II SA/Lu 259/20

II SA/Lu 259/20 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2020-11-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-04-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Grażyna Pawlos-Janusz
Grzegorz Grymuza /przewodniczący sprawozdawca/
Maria Wieczorek-Zalewska
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1227/21 - Wyrok NSA z 2024-02-13
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 29, art. 30, art. 28 ust. 1, art. 48 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 155, art. 162
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 listopada 2020 r. sprawy ze skargi P. P. H. U. [...] Spółki jawnej T. G., B. G. z siedzibą w M. oraz B. G. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2020 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] lutego 2020 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., zwanej dalej k.p.a.) w związku z art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm., zwanej dalej Prawem budowlanym), po rozpatrzeniu odwołania P. P.-H. U. [...] Spółka Jawna T. G., B. G. i B. G., Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. z [...] grudnia 2019 r., znak: [...] i nakazał T. i B. G. rozbiórkę samowolnie wybudowanego węzła betoniarskiego wraz z obiektami towarzyszącymi (dwa silosy na cement, mieszalnik z konstrukcją stalową i zbiornikami na kruszywa oraz kontener sterowniczy), położonego na działce nr [...] w M. .
Decyzje te zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Na działce nr [...] w M. inwestorzy T. i B. G. wybudowali węzeł betoniarski wraz z obiektami towarzyszącymi, tj. dwoma silosami na cement, mieszalnikiem z konstrukcją stalową i zbiornikami na kruszywa oraz kontenerem sterowniczym. Odległość tego obiektu od granicy działki nr [...] wynosi ok. 2,0 m. Obiekt ten został wybudowany w 2009 r. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1 w związku z art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego), a zatem w warunkach samowoli budowlanej, o której mowa w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.
Organ pierwszej instancji uznał, że nie zachodzą przesłanki umożliwiające legalizację samowoli budowlanej na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, ponieważ usytuowanie obiektu jest niezgodne z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy M., zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Gminnej Rady N. w M. z [...] grudnia 1987 r. (Dz. U. Woj. Lub. z 1988 r. nr 3, poz. 26), zmienionego uchwałą Rady Gminy M. N. [...] z [...] lutego 2001 r. (Dz. U. Woj. Lub. nr 23, poz. 403) oraz uchwałą Rady Gminy M. N. [...] z [...] maja 2016 r. (Dz. U. Woj. Lub. poz. 2599). Według planu, węzeł betoniarski na działce nr [...] został wybudowany na obszarze oznaczonym [...], przeznaczonym pod usługi komercyjne i budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne, na którym dopuszcza się:
- możliwość uzupełnienia i przekształcania funkcji mieszkaniowej na funkcje usługowe poprzez wprowadzenie nieuciążliwych usług, których rodzaj działalności dla budynków i osób w nich przebywających nie będzie powodować przekroczenia dopuszczalnych norm zagrożeń i uciążliwości określonych w przepisach odrębnych. Zasięg zagrożeń i uciążliwości należy ograniczyć do granic własnej posesji,
- realizację obiektów usługowych wolnostojących pod warunkiem, że wielkość działki umożliwia ich usytuowanie zgodnie z przepisami Prawa budowlanego i nie spowoduje obniżenia estetyki otoczenia oraz uciążliwości dla działek sąsiadujących,
- lokalizację nieprzewidzianych w rysunku planu sieci i urządzeń infrastruktury technicznej w ilości niezbędnej dla potrzeb użytkowników oraz innych urządzeń i obiektów związanych z podstawową funkcją terenu,
- korektę podziałów wewnętrznych oznaczonych w rysunku planu linią przerywaną całego terenu wyznaczonego linią rozgraniczającą lub jego części, pod warunkiem zachowania relacji zewnętrznych oraz nienaruszania interesów osób trzecich.
Wyklucza się:
- prowadzenie usług zaliczanych do usług mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz będących kłopotliwymi w relacjach sąsiedzkich.
W ocenie organu pierwszej instancji, obszar oddziaływania węzła betoniarskiego nie mieści się w obrębie działki, na której został wybudowany. W trakcie jego eksploatacji występują oddziaływania związane np. z emisją pyłów podczas załadunku silosów magazynowych cementem, emisją pyłów ze zbiorników na kruszywo, emisją zanieczyszczeń związanych ze spalaniem paliw w silnikach pojazdów, głównie ciężarowych, poruszających się po terenie działki, itp.
Organ nadzoru budowlanego uznał, że skoro nie ma możliwości wykazania zgodności wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej obiektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującymi w dacie rozstrzygania sprawy, nie ma podstaw do jego legalizacji. Z uwagi na tę okoliczność, jedyną formą przywrócenia stanu zgodnego z prawem jest nakaz rozbiórki spornego obiektu.
Organ drugiej instancji podzielił powyższe ustalenia faktyczne i ocenę prawną. Odnosząc się do podnoszonej w odwołaniu kwestii dotyczącej złożonego przez inwestorów wniosku o zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, stwierdził, że kwestia ta pozostaje bez wpływu na wydane rozstrzygnięcie. W ocenie organu, art. 48-49 Prawa budowlanego nie uzależniają wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji w przedmiocie legalizacji samowoli budowlanej od uprzedniego rozstrzygnięcia wniosku inwestora o zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego bądź też od zmiany miejscowego planu. Procedura uchwalenia planu jest bowiem elementem tworzenia prawa miejscowego i strona nie ma wpływu na jej przebieg i rezultat, może jedynie wystąpić z inicjatywą do organu uchwałodawczego gminy o podjęcie prac zmierzających do uchwalenia planu. Nie stanowi to jednak zagadnienia wstępnego określonego w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż brak jest związku przyczynowego pomiędzy prowadzonym postępowaniem administracyjnym a ewentualnym, uchwalonym w przyszłości planem zagospodarowania przestrzennego. Identycznie ocenić należy inicjatywę podjęcia prac w zakresie zmiany studium bądź planu (por. wyroki NSA: z 5 lutego 2013 r., II OSK 1843/11, CBOSA; z 11 kwietnia 2013 r., II OSK 2420/11, CBOSA).
Zdaniem organu drugiej instancji, prace nad zmianą planu nie mają wpływu na postępowanie w przedmiocie ustalenia skutków samowoli budowlanej, gdyż w przypadku obowiązywania planu jest możliwe rozstrzygnięcie sprawy i wydanie decyzji. Badając warunki ewentualnej legalizacji, organ ocenia, czy obiekt jest zgodny z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania. Przy stwierdzeniu, że obiekt pozostaje w sprzeczności z ustaleniami planu miejscowego organ zobowiązany jest nakazać jego rozbiórkę. Stąd też ewentualna zmiana planu zagospodarowania przestrzennego nie może mieć wpływu na tok postępowania organu nadzoru budowlanego w sprawie samowoli budowlanej, tym bardziej, że jest zdarzeniem przyszłym i niepewnym (por. wyrok NSA z 5 lutego 2013 r., II OSK 1843/11, wyrok WSA w Bydgoszczy z 3 października 2006 r., II SA/Bd 732/06; wyrok WSA w Łodzi z 1 lutego 2008 r., II SA/Łd 910/07, dostępne w CBOSA).
Podniesiony w odwołaniu zarzut braku zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu WINB również uznał za nieuzasadniony, ponieważ organ pierwszej instancji pismem z [...] listopada 2019 r., znak: [...], działając na podstawie art. 10 k.p.a., zawiadomił strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, a także o możliwości składania oświadczeń, z którego strony nie skorzystały.
W ocenie organu odwoławczego, PINB w Ś. trafnie uznał, że przedmiotowy budynek powstał w oczywistej sprzeczności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z uwagi zatem na wyczerpanie przesłanek określonych w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego oraz brak możliwości legalizacji popełnionej samowoli budowlanej organy obu instancji uznały zaistnienie podstaw do nakazania rozbiórki przedmiotowego obiektu.
Jako przyczynę uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej i wydania decyzji co do istoty sprawy organ odwoławczy wskazał potrzebę skonkretyzowania i doprecyzowania nakazu zawartego w sentencji decyzji pierwszoinstancyjnej.
Skargę na decyzję organu drugiej instancji wnieśli P. H.-U. [...] Spółka Jawna T. G., B. G. oraz B. G., zarzucając:
1) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj.
a/ art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i nakazanie rozbiórki samowolnie wybudowanego węzła betoniarskiego na działce nr [...] w M. ;
b/ art. 7, art., 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ administracji publicznej wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz stanu prawnego sprawy, w szczególności dokonanie nieprawidłowej oceny kwestii powzięcia przez Radę Gminy M. uchwały nr [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. w sprawie zmiany uchwały Nr [...] Rady Gminy M. z [...] września 2018 r., zmienionej uchwałą nr [...] z [...] stycznia 2019 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy M. oraz uchwały Nr [...] z [...] września 2019 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy M. w miejscowości M., co w konsekwencji rzutuje na przedwczesność decyzji o nakazie rozbiórki;
c/ art. 7 w zw. z art. 8 w zw. z 107 § 3 k.p.a. poprzez uchybienie obowiązkowi dokonania w uzasadnieniu wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego oraz jego wyczerpującego rozpatrzenia, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu strony oraz zasady budzenia zaufania obywateli do organów Państwa;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy:
a/ art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez nieprawidłowe zastosowanie środka prawnego w postaci wydania nakazu rozbiórki w formie decyzji administracyjnej podczas, gdy w realiach niniejszej sprawy istnieje możliwość legalizacji samowoli budowlanej;
b/ art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w zw. z art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez nadmierną ingerencję w uprawnienia właścicielskie skarżących.
W związku z powyższym skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu zarzutów skarżący ponieśli, że celem art. 48 Prawa budowlanego nie jest stosowanie represji (temu służą przepisy karne), ale dążenie do przywrócenia obiektu do poprzedniego, zgodnego z prawem stanu, względnie usunięcie stanu powstałego w wyniku dopuszczenia się przez inwestora samowoli budowlanej. Stosując art. 48, organy nadzoru budowlanego powinny mieć więc zawsze na uwadze ten cel.
Skarżący podnieśli, że organy administracji w niniejszej sprawie dokonały ustaleń w oparciu o obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy M. w zakresie przeznaczenia terenu, na którym został wybudowany obiekt budowlany, jednakże w obrocie prawnym znajduje się obecnie uchwała nr [...] Rady Gminy z [...] czerwca 2019 r. w sprawie zmiany uchwały nr [...] Rady Gminy M. z [...] września 2018 r. zmienionej uchwałą nr [...] z [...] stycznia 2019 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy M. oraz uchwała nr [...] Rady Gminy M. z [...] września 2019 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy M. w miejscowości M.. Skarżący podnieśli, że zgodnie z treścią tych dokumentów, procedowana zmiana planu zagospodarowania przestrzennego Gminy M. w miejscowości M. pozwoli na zabudowę działki nr [...] obiektem budowlanym, będącym przedmiotem niniejszego postępowania.
Zdaniem skarżących, w sytuacji, gdy plan miejscowy, który wyłączał wcześniej zabudowę, uległ zmianie bądź ulegnie zmianie, wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego jest przedwczesne. Powołali się na stanowisko wyrażone w jednym z wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego, według którego "zmiana planu miejscowego dokonana przed wykonaniem zaskarżonej decyzji o usunięciu samowoli budowlanej (nakaz rozbiórki) może stanowić uzasadnioną przesłankę do wystąpienia przez skarżących do organu administracji z wnioskiem o wszczęcie postępowania w celu uchylenia tej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. bądź stwierdzenia jej wygaśnięcia na podstawie art. 162 k.p.a." (wyrok NSA z 19 lipca 1999 r., IV SA 1105/97, CBOSA oraz wyrok WSA w Krakowie z 8 grudnia 2011 r., II SA/Kr 1448/11, CBOSA).
Skarżący wskazali, że organy administracji dokonały oceny stosunku prawnego z pominięciem zbadania przesłanek interesu społecznego i uzasadnionego interesu strony oraz zasady budzenia zaufania obywateli do organów Państwa. W sytuacji, gdy ustaje byt prawny jednego z elementów stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawie decyzji z powodu zmiany przedmiotu rozstrzygnięcia, można przyjąć, że uchylenie bądź zmiana takiej decyzji leży w szeroko pojętym interesie społecznym. Porządkuje bowiem sytuację prawną przez wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, która nie nadaje się do wykonania wobec zaistnienia nowych okoliczności.
W ocenie skarżących, rozstrzygając niniejszą sprawę, organy administracji powinny były uwzględnić, że w odniesieniu do samowoli budowlanej w przypadku zgodności obiektu z planem zagospodarowania przestrzennego ustawodawca przewidział możliwość jego legalizacji na mocy przepisu art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Z uwagi na powyższe, w przedmiotowej sprawie powinno zostać rozważone, mając na uwadze zasadę proporcjonalności, czy w zmienionym stanie faktycznym sprawy zastosowanie użytego w zaskarżonej decyzji środka prawnego nie jest zbyt uciążliwe dla strony wobec możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem w drodze postępowania legalizacyjnego.
Skarżący podkreślili, że nakaz rozbiórki obiektu budowlanego jest najdalej idącą, najbardziej dolegliwą sankcją za naruszenie przepisów Prawa budowlanego. Dlatego należy wcześniej rozważyć wszystkie inne możliwości przewidziane przez prawo. Skoro w stanie faktycznym sprawy będzie istniała ewentualna możliwość doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem przez jego legalizację na skutek zmiany przepisów prawa miejscowego, to organy powinny tę możliwość rozważyć. Brak tej oceny wskazuje na naruszenie przez zaskarżoną decyzję art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 1 i 3 k.p.a., a w konsekwencji, naruszenie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego przez jego co najmniej przedwczesne zastosowanie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Spór koncentruje się wokół nałożenia na T. i B. G. nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego węzła betoniarskiego wraz z towarzyszącą infrastrukturą na działce nr [...] w M. , którego legalizacja – w ocenie organów obu instancji – jest niedopuszczalna.
Niekwestionowane jest, że w świetle obowiązujących w dacie wydania decyzji drugoinstancyjnej przepisów art. 29 i art. 30 w związku z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, wzniesienie będącego przedmiotem niniejszego postępowania obiektu budowlanego wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Zasadą obowiązującą w prawie budowlanym jest, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Węzeł betoniarski wraz z towarzyszącą infrastrukturą nie został wymieniony w żadnym z wyjątków od zasady obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. W tej sytuacji organy zasadnie przyjęły, że budowa tego obiektu wymagała pozwolenia na budowę. Bezsporna jest również okoliczność, że inwestorzy - T. i B. G. tego pozwolenia nie uzyskali.
Budowa obiektu budowlanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, sankcjonowaną nakazem rozbiórki obiektu.
Ustawodawca wprawdzie wprowadził możliwość uchylenia się od tej sankcji poprzez legalizację samowoli budowlanej (art. 48 ust. 2 i nast. Prawa budowlanego), jednak – w ocenie Sądu – organy prawidłowo uznały, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy legalizacja samowoli jest niedopuszczalna z uwagi na sprzeczność usytuowania spornego obiektu z przepisami obowiązującego na obszarze tej inwestycji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w konsekwencji zasadnie przyjęły, że jednym dopuszczalnym rozstrzygnięciem w sprawie jest wydanie nakazu rozbiórki tego obiektu.
Skarżący wprawdzie zasadnie podnieśli w skardze, że priorytetem dla ustawodawcy jest dążenie do legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu, nie zaś zastosowanie dotkliwej sankcji w postaci nakazania jego rozbiórki, nie można jednak tracić z pola widzenia, że legalizacja ta następuje z zachowaniem ściśle określonych w ustawie warunków, wymienionych w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Pierwszym z nich jest zgodność budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności, z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, drugim zaś – brak naruszenia przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Legalizacja samowoli budowlanej jest możliwa jedynie przy łącznym spełnieniu tych przesłanek.
W rozpoznawanej sprawie nie została spełniona pierwsza z przesłanek, gdyż istnieje sprzeczność usytuowania samowolnie wzniesionego obiektu z postanowieniami obowiązującego na działce nr [...] w M. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Według miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy M., zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Gminnej Rady N. w M. z [...] grudnia 1987 r. (Dz. U. Woj. Lub. z 1988 r. nr 3, poz. 26), zmienionego uchwałą Rady Gminy M. N. [...] z [...] lutego 2001 r. (Dz. U. Woj. Lub. nr 23, poz. 403) oraz uchwałą Rady Gminy M. N. [...] z [...] maja 2016 r. (Dz. U. Woj. Lub. poz. 2599), działka nr [...] znajduje się na terenie [...], przeznaczonym pod usługi komercyjne i budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne, na którym dopuszcza się: 1) możliwość uzupełnienia i przekształcania funkcji mieszkaniowej na funkcje usługowe poprzez wprowadzenie nieuciążliwych usług, których rodzaj działalności dla budynków i osób w nich przebywających nie będzie powodować przekroczenia dopuszczalnych norm zagrożeń i uciążliwości określonych w przepisach odrębnych. Zasięg zagrożeń i uciążliwości należy ograniczyć do granic własnej posesji, 2) realizację obiektów usługowych wolnostojących pod warunkiem, że wielkość działki umożliwia ich usytuowanie zgodnie z przepisami Prawa budowlanego i nie spowoduje obniżenia estetyki otoczenia oraz uciążliwości dla działek sąsiadujących, 3) lokalizację nieprzewidzianych w rysunku planu sieci i urządzeń infrastruktury technicznej w ilości niezbędnej dla potrzeb użytkowników oraz innych urządzeń i obiektów związanych z podstawową funkcją terenu, 4) korektę podziałów wewnętrznych oznaczonych w rysunku planu linią przerywaną całego terenu wyznaczonego linią rozgraniczającą lub jego części, pod warunkiem zachowania relacji zewnętrznych oraz nienaruszania interesów osób trzecich. Na obszarze tym wyklucza się prowadzenie usług zaliczanych do usług mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz będących kłopotliwymi w relacjach sąsiedzkich.
Wybudowanie węzła betoniarskiego z infrastrukturą towarzyszącą niewątpliwie nie mieści się w żadnej z kategorii obiektów przewidzianych do realizacji na obszarze oznaczonym symbolem [...], co stanowi zasadniczą i wystarczającą barierę dla przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego w niniejszej sprawie.
Na tym terenie, przeznaczonym pod usługi komercyjne i budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne, dopuszczalna jest jedynie realizacja obiektów usługowych z kategorii tzw. usług nieuciążliwych dla otoczenia oraz realizacja sieci i urządzeń infrastruktury technicznej w ilości niezbędnej dla potrzeb użytkowników oraz innych urządzeń i obiektów związanych z podstawową funkcją terenu. Tymczasem węzeł betoniarski to zespół obiektów budowlanych i urządzeń służących do produkcji betonu (wytwórnia betonu). Nie sposób zatem zakwalifikować tego obiektu ani do obiektu usługowego, ani do urządzenia infrastruktury technicznej niezbędnego dla potrzeb użytkowników terenu, czy obiektu związanego z podstawową funkcją terenu. Węzeł betoniarski jako obiekt służący do produkcji, nie zaś obiekt usługowy, nie mógł zostać zrealizowany na tym terenie. Niezależnie od powyższego, zasadnie wskazał organ odwoławczy, że zasięg oddziaływania tej inwestycji na działce nr [...], ze względu na wielkość działki i usytuowanie węzła względem granic działek sąsiednich, niewątpliwie nie ogranicza się do obrębu działki nr [...].
Przedmiotowy obiekt wraz z pozostałymi wchodzi w skład zespołu obiektów budowlanych i urządzeń służących do produkcji betonu (wytwórnia betonu). Tego rodzaju usługi należą niewątpliwie do usług będących kłopotliwymi w relacjach sąsiedzkich, w związku z czym możność pobudowania takiego obiektu wykluczona została w § 29 ust. 3 planu miejscowego.
W tej sytuacji – jak wyżej wskazano – jedynym dopuszczalnym prawnie rozstrzygnięciem było wydanie nakazu rozbiórki spornego węzła.
Odnosząc się do głównego zarzutu skargi, dotyczącego nieuwzględnienia przez organy okoliczności wszczęcia procedury zmiany studium i procedury uchwalenia nowego planu miejscowego, która ma w założeniu zmienić przeznaczenie działki nr [...] w sposób umożliwiający w przyszłości legalizację samowoli budowlanej, należy uznać go za całkowicie bezzasadny.
Jeżeli na terenie, na którym samowolnie wzniesiono obiekt budowlany, obowiązuje plan miejscowy - tylko ten plan może być podstawą oceny zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Oceny zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu przestrzennym dokonuje się według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydawania decyzji (por. wyroki NSA: z 8 października 2007 r., II OSK 1318/06, LEX nr 347963; z 10 marca 2010 r., II OSK 475/09 – CBOSA; z 18 maja 2012 r., II OSK 2561/11, LEX nr 1219117).
Wbrew zarzutowi skargi, bez wpływu na wynik sprawy pozostaje zatem okoliczność wszczęcia przez radę gminy procedury zmiany obowiązującego na działce nr [...] studium oraz procedury uchwalenia nowego planu miejscowego poprzez podjęcie uchwał intencyjnych. Zmiana studium i przyjęcie nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego są zdarzeniami przyszłymi i niepewnymi. Następują one w wyniku ustawowo uregulowanej procedury planistycznej. Samo wszczęcie procedury planistycznej w wypadku zmiany studium oraz uchwalenia planu miejscowego nie obliguje rady gminy do podjęcia finalnej uchwały planistycznej. Stąd nie można wykluczyć, że przewidywane zdarzenia w postaci zmiany studium i uchwalenia nowego planu miejscowego w ogóle nie nastąpią, a jeżeli nawet nastąpią, nie sposób przewidzieć ich rezultatu. Postępowanie planistyczne jest bowiem procesem legislacyjnym, w którym treść finalnych ustaleń jest wypadkową stanowisk różnych organów administracji (nie tylko organów gminy), podmiotów uzgadniających i opiniujących projekt uchwały, czy wreszcie członków społeczeństwa wnoszących wnioski i uwagi do projektu uchwały. Nie sposób zatem przewidzieć na etapie inicjującym proces uchwalania zmiany studium oraz uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ani tego, czy uchwała w ogóle zostanie podjęta, ani tego, jakie będą przyjęte w niej ustalenia.
Z tego względu nie można przyjąć, by ewentualność przyszłej zmiany aktów planowania przestrzennego rzutowała w jakikolwiek sposób na tok procedowania organów nadzoru budowlanego w sprawie samowoli budowlanej. Obowiązkiem tych organów – jak zresztą wszystkich organów administracji – jest rozstrzyganie według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydawania rozstrzygnięcia. W sprawach legalizacji samowoli budowlanej na obszarach objętych planem miejscowym kluczowym elementem stanu prawnego jest treść obowiązującego planu. Stąd organy związane są treścią planu obowiązującą w dacie wydania decyzji w sprawie samowoli budowlanej.
Z powyższym w żaden sposób nie koliduje powołana w skardze teza wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, którą Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela, że "zmiana planu miejscowego dokonana przed wykonaniem zaskarżonej decyzji o usunięciu samowoli budowlanej (nakaz rozbiórki) może stanowić uzasadnioną przesłankę do wystąpienia przez skarżących do organu administracji z wnioskiem o wszczęcie postępowania w celu uchylenia tej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. bądź stwierdzenia jej wygaśnięcia na podstawie art. 162 k.p.a." (wyrok NSA z 19 lipca 1999 r., IV SA 1105/97, CBOSA). Po pierwsze, wyrok ten został wydany w stanie prawnym, w którym zmiana planu miejscowego już nastąpiła, po drugie zaś, NSA wypowiedział się w nim o możliwości zastosowania trybów nadzwyczajnych wzruszania ostatecznej, niewadliwej decyzji administracyjnej, nie zaś o wpływie zmiany planu na ocenę legalności tej decyzji.
W świetle powyższych argumentów żaden z zarzutów skargi nie jest zasadny, nie doszło bowiem ani do naruszenia art. 48 Prawa budowlanego (prawidłowo wykluczono możliwość legalizacji samowoli budowlanej i nałożono nakaz rozbiórki), ani do naruszenia przepisów postępowania (prawidłowo zebrano i wszechstronnie rozważono materiał dowodowy, a także prawidłowo wyjaśniono wszystkie przesłanki faktyczne i prawne, które doprowadziły do nakazania rozbiórki obiektu).
Sąd w związku z tym oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.).