II SA/Lu 258/04

II SA/Lu 258/04 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2004-12-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-05-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Ewa Ibrom
Jerzy Drwal /sprawozdawca/
Jerzy Dudek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 46 poz 543
art. 112, 120, 124 - 126, 128, 132
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 7, 77 par.1, 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par.1 pkt. 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Asesor WSA Jerzy Drwal (spr.), Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant asystent sędziego Rafał Ostrowski, po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2004r. sprawy ze skargi S.K. na decyzję Wojewody z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie odszkodowania za utracone korzyści z tytułu pozbawienia użytkowania działek I. uchyla zaskarżoną decyzję, która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; II. zasądza od Wojewody na rzecz S.K. 5.615 (pięć tysięcy sześćset piętnaście ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 104 kpa, art. 124 i 128 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, Starosta odmówił przyznania S.K. odszkodowania za utracone korzyści z tytułu pozbawienia użytkowania działek Nr [...] i Nr [...] w związku z budową i uzbrojeniem ul. [...]
W świetle uzasadnienia decyzji motywy rozstrzygnięcia organu były podyktowane następującymi względami.
Stanowiące własność S.K. działki Nr [...] i [...] były przedmiotem czasowego zajęcia w związku z budową kanału burzowego - na podstawie decyzji Nr [...] wydanej przez Naczelnika Miasta w dniu [...] r. Za zajęcie nieruchomości (za zniszczenia i rekultywację gleby) S.K. wypłacone zostało odszkodowanie (przelewem z dnia 8 września 1983r. ) w oparciu o rejestry szacunkowe (z dnia [...]. i [...].). W 1984 r. rozpoczęto budowę ulicy [...] i podejmowane były czynności w celu uregulowania należności za grunt przeznaczony do wywłaszczenia. S.K. nie przyjął pierwszej oferty wykupu nieruchomości za cenę 310.417,00 zł (wg wyceny z listopada 1984r.).
W 1985r. ustalono dla strony dodatkowe odszkodowanie za straty wywołane zajęciem terenu. S.K. odmawiał przyjęcia ofert cenowych za grunt do dnia 8 grudnia 1994r. , kiedy to doszło do zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości, a sprzedający otrzymał umówioną cenę. Umówiona cena wynikała z wartości rynkowej , a zatem uwzględniała to, że S.K. przez ten czas był pozbawiony możliwości korzystania z nieruchomości.
Zatem roszczenia strony domagającej się odszkodowania za utracone korzyści z tytułu pozbawienia możliwości użytkowania nieruchomości przez okres 12 lat , były nieuzasadnione.
Po rozpoznaniu odwołania S.K. Wojewoda decyzją Nr [...]z dnia 10 lipca 2000 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie, wyrokiem z dnia 17 grudnia 2001r. (sygn. akt II SA/Lu 994/00) uchylił rozstrzygnięcie Wojewody, który po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją Nr [...] z dnia [...] r. uchylił decyzję Starosty , umarzając jednocześnie postępowanie pierwszej instancji.
Powyższa decyzja Wojewody została uchylona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 16 grudnia 2003r. (sygn. akt II SA/Lu 779/02).
Kolejny raz rozpatrując tę sprawę, Wojewoda decyzją z [...]r. Nr [...], wydaną na mocy art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...]r. Nr [...] odmawiającą przyznania S.K. odszkodowania za utracone korzyści z tytułu pozbawienia użytkowania działek gruntowych [...] o pow. 3233 m2 i Nr [...] o pow. 9 m2 (w związku z budową i uzbrojeniem ulicy [...]w Ś.).
W świetle uzasadnienia decyzji, motywy rozstrzygnięcia organu odwoławczego były następujące. Punktem wyjścia do rozważań stanowiła wydana w dniu [...]r. przez Naczelnika Miasta decyzja znak: [...] zezwalająca na budowę kanału burzowego na nieruchomości obejmującej działkę Nr [...] stanowiącej własność S.K.,
Organ wskazał, że ze zgromadzonych dokumentów wynikało, że działka Nr [...]odpowiada obecnym numerom działek gruntu o numerach ewidencyjnych [...], [...], [...], [...]
Decyzja Naczelnika Miasta wydana na podstawie art. 35 ustawy z dni [...]r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1974r. Nr 10, poz. 64) zezwalała na czasowe zajęcie nieruchomości stanowiącej własność S.K. celem wybudowania urządzenia na gruncie ( bez odjęcia własności).
Z tytułu zajęcia gruntu (powstałe zniszczenia terenu, ograniczenia w jego zagospodarowaniu ) skarżącemu przysługiwało od wnioskodawcy zajęcia odszkodowanie.
Odszkodowanie za zajęcie nieruchomości, zniszczenia i rekultywację gleby zostało ustalone na podstawie rejestrów szacunkowych z dnia [...]r. i [...]r. oraz wypłacone. Należność uregulowano przelewem z dnia 8 września 1983r.
Drugim istotnym elementem rozpoznawanej sprawy – a rozważanym przez Wojewodę [...] – był fakt, iż w 1984r. rozpoczęto proces drugiej inwestycji – to jest budowy ul. [...]bez nabycia praw do gruntu przez Skarb Państwa. Grunty nie zostały nabyte ponieważ S.K. odmówił przyjęcia złożonej mu oferty dobrowolnego odstąpienia nieruchomości pod budowę ulicy [...].W 1985 r. zawarto ugodę w sprawie wypłaty odszkodowania za zniszczone ogrodzenie przy budowie kanału burzowego oraz budowie ul.[...] Zawarto także ugodę w sprawie wypłaty odszkodowania za drzewa leśne zniszczone przy budowie kanału burzowego znajdujące się w pasie ulic [...]i [...] w Ś.
Z materiałów zgromadzonych w aktach sprawy wynikało, że S.K. nie wyraził zgody na proponowane przez Skarb Państwa warunki odnośnie ustalenia wartości gruntu, jednakże po długotrwałych pertraktacjach aktem notarialnym (Rep. A. Nr [...]) zbył na rzecz Skarbu Państwa działki oznaczone Nr [...] i [...] tj. działki które zostały przeznaczone pod budowę drogi. Zawierając umowę sprzedaży działek, obie strony zgodnie postanowiły, że wydanie nieruchomości w posiadanie Skarbu Państwa jak również przejęcie korzyści i ciężarów związanych z nieruchomością już nastąpiło, a zatem doszło do uregulowania stanu prawnego nieruchomości, którą przez okres 12 lat właściciel nie dysponował w związku ze zrealizowaniem inwestycji na cele publiczne. Oznacza to, że w tym zakresie roszczenie strony zostało zaspokojone.
Powstały spór kompetencyjny na tle kto ma rozstrzygnąć sprawę odszkodowania (Starosta orzekł, o odmowie przyznania odszkodowania za utracone korzyści z tytułu pozbawienia użytkowania działek wskazując, iż właściwym do rozpoznania sprawy jest sąd powszechny, natomiast Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia [...]r. – sygn.akt [...] odrzucił pozew S.K. przeciwko Skarbowi Państwa o zapłatę odszkodowania) został rozpoznany przez Kolegium Kompetencyjne przy Sądzie Najwyższym.
Zgodnie z postanowieniem Kolegium Kompetencyjnego przy Sądzie Najwyższym z dnia [...]r. organem właściwym do rozpoznania sprawy jest Starosta.
W podsumowaniu Wojewoda stwierdził, że decyzja organu I instancji z dnia [...]r. odmawiająca S.K. przyznania odszkodowania za utracone korzyści z tytułu pozbawienia użytkowania przedmiotowych działek w związku z budową i uzbrojeniem ul. [...] w Ś. nie narusza przepisów prawa materialnego, jak również prawa procesowego, bowiem odszkodowanie za składniki roślinne w związku z budową kanału burzowego i wywłaszczeniem oraz za ogrodzenie i rekultywację gleby – zostało wypłacone. W tej sytuacji stanowisko organu I instancji było prawidłowe co do zasady braku podstaw do wypłaty odszkodowania S.K.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie pełnomocnik S.K. zarzucił orzekającemu organowi naruszenie przepisów postępowania (art. art. 8, 35 § 1, 75 § 1, 77 § 1, 80, 104 § 1 i 2 oraz 107 § 3 kpa), które miało wpływ na treść decyzji skutkujące brakiem rozstrzygnięcia istoty sprawy, a mianowicie co do tej części odszkodowania, która jest wynikiem utraconych korzyści z powodu bezumownego zajęcia nieruchomości (działek nr [...] o pow. 3233 m2 i Nr [...] o pow. 9m2 ) przez okres dwunastu lat, to jest od marca 1982 r. – domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Decyzji zarzucono, że nie uwzględnia ona stanowiska Kolegium Kompetencyjnego oraz nie odnosi się do roszczenia uregulowanego w art. 361 § 2 Kodeksu cywilnego stanowiącego o odszkodowaniu za utracone korzyści.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o jej oddalenie podnosząc jednocześnie, że przedstawione zarzuty nie są uzasadnione bowiem zaskarżona decyzja merytorycznie rozstrzyga o żądaniu w kwestii przyznania odszkodowania za utracone korzyści z tytułu pozbawienia użytkowania działek. Wojewoda wskazał przy tym, że ustawa z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami nie przewiduje ustalenia i wypłaty odszkodowania za utracone korzyści z powodu pozbawienia użytkowania wywłaszczonych działek.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) , w myśl którego sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie oraz orzekają w sprawach skarg na decyzje administracyjne - Sąd uznał skontrolowane rozstrzygnięcie za sprzeczne z prawem.
Rozpatrując niniejszą skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny miał na uwadze także przepis art. 153 powoływanej wyżej ustawy, zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Z akt sprawy wynikało, że wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 779/02 uchylono decyzję Wojewody z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania w I instancji w sprawie odmowy przyznania odszkodowania. Powyższym wyrokiem zobowiązano organ do rozpatrzenia zarzutów odwołania S.K..
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda decyzją z dnia [...]r. Nr [...] - zakwestionowaną rozpoznawaną skargę - utrzymał w mocy decyzję Starosty bez dokonywania dodatkowych ustaleń ,bazując przy tym na zgromadzonym do tej pory materiale dowodowym.
W ocenie składu orzekającego Wojewoda należycie nie rozpatrzył i nie wyjaśnił wszystkich zarzutów zgłoszonych przez S.K. w trakcie postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy był to tego zobowiązany na mocy powołanego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Zdaniem Sądu, nie wyjaśniono kwestii związanych z ustaleniem utraconych korzyści przez skarżącego , a to w aspekcie ustaleń poczynionych przez Sąd Rejonowy Wydział Cywilny rozpoznający sprawę o odszkodowanie za szkody spowodowane zajęciem nieruchomości skarżącego w postępowaniu wywłaszczeniowym.
Z akt sprawy wynikało, że Sąd Rejonowy Wydział Cywilny postanowieniem z dnia [...] r. w sprawie o sygn. akt [...] odrzucił wniesiony przez S.K. pozew przeciwko Skarbowi Państwa - reprezentowanemu przez Urząd Rejonowy w sprawie o zasądzenie kwoty 12.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi z tytułu utraconych pożytków ze stanowiących jego własność nieruchomości położonych w Ś. wraz z jednoczesnym zobowiązaniem strony pozwanej do zrekultywowania zdewastowanego terenu, a także z tytułu odszkodowania za wycięte drzewa leśne. Sąd Rejonowy ustalił, że w 1982 r. Naczelnik Miasta Ś. zezwolił na budowę kanału burzowego na nieruchomości powoda, przy czym roboty te rozpoczęto w 1983 r., bez uprzedniego nabycia przez Skarb Państwa gruntów należących do powoda, a zakończono je w 1984 r. Grunty te nie zostały nabyte, ponieważ powód odmówił przyjęcia oferty dobrowolnego ich odstąpienia. Następnie, postanowieniem z dnia [...]r. Urząd Miejski zawiesił postępowanie wywłaszczeniowe dotyczące wskazanych gruntów należących do powoda. Pismem z dnia 26 stycznia 1988 r. S.K. poinformował Urząd Miejski, że wyrazi zgodę na dobrowolne odstąpienie przedmiotowych gruntów (działek), jeżeli cena ich nabycia zostanie ustalona na poziomie cen należnych za grunty budowlane. Urząd Miejski zlecił dokonanie szacunku tych gruntów wraz ze znajdującymi się na nich składnikami roślinnymi i ogrodzeniem, jednakże odmówił ich wyceny według stawek za grunty budowlane. Sąd Rejonowy zważył również, że powód w piśmie z dnia 2 września 1988 r. oświadczył, iż wyraża zgodę na wejście wykonawcy kanału burzowego i sanitarnego na teren należących do niego działek gruntowych, jednak pod warunkiem przekwalifikowania tych gruntów na grunty budowlane. W odpowiedzi na to pismo Urząd Miejski stwierdził, iż z tytułu przejęcia tych gruntów powinno być na rzecz powoda wypłacone odszkodowanie uwzględniające ceny aktualnie kształtujące się na rynku. W dniu 1 października 1991 r. powód po raz kolejny zwrócił się do Urzędu Miejskiego w sprawie zajęcia wyżej wymienionych gruntów, które stanowiły jego własność, na cele budowy ul. [...] i [...] oraz w sprawie wypłaty należnego mu odszkodowania z tytułu szkód spowodowanych budową kanału burzowego i sanitarnego. W dniu 16 października 1991 r. powyższy wniosek powoda został przesłany wraz z aktami sprawy do Urzędu Rejonowego, bowiem ustalono, że w danym wypadku zobowiązanie do zapłaty ciąży na administracji rządowej, ponieważ w grę wchodzi nabycie gruntów na cele budowy drogi wojewódzkiej. W rezultacie, według ustaleń dokonanych przez Sąd Rejonowy, należąca do powoda jedna działka została wykupiona pod budowę drogi w dniu[...] r., druga działka nie jest wykorzystywana przez powoda zgodnie z przeznaczeniem, bowiem w związku z budową ulicy została ona oddzielona tą ulicą od siedliska powoda. Natomiast działka, na której w 1988 r. rozpoczęta została budowa kanału burzowego i sanitarnego, została całkowicie zdewastowana i wymaga aktualnie rekultywacji. Mając powyższe na uwadze, Sąd Rejonowy odrzucił pozew na podstawie art. 199 § 1 pkt 1 kpc, bowiem stwierdził, że nie dotyczy on sprawy cywilnej, w rozumieniu art. 1 kpc, "gdyż u podstaw sprawy leży stosunek administracyjno-prawny", a w tym wypadku sprawa ta powinna zostać załatwiona przez właściwy organ administracji publicznej w trybie określonym przepisami art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tekst jednolity: Dz. U. 1991 r. Nr 30 poz. 127) zwłaszcza, że zgodnie z art. 67 tej ustawy, rejonowy organ rządowej administracji ogólnej po wszczęciu postępowania, a przed wydaniem decyzji wywłaszczeniowej, mógł udzielić zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, jeżeli było to uzasadnione szczególnymi względami, a zwłoka poważnie zagrażałaby interesowi społecznemu. Tymi szczególnymi względami zajęcia terenów była budowa ul. [...]j oraz budowa kanału burzowego i sanitarnego, a opóźnienie w realizacji tych inwestycji zagrażałby interesowi społecznemu. W sprawie niniejszej faktyczne zajęcie gruntów powoda nastąpiło w oparciu o decyzję Naczelnika Miasta z dnia [...] r. pomimo, że nie zostało wdrożone postępowanie wywłaszczeniowe, gdyż oczekiwano, by powód dobrowolnie odstąpił należącą do niego część gruntu. W konkluzji Sąd przyjął, że odszkodowanie za zajęcie nieruchomości powinno zostać ustalone w trybie art. 74 powołanej ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
Wojewoda decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa - w wyniku rozpoznania odwołania S.K. o decyzji Starosty z dnia [...] r. Nr [...] odmawiającej przyznania mu odszkodowania za utracone korzyści z tytułu pozbawienia użytkowania działek o pow. 3233 m2 oraz o pow. 9m2 wskutek budowy i uzbrojenia ulicy [...] - w związku z zapatrywaniem wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2001 r. sygn.akt II SA/Lu 994/00 (mocą którego została uchylona została uprzednio wydana decyzja Wojewody z dnia [...] r. w niniejszej sprawie - uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie w sprawie.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia z dnia 17 maja 2002 r. Wojewoda stwierdził w szczególności, że rozpatrzenia wymaga roszczenie o utracone korzyści z tytułu pozbawienia użytkowania działek o pow. 3233m2 i o pow. 9 m2 w latach 1982-1994 z tytułu budowy i uzbrojenia ulicy [...], bowiem z materiału dowodowego wynikało, że bezumownie zajęto powyższe nieruchomości. Organ odwoławczy zaakceptował motywy organu pierwszej instancji , który w swojej decyzji z dnia [...] r. odmówił S.K. przyznania odszkodowania za utracone korzyści z tytułu pozbawienia użytkowania przedmiotowych działek gruntowych, mając na uwadze, iż wypłata odszkodowania za nieruchomość którą strona już dysponuje świadomie się pozbyła, jest nieuzasadnione. Organ odwoławczy zgodził się wtedy z poglądem, że roszczenie z jakim wystąpił S.K. ma charakter cywilnoprawny i może być dochodzone ale tylko na drodze cywilnoprawnej, ponieważ na drodze na administracyjnej brak jest podstaw do orzekania w tej sprawie. Uznając, że właściwym do rozpatrzenia tej kwestii roszczeń jest sąd powszechny, organ odwoławczy umorzył postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe. Uzasadnienie decyzji z [...] r. wskazywało, że organ odwoławczy wiedział i zdawał sobie sprawę, że skarżący dochodzi nie tyle odszkodowania za zajętą nieruchomość, ale o utracone korzyści wywołane pozbawieniem go możliwości gospodarczego wykorzystywania zajętych działek gruntowych (korzyści, które mógłby skarżący osiągnąć, gdyby nie wyrządzono mu szkody). W tym miejscu należy przypomnieć, że Kolegium Kompetencyjne przy Sądzie Najwyższym po rozpoznaniu wniosku S.K. o rozstrzygniecie sporu kompetencyjnego (negatywnego) pomiędzy Sądem Rejonowym Wydział Cywilny, a Wojewodą wskazało, że o odszkodowaniu należnym z tytułu wywłaszczenia lub zajęcia nieruchomości na podstawie uprzednio wydanego zezwolenia orzekać powinien właściwy miejscowo organ administracji publicznej. Uważna analiza uzasadnienia postanowienia Kolegium z dnia [...]r. Nr [...] określającego , że do rozstrzygnięcia o roszczeniach S.K. dotyczących szkód powstałych w wyniku wydania przez właściwe organy administracji publicznej – zezwolenia na zajęcie nieruchomości wnioskodawcy w związku z realizacją celów publicznych – właściwy jest Starosta, powinna dla organu być wyraźnym sygnałem o konieczności wnikliwego podejścia do problemu zgłoszonych roszczeń przewidzianych i unormowanych w przepisach kodeksu cywilnego. Akta sprawy zawierały wyraźny ślad, że skarżący dochodzi roszczeń o charakterze cywilnoprawnym. Zatem słuszny był zarzut skargi, iż zaskarżona decyzja nie uwzględnia stanowiska Kolegium.
Organ nie wziął pod uwagę okoliczności związanych z dochodzonym przez S.K. od Urzędu Miejskiego– żądaniem zapłaty kwoty 38.500 zł – w postępowaniu przed sądem powszechnym. W świetle akt sprawy Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt [...]. oddalił zażalenie powoda na zarządzenie Przewodniczącego I Wydziału Cywilnego Sądu Wojewódzkiego z dnia [...]. (sygn.akt [...]) o zwrocie pozwu z uwagi na niewykonanie w wyznaczonym terminie Zarządzenia z dnia [...]r. wzywającego pełnomocnika powoda do skonkretyzowania z jakiego tytułu pozwany (Urząd Miejski ) ponosi odpowiedzialność za szkodę z tytułu utraconych pożytków. Organ nie ustosunkował się do żądania zapłaty powyższej kwoty, a powinien ze względu na wynikający z art. 7 kpa obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Skład orzekający, rozpoznający skargę, miał na uwadze, iż zgodnie z art. 77 ust. 1 Konstytucji RP "Każdy ma prawo do wynagrodzenia za szkody, jaka została mu wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej".
Ustawa nie może nikomu zamykać drogi sądowej dochodzenia naruszonych wolności lub praw (art. 77 ust. 2 Konstytucji).
W świetle akt sprawy przebieg wydarzeń ilustrujący dochodzenie przez skarżącego naruszonych praw właścicielskich i prawa do wynagrodzenia za szkody (roszczeń odszkodowawczych) był następujący.
S.K. w piśmie z dnia 12 grudnia 1980r. adresowanym do Naczelnika Miasta, zawarł wniosek o zakwalifikowanie gospodarstwa o pow. 13.646 m2 pod usługową działalność ogrodniczą oraz oddzieleniei wywłaszczenie części nieruchomości na cele publiczne ( na poszerzenie ul.[...] i pod ul.[...]).
Biuro Planowania Przestrzennego pismem Nr [...] z dnia [...]. adresowanym do Urzędu Miejskiego opiniujące pozytywnie zaopiniowało przejęcie części gruntu pod realizację podstawowego układu komunikacyjnego miasta informując , że pozostała część działki może zostać ogrodzona celem zabezpieczenia warunków użytkowania ogrodniczego. Biuro wyjaśniło, że zgodnie z zatwierdzonym decyzją Nr [...]Wydziału Budownictwa i Architektury Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...]r planem zagospodarowania osiedla A. teren ten był przeznaczony pod usługi i zieleń co powodowało, że ostateczne przeznaczenie terenu zostanie określone po zaawansowaniu prac nad planem ogólnym Zespołu Miejskiego, co jest przewidziane na I kwartał 1982r.
W świetle pisma Miejskiego Zarządu Gospodarki Terenami z dnia [...]r. skierowanego do Biura Planowania Przestrzennego, Zarząd domagał się wydania decyzji odnośnie docelowego przeznaczenia terenu należącego do S.K. na podstawie planu zagospodarowania przestrzennego miasta.
Biuro Planowania Przestrzennego pismem z dnia [...] r. Nr [...] zawiadomiło S.K., że pozytywnie opiniuje się lokalizację nowego budynku, jako wymianę istniejącego budynku w złym stanie technicznym oraz wydanie pozwolenia na trwałe ogrodzenie pozostałej części działki po oddzieleniu terenów przewidzianych pod realizację ulicy zgodnie z wytycznymi urbanistycznymi, które zostały przekazane Miejskiemu Zarządowi Gospodarki Terenami , przy piśmie Biura z dnia [...]. Nr [...], jak też, że pozostały program zainwestowania będzie rozpatrzony po przedłożeniu planu zagospodarowania działki w nowych granicach.
Decyzją Nr [...] Naczelnika Miasta z dnia [...]. wydaną na podstawie art. 35 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości zezwolono wnioskodawcy tj. Miejskiemu Zarządowi Gospodarki Terenami– na budowę kanału burzowego, mając na uwadze, iż decyzją o zatwierdzeniu planu realizacyjnego wydaną przez Biuro Planowania Przestrzennego z dnia [...] r. Nr [...] o przebiegu kanału określono cykl inwestycji w okresie od 25 marca do 15 czerwca 1982r.
W świetle zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego sporządzone były rejestry szacunków szkód wyrządzonych zajęciem nieruchomości.
I tak , rejestrem szacunkowym z 1982 r. sporządzonym na zlecenie Miejskiego Zarządu Gospodarki Terenami z dnia [...]. ustalono wartość ogrodzenia na kwotę 6.250 zł. (należność uregulowano przekazem z dnia 15 czerwca 1983r.)
Rejestrem szacunkowym z [...]. ustalono odszkodowanie w kwocie 437.530 zł , które zapłacono 15 czerwca 1983r. - za drzewa i krzewy owocowe oraz za drzewa ozdobne (należność uregulowano przekazem z dnia 15 czerwca 1983r.).
Kierownik Miejskiej Służby Drogowej pismem dnia [...] r. Nr [...] wystąpił z wnioskiem do Naczelnika Miasta przejęcie terenu pod budowę ul. [...].
Według wykazu zmian gruntowych z [...] r. działkami Nr Nr [...] o pow. 9 m2, [...] o pow. 736 m2, [...] o pow. 8934 m2 władał S.K., natomiast działka Nr [...] o pow. 4.078 m2 stanowiła teren przeznaczony pod ul. [...]
Według akt sprawy dyskusyjną kwestią była wysokość odszkodowania za wyrządzoną szkodę, o czym świadczyły:
- protokół z dnia [...]. w sprawie zniszczeń roślinnych wywołanych budową kanału burzowego;
- pismo S.K. z dnia 19 lipca 1983r. kwestionujące odszkodowanie i wskazujące, że rozmowy o wykupieniu uzależniał on od przekazania pieniędzy za dokonane zniszczenia;
- zlecenie z dnia [...]. dla rzeczoznawcy Cz. O. na temat szacunku sprawdzającego rejestr pierwotny sporządzony przed rozpoczęciem prac ziemnych.
- protokół zniszczeń z dnia [...]. , z którego wynikało, że S. K. dokonał rekultywacji gruntu o pow. 4.079 m2 .
- rejestr szacunkowy z dnia [...]. z tytułu rekultywacji gruntu dokonanej przez S.K. – określający,odszkodowanie-10.195 zł, za przywrócenie gruntu do stanu poprzedniego /wypłacone przelewem 8 września 1983r/ ;
- zlecenie dla Cz. O. weryfikacji wyceny zieleni na działce nr [...] w oparciu o szacunki wykonane [...]. i [...]. - z względu na wniosek S. K. kwestionującego odszkodowanie;
- zlecenie z dnia [...]. (dla rzeczoznawcy W. K.) dot. szacunku drzew leśnych;
- pismo Miejskiego Zarządu Gospodarki Terenami z [...]r. adresowane do rzeczoznawcy - inż. R.D. o dokonanie przeliczeń szacunków wykonanych w 1982r. w oparciu o decyzję ograniczającą prawa rzeczowe z uwagi na wniosek S.K. kwestionującego odszkodowanie;
- zawarte następnie w 1985r. porozumienia w formie protokołów, to jest protokół zawarcia ugody z [...]. dot. odszkodowania - 93.244 zł za ogrodzenie zniszczone w czasie budowy kanału burzowego oraz przy budowie ul. [...] oraz protokół zawarcia ugody [...] r. dot. odszkodowania – 70.497 zł za ogrodzenie zniszczone w czasie budowy kanału burzowego i za drzewa znajdujące się w pasie ul. [...] i [...], jak też wniosek S.K. z dnia [...]. (kierowany do Urzędu Miejskiego) o oszacowanie wartości pominiętych drzew i krzewów
W świetle akt sprawy decyzja Biura Planowania Przestrzennego z dnia [...]. zawierała pozwolenie na budowę ul. [...] na odcinku od ul.[...] do ul.[...]zgodnie z zatwierdzonym planem realizacyjnym decyzją Nr [...] z dnia [...] r.
Zgromadzony materiał dowodowy wskazywał, że w 1984r. trwały roboty budowlane związane z budową ulicy [...]ej. Potwierdzało to pismo Miejskiego Zarządu Gospodarki Terenami z dnia [...]. dotyczącego zamierzonego wywłaszczenia pow. 4.078 m2 w celu dokończenia budowy ul.[...].
Należało się zgodzić z wywodami organu odwoławczego, że skarżący nie przyjmował propozycji wykupienia gruntu pod ulicę [...] bowiem odrzucił on ofertę z 9 listopada 1984r. Urzędu Miejskiego dotycząca dobrowolnego odstąpienia nieruchomości za cenę 310.417 zł. Zdaniem S.K. cena powinna być ceną wolnorynkową . Trudno się dziwić stanowisku skarżącego skoro rejestr szacunkowy działki Nr [...] gruntu o pow. 4.078 m2 i cenie za 1 m2 wynoszący 76,12 zł/m2 określał wartość działki na 310.417 zł i dotyczył wyceny jak za grunt rolny .
Pismo S.K. do Urzędu Miejskiego o wstrzymanie załatwienia sprawy ze względu na regulacją stanu prawnego – w związku z opracowaniem planu szczegółowego Miasta Ś., skutkowało zawieszeniem postępowania administracyjnego w 1985 r.
Urząd podjął działania w celu określenia granic zajętej nieruchomości dopiero po zakończeniu budowy ulicy [...] i zlecił w dniu [...]. Okręgowemu Przedsiębiorstwu Geodezji i Kartografii rozgraniczenie – odłączenie gruntów zajętych pod budowę ul. [...]
Pod koniec 1985 r. Urząd znał granice terenu zajętego pod ulicę, bowiem wg wykazu zmian gruntowych z [...]., władającym działką NR [...] o pow. 9 m2, [...] o pow. 736 m2 , [...] o pow. 9.499m2 był S.K. natomiast władającym działką Nr [...] o pow. 3..513 m2 pod ul. [...] był Skarb Państwa
Bezspornym był fakt, że skarżący nie dysponuje nieruchomością o czym świadczyło pismo Urzędu Miejskiego z [...] r. , z którego wynikało, że S.K. od dnia 24 marca 1982 r. nie użytkuje działki o pow. 3523 m2.
Formalnie działkę Nr [...] zawnioskowano do wywłaszczenia pod ul[...], a działkę o pow. 1179 pod ul. r[...]dopiero w roku 1988 (dowód: mapa nieruchomości do wywłaszczenia z dnia [...].).
Sprawę zajęcia nieruchomości w tym działki na poszerzenie ulicy [...]odzwierciedlały między innymi:
- oświadczenie S.K. z 2 września 1988r. o wyrażeniu zgody na wejście wykonawcy kanału burzowego i sanitarnego na teren działki [...] przy spełnieniu określonych warunków,
- pismo S.K. z 17 sierpnia 1988r. o oszacowanie pominiętych drzew, krzewów, drzewostanu leśnego, wykonanie szacunku gruntu i odszkodowania za grunt budowlany
- pismo z dnia 24 sierpnia 1988r. (Nr [...] Urzędu Miejskiego ) zlecające Okręgowemu Ośrodkowi Rzeczoznawstwa i Doradztwa Rolniczego " [...]" wykonanie szacunków drzew, krzewów, drzew leśnych oraz ogrodzenia; .
- uchwała [...] Zarządu Miasta z [...]. w sprawie uzgodnienia sieci dróg na terenie miasta Ś..
- pismo S.K z dnia 1 września 1991r. skierowane do Urzędu Miejskiego - dot. braku zainteresowania Urzędu pozyskaniem terenu na ul.[...] i poszerzenie ul.[...]
- pismo S. K. z 8 maja 1992r. o sformalizowanie sprawy stanu prawnego gruntów i rozliczenie pieniężne za straty .
Ponowną wycenę gruntu zajętego pod ulicę [...] sporządzono w 1992 r. (wycena szacunkowa gruntu o pow. 4.078 m2 na kwotę 628.640,000 zł z lutego 1992 r.) , a kolejna ofertę wykupu gruntu złożono w 1994r.
W dniu 25 marca 1994r. Urząd Rejonowy składa S.K. ofertę dot. dobrowolnego odstąpienia nieruchomości - o numerach działek: [...] o pow. 3.233 m2.; [...] o pow. 9m2 - za cenę 659.286.000 zł
(w tym: za grunt: 622.464,000 zł i za rośliny 36.822.000 zł) - zajętej pod budowę ul. [...]. Skarżący w piśmie z dnia 8 kwietnia 1994r. domagał się jednak kompleksowego uregulowania roszczeń dotyczących wykupienia terenów za cenę (za grunt) w wolnym obrocie nieruchomościami.
W świetle akt sprawy pismem z dnia [...]. Nr [...] Wojewoda wyjaśnił skarżącemu, że:
- wykup gruntu pod ul.[...] jest zobowiązaniem administracji rządowej i będzie dokonany po ponownej wycenie nieruchomości w celu odszkodowania za udostępnienie nieruchomości i straty wynikłe wskutek jej zajęcia w celu przeprowadzenia urządzeń technicznych wzdłuż ul.[...] – przysługuje zgodnie z art. 74 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości – od jednostki której udostępniono nieruchomość i z tą jednostką należy prowadzić rokowania, a w przypadku braku porozumienia – odszkodowanie ustali rejonowy organ administracji rządowej przy zastosowaniu zasad przewidzianych przy wywłaszczaniu nieruchomości,
- do wykupienia gruntów na poszerzenie ul.[...] i ul.[...] zobowiązanym do wykupu będzie Miasto ponieważ są to (ulice) drogi wewnątrzmiejskie .
Aktem notarialnym z [...]. S.K. zbył nieruchomość na rzecz Skarbu Państwa za cenę 962.000.000 zł.
W 1995r. S.K. dochodził odszkodowania w związku z pozbawieniem go pożytków z działek jak i dewastacji działek [...] , [...] i [...] , na drodze sądowej (przed sądem cywilnym). Wynikało to z treści postanowienia Sądu Apelacyjnego [...] z dnia [...]r. w sprawie sygn. akt [...] w sprawie powództwa S.K. przeciwko urzędowi Miejskiemu o zapłatę kwoty 38.500 zł – oddalającego zażalenie powoda na zarządzenie Przewodniczącego I Wydziału Cywilnego Sądu Wojewódzkiego z dnia [...]. (sygn. akt I [...]) oraz jak wcześniej sygnalizowano z rozstrzygnięcia z [...]r. Sądu Rejonowego , odrzucającego pozew S.K. przeciwko Skarbowi Państwa – reprezentowanemu przez Urząd Rejonowy– o zapłatę kwoty 12.000 zł.
W piśmie z dnia 24 grudnia 1997r. skierowanym do Wojewody S.K. poruszał kwestię zajęcia nieruchomości i sprawę odszkodowań.
W 1998r. przeprowadzono nie zakończone postępowanie (z udziałem S.K. ) odnośnie ustalenia odszkodowania. Wskazywały na to notatka służbowa z dnia 14 lipca 1998r. sporządzona przez st. insp. wojewódzkiego U.R., wyznaczenie w sierpniu 1998 r. terminu rozprawy w sprawie odszkodowania za zajęcie nieruchomości i przeprowadzenie tej rozprawy dniu [...]., a następnie inne działania w celu ustalenia szacunku odszkodowania za pozbawienie użytkowania działek.
Od 1999 r. sprawą zajmował się Starosta o czym świadczył protokół z przyjęcia S.K. w Starostwie Powiatowym w dniu [...].
W ocenie Sądu - organ I instancji nie wyjaśnił następujących zagadnień:
- co obejmowała cena 962.000.000 zł określona w akcie notarialnym;
- czy cena zawierała ewentualne roszczenia odszkodowawcze i w jakiej wysokości.
- czy wycena nieruchomości odnosiła się do wartość prawa majątkowego działek oraz wysokości należnego odszkodowania za pobawienie utraconych korzyści z tytułu tych użytkowania działek .
Obowiązkiem organu orzekającego o odmowie przyznania odszkodowania było zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 kpa podjęcie kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
W ocenie Sądu wycena nieruchomości będąca przedmiotem umowy sprzedaży (aktu notarialnego z [...].) nie obejmowała utraconych korzyści majątkowych, a stanowiła tylko o możliwej do zapłacenia cenie przez Skarb Państwa. Akta sprawy zawierały omawianą wycenę gruntu (sporządzoną przez rzeczoznawcę majątkowego). Należało przyjąć, że ekwiwalentem za nieruchomość była cena zapłacona sprzedającemu.
A zatem organ odwoławczy akceptując decyzję Starosty naruszył przepis art. 7 kpa obligujący do wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
W myśl art. 80 kpa organ administracji publicznej powinien ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W tym przypadku należało na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ocenić, czy dotychczas wypłacone S.K. świadczenia związane ze zniszczeniem i rekultywacją gleby, za zniszczone ogrodzenie oraz za drzewa leśne czynią zadość oczekiwaniom skarżącego w zakresie naprawienia szkody z tytułu utraconych korzyści spowodowanych zajęciem nieruchomości, w czasie budowy kanału burzowego w 1982 r., wybudowaniem ul. [...] , trwałym oddzieleniem działki Nr [...] [...] od dotychczasowego siedliska z powodu zajęcia gruntu pod ulicę, czy wreszcie czasowego zajęcia działki nr [...] i [...] w trakcie budowy instalacji sanitarno-burzowych od strony ulicy [...]. Orzekający organ II instancji przyjął, że wszelkie roszczenia odszkodowawcze zostały skarżącemu przyznane i wypłacone.
Organ tym samym naruszył zawartą w art. 80 kpa nie tylko zasadę prawdy obiektywnej ale także zasadę swobodnej oceny dowodów, gdyż liczna dokumentacja zgromadzona w aktach sprawy nie pozwalała – zdaniem Sądu – na stwierdzenie , ze wszystkie wchodzące w grę świadczenia odszkodowawcze zostały wypłacone. Stwierdzenie o zrealizowaniu roszczeń odszkodowawczych organ wywodził z faktu uregulowania należności przelewem z dnia 8 września 1983 r. oraz z interpretacji postanowień umowy sprzedaży nieruchomości bazując przy tym, na oświadczeniu strony sprzedającej, ze nieruchomość wolna jest od długów i ciężarów. Samą nieruchomość będącą przedmiotem transakcji Skarb Państwa nabył w stanie wolnym od obciążeń. Dochodzone przez stronę roszczenia wiązały się z ponawianymi na przestrzeni lat wnioskami kompleksowego uregulowania sprawy nie tylko kupna gruntu. W tym zakresie argumentacja organu odwoławczego mogłaby być uznana za słuszną, ale pod warunkiem wykazania, że wycena nieruchomości (Raport Nr [...] z dnia [...].) zawierała oświadczenie rzeczoznawcy majątkowego, ze dokonał on ustalenia wartości gruntu i szacunku utraconych korzyści przez sprzedającego z powodu czasowego zajęcia nieruchomości w 1982r. oraz trwałego jej zajęcia od 1984r. - (datującego się od budowy ulicy) do czasu sporządzenia raportu z wyceny tj. do października 1994r. Bezumowne zajęcie gruntu sprzedanego (działek Nr [...] i Nr [...] i wynikających stąd utraconych korzyści przez skarżącego , stanowiło jeden z elementów rozpoznawanej sprawy, którego organ należycie nie rozważył. Pozostałymi elementami całkowicie pominiętymi były kwestie naprawienia szkody (części szkody z tytułu utraty korzyści) za oddzielenie działki nr [...] i [...] od siedliska oraz zajęcia nieruchomości (działki Nr [...] i [...] w 1988r. pod budowę kanałów (burzowego i sanitarnego).
Należy zwrócić uwagę, że w piśmie z dnia 24 grudnia 1997r. skarżący poruszał sprawę zajęcia działki Nr [...] od ul. [...]
Z tego względu nie można mówić, że organ odniósł się do zarzutów odwołania S.K. z dnia 22 maja 2000r. , a powinien , mając na uwadze ocenę prawną i wskazania określone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 16 grudnia 2003 r.
Protokół z rozprawy przeprowadzonej w dniu 14 września 1998r. w sprawie ustalenia odszkodowania za grunt zajęty pod ulice : [...] [...] i T[...]świadczył, ze skarżący nie otrzymał odszkodowania za 12 lat nieużytkowania terenu w postaci działek Nr [...] o pow. 3233m2 i nr [...] pow. 9 m2, za które płacił podatki.
Wojewoda pominął problem utraconych korzyści aczkolwiek pismem z dnia [...]. Nr [...] Wydział Geodezji, kartografii, Katastru i Nieruchomości Urzędu Wojewódzkiego wystąpił do Przewodniczącego Zespołu do Spraw Przetargów w/m o wykonanie rejestru szacunkowego działek nr i Nr [...] i ustalenie wysokości odszkodowania za nie użytkowanie terenu przez okres dwunastu lat.
Należy podkreślić, ze protokół z przyjęcia strony sporządzony w dniu 10 marca 1999r. nr [...] w Ś. wskazywał, że S.K. wnosił o ustalenie przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego odszkodowania za pozbawienie użytkowania terenu o pow. 3242m2 (zajętego przez 12 lat przez Skarb Państwa), a także przywrócenia stanu pierwotnego na działce Nr [...] o pow. 589m2 zdewastowanej podczas prac budowlanych i nie użytkowanej od 12 lat (działka wymagająca rekultywacji) , uregulowania sprawy nasadzeń roślinnych na działce Nr [...], które w momencie zajęcia tej działki stanowiły jego własność.
Starosta [...]odmówił przyznania odszkodowania .
W odwołaniu S.K. podniósł, iż fakt zajęcia działki nr [...] miał miejsce w 1982r. a jej wykupienie w 1994r. bez zapłaty za utracone pożytki, stąd zgłoszone roszczenie.
Skarżący zwrócił także uwagę, że działki Nr [...] o pow. 589m2 oraz [...] o pow. 307 m2 zostały oddzielone – wskutek budowy ul.[...] – od siedliska, nie zrekultywowano ich oraz nie zwrócono po wybudowaniu ulicy.
Ten aspekt został przemilczany przez organ odwoławczy,
Pominięto w ten sposób treść zarzutów odwołania od decyzji Starosty oraz wcześniejszego stanowiska S.K. odnośnie roszczeń odszkodowawczych, zgłaszanych w związku z zajęciem jego nieruchomości – od strony ul.[...] [...]i [...]
Niezależnie od uchybień procesowych jakie miały miejsce w trakcie postępowania administracyjnego (uchybienia te rzutowały na wynik sprawy) należy zwrócić uwagę na naruszenie przepisów prawa materialnego regulujących zasady i podstawy orzekania przez organ w sprawie odszkodowania.
Stosownie do art. 112 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543), organem właściwym w sprawach wywłaszczenia jest starosta, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej.
Generalną zasadą jest, w myśl art. 128 ust. 1 cyt. ustawy, że wywłaszczenie nieruchomości lub innego prawa następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej, odpowiadającym wartości wywłaszczonej nieruchomości lub wartości tego prawa.
Ustawodawca zastrzegł także, że odszkodowanie przysługuje także w innych przypadkach (nie tylko kiedy doszło do wywłaszczenia nieruchomości).
Odszkodowanie należy się również za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124 – 126. W tym przypadku odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód (art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami).
Art. 120 ustawy dotyczy decyzji o wywłaszczeniu, w której ustanowiono niezbędne służebności oraz obowiązek budowy i utrzymania odpowiednich urządzeń, jeśli zachodzi potrzeba zapobieżenia niebezpieczeństwu, wystąpieniu szkody lub niedogodnościom, jakie mogą powstać dla właścicieli lub użytkowników wieczystych nieruchomości sąsiednich wskutek wywłaszczenia lub innego niż dotychczas zagospodarowania wywłaszczonej nieruchomości. Do zapłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość zobowiązany jest starosta (art. 132 ust. 5 ustawy).
W sytuacjach objętych dyspozycją art. 124 i 125 - zezwolenie wydane przez starostę na zakładanie urządzeń (ciągów drenażowych, przewodów) na nieruchomości oraz ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na prowadzenie działalności polegającej na poszukiwaniu i eksploatacji kopalin stanowiących własność Skarbu Państwa – odszkodowanie obciąża jednostkę organizacyjną, która uzyskała zezwolenie na założenie lub przeprowadzenie ciągów, przewodów albo zezwolenia na poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin (art. 132 ust. 6 ustawy).
Stosownie do art. 132 ust. 7 cyt. ustawy, starosta jest zobowiązany do zapłaty odszkodowania za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 126 (w sytuacji wydania przez starostę decyzji zezwalającej na czasowe zajęcie nieruchomości na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy).
Zgodnie z art. 129 ust. 1 cyt. ustawy, odszkodowanie ustala starosta. Ustalenie odszkodowania przez ten organ następuje, niezależnie od tego, kogo obciąża obowiązek zapłaty odszkodowania.
Dochodzone przez skarżącego odszkodowanie od starosty wiązało się z powołanymi wyżej unormowaniami ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowiącymi podstawę do orzekania przez organ administracji publicznej w sprawie zgłoszonych roszczeń oraz z zastosowaniem normy z art. 361 § 2 kodeksu cywilnego, przewidującej naprawienie szkody obejmującej korzyści, które mógłby osiągnąć gdyby mu szkody nie wyrządzono.
Decyzja organu odwoławczego akceptująca rozstrzygnięcie Starosty o odmowie przyznania odszkodowania z tytułu utraconych korzyści (przez skarżącego) nie odpowiadała zasadom zawartym w art. 128 ust. 1 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz w art. 361 § 2 kodeksu cywilnego
W nawiązaniu do wyrażonego przez Wojewodę poglądu prawnego, iż ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami nie przewiduje ustalenia i wypłaty odszkodowania za utracone korzyści z tytułu pozbawienia użytkowania wywłaszczonych działek (pogląd taki został zaprezentowany przez organ w odpowiedzi na skargę) należy dodatkowo zaznaczyć, że z tytułu szkód powstałych na podstawie przepisów o charakterze wywłaszczeniowym przysługuje odszkodowanie (uwzględniające zaspokojenie zgłoszonych przez S.K. roszczeń o charakterze cywilnoprawnym), o czym wyraźnie sygnalizowało Kolegium Kompetencyjne przy Sądzie Najwyższym.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał zarzuty przedstawione w skardze za słuszne.
W tej sytuacji zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu przez Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Na mocy art. 152 cyt. ustawy Sąd wstrzymał wykonanie decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Sąd uznał bowiem, że decyzja nie powinna wywoływać skutków procesowych z art. 130 § 1 (wynikających z przysługującego decyzji administracyjnej domniemania legalności) w związku z art. 16 § 1 kpa (wprowadzającym zasadę trwałości orzeczeń organów administracji publicznej).
Orzeczenie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania uzasadniał przepis art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.