II SA/Lu 247/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy S. o odmowie przyznania zasiłku celowego zwrotnego. Skarżąca, osoba samotnie gospodarująca z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, wnioskowała o środki na leki i leczenie, argumentując, że jej dochody (zasiłek stały w wysokości 1000 zł) nie pokrywają wszystkich potrzeb. Organy odmówiły, wskazując na przekroczenie kryterium dochodowego (776 zł) dla zasiłku okresowego i celowego (art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej) oraz brak przesłanek do przyznania specjalnego zasiłku celowego (art. 41 pkt 2 u.p.s.), który wymaga szczególnie uzasadnionego przypadku. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o pomocy społecznej. Podkreślono, że pomoc społeczna ma charakter subsydiarny i nie gwarantuje zaspokojenia wszystkich zgłaszanych potrzeb, a organy prawidłowo oceniły, iż sytuacja skarżącej, mimo trudności, nie spełnia kryteriów "szczególnie uzasadnionego przypadku" w rozumieniu ustawy. Sąd zaznaczył, że organy dysponują uznaniem administracyjnym, które zostało zastosowane w granicach prawa, a ustalenia faktyczne były prawidłowe.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących przyznawania zasiłków celowych i specjalnych zasiłków celowych w kontekście przekroczenia kryterium dochodowego oraz granic uznania administracyjnego w pomocy społecznej.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki przepisów ustawy o pomocy społecznej; zasada subsydiarności i ograniczone możliwości finansowe organów są kluczowe.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przekroczenie kryterium dochodowego wyklucza możliwość przyznania zasiłku celowego zwrotnego na podstawie art. 41 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przyznanie zasiłku celowego zwrotnego na podstawie art. 41 pkt 2 u.p.s. jest możliwe nawet przy dochodach przekraczających kryterium, jednak wymaga to zaistnienia "szczególnie uzasadnionego przypadku", którego w tej sprawie nie stwierdzono.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że art. 41 pkt 2 u.p.s. dopuszcza przyznanie zasiłku celowego zwrotnego osobom z dochodami przekraczającymi kryterium, ale tylko w "szczególnie uzasadnionych przypadkach". W ocenie sądu, sama niepełnosprawność i niskie dochody nie stanowią takiego przypadku, który wymagałby przyznania świadczenia ponad standardowe formy pomocy.
Jakie są granice uznania administracyjnego organów w sprawach świadczeń z pomocy społecznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Uznanie administracyjne organów w sprawach świadczeń z pomocy społecznej jest ograniczone koniecznością uwzględnienia celów i funkcji pomocy społecznej oraz zasadą wyważenia interesu publicznego i słusznego interesu strony, a także możliwościami finansowymi organu.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że organy mają pewną swobodę decyzyjną, ale muszą ją stosować z uwzględnieniem przepisów prawa, ustaleń faktycznych oraz możliwości finansowych, a także potrzeb innych osób. W tej sprawie organy nie przekroczyły granic uznania, prawidłowo oceniając sytuację skarżącej.
Czy organy pomocy społecznej mają obowiązek zaspokoić wszystkie zgłaszane potrzeby beneficjentów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy pomocy społecznej mają obowiązek wspierać jednostki w przezwyciężaniu trudnych sytuacji, ale nie są zobowiązane do zaspokajania wszystkich zgłaszanych potrzeb w żądanej wysokości, zwłaszcza jeśli przekraczają one możliwości finansowe organu i potrzeby innych osób.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do zasady pomocniczości, wskazując, że pomoc społeczna ma charakter subsydiarny. Organy muszą brać pod uwagę zarówno potrzeby wnioskodawcy, jak i ograniczone środki oraz potrzeby innych potrzebujących.
Przepisy (13)
Główne
u.p.s. art. 8 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Określa kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej na poziomie 776 zł.
u.p.s. art. 39 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Podstawa do przyznania zasiłku okresowego lub celowego.
u.p.s. art. 41 § pkt 1 i pkt 2
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Określa przesłanki przyznania specjalnego zasiłku celowego, w tym w "szczególnie uzasadnionych przypadkach" osobom z dochodami przekraczającymi kryterium.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy do uchylenia decyzji administracyjnej.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i interesu społecznego.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada oceny dowodów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy prawidłowo ustaliły, że dochód skarżącej przekracza kryterium dochodowe. • Sytuacja skarżącej nie spełnia przesłanek "szczególnie uzasadnionego przypadku" wymaganych do przyznania zasiłku celowego zwrotnego na podstawie art. 41 pkt 2 u.p.s. • Organy prawidłowo zastosowały uznanie administracyjne w granicach prawa. • Pomoc społeczna ma charakter subsydiarny i nie gwarantuje zaspokojenia wszystkich potrzeb. • Skarżąca otrzymuje już inne formy pomocy (zasiłek stały, pomoc na dożywianie).
Odrzucone argumenty
Argument skarżącej, że organy nie rozpatrzyły jej podania w świetle przesłanek dotyczących zasiłku zwrotnego, a skupiły się na specjalnym zasiłku celowym. • Argument skarżącej, że okoliczność przekroczenia kryterium dochodowego nie odbiera jej prawa do zasiłku celowego zwrotnego.
Godne uwagi sformułowania
pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. • Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. • Państwo i jej struktury nie są [...] powołane do zaspakajania wszystkich potrzeb bytowych ludności, a jedynie mają wspierać jednostki lub rodziny, które z przyczyn przez siebie niezawinionych znajdują się w trudnej sytuacji życiowej. • Przez "szczególnie uzasadniony przypadek" należy bowiem rozumieć sytuacje nagłe, drastyczne, dotkliwe w skutkach oraz ingerujące w plany życiowe, nienależące do zdarzeń codziennych.
Skład orzekający
Jerzy Parchomiuk
przewodniczący
Jacek Czaja
sędzia
Maciej Gapski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania zasiłków celowych i specjalnych zasiłków celowych w kontekście przekroczenia kryterium dochodowego oraz granic uznania administracyjnego w pomocy społecznej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki przepisów ustawy o pomocy społecznej; zasada subsydiarności i ograniczone możliwości finansowe organów są kluczowe.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów o pomocy społecznej i granice uznania administracyjnego, co jest istotne dla prawników procesowych i specjalistów prawa administracyjnego.
“Czy choroba i niskie dochody zawsze gwarantują zasiłek? Sąd wyjaśnia granice pomocy społecznej.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.