanego na działce nr [...] i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji (k. 70 - 85 akt I instancji).
Pismem z 29 września 2018 r. A. Z. ponownie zwróciła się do PINB w Lubartowie o przedłużenie terminu do złożenia wymaganych dokumentów z uwagi na niezakończone postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Pełnomocnik A. Z. wniósł w związku z tym o zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie. Postanowieniem z 9 listopada 2018 r. PINB w Lubartowie zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie.
W związku z tym, że Wójt Gminy Abramów wydał w dniu 11 stycznia 2019 r. decyzję znak: PP.6730.1.2018/2019 odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla zbiornika wodnego (stawu) dla celów rekreacyjnych, o pow. do 0,0950 ha na działce nr [...] w D., PINB w Lubartowie w dniu 11 kwietnia 2019 r. podjął zawieszone postępowanie w przedmiotowej sprawie.
Pismem z 23 maja 2019 r. PINB w Lubartowie wezwał A. Z. do usunięcia w ciągu 14 dni od dnia doręczenia wezwania braków we wniosku z dnia 29 września 2018 r. poprzez wskazanie w sposób jednoznaczny terminu wykonania nałożonego przez organ I instancji obowiązku dostarczenia określonych dokumentów. A. Z. nie odpowiedziała na wezwanie. Nie przedłożyła również przedmiotowych dokumentów.
Wobec powyższego w dniu 8 października 2019 r. PINB w Lubartowie wydał decyzję nakazującą A. Z. rozbiórkę samowolnie wykonanego stawu.
W dniu 25 listopada 2019 r. LWINB wydał decyzję znak; ZOA-XIV.7721.34.2019, którą uchylił w całości decyzję PINB w Lubartowie z dnia 8 października 2019 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że w rozstrzygnięciu organu I instancji nie został precyzyjnie określony zakres robót budowlanych, z podaniem wymiarów i położenia obszaru objętego nakazem rozbiórki.
Po przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organ I instancji pobrał mapę dotyczącą działek nr [...] z zasobów Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej Starostwa Powiatowego w Lubartowie oraz wydruk zdjęcia wraz z naniesionymi granicami działek, operat techniczny dla Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej w Lubartowie (identyfikator ewidencyjny materiału zasobu [...], wpisany do ewidencji materiałów zasobu w dniu 10 czerwca 2015 r., l.dz. [...]), który został sporządzony przez geodetę K. K., a także wykaz zmian danych ewidencyjnych dotyczących działek nr [...] Na podstawie tych dokumentów ustalono, że staw usytuowany jest na działkach nr [...], a powierzchnia dokonanej rozbudowy stawu wynosi 300 m˛.
Organ I instancji w dniu 20 stycznia 2020 r. wydał decyzję znak: PINB 7355/A2/2017, którą nakazał A. Z. rozbiórkę samowolnie wykonanej rozbudowy stawu, obejmującej powierzchnię 300 m˛ w kierunku północnym i kierunku zachodnim.
Po rozpatrzeniu odwołania LWINB decyzją z dnia 13 marca 2020 r., znak: ZOA-XIV.7721.34.2019 uchylił decyzję PINB w Lubartowie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W dniu 16 lipca 2020 r. przeprowadzone zostały oględziny, w wyniku których ustalono, że na działkach nr [...] zlokalizowany jest staw o kształcie zbliżonym do prostokąta, o szerokości ok. 26,05 m i długości 37,30 m. W odległości 7,6 m od południowo-zachodniego naroża stawu zlokalizowany jest stalowy pomost o wymiarach 1,95 m x 5,96 m. Stwierdzono, że w porównaniu do ostatnich oględzin z dnia 27 września 2017 r. usunięto przepust z kręgów betonowych, a staw wyposażono w pompę do napowietrzania wody. Odległość między lustrem wody a skarpą wynosiła w dniu oględzin ok. 1 m.
W dniu 14 sierpnia 2020 r. A. Z. złożyła do PINB w Lubartowie wniosek o umorzenie postępowania w przedmiotowej sprawie. W ocenie wnioskodawczyni dotychczasowe postępowanie dowodowe wykazało, że jest ono bezprzedmiotowe, ponieważ staw nie został przez nią samowolnie rozbudowany, a jedynie oczyszczony, odmulony i odszlamiony.
Organ I instancji decyzją z dnia 11 września 2020 r., znak: PINB 7355-A2/2017, wydaną na podstawie art. 49b ust. 1, nakazał A. Z. zasypanie gruntem samowolnie wykonanej rozbudowy o powierzchni 300 m˛ w kierunku północnym i kierunku zachodnim stawu rybnego, zlokalizowanego na działkach nr [...] W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że inwestor nie wypełnił nałożonego na niego postanowieniem z 23 stycznia 2018 r. i postanowieniem zmieniającym z dnia 19 lipca 2018 r., obowiązku przedłożenia zaświadczenia Wójta Gminy Abramów o zgodności inwestycji z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, projektu zagospodarowania działki, rysunków obiektu (z podaniem jego parametrów technicznych) oraz pozwolenia wodnoprawnego. Organ I instancji stwierdził, że A. Z. nie skorzystała z możliwości legalizacji przedmiotowego stawu, wobec czego zmuszony jest nakazać jego rozbiórkę na podstawie art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego.
W wyniku rozpoznania odwołania wniesionego przez A. Z. w dniu 1 grudnia 2020 r. organ odwoławczy wydał decyzję znak: ZOA-XIV.7721.34.2019.LK, którą uchylono zaskarżoną decyzję w całości i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji z uwagi na konieczność sprecyzowania zakresu koniecznych do wykonania robót wraz z wyjaśnieniem usytuowania przedmiotowego stawu.
W dniu 31 marca 2021 r. PINB w Lubartowie wydał na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. postanowienie znak: PINB 7355/A2/2017 zawieszające z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, którym jest postępowanie rozgraniczeniowe prowadzone przed Sądem Rejonowym w Lubartowie.
Po rozpatrzeniu zażalenia M. J.-K. organ II instancji postanowieniem z 20 maja 2021 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 i art. 101 § 1 k.p.a. zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej stawu rybnego zlokalizowanego na działkach nr [...] należących do A. Z., do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w postępowaniu przed Sądem Rejonowym w Lubartowie ([...]) w sprawie rozgraniczenia działek [...] położonych w D..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 23 listopada 2021 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 529/21 uchylił postanowienie LWINB z dnia 20 maja 2021 r. oraz postanowienie PINB w Lubartowie z dnia 31 marca 2021 r.
W dniu 22 kwietnia 2022 r. upoważnieni pracownicy PINB w Lubartowie przeprowadzili oględziny na działkach nr [...] (k. 338-342 akt I instancji), podczas których potwierdzono ustalenia zawarte w protokołach z oględzin przeprowadzonych w dniu 27 września 2017 r. i w dniu 16 lipca 2020 r., dodatkowo stwierdzono zwiększenie poziomu wody w stawie. M. J.-K. oświadczyła, że istniejący krąg betonowy został usunięty, a znajdujący się w jego miejscu rowek został zasypany. Pełnomocnik A. Z. stwierdził, że w trakcie oględzin ustalono, że poziom wody w stawie jest o 25 cm powyżej poziomu gruntu. Dodatkowo udzielił wyjaśnień odnośnie do spływu wód z sąsiednich pól do stawu, wału na końcu działek nr [...], a także, że zasypanie rowka uniemożliwiło cofanie się wody ze stawu na łąkę. Według R. Z. żaden z geodetów (K. K., T. C., G. J.) nie naniósł właściwego położenia stawu i jego wymiarów, bowiem w naturze staw na działce nr [...] został zasypany przez poprzednich właścicieli. Modernizacja była niezbędna w celu oczyszczenia, odmulenia stawu, a z urobku mułu dennego została ukształtowana otoczka stawu. Do protokołu oględzin złożył oświadczenie pełnomocnik A. Z., który zawnioskował o powołanie biegłego spoza powiatu lubartowskiego i zakwestionował wiarygodność mapy opracowanej przez geodetę G. J..
PINB w Lubartowie do akt sprawy załączył przesłane przy piśmie Wójta Gminy Abramów uwierzytelnione kopie map, na których zostały naniesione rzędne terenu przez geodetę mgr inż. G. J. na potrzeby toczącego się postępowania w sprawie zakłócenia cieków wodnych na działkach nr [...] i [...] położonych w D. (k. 348-352 akt I instancji).
W dniu 5 maja 2022 r. do organu I instancji wpłynęło pismo M. J.-K. z prośbą o zapoznanie się i dołączenie do akt sprawy decyzji SKO w Lublinie z dnia 19 kwietnia 2022 r., w której zawarte są odpowiedzi na zarzuty pełnomocnika A. Z. dotyczące geodety G. J. oraz opinia co do wiarygodności wyjaśnień A. Z. (k. 354-359 akt I instancji).
A. Z. pismem z dnia 17 czerwca 2022 r. odniosła się do pisma M. J.-K.. Do pisma został dołączony odpis skargi do WSA w Lublinie na decyzję SKO z 19 kwietnia 2022 r. oraz postanowienie Wójta Gminy Abramów o odmowie wydania zaświadczenia o zgodności inwestycji w postaci stawu na działkach nr [...] z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (k. 363-369 akt I instancji).
W dniu 11 sierpnia 2022 r. PINB w Lubartowie pobrał z zasobów Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej Starostwa Powiatowego w Lubartowie kopię operatu technicznego z dnia 10 czerwca 2015 r. wykonanego przez geodetę K. K. wraz z załącznikiem (szkicem do obliczeń oraz wykazem obliczonych pól powierzchni). Ponadto w wyniku odczytania wartości odległości operatu i porównaniu z mapą znajdującą się w zasobach geodezyjnych ośrodka ustalono, że przedmiotowy staw usytuowany jest na działkach nr [...], a odległość skarpy stawu od strony południowej do granicy pomiędzy działkami wynosi około 5 m (staw na całej jego długości zajmuje pas działki nr [...] o szerokości ok. 5 m). Dokonano odczytu odległości pomiędzy punktami zawartymi w operacie oraz sporządzono szkic z odczytu (k. 373-378 akt I instancji).
Do akt sprawy załączono postanowienie Starosty Lubartowskiego z dnia 26 kwietnia 2018 r. pozytywnie uzgadniające w odniesieniu do ochrony gruntów rolnych: projekt decyzji o warunkach zabudowy dotyczącej budowy: zbiornika wodnego (stawu) dla potrzeb gospodarstwa rolnego o powierzchni lustra wody do 0,0950 ha i głębokości do 1,50 m o ekstensywnej hodowli ryb - przewidzianej do realizacji na terenie części działki nr [...].
Mając na uwadze powyższe, PINB w dniu 28 listopada 2022 r. wydał wskazaną na wstępie decyzję znak: PINB 7355/A2/2017 nakazującą rozbiórkę rozbudowy stawu, określając parametry nakazanej rozbiórki.
W wyniku rozpatrzenia odwołania A. Z. organ odwoławczy uchylił tę decyzję i orzekł co do istoty sprawy wskazaną na wstępie decyzją z 19 stycznia 2023 r., znak: ZOA-XIV.7721.34.2019.
LWINB ustalił, że w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy Prawa budowlanego obowiązujące przed wejściem w życie ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw. Zgodnie bowiem z treścią art. 25 tej ustawy, do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte w dniu 30 sierpnia 2017 r. oraz nie zostało zakończone decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie ustawy, tj. do dnia 19 września 2020 r.
Analizując zebrane dowody w postaci zdjęć lotniczych wykonanych 3 kwietnia 2004 r. (k. 45 akt I instancji) i 19 września 2009 r. (k. 46 akt I instancji) oraz 27 kwietnia 2012 r. i 4 czerwca 2015 r. (k. 47-48 akt I instancji), przekazanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, z których jednoznacznie wynika, że istniejący naturalnie zbiornik wodny został powiększony, a jego brzegi zostały uregulowane do kształtu zbliżonego do prostokąta, czy też wydruku zdjęcia z 26 września 2006 r. załączonego do protokołu oględzin z dnia 27 września 2017 r. (k. 21 akt I instancji) oraz zdjęcia z okresu lat 2013-2015 (k. 19 akt I instancji), LWINB uznał, że nastąpiła rozbudowa spornego stawu, będącego urządzeniem melioracji wodnej szczegółowej, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 9 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją), stąd wykonywanie robót budowlanych związanych z tym urządzeniem na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją) wymagało dokonania zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. W związku z tym, że inwestorka nie dokonała zgłoszenia rozbudowy stawu, organ pierwszej instancji zasadnie zastosował tryb określony w przepisie art. 49b Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją).
LWINB podkreślił, że w dniu 23 stycznia 2018 r. PINB w Lubartowie wydał na podstawie art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją) postanowienie, którym zobowiązał A. Z. do przedłożenia w terminie do 30 czerwca 2018 r. określonych dokumentów niezbędnych dla legalizacji popełnionej przez nią samowoli budowlanej. Następnie ten termin przedłużył na wniosek inwestorki. Jednak A. Z. wymaganych dokumentów nie złożyła.
LWINB powołał się na treść art. 49b ust. 3 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją), zgodnie z którym w przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego zobligowany jest do zastosowania przepisu art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej.
Konsekwencją niewykonania postanowienia organu I instancji, mającego na celu legalizację rozbudowy stawu, jest zatem zastosowanie art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego, czyli nakazanie rozbiórki stwierdzonej rozbudowy obiektu budowlanego.
W ocenie organu odwoławczego, PINB w Lubartowie wyczerpująco zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a.), a swoje stanowisko uzasadnił stosownie do wymogów art. 107 § 3 k.p.a. Dodatkowo w sprawie wystarczająco precyzyjnie został określony zakres obowiązku dotyczącego rozbiórki rozbudowy stawu. W tym celu oparto się na pobranym z zasobów Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej Starostwa Powiatowego w Lubartowie operacie technicznym - zasób bazowy wraz z załącznikiem (szkicem do obliczeń i wykazem pól powierzchni) wpisanym do ewidencji materiałów zasobu w dniu 10 czerwca 2015 r., (l.dz. [...], Identyfikator ewidencyjny materiału zasobu: [...]), sporządzonym przez geodetę K. K. (k. 373-378 akt I instancji). W oparciu o tę dokumentację i mapę znajdującą się w zasobach Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej Starostwa Powiatowego w Lubartowie ustalono powierzchnię, o którą staw został rozbudowany i którą należy rozebrać poprzez zasypanie. Powierzchnia ta jest wyznaczona przez punkty wieloboku połączone linią prostą, których lokalizacja została określona w sentencji zaskarżonej decyzji i została naniesiona na "szkicu do obliczenia powierzchni użytków i klas" – (k. 376 akt I instancji). Dokumenty uzyskane z zasobów Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej Starostwa Powiatowego w Lubartowie stanowią wiarygodny dowód w przedmiotowej sprawie, stąd oparcie się na nich w celu sprecyzowania obszaru, o który został rozbudowany staw, jest prawidłowe.
LWINB dodał, że z uwagi na okoliczność mylnego oznaczenia przez PINB w Lubartowie w sentencji zaskarżonej decyzji numeru ewidencyjnego działki (zamiast nr [...] jest nr [...]), której określona powierzchnia stawu ma podlegać rozbiórce (zasypaniu), skorzystał on z dyspozycji art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i na jego podstawie doprecyzował, której działki ma dotyczyć określony nakaz rozbiórki.
LWINB wyjaśnił, że art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją) nie daje uprawnień dla organu nadzoru budowlanego, aby oprócz nakazu obiektu budowlanego lub jego części dodatkowo orzekał w zakresie zagospodarowania i podejmowania konkretnych czynności przez zobowiązanego co do pozostałości po rozbiórce. Dodał, że jest prowadzone odrębne postępowanie w oparciu o przepisy Prawa wodnego przez właściwy organ w przedmiocie zakłócenia stosunków wodnych w zakresie naturalnego przepływu wód powierzchniowych i wód opadowych spływających z dachów budynków.
Skargę na decyzję organu odwoławczego wniosła A. Z., zarzucając:
1) naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy: tj. naruszenie art. 7, 8 § 1, 10 § 1, 77 § 1 i 2, 78, 79, 80, 81a § 1, 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności stanu faktycznego, pominięcie słusznego interesu skarżącej, nieprowadzenie postępowania w sposób bezstronny, niezapewnienie skarżącej czynnego udziału w postępowaniu, nieprzeanalizowanie całokształtu zebranych dowodów, niewyjaśnienie sprzeczności występujących w zebranym materiale dowodowym, pominiecie okoliczności bezspornych, a mianowicie tego, że w roku 2019 skarżąca usunęła przepust betonowy, a w 2022 r. - pomost, błędne przyjęcie, że działki skarżącej o nr [...] są w całości przeznaczone pod zabudowę zagrodową, a nadto, że operat techniczny sporządzony przez geodetę K. K. w zakresie oznaczenia zbiornika wodnego posiada walor wiarygodności, pomimo że dokument ten geodeta opracowywał na użytek wskazania punktów ewidencyjnych, a więc zagadnień własnościowych, a nie położenia wspomnianego zbiornika, błędne określenie położenia zbiornika względem działki [...], błędne ustalenie, że przedmiotowy zbiornik wodny znajduje się na działkach [...], a odległość skarpy stawu od strony południowej do granicy pomiędzy działkami wynosi 5 m i że ma to wynikać z operatu technicznego, a nadto niewzięcie pod uwagę, że skarżąca nie prowadzi ekstensywnej hodowli ryb, a także błędne ustalenie, że doszło do rozbudowania zbiornika wodnego w sytuacji, gdy w rzeczywistości doszło jedynie do odmulenia i odszlamienia dna zbiornika;
2) naruszenie prawa materialnego polegającego na przyjęciu, że przedmiotowy zbiornik wodny powstał w wyniku wykonywania robót budowlanych oraz, że posiada on cechy stawu w rozumieniu Prawa wodnego, pomimo że w roku 2017 i 2022 został pozbawiony urządzeń wodnych, to jest przepustu betonowego i pomostu stalowego, a w związku z tym nie spełnia on funkcji stawu.
W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o uchylenie utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
Według skarżącej, Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji, a następnie orzekł identycznie, jak organ pierwszej instancji. Znamienne, że organ drugiej instancji w zasadzie podzielił argumentację organu pierwszej instancji odnośnie do meritum wydanej decyzji.
Skarżąca wskazała, że podejmowała pewne kroki, które zmierzały do uzyskania pozwolenia na budowę, jednak wynikało to z tego, że M. J.-K. złożyła skargę na nią do nadzoru budowlanego i wówczas skarżąca została pouczona o konieczności uzyskania pozwolenia na budowę. Znamienne jest, w ocenie skarżącej, że organ gminy wydał decyzję pozytywną o warunkach zabudowy, jednak decyzję tę zaskarżyła M. J.-K.. W ocenie skarżącej te początkowe kroki, które podejmowała w celu legalizacji prac przy stawie, nie mogą przesądzać o powstaniu zbiornika wodnego jako stawu w rozumieniu Prawa wodnego, gdyż od samego początku skarżąca twierdziła, że "zbiornik wodny powstał w wyniku oczyszczenia, odmulenia i odszlamienia dna tego zbiornika, pozostając w swoim korycie".
Skarżąca podkreśliła, że sporny zbiornik znajduje się na jednaj działce – nr [...], a nie na dwóch działkach [...], jak przyjmują organy.
Zdaniem skarżącej, działki nr [...] nie są w całości przeznaczone pod zabudowę zagrodową, co miałoby przesądzać o tym, że w takiej sytuacji powstanie zbiornika wodnego wymagałoby pozwolenia na budowę. Jest to oczywista nieprawda, gdyż przedmiotowy zbiornik wodny nie jest ujęty w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy Abramów, co wynika z uchwały XXX/137/2017 Rady Gminy Abramów z 26 maja 2017 r. (Dz. Urz. Woj. Lub. poz. 2768 z 28 czerwca 2017 r.), a grunt, na którym znajduje się ten zbiornik, jest oznaczony jako rolny.
Jeżeli chodzi o kształt prostokątny przedmiotowego zbiornika wodnego, to skarżąca wyjaśniła, że podobny kształt miał on wcześniej, jeszcze przed oczyszczaniem, odmulaniem i odszlamianiem. Prace te były wykonywane w nawiązaniu do poprzednich jego brzegów. Widać to wyraźnie na dołączonych zdjęciach lotniczych z lat 1957, 1973, 1983,1996, 2004, 2009, 2012, 2015, 2017, 2020. Skarżąca zauważyła ponadto, że wymiary spornego zbiornika ulegały i ulegają zmianie, co uzależnione jest od warunków naturalnych, na które człowiek nie ma wpływu. Zbiornik wodny nie jest utwardzony budulcem twardym, a obrzeże stawu jest otoczone rodzimym gruntem. Na skutek falowania i ruchów wody brzegi są podmywane i w ten sposób zmienia się powierzchnia lustra wody. Kwalifikowanie tego zbiornika jako stawu jest bezpodstawne, zwłaszcza że w roku 2017 został usunięty przepust betonowy, a w 2022 r. - pomost stalowy. Dlatego też przedmiotowy zbiornik wodny, pozbawiony urządzeń wodnych, nie spełnia funkcji stawu rybnego w rozumieniu przepisów prawa budowlanego i wodnego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Przedmiotem sporu jest legalność nałożenia na skarżącą obowiązku rozbiórki poprzez zasypanie rozbudowanej części stawu położonego na działkach nr [...] w miejscowości D..
Z racji tego, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w dniu 30 sierpnia 2017 r. oraz nie zostało zakończone decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471; dalej zwanej "nowelizacją"), tj. do dnia 19 września 2020 r., organy prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego obowiązujące przed wejściem w życie ustawy z dnia 13 lutego 2020 r.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że – wbrew stanowisku skarżącej – objęty niniejszym postępowaniem obiekt budowlany jest stawem. W myśl art. 16 pkt 65 lit. c/ ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2022 r. poz. 2625 ze zm.), stawy, w szczególności stawy rybne oraz stawy przeznaczone do oczyszczania ścieków albo rekreacji, są urządzeniami wodnymi służącymi do kształtowania zasobów wodnych lub korzystania z tych zasobów. Żaden przepis prawa nie przewiduje, by tego rodzaju urządzenie mogło być uznane za staw pod warunkiem wyposażenia go w określone elementy techniczne, takie jak pomost, czy przepust. Zatem likwidacja przez skarżącą tych elementów odpowiednio w 2017 r. oraz w 2022 r. nie ma żadnego znaczenia dla zakwalifikowania spornego obiektu jako stawu. Ponadto nie ma żadnego znaczenia z punktu widzenia oceny legalności zaskarżonej decyzji, czy skarżąca prowadzi tam ekstensywną hodowlę ryb.
Z całokształtu materiału dowodowego sprawy wynika, że sporny zbiornik znajduje się na działkach nr [...], co przeczy twierdzeniu skarżącej, że znajduje się on na jednej działce – nr [...]. Należy jednak dodać, że ta kwestia nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy z racji tego, że obie te działki stanowią własność skarżącej, a ponadto sporna rozbudowa stawu obejmuje wyłącznie jego część usytuowaną na działce nr [...]. Stanowisko to zostało już zresztą wyrażone przez tutejszy Sąd w uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku z 23 listopada 2021 r., II SA/Lu 529/21, w którym Sąd uznał, że "kwestia rozgraniczenia działek nr [...] i nr [...] mogłaby ewentualnie mieć znaczenie, gdyby te działki były własnością różnych osób, a nie – jak wynika z ustaleń organów – jednej osoby tj. A. Z. (...). Nie ma znaczenia przy ewentualnym wydawaniu nakazu rozbiórki to, czy staw znajduje się w całości na jednej z tych działek, czy na obu z nich. Zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego ewentualny nakaz rozbiórki (zasypania) może być skierowany tylko do A. Z. jako inwestorki i jednocześnie właścicielki obydwu działek".
W dalszej kolejności trzeba podkreślić, że postępowanie organu nadzoru budowlanego w sytuacji, w której stwierdzi popełnienie samowoli budowlanej, stanowi określoną sekwencję czynności prawnych, z których jedna stanowi rezultat poprzedniej.
W niniejszej sprawie organy ustaliły, że skarżąca dokonała rozbudowy spornego stawu. Ustaliły następnie, że tego rodzaju roboty budowlane wymagały dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej w oparciu o dyspozycję art. 29 ust. 2 pkt 9 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego jako rozbudowa ziemnego stawu rybnego, tj. urządzenia melioracji wodnej szczegółowej (w brzmieniu sprzed nowelizacji). Bezspornie skarżąca wymaganego zgłoszenia nie dokonała.
Tryb postępowania w przypadku samowoli budowlanej polegającej na rozbudowie obiektu budowlanego bez wymaganego prawem zgłoszenia reguluje art. 49b Prawa budowlanego (w brzmieniu sprzed nowelizacji). W myśl ust. 1 tego przepisu organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej.
Stosownie zaś do treści ust. 2, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie:
1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4;
2) projektu zagospodarowania działki lub terenu;
3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.
Stosownie do treści art. 49b ust. 2a. na to postanowienie przysługuje zażalenie. W przypadku zaś niespełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 2, stosuje się przepis ust. 1 (ust. 3).
Postanowienie wydane w trybie art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego formalnie otwiera sprawcy samowoli budowlanej możliwość jej legalizacji. Wydając takie postanowienie, organ nadzoru budowlanego stwierdza, że samowola została popełniona i że wystąpiły przesłanki jej legalizacji. Co szczególnie istotne na gruncie niniejszej sprawy, od 1 stycznia 2017 r. postanowienie to jest zaskarżalne w drodze zażalenia (art. 49b ust. 2a został dodany przez art. 5 pkt 12 lit. c/ ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców; Dz. U. poz. 2255). Zatem już na tym etapie postępowania legalizacyjnego ustawodawca przyznał stronie prawo zakwestionowania zarówno samego faktu popełnienia samowoli budowlanej, jak i zakresu nałożonych na nią omawianym postanowieniem obowiązków. Gdyby postanowienie to było niezaskarżalne, tak jak to miało miejsce w stanie prawnym obowiązującym przed 1 stycznia 2017 r., wówczas, stosownie do treści art. 142 k.p.a., można byłoby je zakwestionować w odwołaniu od decyzji nakazującej rozbiórkę, a w konsekwencji również w skardze do sądu na decyzję organu odwoławczego. Natomiast w sytuacji, gdy postanowienie to jest zaskarżalne zażaleniem, tak jak miało to miejsce na gruncie art. 49b ust. 2a Prawa budowlanego (w brzmieniu sprzed nowelizacji), to nieskorzystanie przez stronę z tego środka prawnego i w konsekwencji zyskanie przez nie przymiotu ostatecznego, wiąże organ nadzoru budowlanego na kolejnym etapie procedury w sprawie legalizacji samowoli budowlanej.
W rozpoznawanej sprawie organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji wydał w dniu 23 stycznia 2018 r. postanowienie, mocą którego na podstawie art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją) zobowiązał A. Z. do przedłożenia w terminie do 30 czerwca 2018 r. dokumentów niezbędnych do legalizacji popełnionej przez nią samowoli budowlanej. Termin ten, przedłużony następnie na wniosek inwestorki do 30 września 2018 r., upłynął bezskutecznie, ponieważ nie przedstawiła ona wymienionych w postanowieniu dokumentów niezbędnych do legalizacji samowolnej rozbudowy stawu (z akt sprawy wynika, że skarżąca podejmowała czynności w celu zgromadzenia dokumentacji wskazanej w postanowieniu organu pierwszej instancji z 23 stycznia 2018 r., w tym uzyskania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, jednak bezskutecznie, ponieważ w dniu 11 stycznia 2019 r. Wójt Gminy Abramów wydał decyzję znak: PP.6730.1.2018/2019 odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowego stawu).
Co istotne, A. Z. nie zaskarżyła postanowienia z 23 stycznia 2018 r. w drodze zażalenia, do czego była uprawniona i o czym została prawidłowo pouczona. W konsekwencji powyższego stało się ono ostateczne i prawomocne.
Tym samym ocena organów co do faktu popełnienia przez skarżącą samowoli budowlanej polegającej na rozbudowie spornego stawu bez zgłoszenia oraz co do legalności nałożenia na nią obowiązków niezbędnych dla legalizacji tej samowoli, została ostatecznie i prawomocnie rozstrzygnięta i jako taka była dla organów obu instancji wiążąca przy podejmowaniu kolejnego rozstrzygnięcia w sprawie.
Stosownie do treści art. 49b ust. 3 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją), w przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 2, stosuje się przepis ust. 1, zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej.
Konsekwencją niewykonania postanowienia organu pierwszej instancji mającego na celu legalizację samowolnej rozbudowy stawu jest zatem zastosowanie art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego, czyli nakazanie rozbiórki rozbudowanej części stawu. Innymi słowy, niewykonanie postanowienia z dnia 23 stycznia 2018 r. stanowi prawną przeszkodę dla legalizacji przedmiotowej samowoli budowlanej, a w konsekwencji obliguje organ nadzoru budowlanego do nałożenia na sprawcę samowoli budowlanej obowiązku orzeczenia rozbiórki na podstawie art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego.
Decyzja, o której mowa w ust. 1 art. 49b, nie ma charakteru uznaniowego, lecz jest typowym przykładem decyzji związanej, ponieważ w przypadku, gdy inwestor nie dopełnił obowiązków umożliwiających legalizację obiektu, wydanie decyzji o rozbiórce jest obligatoryjne i niezależne od woli organu. Oznacza to, że jeżeli stwierdzona zostaje samowola budowlana i nie ma możliwości jej legalizacji, to organ jest nie tyle uprawniony, co zobligowany do wydania nakazu rozbiórki (por. zamiast wielu: wyrok NSA z 4 kwietnia 2019 r., II OSK 1009/18, wyrok NSA z dnia 11 maja 2023 r., II OSK 1614/20; wyrok WSA w Krakowie z 15 marca 2023 r., II SA/Kr 1515/22). Na etapie wydawania zaskarżonej decyzji organ nie miał obowiązku ustalać, czy skarżąca popełniła samowolę budowlaną, gdyż to zostało już rozstrzygnięte na poprzednim etapie postępowania legalizacyjnego. Był jedynie zobligowany do ustalenia, czy skarżąca wykonała obowiązek przedłożenia dokumentów wymienionych w postanowieniu z 23 stycznia 2018 r. i w sytuacji stwierdzenia niewykonania tego obowiązku, był zobligowany nakazać rozbiórkę samowolnie rozbudowanej części stawu. Z tego względu nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy opisywane w skardze okoliczności, które skłoniły skarżącą do wszczęcia procedury legalizacyjnej. Nie ma również znaczenia stanowisko skarżącej, że "zbiornik wodny powstał w wyniku oczyszczenia, odmulenia i odszlamienia dna tego zbiornika, pozostając w swoim korycie".
Bezzasadny jest też podniesiony w skardze zarzut błędnego przyjęcia przez organy, że działki nr [...] nie są w całości przeznaczone w planie miejscowym pod zabudowę zagrodową, co miałoby przesądzać o tym, że w takiej sytuacji powstanie zbiornika wodnego wymagałoby pozwolenia na budowę. Jest on zresztą o tyle niezrozumiały, że organy obu instancji przyjęły, że rozbudowa stawu wymagała jedynie dokonania zgłoszenia właściwemu organowi, nie zaś uzyskania pozwolenia na budowę, i w konsekwencji prowadziły postępowanie w trybie art. 49b Prawa budowlanego dotyczącego budowy bez wymaganego prawem zgłoszenia.
Skarżąca nie ma racji, że Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji, a następnie orzekł identycznie, jak organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, z jakiego powodu uchylił decyzję organu pierwszej instancji i wydał rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. W sentencji decyzji organu pierwszej instancji błędnie wskazano numer działki: [...] zamiast [...], której dotyczy nakaz rozbiórki. W ocenie Sądu organ odwoławczy zasadnie uznał, że nie jest to błąd oczywisty, wymagający jedynie sprostowania, ale błąd istotny, który wymagał wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji pierwszoinstancyjnej i rozstrzygnięcia co do istoty sprawy w odniesieniu do prawidłowo oznaczonej działki. Zakres nałożonych na skarżącą obowiązków pozostał natomiast niezmieniony.
Co się tyczy określenia w sentencji zaskarżonej decyzji sposobu wykonania rozbiórki rozbudowy stawu, to nie budzi on zastrzeżeń Sądu. Organ w sposób jednoznaczny, precyzyjny, nie budzący żadnych wątpliwości wyznaczył skarżącej zakres nałożonego na nią obowiązku. W tym celu wykorzystał dokumentację z zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej Starostwa Powiatowego w Lubartowie, tj. operat techniczny - zasób bazowy wraz z załącznikiem (szkicem do obliczeń i wykazem pól powierzchni) wpisany do ewidencji materiałów zasobu w dniu 10 czerwca 2015 r., l.dz. [...], sporządzony przez uprawnionego geodetę (k. 373-375 akt adm.) oraz mapę zasadniczą znajdującą się w zasobach ośrodka. Na podstawie tych dokumentów organ ustalił powierzchnię, o którą staw został rozbudowany i którą należy rozebrać poprzez zasypanie. Powierzchnia ta jest wyznaczona przez punkty wieloboku połączone linią prostą, których lokalizacja została określona w sentencji zaskarżonej decyzji i naniesiona na "szkicu do obliczenia powierzchni użytków i klas" (k. 376 akt I instancji).
Skarżąca kwestionuje ustalenia w tym zakresie, twierdząc, że dokumenty, na podstawie których zostały poczynione, były sporządzone na potrzeby innych postępowań. Sąd jednak tych zastrzeżeń nie podziela. W uzasadnieniu wyroku tutejszego Sądu z 23 listopada 2021 r., (II SA/Lu 529/21) wskazano, że "obowiązkiem organów w postępowaniu poprzedzającym wydanie nakazu rozbiórki jest prawidłowe określenie obiektu objętego nakazem, w sposób niebudzący wątpliwości co do tego, jaka część, jakie elementy podlegają rozbiórce. W przypadku obiektu, jakim jest staw, czy jego część, rzeczywiście określenie tego, co ma podlegać rozbiórce (zasypaniu) może być utrudnione, zwłaszcza, jeśli staw ma nieregularne linie. Skoro jednak obiekt istnieje, to istnieje też obiektywnie możliwość określenia jego cech i parametrów (...), organ nie musi określać położenia obiektu w odniesieniu do spornych granic, może to określić względem innych istniejących stałych obiektów (...). Organy nadzoru budowlanego są przecież organami wyspecjalizowanymi, posiadają stosowną wiedzę i umiejętności techniczne, które powinny wykorzystać w niniejszej sprawie". Organ odwoławczy w niniejszej sprawie dostosował się do tych wytycznych i określił obowiązek rozbiórki w sposób jasny i jednoznaczny.
W myśl art. 2 pkt 10 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r. poz. 1990 ze zm.), państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny stanowi zbiory danych prowadzone na podstawie ustawy przez organy Służby Geodezyjnej i Kartograficznej, utworzone na podstawie tych zbiorów danych opracowania kartograficzne, rejestry, wykazy i zestawienia, dokumentację zawierającą wyniki prac geodezyjnych lub prac kartograficznych lub dokumenty utworzone w wyniku tych prac, a także zobrazowania lotnicze i satelitarne, zaś w myśl art. 2 pkt 10c tej ustawy, powiatowy zasób geodezyjny i kartograficzny to powiatowa część państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego prowadzona przez starostów i prezydentów miast na prawach powiatu przy pomocy geodetów powiatowych.
Stosownie do treści art. 12b ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne organ Służby Geodezyjnej i Kartograficznej, do którego przekazane zostały wyniki zgłoszonych prac geodezyjnych, weryfikuje je pod względem: 1) zgodności z obowiązującymi przepisami prawa z zakresu geodezji i kartografii, w szczególności dotyczącymi: a) wykonywania pomiarów, o których mowa w art. 2 pkt 1 lit. a, oraz opracowywania wyników tych pomiarów, b) kompletności przekazywanych wyników; 2) spójności przekazywanych zbiorów danych, o których mowa w art. 12a ust. 1 pkt 1, z prowadzonymi przez ten organ bazami danych. W myśl art. 12b ust. 4 ustawy, podstawę przyjęcia wyników zgłoszonych prac geodezyjnych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego stanowi pozytywny wynik weryfikacji albo dokument potwierdzający odbiór zbiorów danych lub innych materiałów jako przedmiotu zamówienia publicznego realizowanego w związku z wykonywaniem zadań Głównego Geodety Kraju lub organów administracji geodezyjnej i kartograficznej. Organ Służby Geodezyjnej i Kartograficznej, do którego przekazane zostały wyniki zgłoszonych prac geodezyjnych, potwierdza ich przyjęcie do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego wpisem do ewidencji materiałów tego zasobu i opatruje dokumenty i materiały przeznaczone dla podmiotu, na rzecz którego wykonawca prac geodezyjnych wykonuje prace geodezyjne, klauzulą urzędową, o której mowa w art. 40 ust. 3g pkt 3. Opatrzenie klauzulą następuje z chwilą przyjęcia wyników zgłoszonych prac geodezyjnych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (ust. 5).
Wykorzystany przez organ w niniejszej sprawie, kwestionowany przez skarżącą operat techniczny pochodzący z powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, ma moc dowodową dokumentu urzędowego, a zatem, stosownie do treści art. 76 § 1 k.p.a., stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Nie jest przy tym istotne, że został on sporządzony na potrzeby innego postępowania, skoro jako wiarygodne źródło wiedzy o nieruchomościach, ich parametrach i parametrach znajdujących się na nich obiektów, został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (identyfikator ewidencyjny [...]; data wpisania do ewidencji: 10.06.2015 r.; k. 375 akt adm.). Pomiary wykonane przez organ nadzoru budowlanego, dotyczące powierzchni, o jaką staw został rozbudowany i jaką skarżąca ma obowiązek zasypać, zostały prawidłowo i precyzyjnie opisane w sentencji zaskarżonej decyzji.
Również zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącej wzięcia czynnego udziału w postępowaniu nie mógł odnieść spodziewanego skutku. Zarzut ten może być skuteczny tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiało jej dokonanie konkretnych czynności procesowych, a w konsekwencji miało wpływ na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. Sytuacja taka w niniejszej sprawie nie występuje.
Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i w związku z tym oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.).