II SA/Lu 261/23

II SA/Lu 261/23 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2023-09-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Maciej Gapski /sprawozdawca/
Marta Laskowska-Pietrzak /przewodniczący/
Robert Hałabis
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
III OZ 289/23 - Postanowienie NSA z 2023-06-23
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1029
art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 73 ust. 1, art. 85 ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie Sędzia WSA Robert Hałabis, Asesor sądowy Maciej Gapski (sprawozdawca), Protokolant Referent Natalia Kondraciuk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2023 r. sprawy ze skargi S. "A." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej z dnia 30 grudnia 2022 r. nr SKO.4020.OC/466/22 w przedmiocie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia 30 grudnia 2022 r. znak: SKO.4020.OC/466/22 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białej Podlaskiej (dalej jako: Kolegium lub organ), po rozpatrzeniu odwołania S. "A." Spółki z o.o. z siedzibą w K. (dalej jako: skarżąca lub Spółka), utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Terespol z dnia 7 marca 2022 r., nr I-OŚ.6220.8.2021.EZ nie stwierdzającą potrzeby przeprowadzenia przez A. S.A. z siedzibą w Z. k/B. oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia pn."Budowa utwardzenia terenu działek nr [...], nr [...], nr [...] na terenie Wolnego Obszaru Celnego w M.", przewidzianego do realizacji na działkach o nr ewid.: [...] położonych na gruncie w miejscowości M., gmina T., powiat bialski, województwo lubelskie .
Rozstrzygnięcie organu zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wnioskiem z dnia 20 października 2021 r. A. S.A. z siedzibą w Z. wystąpiła do Wójta Gminy Terespol o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia w postaci utwardzenia terenu działek nr [...] w M., gmina T. Do wniosku dołączono niezbędne dokumenty w tym kartę informacyjną przedsięwzięcia.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego decyzją z dnia 7 marca 2022 r. Wójt Gminy Terespol stwierdził brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie utwardzenia terenu działek nr [...] na terenie Wolnego Obszaru Celnego w M.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji zrelacjonował przebieg postępowania wszczętego wnioskiem A. S.A. z dnia 27 października 2021r. (data wpływu do organu I instancji) w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań na realizację wskazanego przedsięwzięcia, wymieniając podjęte w jego toku czynności procesowe.
Podał, że teren planowanej inwestycji jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy T. i jest przeznaczony w tym planie pod - przemysł, składy i usługi (symbol w planie 202 P, S, U).
Wyjaśnił, że planowane przedsięwzięcie będzie polegało na wykonaniu utwardzenia na powierzchni 44 794 m2, placu o wymiarach 35,0 - 60,0 x 672m, pobocza gruntowego o szerokości 1 m oraz rowu o przekroju trapezowym o szerokości dna 0,50m, szerokości całkowitej 3,50 m i głębokości 1,00 m oraz nachyleniu jego skarp 1:1,5. Wskazał, że wjazd i wyjazd na teren inwestycji będzie się odbywać z drogi gminnej nr [...] (ul. C. w M.). Przy realizacji przedsięwzięcia w ramach robót ziemnych zostanie wykonane koryto pod utwardzenie oraz pod rów odwadniający z odwiezieniem gruntu urodzajnego na odkład w celu wykorzystania go do humusowania poboczy i skarp rowu; następnie w korycie zostanie wykonane podłoże z mieszanki ulepszonego gruntu z cementem, wykonana podbudowa z kruszywa niezwiązanego i nawierzchnia z płyty betonowej dublowanej z betonu C 30/37. W wyniku tych prac krawędzie planowanego utwardzenia dorównają wysokościowo do istniejącego zagospodarowania terenów sąsiednich. Planowane zamierzenie budowlane będzie wykorzystywane do składowania materiałów rozładowywanych z taboru kolejowego. W związku z realizacją inwestycji nie wzrośnie wielkość przeładowywanych towarów na terenie terminala, a tym samym nie zmieni się także obecny ruch pojazdów samochodowych i praca maszyn tam stale funkcjonujących.
Organ I instancji podał, że aktualnie na przedmiotowej nieruchomości znajdują się zespoły torów kolejowych, wcześniej utwardzony plac oraz parking o łącznej powierzchni 7.672 m2. Udział powierzchni zabudowanych i projektowanych do zabudowy wynosi 73%, pozostałe 27% stanowi nawierzchnia gruntowa porośnięta trawą. Planowane przedsięwzięcie nie wymaga wycinki drzew i nie będzie miało wpływu na krajobraz, ponieważ jest to teren przemysłowym, na którym nie będą budowane obiekty stanowiąc dominanty krajobrazowe.
Wskazał, że otoczenie planowanej inwestycji stanowią od strony północnej droga gminna, od strony południowej tory kolejowe normalne i szerokie, od strony wschodniej utwardzony teren i tory kolejowe, a od strony zachodniej niezagospodarowana działka. Sąsiedztwo przedsięwzięcia stanowią więc tereny kolejowe, magazynowe i usługowe.
Nieutwardzone powierzchnie porośnięte są roślinnością ruderalną z gatunkami powszechnie porastającymi antropogeniczne podłoża tj. mniszek lekarski, tasznik pospolity, przytulia czepna, pięciornik gęsi, babka lancetowata, koniczyna. Na terenie przeznaczonym pod przedsięwzięcie nie występują zadrzewienia. Wśród gatunków zwierząt bytujących na analizowanym terenie przeważają organizmy związane ze środowiskiem przekształconym antropogenicznie m.in. pospolite gatunki owadów. Teren nie jest objęty żadną formą ochrony przyrody. Wody powierzchniowe w okolicy terenu przedsięwzięcia stanowi rzeka C. położona w odległości 5,42 km na wschód od terenu inwestycji.
Wśród rozwiązań chroniących środowisko wskazał, że wody opadowe i roztopowe spływające z powierzchni utwardzonych odprowadzane będą do zbiornika retencyjnego, ścieki bytowe odprowadzane będą do sieci kanalizacji gminnej, miejsca magazynowania odpadów wyznaczone zostaną na utwardzonym terenie, które następnie przekazywane będą uprawnionym podmiotom.
Wywiódł, że po analizie informacji przedstawionych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia stwierdził, że na etapie realizacji a także eksploatacji planowane przedsięwzięcie nie będzie powodować przekroczeń standardów jakości powietrza, nie spowoduje znaczącego negatywnego wpływu na środowisko związanego z emisją odpadów, nie będzie źródłem o istotnym oddziaływaniu na klimat akustyczny i środowisko gruntowo - wodne. Na etapie realizacji inwestycji wystąpią uciążliwości związane z emisją do powietrza substancji zanieczyszczających z prowadzonych robót budowlanych, pracy maszyn i urządzeń budowlanych, środków transportu oraz materiałów budowlanych zawierających składniki lotne lub łatwo pylące. Zasięg oddziaływania tych emisji ograniczy się tylko do najbliższego otoczenia prowadzonych prac. W celu ograniczenia zapylenia, składowane i transportowane materiały ziemiste i kruszywa powinny być zabezpieczone, np. osłonięte folią lub plandeką. Emisja zanieczyszczeń do powietrza będzie miała charakter okresowy, a uciążliwości z tym związane ustaną wraz z zakończeniem robót budowlanych.
Negatywne oddziaływanie na klimat akustyczny na etapie realizacji inwestycji będzie związane z emisją hałasu powstającą podczas prowadzenia robót budowlanych uwarunkowaną koniecznością użycia sprzętu mechanicznego oraz środków transportu. Oddziaływanie to będzie miało charakter lokalny i krótkotrwały, niekumulujący się w środowisku i ustąpi wraz z zakończeniem robót budowlanych. Projektowane przedsięwzięcie nie wpłynie na pogorszenie stanu środowiska naturalnego toteż przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia nie jest uzasadnione.
Stwierdził ponadto, że planowana realizacja inwestycji w powiązaniu z innymi przedsięwzięciami nie będzie powodowała oddziaływań, które mogłyby wywołać efekt skumulowany. Uznał, że inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć stwarzających zagrożenie występowania poważnych awarii lub katastrofy naturalnej i budowlanej.
Organ ustosunkował się także do zgłoszonego w toku postępowania wniosku strony skarżącej o umorzenie postępowania. Stwierdził, że szczególny charakter decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji planowanego przedsięwzięcia powoduje, iż nie jest ona podstawą do jej, a stanowi niezbędny element ubiegania się o wydanie innych decyzji administracyjnych stanowiących bezpośrednią podstawę do budowy, m.in. decyzji o pozwoleniu na budowę. Podał, że przedmiotowe postępowanie nie rozstrzyga o uprawnieniach poszczególnych podmiotów, lecz o oddziaływaniu tej inwestycji na środowisko.
W załączniku nr 1 do decyzji organ I instancji zawarł stosownie do art. 84 ust. 2 ustawy szczegółową charakterystykę przedsięwzięcia a w załączniku nr 2 do decyzji wykaz stron postępowania.
W odwołaniu od decyzji Spółka, kwestionując rozstrzygnięcie organu I instancji zawnioskowała o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Wskazaną powyżej decyzją z dnia 30 grudnia 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białej Podlaskiej utrzymało w mocy decyzje organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium podkreśliło, że nie znalazło podstaw do uchylenia lub zmiany zaskarżonej decyzji. Zdaniem organu odwoławczego decyzja została wydana na podstawie prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego i jest zgodna z prawem.
Kolegium wyjaśniło, że postępowanie w sprawie prowadzone było w oparciu o regulacje ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2022r. poz. 1029 ze zm., dalej jako u.i.o.ś. lub ustawa). W ich świetle art. 71 ustawy , decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia, a jej uzyskanie wymagane jest dla planowanych dwóch rodzajów przedsięwzięć tj. mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Przedsięwzięcie, którego sprawa dotyczy zakwalifikowane zostało do tej drugiej kategorii, a to zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 54 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019r., poz. 1839 ze. zm., dalej jako rozporządzenie).
W pierwszej kolejności organ odwoławczy stwierdził, że miejsce realizacji planowanego przedsięwzięcia objęte jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy T., zatwierdzonym przez Radę Gminy Uchwałą Nr X/81/2003 z dnia 22 grudnia 2003r. (Dziennik Urzędowy Województwa nr 51, poz. 1016 z dnia 24 marca 2004r.). Zgodnie z jego zapisami jest to teren oznaczony symbolem 202 P,S,U - przemysł, składy, usługi. Jest to teren gdzie utworzony jest Wolny Obszar Celny w M. Głównym zadaniem tego obszaru jest ułatwienie międzynarodowej wymiany towarowej i obsługi ładunków w tranzycie. Na jego terenie dozwolona jest każda działalność przemysłowa, usługowa lub handlowa. Planowane zamierzenie budowlane realizowane na tym przemysłowym terenie jest zgodne z zapisami planu bowiem będzie wykorzystywane do składowania materiałów rozładowywanych z taboru kolejowego czyli w sposób dotychczas wykorzystywany. Kolegium opisało również otoczenie terenu przedsięwzięcia podkreślając, że aktualnie teren przyległy do planowanej inwestycji stanowią: - tereny kolejowe, magazynowe i usługowe (wykorzystywane na potrzeby zabudowy przemysłowej, terminali przeładunkowych, placów manewrowo-magazynowych). Planowana do realizacji inwestycja będzie nawiązywała do występującego w jej otoczeniu krajobrazu kolejowego i magazynowego.
Kolegium nie podzieliło zarzutów skarżącej Spółki, że w toku niniejszego postępowania należało uwzględnić rozstrzygnięcie wynikające z wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o sygn. akt I [...]. Wskazuje równocześnie, że postępowanie o ustalenie środowiskowych uwarunkowań prowadzone w trybie przepisów ustawy jest typowym postępowaniem wnioskowym wszczynanym i prowadzonym na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia, (art. 73 ust. 1 ustawy). Wnioskodawca jest pierwszym podmiotem, będącym stroną w postępowaniu w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań. Istotne przy tym jest to, że przepisy ustawy nie przewidywały i nie przewidują szczególnych wymagań co do wnioskodawcy. W szczególności, nie musi być on właścicielem czy użytkownikiem wieczystym nieruchomości, na których planowane jest przedsięwzięcie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 września 2022 r. sygn. akt II SA/Kr 826/22). Wystąpienie z wnioskiem o uzyskanie tego rodzaju decyzji nie wiąże się z dysponowaniem określoną nieruchomością, nie rodzi praw do jej terenu ani nie narusza prawa własności czy też uprawnień osób trzecich (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2015r. sygn. akt II OSK 1837/13).
W ocenie Kolegium nie ma wpływu na wynik sprawy przywoływany przez stronę skarżącą wyrok z dnia 16 lutego 2021 r. Sądu Apelacyjnego I Wydział Cywilny w sprawie o sygn. akt I [...] dotyczący zobowiązana Gminy do złożenia stosownego oświadczenia zmierzającego do ustanowienia na rzecz Spółki Akcyjnej w obrębie działki nr [...] służebności gruntowej obejmującej prawo wybudowania bocznicy kolejowej (tor szeroki i normalny) oraz prawo korzystania z niej. Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że jego wykonanie zostało wtrzymane na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Apelacyjnego, z dnia 16 czerwca 2021r., do czasu ukończenia postępowania kasacyjnego, wszczętego na skutek złożonych w sprawie przez Spółkę i Gminę skarg kasacyjnych zaewidencjonowanym pod sygn. akt I [...].
Odnosząc się do zarzutu o odstąpieniu przez organ I instancji od zawieszenia postępowania, a tym samym naruszeniu regulacji art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Kolegium stwierdza, że przerwanie toku postępowania na pewien czas może nastąpić tylko wówczas, gdy zaistnieją ku temu wyraźne powody. W ocenie Kolegium w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały procesowe przesłanki do zawieszenia postępowania. Związek pomiędzy sprawą o ustalenie środowiskowych uwarunkowań, a sprawą o prawa do gruntu, czy to rzeczowe czy innego rodzaju, ma co najwyżej charakter pośredni, a do tego nie stanowi przeszkody w rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, bowiem poprzez rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej należy rozumieć rozstrzygnięcie odpowiadające wymogom prawnym istniejącym w dacie orzekania a nie rozstrzygnięcie oczekiwane przez podmiot inicjujący postępowanie w sprawie oceniane przez niego jako zagadnienie wstępne.
Organy administracji rozstrzygając sprawę w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia nie mogą brać pod uwagę faktów, które ewentualnie zaistnieją w przyszłości, nawet, jeżeli możliwość zmiany tego stanu wynika z zapisów wydanych już decyzji administracyjnych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 9 października 2012r. sygn. akt II SA/Ol 439/12 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 września 2012r. sygn. akt II SA/Lu 499/15). Nie narusza zatem, zdaniem Kolegium, przepisów ustawy nieuwzględnienie w sprawie okoliczności, że skarżąca Spółka Akcyjna planuje zabudować w przyszłości nieruchomości objęte niniejszym postępowaniem. Dopóki strona skarżąca nie wystąpi ze stosownym wnioskiem o ustalenie środowiskowych uwarunkowań z uwagi na realizację precyzyjnie określonego przedsięwzięcia przedwczesna jest ocena oddziaływania takiego bliżej nieokreślonego przedsięwzięcia na środowisko w tym w zakresie wzajemnego kumulowania się ich oddziaływań (niniejszego i tego planowanego) i oceny jego wpływu na przedmiotowe przedsięwzięcie.
Organ wskazał ponadto, że z przepisu art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy wynika, że w przypadku przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko uzależnia się od stwierdzenia takiego obowiązku w trybie jej art. 63 ust. 1. Umieszczenie przedsięwzięcia w wykazie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko nie pociąga za sobą automatycznej konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. O tym, czy taka potrzeba istnieje decyduje organ administracji na podstawie całokształtu okoliczności konkretnej sprawy po zasięgnięciu opinii wskazanych w ustawie organów oraz po analizie uwarunkowań inwestycji wynikających w szczególności z przedłożonej przez wnioskodawcę karty informacyjnej przedsięwzięcia.
Kolegium wskazało, ze w sprawie opinie takie zostały sporządzone, przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Lublinie zwanego dalej RDOS w Lublinie, Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Białej Podlaskiej zwanego dalej w PPIS w Białej Podlaskiej oraz Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni z siedzibą w Białej Podlaskiej, dalej zwane Wody Polskie. Wszystkie te organy zajęły stanowisko, że nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
Zdaniem organu odwoławczego z treści art. 63 ust. 1 ustawy jasno wynika, że decydując o przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko właściwy organ zobowiązany jest uwzględnić łącznie wszystkie uwarunkowania, które przepis ten szczegółowo wymienia w punktach od 1 do 3. Stosowanie do tej regulacji istnieje obowiązek oceny stopnia oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko przy wykorzystaniu wymienionych w tym przepisie kryteriów środowiskowych i informacji dotyczących oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko wynikających ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Organ administracji ma zatem obowiązek oszacowania stopnia wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko przy równoczesnej ocenie usytuowania przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, w szczególności przy istniejącym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz uwarunkowań zagospodarowania terenu o ile na przedmiotowym terenie obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji szczegółowo opisał, jakie elementy i przesłanki określone w art. 63 ust. 1 ustawy objął zakresem badania i uczynił decydującymi dla odstąpienia od przeprowadzenia przedmiotowej oceny.
Zgromadzony materiał dowodowy i szczegółowość uzasadnienia zaskarżonej decyzji, zdaniem Kolegium, nie daje podstaw do zakwestionowania jej prawidłowości. Kolegium podzieliło stanowisko zarówno organów opiniujących, jak i organu I instancji, że sama karta informacyjna przedsięwzięcia pozwala na określenie przewidywanych skutków oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i nie jest wymagane w przedmiotowej sytuacji prowadzenie oceny oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko. W ocenie Kolegium nie istniały wątpliwości co do oceny informacji zawartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia, zwłaszcza po jej uzupełnieniu na wniosek organu opiniującego (PPIS w Białej Podlaskiej). Ponadto podniesiono, że sporządzona dla inwestycji karta informacyjna przedsięwzięcia oraz jej uzupełnienie jest dokumentem prawidłowym, w którym szczegółowo i wnikliwie przeanalizowano wszelkie wynikające z przepisów i mające istotne znaczenie dla sprawy aspekty wpływu przedmiotowej inwestycji na środowisko.
Nie stwierdzając konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w sprawie niniejszej Wójt Gminy badał wpływ tego przedsięwzięcia na środowisko i uznając - w oparciu o Kartę informacyjną przedsięwzięcia oraz opinie stosownych organów - że nie będzie ono znacząco oddziaływać na elementy przyrodnicze środowiska, rozstrzygnął sprawę w oparciu o art. 84 ust. 1 ustawy. Rozstrzygnięcie tego rodzaju wydawane jest wówczas, kiedy jeszcze przed przystąpieniem do realizacji danej inwestycji znane są dobrze jej skutki środowiskowe. Natomiast, kiedy inwestycja należy do takich, których wpływ na środowisko jest trudny do przewidzenia lub też na etapie prowadzenia postępowania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia pojawiły się co do tego wątpliwości, to organ wydając decyzję - kierując się zasadą przezorności - powinien nałożyć obowiązek ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 24 marca 2022r. sygn. akt II SA/ Go 1014/21).
W ocenie Kolegium nie ma zatem żadnych podstaw do przyjęcia, że dla konieczności przeprowadzenia takiej oceny w przypadku przedsięwzięć określonych w § 3 rozporządzenia wystarczy jedynie hipotetyczna wzmożona emisja m.in. hałasu, gazów, pyłów czy odpadów pochodzących z planowanego przedsięwzięcia w trakcie jego realizacji czy funkcjonowania.
Z analizy materiału dowodowego wynika ponadto, że planowane przedsięwzięcie znajduje się poza obszarami chronionymi i nie będzie powodować zagrożenia wystąpienia poważnych awarii oraz nie będzie też oddziaływać transgranicznie. Znajduje się także poza obszarami chronionymi objętymi ochroną na podstawie ustawy o ochronie przyrody, a w pobliżu jej umiejscowienia nie występują obszary zaliczone do Sieci Natura 2000 i nie wpłynie negatywnie na integralność oraz spójność sieci obszaru Natura 2000.
Ponadto, realizacja i eksploatacja przedsięwzięcia nie będzie się wiązała z powstawaniem oddziaływań skumulowanych z przedsięwzięciem planowanym i przedsięwzięciami zrealizowanymi, znajdującymi się na przedmiotowym terenie oraz w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. Co do zasady Kolegium podziela zarzut pełnomocnika strony skarżącej, co do lakoniczności uzasadnienia decyzji w zakresie oddziaływania planowanego przedsięwzięcia oraz oddziaływania przedsięwzięć zrealizowanych w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań. Stwierdza równocześnie, że skumulowanie dotyczy oddziaływań, a nie przedsięwzięć, które są ich źródłem. Planowane przedsięwzięcie - budowa utwardzenia terenu, pobocza gruntowego oraz rowu służącego do odprowadzania wód opadowych i roztopowych wraz z sąsiednimi terenami o podobnym przeznaczeniu tworzy pewną całość składającą się na układ komunikacyjny tego obszaru. W ocenie Kolegium trudno uznać, że planowane przedsięwzięcie oraz istniejące na przedmiotowej nieruchomości obiekty czyli zespoły torów kolejowych, wcześniej utwardzony plac oraz parking o łącznej powierzchni 7.672 m2 spowoduje skumulowane oddziaływania powodując dodatkowe zmiany w środowisku, będące konsekwencją wpływu danego rodzaju przedsięwzięcia w połączeniu z istniejącymi przedsięwzięciami.
W ocenie Kolegium w świetle powyższych ustaleń dokonanych na podstawie zgromadzonego materiału wynika, iż żaden z czynników zagrożenia, jak emisje spalin, pylenie, hałas, wytwarzanie odpadów czy gospodarka wodno-ściekowa nie wpłynie w sposób istotny na środowisko w' obrębie obszaru objętego przedsięwzięciem.
Z powyższych względów Kolegium doszło do wniosku, że organ I instancji prawidłowo rozstrzygnął sprawę, a wydana przez decyzja jest zgodna z prawem.
W skardze do sądu administracyjnego z dnia 10 lutego 2023 r. na decyzję Kolegium S. A. Sp. z o.o. zarzuciła:
1) naruszenie przepisów art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. przez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, a w szczególności oparcie i zawężenie rozstrzygnięcia do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko jedynie przedsięwzięcia "Budowa utwardzenia terenu działek [...] na terenie Wolnego Obszaru Celnego w M." bez uwzględnienia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w powiązaniu z realizacjami już wykonanymi na terenie działek [...] oraz działkach sąsiadujących oraz bez uwzględnienia przyszłego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko mając na uwadze również względy społeczne związane z zobowiązaniem Gminy do złożenia oświadczenia woli w przedmiocie ustanowienia służebności obejmującej całą działkę [...] w sposób wskazany w wyroku z dnia 16 lutego 2021 r. Sądu Apelacyjnego I Wydział Cywilny w sprawie sygn. akt I [...], to jest konkurencyjnego przedsięwzięcia w stosunku do objętego wnioskiem w sprawie niniejszej, przynajmniej w zakresie dotyczącym całej powierzchni działki [...], które będą związane z koniecznością wykonania robót rozbiórkowych przedsięwzięcia zrealizowanego przez A. S.A. w Z., przy uwzględnieniu, iż organy opiniujące to jest Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Lublinie, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Białej Podlaskiej i Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w Białej Podlaskiej w swoich opiniach nie uwzględniały okoliczności realizacji przedsięwzięcia do którego legitymację posiada skarżący;
2) naruszenie przepisu art. 80 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. przez dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego przez wadliwe przyjęcie, iż przedsięwzięcie pn."Budowa utwardzenia terenu działek [...] na terenie Wolnego Obszaru Celnego w M." w powiązaniu z innymi przedsięwzięciami, które zostały wykonane na działkach objętych wnioskiem i działkach sąsiadujących oraz fakt prawomocnego rozstrzygnięcia, co do zobowiązania Gminy do ustanowienia na działce [...] służebności drogi koniecznej obejmującej całą wymienioną działkę zgodnie z wyrokiem z dnia 16 lutego 2021 r. Sądu Apelacyjnego I Wydział Cywilny w sprawie sygn. akt I [...] są obojętne dla wniosku A. S.A. w Z., co do zamierzenia wskazanego we wniosku i nie uzasadniają potrzeby przeprowadzenie oceny oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko w tym, iż "planowana realizacja inwestycji w powiązaniu z innymi", nie wskazanymi przedsięwzięciami "nie będzie powodowała oddziaływań, które mogłoby wywołać efekt skumulowany ";
3) naruszenie przepisów art. 84 ust. 1 i art. 85 ust. 2 pkt 2 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko przez wadliwą ich wykładnię sprowadzającą się jedynie do badania wpływu na środowisko samego zamierzenia wskazanego we wniosku strony bez badania i wpływu na środowisko potencjalnego, przyszłego efektu skumulowanego oraz wpływu przedsięwzięcia na możliwość zagospodarowania działki przez podmioty posiadające legitymację do odmiennego sposobu zagospodarowania działki i bezzasadne ich zastosowanie. Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie decyzji Kolegium z dnia 30 grudnia 2022 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi. W uzasadnieniu przedstawiono argumentację świadczącą zdaniem skarżącej Spółki o zasadności złożonego środka zaskarżenia.
Spółka wniosła ponadto o dopuszczenie dowodu z wyroku z dnia 16 lutego 2021 r. Sądu Apelacyjnego w sprawie sygn. akt I [...] na okoliczność wieloletnich starań skarżącego o doprowadzenie układu torowego do działki, której jest wieczystym użytkownikiem oraz przyczyn, dla których było to niemożliwe, a także przyczyn popełnionych przez Wójta Gminy wadliwości w toku procedowania wniosku A. S.A. w Z. w sprawie decyzji środowiskowej. Ponadto w piśmie z dnia 29 sierpnia 2023 r. Spółka zawnioskowała o dopuszczenie dowodów w postaci:
- postanowienia Wójta Gminy z dnia 17 marca 2023 r. w sprawie I- OS.6220.6.2023.EZ w przedmiocie sprostowania omyłki w uzasadnieniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. "Budowa utwardzenia terenu działek [...] na terenie Wolnego Obszaru Celnego w M." na działkach o numerach ewidencyjnych [...] położonych na gruncie miejscowości M., gmina T., powiat bialski, województwo lubelskie,
- zażalenia z dnia 18 kwietnia 2023 r. strony S. "A." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na postanowienie Wójta Gminy Terespol w sprawie I-OŚ.6220.6.2023.EZ,
-postanowienia z dnia 21 sierpnia 2023 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej w sprawie znak SKO.OC/716/2023 uchylającego zaskarżone postanowienie i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji na okoliczność wadliwości zaskarżonej decyzji w zakresie dotyczącym przyjętych podstaw rozstrzygnięcia i prób organu naprawienia tej wadliwości niedozwolonymi środkami.
WSA w Lublinie na rozprawie w dniu 6 września 2023 r. postanowił dopuścić wnioski dowodowe Spółki zawarte w skardze i piśmie z dnia 29 sierpnia 2023 r.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Odpowiedź na skargę – pismo z dnia 2 maja 2023 r. - złożył również uczestnik postępowania A. S.A. z siedzibą w Z. żądając oddalenia skargi jako oczywiście bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygając w sprawie organ nie naruszył także przepisów prawa materialnego.
Istotą sporu, który zaistniał w przedmiotowej sprawie jest w szczególności okoliczność, czy organy administracji rozpatrując wniosek A. S.A. z siedzibą w Z. dotyczący oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia pn."Budowa utwardzenia terenu działek nr [...] na terenie Wolnego Obszaru Celnego w M.", prawidłowo nie wzięły pod uwagę konkurencyjnego, przyszłego przedsięwzięcia, planowanego przez skarżącą Spółkę wynikającego ze służebności drogi koniecznej obejmującej całą działkę nr [...] w postaci bocznicy kolejowej. Zdaniem skarżącej fakt ustanowienia na podstawie wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 16 lutego 2021 r. sygn. akt I [...] służebności gruntowej, która obejmuje prawo do wybudowania m.in. na działce nr [...] bocznicy kolejowej przez Spółę powoduje konieczność wzięcia pod uwagę tej inwestycji przy rozpatrywaniu wniosku A. S.A. z dnia 20 października 2021 r. w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wszystkie w zasadzie zarzuty skarżącej odnoszą się do powyższego zagadnienia.
Zdaniem Sądu przeprowadzone w sprawie postępowanie przed organy obu instancji było prawidłowe. Należy zgodzić się z argumentacją przedstawioną w uzasadnieniu decyzji Kolegium, że w sprawie brak było podstaw do stwierdzenia potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia opisanego we wniosku A. S.A. z dnia 20 października 2021 r. oraz dołączonej do wniosku karty informacyjnej przedsięwzięcia. Z uwagi na zasadniczo tożsame wnioski Sądu z przedstawionymi powyżej wnioskami organu odwoławczego nie ma potrzeby całościowego, ponownego ich przytaczania.
Odnosząc się do najważniejszych okoliczności sprawy należy podkreślić, że organy prawidłowo, rozpoznając wniosek A. S.A., nie wzięły pod uwagę planowanej w nieokreślonej przyszłości inwestycji skarżącej Spółki obejmującej budowę bocznicy kolejowej. Fakt dysponowania przez skarżącą ograniczonym prawem rzeczowym do nieruchomości – działki nr [...] – również nie ma znaczenia dla przedmiotowego postępowania. Sąd podkreśla przy tym, że na podstawie wyrok Sądu Apelacyjnego nie dokonano ustanowienia służebności gruntowej, a jedynie zobowiązano Gminę do złożenia stosownego oświadczenia woli. Z akt sprawy wynika, że wyrok ten nie został jeszcze wykonany, a służebność gruntowa nie została jeszcze ustanowiona.
Sąd podkreśla, że żaden z obowiązujących przepisów prawa nie wprowadza obowiązku legitymowania się przez wnioskodawcę tytułem prawnym do nieruchomości, na której zamierza realizować przedsięwzięcie. Oznacza to, że może on domagać się wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, nie mając nawet zagwarantowanej ekspektatywy (obietnicy w sensie prawnym) do nieruchomości, na której potencjalnie ma być wykonane przedsięwzięcie. Jedyną barierą w tym zakresie będzie złożenie wniosku spełniającego wymagania formalne, wynikające z art. 74 ustawy (o czym będzie mowa w komentarzu do tego przepisu). (tak w K. Gruszecki [w:] Komentarz do ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, wyd. IV, LEX/el. 2023, art. 73.) Zatem ani właściciel nieruchomości, ani wieczysty użytkownik, ani podmiot dysponujący innym prawem rzeczowym do gruntu nie mogą ograniczyć żadnemu podmiotowi prawa do wystąpienia z wnioskiem, o którym mowa w art. 73 ust. 1 u.i.o.ś. W postępowaniu tym nie ma znaczenia prawo rzeczowe do określonej nieruchomości tylko względy odnoszące się do oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia przedstawionego we wniosku oraz karcie informacyjnej na środowisko. Tego rodzaju wniosek może więc złożyć każdy, bez względu na posiadane prawo do gruntu. Dopiero na kolejnych etapach realizacji inwestycji, w szczególności na etapie postępowania przed organami administracji architektoniczno-budowlanej prawo do dysponowania gruntem ma istotne znaczenie prawne.
Zdaniem Sądu nie można zasadnie uznać, że wynikająca z powołanego powyżej wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 16 lutego 2021 r. służebność gruntowa – możliwość realizacji bocznicy kolejowej – wywołuj efekt kumulacji inwestycji, który powinien być wzięty pod uwagę w ramach przedmiotowego postępowania. Wprawdzie zgodnie z art. 63 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy, który miał zastosowanie w sprawie na podstawie odesłania zawartego w art. 85 ust. 2 pkt 2 u.i.o.ś. obowiązkiem organów przeprowadzających ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko było uwzględnienie powiązania z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem. To jednak obowiązek wzięcia pod uwagę przez organy rozpatrujące wniosek w sprawie oceny oddziaływania na środowisko inwestycji kumulowania się oddziaływań dotyczy wyłącznie przedsięwzięć realizowanych oraz zrealizowanych. Dlatego też w przedmiotowej sprawie należało uwzględnić wyłącznie kumulowanie wskazanej we wniosku inwestycji z obecnymi na gruncie, zrealizowanymi przedsięwzięciami. Z uwagi na to, że wynikające ze służebność gruntowej prawo do wybudowania bocznicy kolejowej przez skarżącą Spółkę nie jest jeszcze realizowane, Spółka nie rozpoczęła inwestycji, nie złożyła wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, organy orzekające nie miały żadnych podstaw do uwzględniania kumulacji inwestycji planowanej przez A. S.A. z przyszłą i nierealizowaną obecnie, a więc hipotetyczną inwestycją skarżącej Spółki. O kumulacji oddziaływań, w świetle powołanego powyżej art. 85 ust. 2 pkt 2 u.i.o.ś. można mówić jedynie w przypadku inwestycji realizowanych i zrealizowanych, a inwestycja skarżącej Spółki nie mieściła się, na etapie postpowania prowadzonego przez organy obu instancji, w żadnej z tych kategorii. Wniosek ten świadczy o tym, że karta informacyjna przedsięwzięcia złożona przez A. S.A. nie musiała, a nawet nie mogła uwzględniać ewentualnej realizacji bocznicy kolejowej na działce nr [...], a organy nie były uprawnione tej kwestii – kumulacji - rozstrzygać.
Należy jedynie zaznaczyć, że karta informacyjna przedsięwzięcia szczegółowo opisała sposób zagospodarowania terenu, na którym A. S.A. planuje utwardzenie działek i w opisie tym znalazły się już zrealizowane inwestycje. Inwestycje te oraz sposób zagospodarowania działek sąsiednich zostały wzięte pod uwagę w ramach rozpatrywania niniejszej sprawy.
Sąd kontrolując decyzje nie dopatrzył się żadnych uchybień, które uzasadniałyby uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium. Należy zaznaczyć, że działki przeznaczone pod inwestycję wskazaną we wniosku (utwardzenie) w planie miejscowym znajdują się w terenie oznaczonym symbolem 202 P, S, U – przemysł, składy, usługi. Utwardzenie terenu działek jest w pełni zgodne z zapisami planu i ma służyć obsłudze ruchu kolejowego oraz składowi towarów. Ponadto utwardzenie terenu ma nastąpić w obszarze zabudowy przemysłowej, terminali przeładunkowych oraz palców manewrowo-magazynowych, a więc ma stanowić dopełnienie i kontynuację realizowanych w tym obszarze funkcji.
W sprawie zostały wydane stosowne, wymagane przez ustawę opinie, które są ze sobą spójne, jak również dały podstawy do wydania przez Wójta Gminy decyzji o nie stwierdzeniu potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko planowanego przez A. S.A. przedsięwzięcia. W sprawie opinie takie wydał Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w dniu 24 września 2021 r., Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, Zarząd Zlewni w Białej Podlaskiej w dniu 3 grudnia 2021 r. oraz Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Białej Podlaskiej w dniu 5 stycznia 2022 r. Wszystkie wskazane organy opiniujące w zakresie swoich specjalistycznych uprawnień i kompetencji nie stwierdziły potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia. Wbrew zarzutom skargi organy opiniujące nie zostały wprowadzone w błąd przez wnioskującą Spółkę A. S.A., co do występującej kumulacji inwestycji z przyszłą inwestycją skarżącej Spółki. Jak wyjaśniono powyżej na obecnym etapie sprawy taka kumulacja nie występuje.
Odnosząc się również to kwestii poruszonej w piśmie skarżącej z dnia 29 sierpnia 2023 r., że uzasadnienie decyzji organu I instancji jest wadliwe w zakresie odnoszącym się do sposobu odprowadzania z planowanej inwestycji wód opadowych, co mogło mieć wpływ na prawidłowość rozstrzygnięcia, jak i na prawidłowość opinii przedstawionych przez wskazane organy opiniujące, Sąd uznał, że nie miała ona zasadniczego znaczenia dla sprawy. Konieczne jest wskazanie, że w karcie informacyjnej przedsięwzięcia z października 2021 r. prawidłowo wskazano, że wody opadowe pochodzące z placu utwardzonego będą odprowadzone do urządzenia wodnego tj. trawiastego rowu otwartego zlokalizowanego na działkach [...] (k. 19 akt adm.). Organ I instancji błędnie wskazał w uzasadnieniu, że wody opadowe będą odprowadzane do zbiornika retencyjnego, jednakże okoliczność ta nie miała podstawowego znaczenia dla sprawy. Organy opiniujące dysponując kartą informacyjną przedsięwzięcia miały prawidłowe dane w zakresie planowanego odprowadzania wód opadowych i nie miały wątpliwości w tym zakresie. Do kwestii odprowadzania wód opadowych odniosło się Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, Zarząd Zlewni w Białej Podlaskiej w postanowieniu z dnia 3 grudnia 2021 r. Ponadto organ ten wydał na podstawie decyzji z dnia 16 sierpnia 2021 r. pozwolenie wodnoprawne na wykonanie urządzenia wodnego w postaci trapezowego rowu otwartego służącego do odprowadzania wody opadowej. Dlatego też błąd w uzasadnieniu decyzji organu I instancji pozostaje bez istotnego wpływu na wynik sprawy.
Reasumując powyższe należy stwierdzić, że organy obu instancji prawidłowo, z zachowaniem wymagań określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. ustaliły stan faktyczny sprawy, który przedstawiły następnie w motywach rozstrzygnięć sporządzonych zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. Zatem, skoro zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej oraz poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy Terespol nie narusza obowiązujących w dacie ich podjęcia przepisów prawa procesowego i materialnego, a żaden z zarzutów skargi nie zasługiwał na uwzględnienie, to Sąd zobligowany był oddalić skargę.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.