II SA/Lu 266/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2025-07-03
NSAAdministracyjneŚredniawsa
utrzymanie czystościporządek w gminiezbiornik bezodpływowyprzydomowa oczyszczalnia ściekówsieć kanalizacyjnaobowiązek właściciela nieruchomościprawo administracyjnegospodarka ściekowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję nakazującą wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy lub przydomową oczyszczalnię ścieków, stwierdzając brak sieci kanalizacyjnej i niewykonanie obowiązku przez właściciela.

Skarżąca kwestionowała decyzję nakazującą jej wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy lub przydomową oczyszczalnię ścieków, twierdząc, że na działce znajduje się sieć kanalizacyjna. Organy administracji obu instancji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że sieć kanalizacyjna nie istnieje, a właściciel nieruchomości nie wykonał obowiązku wynikającego z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Sąd oddalił skargę, podkreślając, że brak sieci kanalizacyjnej implikuje obowiązek wyposażenia nieruchomości w alternatywne rozwiązanie.

Sprawa dotyczyła skargi L. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy W. nakazującą właścicielowi nieruchomości wyposażenie jej w zbiornik bezodpływowy lub przydomową oczyszczalnię ścieków. Organy administracji ustaliły, że nieruchomość nie jest przyłączona do sieci kanalizacyjnej, a budowa takiej sieci jest technicznie i ekonomicznie nieuzasadniona. Skarżąca podnosiła, że na działce znajduje się instalacja kanalizacyjna, co uniemożliwia legalne wykonanie zbiornika lub oczyszczalni. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, po rozpoznaniu sprawy, oddalił skargę. Sąd podzielił stanowisko organów, że istniejąca infrastruktura techniczna nie stanowi sieci kanalizacyjnej w rozumieniu przepisów, a jej brak implikuje obowiązek właściciela nieruchomości do jej wyposażenia w zbiornik bezodpływowy lub przydomową oczyszczalnię ścieków. Sąd podkreślił, że decyzja nakazująca wykonanie tego obowiązku nie ma charakteru uznaniowego i jest zgodna z przepisami ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, właściciel nieruchomości jest zobowiązany do wyposażenia nieruchomości w zbiornik bezodpływowy lub przydomową oczyszczalnię ścieków, jeśli nieruchomość nie jest przyłączona do istniejącej sieci kanalizacyjnej, a budowa takiej sieci jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że istniejąca infrastruktura techniczna nie stanowi sieci kanalizacyjnej w rozumieniu przepisów, a brak przyłączenia do sieci kanalizacyjnej lub własnej oczyszczalni implikuje obowiązek właściciela nieruchomości do wyposażenia jej w zbiornik bezodpływowy lub przydomową oczyszczalnię ścieków.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

u.c.p.g. art. 5 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych.

u.c.p.g. art. 5 § ust. 7

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

W przypadku stwierdzenia niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1-4, wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję nakazującą wykonanie obowiązku.

Pomocnicze

u.c.p.g. art. 2 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Definicja właściciela nieruchomości, obejmująca także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych, jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością.

Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków art. 2 § pkt 7

Definicja sieci kanalizacyjnej jako przewodów kanalizacyjnych wraz z uzbrojeniem i urządzeniami, będących w posiadaniu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 140

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 34

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 i 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak sieci kanalizacyjnej na nieruchomości i jej nieuzasadniona budowa. Nieruchomość nie jest wyposażona we własny zbiornik bezodpływowy ani przydomową oczyszczalnię ścieków. Decyzja nakazująca wykonanie obowiązku nie ma charakteru uznaniowego.

Odrzucone argumenty

Na działce znajduje się instalacja kanalizacyjna, co uniemożliwia legalne wykonanie zbiornika lub oczyszczalni. Naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących ustalenia stanu faktycznego i oceny dowodów. Naruszenie zasady zaufania obywateli do organów administracji publicznej.

Godne uwagi sformułowania

budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych nie stanowi sieci kanalizacyjnej w rozumieniu ustawy decyzja ta nie ma charakteru uznaniowego

Skład orzekający

Jerzy Parchomiuk

przewodniczący

Grzegorz Grymuza

sędzia

Maciej Gapski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w kontekście braku sieci kanalizacyjnej i obowiązku właściciela nieruchomości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku sieci kanalizacyjnej i ekonomicznej nieuzasadnionosci jej budowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu braku infrastruktury kanalizacyjnej w niektórych rejonach i obowiązków właścicieli nieruchomości, co jest istotne dla wielu obywateli i samorządów.

Czy musisz mieć szambo, gdy gmina nie ma kanalizacji?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 266/25 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-07-03
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-05-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Grzegorz Grymuza
Jerzy Parchomiuk /przewodniczący/
Maciej Gapski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Hasła tematyczne
Czystość i porządek
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 399
art. 2 ust. 1 pkt 4, art. 5 ust. 1 pkt 2, art. 5 ust. 7
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Maciej Gapski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 lipca 2025 r. sprawy ze skargi L. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2025 r., znak: [...] w przedmiocie obowiązku wyposażenia nieruchomości w zbiornik bezodpływowy lub oczyszczalnię ścieków oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako: Kolegium) decyzją z dnia 14 marca 2025 r., znak: [...] po rozpatrzeniu odwołania L. C. (dalej jako: skarżąca) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy W. z dnia 15 października 2024 r., znak: [...] w przedmiocie nakazania właścicielowi nieruchomości położonej pod adresem P. D. [...], [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków nr [...], wykonania obowiązku polegającego na wyposażeniu nieruchomości w zbiornik bezodpływowy do gromadzenia nieczystości ciekłych lub przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych.
Decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Organ I instancji po przeprowadzeniu dwukrotnej kontroli nieruchomości (działki nr [...]) w dniu 14 maja 2024 r. oraz w dniu 25 czerwca 2024 r, dokonanej w celu spełnienia obowiązku określonego w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2024 r. poz. 399, ze zm., dalej jako u.c.p.g.), czyli czy nieruchomość jest przyłączona do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub czy jest wyposażona w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w odrębnych przepisach, stwierdził, że nieruchomość nie posiada zbiornika bezodpływowego ani przydomowej oczyszczalni ścieków. Organ wskazał, że na terenie nieruchomości nie znajduje się zbiornik bezodpływowy służący do gromadzenia nieczystości ciekłych i brak jest sieci, która odprowadzałaby ścieki zgodnie z obowiązującymi przepisami. Ścieki dopływają przez szczątkową sieć do zbiornika bezodpływowego zlokalizowanego po byłej przepompowni ścieków o poj. ok. 8 m3, która nie jest własnością mieszkańca objętego kontrolą.
Powyższe ustalenia faktyczne stały się podstawą do wydania przez Wójta Gminy W. wskazanej powyżej decyzji z dnia 15 października 2024 r. W uzasadnieniu dodatkowo podkreślono, że gmina nie ma możliwości technicznej i ekonomicznej budowy sieci kanalizacyjnej. Wójt wyjaśnił, że przed sprzedażą obiekt znajdujący się na działce [...] w P. D. pełnił funkcję oczyszczalni ścieków, a na mapach ewidencyjnych nazwany był budynkiem gospodarczym. W dniu 17 lipca 2019 r. wydano decyzję nr [...] o warunkach zabudowy nr [...] na wniosek nowego właściciela S. sp. z o.o. dotyczącą zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego z doprowadzeniem do funkcji mieszkalnej. Oczyszczalnia oraz przepompownia zostały sprzedane przez A. O. L. Spółdzielni Mieszkaniowej P. w dniu 30 grudnia 2015 r. na rzecz A. T. i P. F.. Działkę w dniu 28 października 2016 r. sprzedano na rzecz spółki H. sp. z o.o. i S. sp. z o.o. Następnie umową sprzedaży z dnia 3 lutego 2020 r. właścicielami działek [...] i [...] zostali A. i G. W..
Organ podkreślił, że Urząd Gminy podjął rozmowy z właścicielami działki [...] w P. D. w celu wykorzystania infrastruktury przepompowni, w tym zbiornika bezodpływowego do gromadzenia nieoczyszczonych ścieków komunalnych z osiedla "[...]" w celu wyeliminowania wydostawania się ścieków do pobliskiego stawu. Jednakże obecnie w obrębie działki nie ma infrastruktury umożliwiającej podłączenie znajdującego się na tej działce budynku mieszkalnego do sieci kanalizacji sanitarnej.
Organ I instancji wskazał również, że gmina nie przewiduje wybudowania oczyszczalni ani sieci kanalizacyjnej dla mieszkańców miejscowości P. D.. Właściciel nieruchomości, w ocenie organu I instancji, nie wykonał ustawowego obowiązku określonego w art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g., w związku z czym konieczne stało się wydanie decyzji.
W dniu 5 listopada 2024 r. L. C. złożyła odwołanie od powyższej decyzji. Zdaniem odwołującej zaskarżona decyzja wydana została niezgodnie z prawem i nie da się jej legalnie wykonać, gdyż na jej działce istnieje instalacja kanalizacyjna.
Kolegium wskazaną powyżej decyzją z dnia 14 marca 2025 r. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy W.. Organ odwoławczy podzielił ustalenia oraz argumentację prawną zawartą w decyzji organu I instancji.
Organ odwoławczy powołała się na art. 5 ust. 1 u.c.p.g., zgodnie z którym właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku m.in. przez: 1) wyposażenie nieruchomości w worki lub pojemniki, przeznaczone do zbierania odpadów komunalnych, utrzymanie tych pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym oraz utrzymanie w odpowiednim stanie sanitarnym i porządkowym miejsc gromadzenia odpadów, chyba że na mocy uchwały rady gminy, o której mowa w art. 6r ust. 3, obowiązki te w całości lub w części przejmie gmina jako część usługi w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości w zamian za uiszczoną przez właściciela opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi; 2) przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych; 3a) gromadzenie nieczystości ciekłych w zbiornikach bezodpływowych; 3b) pozbywanie się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych oraz nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi. Stosownie do przepisu art. 5 ust. 6 ustawy nadzór nad realizacją w/w obowiązków sprawuje wójt, burmistrz lub prezydent miasta, który w przypadku stwierdzenia niewykonania obowiązków, wydaje decyzję nakazującą wykonanie obowiązku (art. 5 ust. 7).
Kolegium wyjaśniło, że w przypadku powzięcia informacji o braku podłączenia nieruchomości do szamba, przydomowej oczyszczalni ścieków lub kanalizacji sanitarnej (której w stanie faktycznym brakuje, bo nie została wybudowana) organ gminy powinien skorzystać z uprawnień kontrolnych przewidzianych w art. 9u ust. 1 u.c.p.g.- wójt, burmistrz lub prezydent miasta sprawuje kontrolę przestrzegania i stosowania przepisów ustawy. Do kontroli, o której mowa w ust. 1, stosuje się przepisy art. 379 i art. 380 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, zgodnie z art. 9u ust. 2 u.c.p.g. ustalenia z kontroli w zakresie wykonania obowiązku o jakim mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy, pozwalają na podjęcie dalszych działań przez organ gminy.
Zdaniem organu odwoławczego z materiału dowodowego bezsprzecznie wynika, że na nieruchomości strony nie ma przydomowej oczyszczalni ścieków, co potwierdza także przeprowadzona przez organ I instancji kontrola. Zgodnie z poglądami doktryny jak i orzecznictwa, każda nieruchomość, która nie jest podłączona do sieci, ani nie posiada własnej oczyszczalni, powinna być wyposażona w zbiornik bezodpływowy do gromadzenia ścieków. Kolegium podniosło, że nie jest prawidłowym wypełnieniem tego obowiązku okoliczność korzystania przez właścicieli 18 nieruchomości z jednego zbiornika o pojemności 8 m3, którego właścicielem jest osoba trzecia. Gmina wykazała, że nie jest w stanie wykonać kanalizacji sanitarnej, co implikuje aktualizację obowiązku wynikającego z art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. To właściciel nieruchomości zapewnia wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych. W obrębie działki [...] brak jest infrastruktury umożliwiającej podłączenie znajdującego się na tej działce budynku mieszkalnego do sieci kanalizacyjnej, bowiem w miejscowości P. D. brak jest w ogóle sieci kanalizacyjnej będącej w posiadaniu gminy.
Następnie Kolegium powołało się na art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 757), zgodnie z którym: sieć oznacza przewody wodociągowe lub kanalizacyjne wraz z uzbrojeniem i urządzeniami, którymi dostarczana jest woda lub którymi odprowadzane są ścieki, będące w posiadaniu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. Przewody kanalizacyjne, które znajdują się na osiedlu mieszkaniowym nie są siecią, gdyż nie są w posiadaniu gminy ani przedsiębiorstwa wodociągowo - kanalizacyjnego. Zatem, z przyczyn obiektywnych nie jest możliwe podłączenie do sieci kanalizacji sanitarnej. Co więcej, gmina nie przewiduje możliwości wybudowania oczyszczalni ani sieci kanalizacyjnej dla mieszkańców miejscowości P. D.. Właściciel nieruchomości nie wykonał ustawowego obowiązku określonego w art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g., co oznacza, że organ I instancji w pełni zasadnie nałożył obowiązek polegający na wyposażeniu nieruchomości, działki nr [...], położonej w P. D. [...], W. w zbiornik bezodpływowy na nieczystości ciekłe lub przydomową oczyszczalnię ścieków.
Dodatkowo podkreślono, że z treści art. 5 ust. 7 u.c.p.g. wynika, że decyzja, o jakiej mowa w tym przepisie, nie ma charakteru uznaniowego, co oznacza, że właściwy organ ma obowiązek wydania decyzji o ile zachodzą przesłanki przewidziane w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy. Pozaprawne i niemające znaczenia w sprawie są takie okoliczności jak trudna sytuacja materialna osoby zobowiązanej czy też okres roku, w jakim obowiązek ten został nałożony. Uprawnienia organu do wydania decyzji nakazującej przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub wybudowanie zbiornika na nieczystości ciekłe są samoistne i wynikają wprost z ustawy - art. 5 ust. 7. Ustawa normuje sytuacje, w których organ korzysta z władztwa w zakresie administracji publicznej i stosuje środki przewidziane prawem mające na celu przymuszenie danego podmiotu do określonego działania, jeżeli podmiot nie wykonuje obowiązków wynikających z ustawy. Organ miał obowiązek wydać przedmiotową decyzję z uwagi na brak wykonania w/w obowiązków przez właściciela nieruchomości.
Zdaniem Kolegium nie budzi wątpliwości, iż stroną postępowania prowadzonego na podstawie art. 5 ust. 1 i 7 u.c.p.g. jest właściciel nieruchomości, której dotyczy prowadzone postępowanie tj. nie przyłączonej do sieci kanalizacyjnej, nie wyposażonej w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych. Jednocześnie art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. definiuje pojęcie właściciela, nie ograniczając go jedynie do podmiotu, któremu do nieruchomości przysługuje prawo własności, ale również wskazując, że w rozumieniu ustawy właścicielem są także współwłaściciele, użytkownicy wieczyści oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością.
Bezsprzecznie z akt sprawy wynika, że na nieruchomości zamieszkuje skarżąca. Jest ona właścicielem nieruchomości. Z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wynika, że niniejsza nieruchomość jest zamieszkiwana przez 1 osobę. Zatem w związku z faktem zamieszkiwania prowadzone jest na nieruchomości gospodarstwo domowe, z którego funkcjonowaniem wiąże się powstawanie nieczystości ciekłych, bytowych i odpadów komunalnych różnych rodzajów. Nieczystości ciekłe nie są utylizowane na nieruchomości w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami. Zatem wobec niezrealizowania obowiązku wynikającego z art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g., organ miał umocowanie do nakazania wyposażenia nieruchomości w zbiornik bezodpływowy na nieczystości ciekłe lub przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, bowiem w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości nie istnieje sieć kanalizacyjna.
Kolegium wyjaśniło również, że niedopuszczalnym jest wprowadzanie ścieków bytowych wprost do ziemi, a tym samym jej zanieczyszczanie. Gmina wykazała, że nie jest w stanie wykonać kanalizacji sanitarnej, co implikuje aktualizację obowiązku wynikającego z art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. Organ podkreślił, że zarzuty skarżącej co do możliwości budowy zbiornika bezodpływowego lub przydomowej oczyszczalni ścieków wykracza poza zakres niniejszego postępowania. W postępowaniu, które ma za przedmiot nakazanie wykonania obowiązku wyposażenia nieruchomości w bezodpływowy zbiornik nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków, Kolegium nie jest władne ocenić sporu dotyczącego obowiązku wykonania kanalizacji sanitarnej, czy też działań bądź zaniechań gminy w tej kwestii. Brak jest też podstaw do badania czy budowa przydomowej oczyszczalni ścieków lub zbiornika bezodpływowego uzasadniona jest ekonomicznie, czy też nie, ewentualnie, czy bardziej ekonomiczne byłoby podłączenie się do wybudowanej w przyszłości kanalizacji sanitarnej. Ocenie podlega aktualna sytuacja na gruncie, nie zaś ewentualne inwestycje na terenie gminy.
Zdaniem Kolegium w sprawie zobowiązania do wyposażenia nieruchomości w zbiornik bezodpływowy lub przydomową oczyszczalnię ścieków nie mają znaczenia kwestie utrudnień technicznych bezpośrednio na nieruchomości, takie jak konieczność wykonania wykopu, demontaż kostki i likwidacja zieleni, które są do przezwyciężenia i jedynie mogą się wiązać z wyższymi kosztami. Właściciele nieruchomości mogą się porozumieć na przykład budując w jednym miejscu zbiorniki wielokomorowe ze szczelnymi przegrodami - i z oddzielnym "wejściem" dla każdej nieruchomości. Sposób sformułowania art. 5 ust. 7 u.c.p.g. wskazuje, że decyzja ta nie ma charakteru uznaniowego, co oznacza brak tzw. luzu decyzyjnego organów orzekających w tej kategorii spraw. To, że skarżąca po uprawomocnieniu się decyzji SKO będzie narażona na poniesienie kosztów, nie stanowi przesłanki, która mogłaby w jakikolwiek sposób wpłynąć na wykonalność obowiązku o charakterze publicznoprawnym, wynikającego z przepisu prawa.
W skardze na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła orzeczeniom naruszenie:
1. art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. przez bezpodstawne przyjęcie, że ww. regulacja znajdzie zastosowanie w przedmiotowej sprawie;
2. art. 5 ust. 7 u.c.p.g. przez utrzymanie w mocy decyzji nakazującej skarżącej wykonanie obowiązku polegającego na wyposażeniu nieruchomości w zbiornik bezodpływowy do gromadzenia nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych;
3. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 6, 8 oraz 9 k.p.a., w zw. z art. 140 k.p.a. przez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, kiedy jej wykonanie nie może zostać legalnie zrealizowane;
4. § 34 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2022, poz. 1225 ze zm.) - przez jego pominięcie, co doprowadziło do: wydania decyzji utrzymującej w mocy nakazującej wykonać na nieruchomości położonej pod adresem P. D. [...], [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków pod Nr [...], zbiornik bezodpływowy do gromadzenia nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych - w sytuacji, gdy nie da się tego legalnie wykonać - bo na działce znajduje się sieć kanalizacyjna;
5. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., przez dowolną ocenę wskazanych poniżej dowodów:
- wydruków dwóch map załączonych do akt sprawy przez skarżącą;
6. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. 80 i 107 § 3 k.p.a., w zw. z art. 140 k.p.a. w zw. z art. 138 ust. 1 pkt 1 k.p.a. przez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych niniejszej sprawy i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji pomimo tego, że:
- na działce Nr [...] pod adresem P. D. [...], [...] istnieje instalacja kanalizacyjna;
- na nieruchomości położonej pod adresem P. D. [...], [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków pod Nr [...], nie można legalnie wykonać zbiornika bezodpływowego do gromadzenia nieczystości ciekłych lub przydomowej oczyszczalni ścieków bytowych - bo na działce znajduje się sieć kanalizacyjna.
7. art. 2 Konstytucji RP oraz art. 8 k.p.a., przez postępowanie organów administracji w sposób naruszający zasadę zaufania obywateli do organów administracji publicznej.
Zdaniem skarżącej z uwagi na naruszenia, o których mowa powyżej w pkt 4-7 doszło do wydania zaskarżonej decyzji (oraz decyzji organu I Instancji) w oparciu o istotny błąd w ustaleniach faktycznych (i prawnych dotyczących statusu wnioskodawców oraz charakteru działki), iż: na nieruchomości położonej pod adresem P. D. [...], [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków pod nr [...], można legalnie wykonać zbiornik bezodpływowy do gromadzenia nieczystości ciekłych lub przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych; kiedy jest to prawnie niemożliwe.
Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie w całości objętej niniejszą skargą decyzji Kolegium oraz decyzji organu I instancji, a także nakazanie organom umorzenia postępowania w przedmiocie nakazania skarżącej wykonania obowiązku polegającego na wyposażeniu nieruchomości w zbiornik bezodpływowy do gromadzenia nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych. W uzasadnieniu skargi przedstawiono argumenty świadczące, zdaniem skarżącej, o zasadności podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej jako: p.p.s.a.), aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Zakres kontroli sądu wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem dotyczącym art. 57a (który nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie).
Zdaniem tut. Sądu wydane w sprawie decyzje organów administracji obu instancji są zgodne z prawem.
Podstawą wydania zaskarżonej decyzji był w szczególności art. 5 ust. 7 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. – organy powołały ich treść, jednak dla porządku Sąd również ją przytacza. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy – właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. W myśl art. 5 ust. 7 u.c.p.g. w przypadku stwierdzenia niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1-4, wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję nakazującą wykonanie obowiązku.
Należy przy tym podkreślić, że stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. ilekroć w ustawie jest mowa o: właścicielach nieruchomości - rozumie się przez to także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością.
Sąd podziela argumentację organów powołaną powyżej. Z poczynionych w sprawie ustaleń wynika, że gospodarstwo domowe prowadzone przez skarżącą znajdujące się na działce nr ewid. [...] nie jest podłączone do należącego do niej zbiornika bezodpływowego nieczystości ciekłych oraz nie ma urządzonej przydomowej oczyszczalni ścieków. Z wyjaśnień i twierdzeń Wójta Gminy W. wynika natomiast, że w miejscowości P. D. nie została urządzona sieć kanalizacyjna, a budowa takiej sieci jest ekonomicznie nieuzasadniona. Gmina próbowała przystąpić do realizacji sieci kanalizacyjnej na przedmiotowym terenie, jednakże z uwagi na ograniczone środki będące w jej dyspozycji nie udało się jej wykonać.
W ustalonym w sprawie stanie faktycznym należy uznać, że znajdująca się na działce nr [...] oraz działkach sąsiednich, infrastruktura techniczna służąca w przeszłości do oprowadzenia ścieków nie stanowi sieci kanalizacyjnej w rozumieniu ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 757). Postępowanie dowodowe dowiodło, że znajdująca się tam infrastruktura techniczna, która w przeszłości odprowadzała nieczystości ciekłe z lokalu mieszkalnego skarżącej, obecnie nie funkcjonuje. Dlatego też niezasadne są zarzuty skarżącej, że organy naruszyły przepisy prawa materialnego w zakresie nakazania budowy zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe z uwagi na podłączenie lokalu do sieci kanalizacyjnej.
W związku z brakiem spełnienia przez skarżącą obowiązków wynikających z powołanego art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. konieczne stało się nałożenie na nią tego obowiązku w drodze decyzji administracyjnej stosownie do art. 5 ust. 7 u.c.p.g. Jeżeli nieruchomość nie jest podłączona do sieci kanalizacyjnej prowadzonej przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, jak również nie została wyposażona przez właściciela w zbiornik bezodpływowy lub przydomową oczyszczalnię ścieków konieczne jest nakazanie realizacji tego podstawowego, dla każdego gospodarstwa domowego obowiązku, w formie decyzji.
Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI