II SA/Lu 237/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na decyzję nakazującą wykonanie robót budowlanych w budynku wielorodzinnym, uznając jego zły stan techniczny za uzasadniający ingerencję organów nadzoru budowlanego.
Skarżący W. K. wniósł skargę na decyzję nakazującą wykonanie robót budowlanych w budynku wielorodzinnym, kwestionując zasadność nakazów i wskazując na brak ekonomicznego uzasadnienia remontu oraz chęć rozbiórki obiektu. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że zły stan techniczny budynku, wynikający z wieloletnich zaniedbań, uzasadnia nałożenie obowiązków naprawczych na podstawie Prawa budowlanego, a przepisy dotyczące rozbiórki lub wyłączenia z użytkowania nie miały zastosowania w tej sytuacji.
Sprawa dotyczyła skargi W. K. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą współwłaścicielom budynku mieszkalnego wielorodzinnego wykonanie określonych robót budowlanych. Skarżący argumentował, że budynek nie nadaje się do zamieszkiwania, remont jest nieuzasadniony ekonomicznie, a jego rozbiórka byłaby bardziej właściwa. Podnosił również zarzuty dotyczące stanu technicznego budynku i sposobu prowadzenia postępowania przez organy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę. Sąd uznał, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowił art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, który nakazuje usunięcie nieprawidłowości w przypadku stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu. Sąd podkreślił, że obowiązek utrzymania obiektu we właściwym stanie technicznym wynika z przepisów prawa (art. 61 P.b.) i jego naruszenie uprawnia organ do ingerencji. Materiał dowodowy, w tym oględziny i ekspertyzy, jednoznacznie wskazywał na zły stan techniczny budynku, będący wynikiem wieloletnich zaniedbań. Sąd wyjaśnił, że postępowanie w trybie art. 66 P.b. dotyczy stanu technicznego obiektu, a nie poszczególnych lokali, i nie wyklucza późniejszej decyzji o rozbiórce w przypadku niewywiązania się z nałożonych obowiązków. Stwierdzono również brak podstaw do zastosowania art. 67 (rozbiórka) lub art. 68 (wyłączenie z użytkowania) P.b., gdyż nie stwierdzono bezpośredniego zagrożenia zawaleniem. Sąd odniósł się także do zarzutów skarżącego dotyczących kosztów remontu, wskazując, że nie wpływają one na legalność decyzji, a obowiązki obciążają wszystkich współwłaścicieli. Kwestie sporne między współwłaścicielami, w tym dotyczące ewentualnych szkód wyrządzonych przez jednego z nich, powinny być rozstrzygane na drodze cywilnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, zły stan techniczny budynku, wynikający z wieloletnich zaniedbań, uzasadnia wydanie decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.
Uzasadnienie
Przepis art. 66 Prawa budowlanego ma zastosowanie, gdy obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, co zostało ustalone na podstawie oględzin i ekspertyz. Obowiązek utrzymania obiektu we właściwym stanie technicznym wynika z art. 61 P.b.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (6)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi.
P.b. art. 66 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Podstawa do nakazania usunięcia nieprawidłowości w przypadku nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego.
Pomocnicze
P.b. art. 61
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Obowiązek utrzymywania i użytkowania obiektu zgodnie z zasadami i zapewnienia bezpiecznego użytkowania.
P.b. art. 5 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Obowiązek użytkowania obiektu zgodnie z przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywania w należytym stanie technicznym i estetycznym.
P.b. art. 67
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Nakaz rozbiórki nieużytkowanego lub niewykończonego obiektu budowlanego, który nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia.
P.b. art. 68
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Nakaz opróżnienia lub wyłączenia z użytkowania budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, bezpośrednio grożącego zawaleniem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zły stan techniczny budynku uzasadnia nałożenie obowiązku wykonania robót budowlanych na podstawie art. 66 P.b. Obowiązek utrzymania obiektu w należytym stanie technicznym wynika z przepisów prawa i obciąża wszystkich współwłaścicieli. Koszty remontu nie wpływają na legalność decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości. Przepisy dotyczące rozbiórki lub wyłączenia z użytkowania nie miały zastosowania w sytuacji braku bezpośredniego zagrożenia zawaleniem.
Odrzucone argumenty
Budynek nie nadaje się do zamieszkiwania i remont jest nieuzasadniony ekonomicznie. Właściwsza byłaby rozbiórka budynku. Organy oparły się na dokumentach prywatnych i nieprawidłowo oceniły stan techniczny. Stan techniczny budynku nie stanowi bezpośredniego zagrożenia zawaleniem.
Godne uwagi sformułowania
Obowiązek utrzymywania obiektu we właściwym stanie technicznym i estetycznym wynika zatem wprost z przepisów prawa, a ich naruszenie uprawnia właściwy organ do odpowiedniej (przewidzianej ustawą) ingerencji, umożliwiającej ich wyegzekwowanie. Postępowanie w trybie art. 66 P.b. dotyczy wyłącznie stanu technicznego obiektu, a nie lokali znajdujących się w tym obiekcie. Obowiązki wykonania robót budowlanych z przepisu art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego obciążają wszystkich współwłaścicieli niezależnie od tego czy ich wykonanie leży w ich interesie i czy jest zgodne z ich wolą i zamierzeniami ze względu na wiek budynku i ekonomiczną ocenę takich działań.
Skład orzekający
Brygida Myszyńska-Guziur
sprawozdawca
Jerzy Parchomiuk
członek
Joanna Cylc-Malec
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących obowiązku utrzymania stanu technicznego budynku wielorodzinnego, odpowiedzialności współwłaścicieli oraz zastosowania art. 66 P.b. w kontekście kosztów i braku zgody części właścicieli."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego budynku wielorodzinnego i jego współwłaścicieli. Orzeczenie potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą w zakresie stosowania art. 66 P.b.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowy konflikt między współwłaścicielami dotyczący utrzymania nieruchomości w dobrym stanie technicznym i pokazuje, jak organy nadzoru budowlanego reagują na zaniedbania, nawet gdy część właścicieli dąży do rozbiórki.
“Współwłaściciele walczą o przyszłość starego bloku: sąd nakazuje remont mimo chęci rozbiórki.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Lu 237/25 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2025-11-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-05-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Brygida Myszyńska-Guziur /sprawozdawca/ Jerzy Parchomiuk Joanna Cylc-Malec /przewodniczący/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2024 poz 725 art. 5 ust. 2, art. 61 pkt 1,art. 66 ust. 1 pkt 3, art. 67, art. 68 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Brygida Myszyńska-Guziur (sprawozdawca) Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Protokolant Sekretarz sądowy Agnieszka Komajda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2025 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 24 lutego 2025 r., znak: ZOA-II.7721.2.2022 w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. Uzasadnienie Pismem z 28 marca 2025 r. W. K. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie (dalej: LWINB, organ II instancji) z dnia 24 lutego 2025 r., ZOA-II.7721.2.2022 w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych. Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny i prawny: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Parczewie (dalej: również jako "PINB") w dniu 20 grudnia 2021 r. zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego, w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] położonej w obrębie P. [...], jedn. ewid. S.. W dniu 7 grudnia 2021 r. pracownicy organu I instancji przeprowadzili oględziny ww. budynku w obecności właścicieli lokali mieszkalnych. Podczas oględzin ustalono, że budynek mieszkalny jest obiektem wolnostojącym o wymiarach w rzucie poziomym wynoszących 9,50 m x 15,50 m, posiadającym dwie kondygnacje nadziemne oraz piwnicę. Budynek jest murowany, ze stropami żelbetowymi o układzie konstrukcyjnym poprzecznym, posiadający stropodach żelbetowy, jedną klatkę schodową żelbetową prowadzącą na piętro i do piwnicy budynku. Obiekt jest wyposażony w instalację wodociągową, kanalizacyjną, elektryczną i odgromową. Instalacja wodociągowa jest zasilana z ujęcia wody znajdującego się na działce sąsiedniej o nr ewid. [...], natomiast instalacja kanalizacyjna jest podłączona do zbiornika na nieczystości ciekłe zlokalizowanego w granicy działek nr [...] i [...]. Na terenie działki nr [...] zlokalizowana jest linia telefoniczna kablowa, do której podłączony jest budynek, a instalacja elektryczna zasilana jest z przyłącza napowietrznego. W budynku znajdują się cztery lokale mieszkalne i obecnie każdy z lokali posiada ogrzewanie indywidualne. Pracownicy PINB ocenili również stan techniczny poszczególnych elementów spornego budynku i ustalili co następuje: - ściany piwnic są zawilgocone i porośnięte od zewnątrz mchem, natomiast od wewnątrz nie stwierdzono żadnych pęknięć; - ściany zewnętrzne posiadają widoczne miejscowe ubytki tynków, szczególnie w poziomie piętra od strony wschodniej, północnej i południowej; - gzymsy wykonane z cegły wykazują miejscowe rozluźnienie wiązań pomiędzy cegłami oraz ubytki cegieł, przede wszystkim w obrębie lokalu mieszkalnego użytkowanego przez M. M.; - brak ocieplenia nadproża nad otworem okiennym na ścianie południowej w lokalu mieszkalnym użytkowanym przez M. M., a dodatkowo stwierdzono zamontowanie w tym otworze nowej stolarki okiennej z PCV o mniejszych wymiarach; - zadaszenie nad wejściem do budynku posiada ubytki i widoczne zacieki w miejscu łączenia płyty ze ścianą; - stropodach żelbetowy dwupołaciowy o nieznacznym kącie nachylenia połaci dachowych kryty papą, z widocznymi od wewnątrz budynku miejscowymi zaciekami, świadczącymi o nieszczelności pokrycia dachowego; - obróbki blacharskie i odwodnienie połaci dachowych wykonane z blachy ocynkowanej w znacznej części zniszczone, szczątkowe i nieszczelne, powodujące zamakanie ścian budynku; - schody zewnętrzne stanowi płyta żelbetowa, porośnięta mchem, skorodowana biologicznie z ubytkami betonu; - stolarka okienna budynku częściowo drewniana w złym stanie technicznym, w części wymieniona na okna plastikowe, natomiast w poziomie piwnic częściowy brak stolarki okiennej; - stolarka drzwiowa - drzwi zewnętrzne płycinowe w złym stanie technicznym z uwagi na ich zamakanie; - kominy zewnętrzne znajdujące się ponad dachem posiadają widoczne ubytki cegieł i rozluźnienie wiązań pomiędzy cegłami, natomiast w poszczególnych lokalach mieszkalnych widoczne są zacieki na ścianach kominowych w części stropowej; - opaska wokół budynku wykonana jako betonowa w znacznej części jest zniszczona, skorodowana biologicznie, porośnięta mchem i trawą; - konstrukcja schodów wewnętrznych żelbetowa z miejscowymi ubytkami okładziny betonowej niektórych stopni, z balustradą metalową będącą w dobrym stanie technicznym; - nie stwierdzono istotnych uszkodzeń wewnętrznych ścian murowanych, - stropy międzykondygnacyjne w dobrym stanie technicznym, nie stwierdzono widocznych ugięć i zarysowań; - ogrzewanie w poszczególnych lokalach mieszkalnych piecowe, z podłączeniem kuchni kaflowej i pieca do oddzielnych przewodów kominowych, przy czym w lokalu mieszkalnym K. G. stwierdzono wykonanie instalacji centralnego ogrzewania zasilanej z kuchni kaflowej; - w pomieszczeniach kuchennych znajdują się podłączenia wentylacji grawitacyjnej, instalacja elektryczna budynku w miejscach ogólnodostępnych budzi wątpliwości z uwagi na luźne kable, brak zakończeń kabli urządzeniami odbiorczymi - dotyczy kabli na zewnątrz budynku w obrębie zadaszenia; - zniszczone obudowy puszek elektrycznych odsłaniające przewody elektryczne, instalacja odgromowa cząstkowa; - zbiornik na nieczystości ciekłe wygrodzony ogrodzeniem pełnym drewnianym, zabezpieczającym przed dostępem i wejściem na pokrywę (pokrywa wykazuje znaczne zużycie techniczne i ugięcie); - ujęcie wody obudowane elementami żelbetowymi z pokrywą żelbetową bez widocznych ugięć i zarysowań. Z przeprowadzonych oględzin wynika również, że w budynku znajdują się cztery lokale mieszkalne. Lokal mieszkalny stanowiący własność B. i J. J., znajdujący się na parterze budynku od strony zachodniej, jest nieużytkowany od co najmniej 7 lat. Stolarka okienna została wymieniona około 9 lat temu. Ogrzewanie poprzez pieco - kuchnię w pomieszczeniu kuchni i piec w pokoju. Wcześniej lokal był wyposażony w instalację c.o. zasilaną z kotła c.o. znajdującego się w piwnicy, który stanowił również źródło ciepła dla lokalu będącego własnością W. K. - obecnie instalacja tego lokalu została odłączona od źródła zasilania. Lokal mieszkalny stanowiący własność K. G., usytuowany na piętrze budynku od strony zachodniej, obecnie jest użytkowany czasowo - najczęściej w okresie letnim. Lokal jest wyposażony w instalację c.o. zasilaną z wężownicy pieco - kuchni w pomieszczeniu kuchennym. Z wyjaśnień uczestników oględzin wynika, że lokal mieszkalny stanowiący własność W. K., usytuowany na parterze od strony wschodniej budynku nie jest użytkowany od co najmniej 15 lat. Lokal mieszkalny użytkowany obecnie przez M. M. (jednego ze spadkobierców ustawowych właścicieli), usytuowany jest na piętrze od strony wschodniej budynku. Obecnie lokal ten jest użytkowany i remontowany. Stwierdzono, że lokal ogrzewany jest punktowo przez kuchnię kaflową znajdującą się w pomieszczeniu kuchennym i piec w pokoju. Lokal wyposażony jest w tymczasową instalację elektryczną. Z wyjaśnień M. M. złożonych do protokołu oględzin z dnia 7 grudnia 2021 r. wynika, że we wrześniu 2021 r. wykonał nowe pokrycie dachowe z papy w obrębie własnego lokalu mieszkalnego oraz usunął luźne cegły z gzymsu i ocieplenia nadproża. Przeprowadzone oględziny wykazały, że niektóre lokale mieszkalne w w/w budynku posiadają urządzenia gazowe w postaci kuchenek gazowych. Uczestnicy oględzin wyjaśnili, że nie posiadają badań okresowych budynku przewidzianych w art. 62 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r., poz. 725 ze zm., dalej również jako "Prawo budowlane", "P.b."), w tym badań okresowych przewodów kominowych, elementów konstrukcyjnych budynku oraz instalacji elektrycznej i odgromowej. PINB w Parczewie postanowieniem z dnia 12 maja 2022 r. znak: PINB.7356/11.1/2021.AE, wydanym na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, nakazał współwłaścicielom budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w obrębie P. [...], jedn. ewid. S. dostarczyć dokumenty wskazane w sentencji - w terminie do dnia 30 sierpnia 2022 r.: W toku postępowania strony sukcesywnie dostarczały dokumenty, których obowiązek przedłożenia wynikał z powyższego postanowienia tj. 1. W dniu 21 listopada 2022 r. dostarczono protokół z okresowej "rocznej" i "pięcioletniej" kontroli stanu technicznego elementów budynku, budowli i instalacji narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania budynku, instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska oraz sprawdzenia stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, jego estetyki oraz otoczenia, sporządzony przez inż. A. F. - posiadającego uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno - budowlanej - nr [...] 2. W dniu 21 listopada 2022 r. przedłożona została ekspertyza techniczna podłączeń pomieszczeń mieszkalnych do wentylacji grawitacyjnej, ze szczególnym uwzględnieniem wymiany powietrza w pomieszczeniach z zamontowanymi urządzeniami grzewczymi pobierającymi powietrze do spalania z tych pomieszczeń, przy założeniu zamontowania w lokalach mieszkalnych nowej stolarki okiennej - sporządzona (w miesiącu październiku 2022 r.) przez mgr inż. D. M., posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych - upr. bud. nr [...] 3. M. M. przedłożył protokół z badań okresowych instalacji elektrycznej w zakresie instalacji elektrycznej w lokalu mieszkalnym nr [...], który jest przez niego użytkowany - sporządzony przez mgr inż. M. H., posiadającego uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń elektrycznych oraz elektroenergetycznych - upr. bud. nr [...] 4. W dniu 26 lipca 2023 r. została przedłożona ekspertyza techniczna instalacji elektrycznych dla w/w budynku mieszkalnego wielorodzinnego, opracowana w czerwcu 2023 r. przez mgr inż. P. K., posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń elektrycznych oraz elektroenergetycznych - upr. bud. nr [...] 5. W dniu 10 stycznia 2024 r. M. M. przedłożył protokół nr 6/09 z okresowej kontroli przewodów kominowych z dnia 5 września 2023 r. w w/w budynku - dot. mieszkania nr [...], przeprowadzonej przez Mistrza Kominiarskiego inż. J. M. -nr upr. [...]. Organ I instancji uznał, że wykazana w ekspertyzie konieczność wykonania robót budowlanych w zakresie przebudowy instalacji wentylacji grawitacyjnej w poszczególnych lokalach mieszkalnych, będzie skutkowała podjęciem odrębnych postępowań administracyjnych. W aktach sprawy znajduje się protokół spisany przez pracownika organu I instancji z ustaleń dokonanych z biegłym mgr inż. D. M. w dniu 15 stycznia 2024 r. (karta nr 81 - tom III akt sprawy organ I instancji) w sprawie wentylacji grawitacyjnej, instalacji gazowej oraz instalacji wod.-kan., z którego wynika, że nie ma stosownego protokołu z przeprowadzenia kontroli instalacji wod.-kan. Biegły stwierdził, iż brak jest możliwości oceny całości instalacji wod.-kan., z uwagi na nieudostępnienie na czas okresowej kontroli lokalu mieszkalnego nr [...]. Jednak w ocenie PINB w Parczewie brak protokołu z przeglądu okresowego instalacji wodociągowej z ujęciem wody i instalacji kanalizacyjnej, nie wpływa na bezpieczeństwo użytkowania przedmiotowego budynku. Wobec braku potwierdzenia przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami prawidłowości wykonanych robót na trzonach kominowych części ponad dachem i właściwego uporządkowania przewodów kominowych, zaskarżoną decyzją nakazano odbudowę trzonów kominowych (dymowych i wentylacyjnych) w części ponad dachem, w sposób zapewniający uporządkowanie przewodów kominowych dymowych w poszczególnych trzonach kominowych i zaadaptowanie przewodów kominowych na wentylacyjne zgodnie z ekspertyzą techniczną podłączeń pomieszczeń mieszkalnych do wentylacji grawitacyjnej. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Parczewie decyzją z dnia 26 kwietnia 2024 r. znak: PINB.7356/11.1/2021.AE nakazał współwłaścicielom budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w obrębie P. [...], jedn. ewid. S. - W. K., K. G., J. J., B. J. i M. M., wykonanie w terminie do dnia 30 września 2024 r., robót budowlanych na wspólnych elementach w/w budynku wyszczególnionych w sentencji powyższej decyzji. Wskutek rozpatrzenia odwołania W. K. od decyzji PINB w Parczewie z dnia 26 kwietnia 2024 r., Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak: ZOA-II.7721.2.2022 z dnia 8 lipca 2024 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. LWINB stwierdził, że organ I instancji powinien zgromadzić kompletny materiał dowodowy, również dotyczący lokalu mieszkalnego nr [...], czy też pozostałych brakujących dokumentów i wówczas, z uwagi na duży zakres robót, określić zasadnicze roboty do wykonania w części wspólnej budynku. Organ odwoławczy stwierdził, że w realiach niniejszej sprawy uchylanie się od okazania przedmiotu oględzin w dniu 7 grudnia 2021 r. oraz brak okazania lokalu mieszkalnego biegłemu opracowującemu ekspertyzę, czy też przeprowadzającemu inne czynności dowodowe, musi być uznane za formę utrudniania postępowania przez W. K.. Korzystanie przez stronę z przyznanych uprawnień w postępowaniu, w tym z prawa do osobistego udziału w podejmowanych czynnościach procesowych, nie może prowadzić do nadużywania tego prawa, a w konsekwencji do hamowania postępowania. W dniu 12 sierpnia 2024 r., organ I instancji ponownie przeprowadził oględziny, w których tym razem uczestniczył W. K.. Skarżący udostępnił lokal mieszkalny nr 1. Oględziny wykazały, że lokal nie jest obecnie zamieszkały. Z ustaleń organu I instancji wynika, że ww. lokal wyposażony jest w instalację wod.-kan. i elektryczną, ujawniono zamontowane grzejniki naścienne oraz na poziomie lokalizacji tego mieszkania brak źródła ciepła (urządzenia do ogrzewania). Z oświadczenia W. K. wynika, że pomieszczenie z kotłem znajduje się w poziomie piwnic w przynależnym do lokalu pomieszczeniu gospodarczym. Z wyjaśnień skarżącego wynika ponadto, że od czasu, kiedy nabył ten lokal, nie był przez niego ogrzewany oraz, że nie wykonywał i nie zlecał przeprowadzenia badań okresowych, z uwagi na fakt, że nigdy tego lokalu nie użytkował. PINB w P. stwierdził wykonanie podłączenia wentylacji w kuchni i łazience do tego samego trzonu kominowego usytuowanego pomiędzy tymi pomieszczeniami, natomiast w trzonach kominowych pomiędzy pokojem a kuchnią nie ujawniono żadnych podłączeń dymowych i wentylacyjnych do komina. Podłączenie wentylacji w łazience jest zabudowane płytami z otworami zapewniającymi pośrednie podłączenie wentylacji. W dniu 24 września 2024 r. przedłożona została ekspertyza techniczna podłączeń pomieszczeń mieszkalnych do wentylacji grawitacyjnej, ze szczególnym uwzględnieniem wymiany powietrza w pomieszczeniach z zamontowanymi urządzeniami grzewczymi pobierającymi powietrze do spalania z tych pomieszczeń, przy założeniu zamontowania w lokalach mieszkalnych nowej stolarki okiennej - sporządzona (w miesiącu wrześniu 2024 r.) przez mgr inż. D. M., posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń ciepinych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych - upr. bud. nr [...]. W/w opracowanie stanowi uzupełnienie ekspertyzy sporządzonej w miesiącu październiku 2022 r., opracowane w związku z ustaleniami pracowników PINB w Parczewie w dniu 12 sierpnia 2024 r., gdyż zachodzi konieczność korekty w zakresie zaproponowanych rozwiązań w ekspertyzie podstawowej. W wyniku przeprowadzonego postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Parczewie decyzją znak: PINB.7356/11.1/2021.AE z dnia 22 listopada 2024 r., wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, nakazał współwłaścicielom budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w obrębie P. [...], jedn. ewid. S. - W. K., K. G., J. J., B. J. i M. M., wykonanie w terminie do dnia 30 sierpnia 2025 r., robót budowlanych na wspólnych elementach w/w budynku: 1. odbudować trzony kominowe (dymowe i wentylacyjne) w części ponad dachem, 2. pokryć papą oraz wykonać obróbki blacharskie w zachodniej części dachu budynku, 3. wymienić rynny i rury spustowe, 4. wykonać pokrywę zbiornika na nieczystości ciekłe, 5. wykonać przebudowę istniejącej instalacji elektrycznej, odgromowej i uziemiającej wspólnej dla całego budynku w sposób wynikający z ekspertyzy technicznej instalacji elektrycznych budynku mieszkalnego wielorodzinnego w miejscowości P., gm. S., opracowanej w czerwcu 2023 r. przez mgr inż. P. K. - posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności instalacyjnej, w zakresie sieci, instalacji i urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych (upr. bud. nr [...]) - przedłożonej do organu I instancji w dniu 26 lipca 2023 r. Roboty budowlane w zakresie instalacji elektrycznej należy prowadzić pod nadzorem kierownika robót budowlanych posiadającego uprawnienia budowlane bez ograniczeń w specjalności instalacyjnej, w zakresie sieci, instalacji i urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych, wpisanego na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, potwierdzoną zaświadczeniem wydanym przez tę izbę. Poprawność wykonania robót budowlanych potwierdzić: protokołem badań i sprawdzeń w zakresie szczelności, drożności, prawidłowości ciągu i prawidłowości podłączeń przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane odpowiedniej specjalności budowlanej i wpisaną na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, potwierdzoną zaświadczeniem wydanym przez tę izbę, protokołem z pomiarów instalacji elektrycznej wykonanym przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane bez ograniczeń w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych i wpisaną na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, potwierdzoną zaświadczeniem wydanym przez tę izbę. Decyzją z dnia 24 lutego 2025 r., ZOA-II.7721.2.2022 Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzory Budowlanego w Lublinie utrzymał powyższe rozstrzygnięcie w mocy. Organ odwoławczy stwierdził, że wzajemne relacje pomiędzy współwłaścicielami budynku mieszkalnego wielorodzinnego, jak i ewentualne negocjacje w zakresie sprzedaży budynku, czy też ewentualnej jego rozbiórki w terminie bliżej niekreślonym, pozostają bez wpływu na wydane rozstrzygnięcie. LWINB wskazał, że bezpodstawny jest również zarzut skarżącego dot. lokalizacji budynku będącego przedmiotem niniejszego postępowania na terenie podlegającym ochronie konserwatorskiej. Sporny obiekt nie figuruje także w wojewódzkiej ewidencji zabytków. Zgodnie z decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Chełmie znak: [...] z dnia 26 lutego 1982 r. do rejestru zabytków wpisano pozostałości parku dworskiego w P.. Zgodnie z sentencją i uzasadnieniem w/w decyzji, wpis do rejestru dot. historycznej - XIX - wiecznej kompozycji parkowej, nie uwzględnia występujących na terenie parku budynków, a w wojewódzkiej ewidencji zabytków nie figurują budynki znajdujące się na terenie zabytkowego parku. Organ zwrócił uwagę, że fakt nieużytkowania, czy też nieogrzewania przez skarżącego lokalu mieszkalnego, będącego jego własnością, nie zwalnia skarżącego z konieczności dbania o jego stan techniczny. Odnosząc się do zarzutu dot. mediacji organ odwoławczy wskazał, że w toku postępowania może być przeprowadzona mediacja, jeżeli pozwala na to charakter sprawy. W niniejszej sprawie należy stwierdzić, że stan techniczny budynku nie może stwarzać zagrożenia dla bezpieczeństwa jego użytkowników i w tym zakresie decyzja nie może podlegać mediacjom. W ocenie organu obiekt nie posiada wprawdzie właściwego stanu technicznego, jednak biorąc pod uwagę zebrany w sprawie materiał dowodowy uznać należy, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że sporny obiekt stwarza bezpośrednie zagrożenie zawaleniem, co stanowiłoby podstawę do zastosowania art. 68 Prawa budowlanego. W sytuacji, gdy skarżący kwestionuje prawidłowość ekspertyzy czy opinii technicznej, może dostarczyć kontropinię lub opracowaną nową ekspertyzę na poparcie swojego stanowiska, która będzie podlegała ocenie jak każdy inny dowód w sprawie. W skardze do tut. Sądu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. W ocenie skarżącego budynek w obecnym stanie faktycznym nie nadaje się do zamieszkiwania, a organy nadzoru budowlanego zamiast oceny rzeczywistego stanu faktycznego i dostosowania do tego swoich działań próbują wymusić nieuzasadnioną ekonomicznie ingerencję w prawo własności na szkodę większości właścicieli. Mając powyższe na uwadze oraz wstępne wyceny kosztorysowe wskazujące na brak ekonomicznego uzasadnienia "ratowania" nieruchomości, w której 75% lokali jest od wielu lat nie zamieszkiwana, skarżący podtrzymał wniosek o czasowym wyłączaniu go z użytkowania. W jego ocenie wniosek ten zachowuje aktualność z uwagi na stan techniczny budynku, użyte materiały oraz technikę budowlaną, brak właściwej izolacji oraz liczne samowole budowalne, które wykonywane były przez jedynego właściciela użytkującego przedmiotowy budynek wielorodzinny oraz przyznane nawet przez organ I instancji liczne wady i nieprawidłowości. Nakładanie obowiązku naprawy zdewastowanej instalacji przez jedynego użytkownika na pozostałych współwłaścicieli jest działaniem na szkodę współwłaścicieli. Skarżący wskazał, że organy w toku ponownego rozpatrywania sprawy opierały się w głównej mierze na dokumentach prywatnych przedłożonych przez właściciela lokalu nr [...], a nie ustaleniach samego organu I do czego został on zobligowany w decyzji organu wyższej instancji. Organ dopuścił jako dowód opinie m.in. sporządzoną przez biegłego — w którym w oczywisty sposób poświadczono nieprawdę. Osoba ta nigdy nie miała dostępu do lokalu skarżącego, nigdy się o taki dostęp nie zwracała oraz poświadczała nieprawdę w zakresie jego stanu technicznego (instalacja elektryczna). W zakresie szamba, która znajduje się na parceli skarżącego, a którą czasowo użyczył wspólnocie ustalenia także całkowicie mijają się z prawdą - szambo nie jest wykonane z betonu, ale cegły, i jak wielokrotnie sygnalizował skarżący nie nadaje się do dalszej eksploatacji, gdyż w związku jego stanem technicznym istnieje ryzyko przeciekania nieczystości do wód gruntowych i szkodliwych immisji na sąsiednią nieruchomość. Skarżący podtrzymał, że czynności w toku oględzin realizowane były w sposób nieprawidłowy tj. w budynku uszkodzone są praktycznie wszystkie istotne elementy konstrukcyjne i instalacje. Strona ustaliła m.in. korozję elementów żelbetowych, brak przewodu instalacji odgromowej, niewłaściwy stan techniczny połaci dachowej, korozję obróbki blacharskiej oraz brak orynnowania. W dalszym ciągu żaden ze współwłaścicieli lokali nie okazał książki obiektu budowlanego wymaganej przepisami art. 64 P.b., oraz nie posiadał protokołów sprawdzeń, wymaganych przez art. 62 P.b. Współwłaściciele użytkujący przedmiotowy budynek mieszkalny, od chwili nabycia lokali do chwili obecnej nie wywiązali się z obowiązku wynikającego z art. 61 P.b. Mając powyższe na uwadze, zagrożenie dla życia i zdrowia użytkowników przedmiotowego budynku stanowi stan elementów budynku i instalacji narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania budynku. Zdaniem skarżącego zastrzeżenia budzi instalacja i urządzenia służące ochronie środowiska, instalacja gazowa (kuchenki na gaz propan - butan), przewody kominowe (dymowe, spalinowe i wentylacyjne). Jego zdaniem krytycznie należy również ocenić przydatności do użytkowania przedmiotowego budynku, estetykę obiektu oraz jego otoczenia (m.in. nieszczelność szamba). Poza wszelkimi normami użyteczności znajduje się instalacja elektryczna w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów. W obiekcie stwierdzono zapleśniałe podpiwniczenie, które stanowi zagrożenie dla zdrowia mieszkańców. W ocenie skarżącego organy w toku swojego postępowania pominęły rzeczywiste relacje pomiędzy współwłaścicielami, którzy z racji wieloletniego nieużytkowania i stanu technicznego tak naprawdę nie są zainteresowani generalnym remontem, którego pełny koszt, zakładając, iż zostałby przeprowadzony przez profesjonalny podmiot w oparciu o zatwierdzony projekt, atestowane materiały przekroczyłby prawdopodobnie 1 mln zł, a prowadzą swoiste negocjacje w zakresie ich sprzedaży ze skarżącym, który przedmiotowy obiekt chce docelowo wyburzyć (co też stanowi prawdopodobnie koszt przekraczający koszt zakupu uzbrojonej działki o podobnych parametrach w tej okolicy). Część współwłaścicieli, zgłasza irracjonalne oczekiwania finansowe albo odrzucam zamianę lokalu na lokal o zdecydowanie wyższym standardzie. W wyłączeniu bloku z użytkowania oraz w dalszym terminie, jego rozbiórce zainteresowany jest Wojewódzki Konserwator Zabytków w Białej Podlaskiej, któremu teren podlega, co zostało przez niego wyartykułowane w stosownym piśmie znanym organowi I instancji. Mediacja w przypadku uchylenia przedmiotowej decyzji mogłaby uświadomić współwłaścicielom uwarunkowania ekonomiczne prowadzenia remontu w reżimie małej wspólnoty mieszkaniowej tj. brak możliwości wykonywania "nieformalnych" robót gospodarczych przez podmioty bez uprawnień, które nie dają rękojmi wykonania prac zgodnie ze sztuką budowlaną, przepisami prawa oraz wiedzą techniczną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zważył co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przeprowadzając ocenę legalności zaskarżonej decyzji należało wziąć pod uwagę, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowił art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym - organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych w obiekcie budowlanym nieprawidłowości wystarczające jest ustalenie, nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu. Decyzja podejmowana na jego podstawie ma charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpią przesłanki ustawowe, to organ nadzoru budowlanego zobligowany jest do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Art. 66 ust.1 P.b. reguluje sytuacje, gdy podmiot zobowiązany nie wywiązuje się z ciążących na nim z mocy prawa obowiązków, których celem jest utrzymanie obiektu we właściwym stanie technicznym i estetycznym. Zgodnie bowiem z art. 61 P.b. właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany: 1) utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 ustawy; 2) zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Zgodnie zaś z art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego: obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7. Wyżej wymienione obowiązki w zakresie utrzymania obiektu we właściwym stanie technicznym i estetycznym wynikają zatem wprost z przepisów prawa, a ich naruszenie uprawnia właściwy organ do odpowiedniej (przewidzianej ustawą) ingerencji, umożliwiającej ich wyegzekwowanie. Nałożenie obowiązków z art. 66 ust. 1 P.b. jest konsekwencją niezastosowania się do obowiązków utrzymania obiektu we właściwym stanie technicznym i estetycznym wynikających z art. 61 pkt 1 tej ustawy. Przepis ten znajduje zatem zastosowanie w przypadku doprowadzenia do znacznego zużycia technicznego obiektu budowlanego poprzez brak remontów czy konserwacji spowodowanych biernością, niedbalstwem, brakiem kontroli właściciela lub zarządcy. W okolicznościach kontrolowanej sprawy decyzja dotyczy części wspólnych starego wielorodzinnego budynku. W ocenie Sądu materiał dowodowy zgormadzony w toku postępowania administracyjnego stanowił wystarczające podstawy do uznania, że w sprawie wystąpiła przesłanka wymieniona w art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b. i konieczne jest przeprowadzenie nakazanych robót budowlanych. W sprawie wydanie przez organy decyzji na podstawie art. 66 P.b. było niewątpliwie spowodowane złym stanem technicznym budynku, który został ustalony podczas przeprowadzonych oględzin oraz wynika z ekspertyz, protokołów z kontroli okresowych, przeglądu kominiarskiego, przedłożonych do akt w trakcie trwającego postępowania. Należy również zwrócić uwagę na usytuowanie art. 66 Prawa budowlanego, który znalazł się w rozdziale 6 ustawy zatytułowanym "utrzymanie obiektów budowlanych". Przez pojęcie "utrzymanie obiektów budowlanych" należy rozumieć zachowanie budynku w stanie niepogorszonym i niestwarzającym zagrożenia dla otoczenia. Obowiązki nakładane na podstawie art. 66 ustawy obejmują zatem sytuacje związane z nieprawidłową eksploatacją obiektu budowlanego, polegającą na zaniechaniu wykonywania powinności określonych w art. 61 oraz w dalszych przepisach tego rozdziału ustawy. Oznacza to, że usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w trybie art. 66 ust. 1 P.b. może dotyczyć jedynie takich nieprawidłowości, które powstały podczas użytkowania obiektu budowlanego, a więc związanych zazwyczaj z niewłaściwym jego użytkowaniem, doprowadzeniem do znacznego zużycia technicznego poprzez brak remontów i konserwacji spowodowanych m.in. biernością, niedbalstwem oraz brakiem należytego nadzoru właściciela lub zarządcy (por. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1100/10 oraz wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 26 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 58/14). Zgromadzony w rozpoznawanej sprawie materiał dowodowy jednoznacznie zdaniem Sądu wskazuje, że stan w jakim znajduje się przedmiotowy obiekt, w szczególności części wspólne budynku, co do których zostały wydane zaskarżone decyzje, jest wynikiem wieloletnich zaniedbań wynikających ze zużycia i braku właściwego użytkowania, remontów i dbałości o stan techniczny. W świetle definicji spełnia on zatem kryteria nieodpowiedniego stanu technicznego. Należy podkreślić, że postępowanie w trybie art. 66 P.b. dotyczy wyłącznie stanu technicznego obiektu, a nie lokali znajdujących się w tym obiekcie. Jak wskazuje się w orzecznictwie, wyodrębniony lokal mieszkalny w budynku wielorodzinnym, nie jest obiektem budowlanym i dlatego na podstawie art. 66 ust. 1 P.b. organ nie może nałożyć obowiązków w nim wymienionych na właściciela tego lokalu. Jednocześnie nie jest wykluczone nałożenie na podstawie art. 66 P.b. obowiązku wykonania określonych robót, również w lokalu lub lokalach, znajdujących się w budynku wielorodzinnym w sytuacji, gdy zły stan techniczny lokalu oddziałuje na cały obiekt. Organ nadzoru budowlanego wskazał, że kwestie dotyczące instalacji wentylacji grawitacyjnej w poszczególnych lokalach będą stanowiły przedmiot odrębnych postępowań administracyjnych. W prowadzonym postępowaniu skarżący, który jest współwłaścicielem nieruchomości kwestionuje jednak zasadność nałożenia obowiązku wykonania wymienionych w decyzji organu I instancji robót budowlanych, ponieważ w jego ocenie zasadnym byłoby czasowe wyłączenie z użytkowania budynku, lub na co wskazywał na etapie postępowania administracyjnego – rozbiórka budynku. W nawiązaniu do powyższego celowym będzie zatem wskazanie trybu postępowania wynikającego z art. 67 i 68 P.b. dotyczącego rozbiórki oraz wyłączenia budynku z użytkowania i ocena czy przepisy te mogły mieć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Stosownie do art. 67 P.b.., jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia. Jednocześnie szczegółowy tryb postępowania w odniesieniu do takich obiektów reguluje wydane na podstawie art. 72 ust. 1 P.b. rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych (Dz.U. z 2004 r., Nr 198, poz. 2043). W razie wszczęcia przez organ nadzoru budowlanego postępowania w związku z podejrzeniem złego stanu technicznego obiektu budowlanego, organ powinien badać nie tylko to, czy stan ten zagraża bezpieczeństwu życia i mienia i wymaga dokonania określonych robót, ale również to, czy obiekt jest użytkowany, czy nie. W razie ustalenia, że obiekt jest użytkowany organ orzeka w sprawie na wyłącznie na podstawie art. 66 P.b. (a nie art. 67 P.b.), wydając – po stwierdzeniu przesłanek wymienionych w tym przepisie - decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Dopiero w sytuacji niewywiązania się przez właściciela z nałożonego na niego obowiązku organ może wydać nakaz rozbiórki na podstawie art. 67 ust. 1 Pr.bud. (zob. A. Despot-Mładanowicz w: red. A. Gliniecki, Pr. bud. Komentarz, Warszawa 2016, s. 863) - zob. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 782/16. Ponieważ obowiązek rozbiórki jest najdalej idącą, najbardziej dolegliwą sankcją za naruszenie przepisów Prawa budowlanego, rodzącą nieodwracalne bądź trudne do odwrócenia skutki, która najdalej ingeruje w konstytucyjnie chronione prawo własności, należy przestrzegać procedury określonej w rozporządzeniu oraz niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca normy z art. 67 P.b. W ocenie Sądu na tym etapie postępowania nie było podstaw do zastosowania art. 67 ust. 1 P.b. Jednocześnie, jak zostało wskazane wyżej, nałożenie obowiązków na podstawie art. 66 P.b. nie wykluczaw późniejszym etapie wydania decyzji o rozbiórce w przypadku, gdy współwłaściciele nie wywiozą się z nałożonych na nich obowiązków. Należy również wskazać, że w rozpoznawanej sprawie, nie było także podstaw do nakazania opróżnienia budynku. Zgodnie z art 68 P.b. w razie stwierdzenia potrzeby opróżnienia w całości lub w części budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, bezpośrednio grożącego zawaleniem, właściwy organ jest obowiązany nakazać, w drodze decyzji, na podstawie protokołu oględzin, właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego opróżnienie bądź wyłączenie w określonym terminie całości lub części budynku z użytkowania i przesłać decyzję, o której mowa w pkt 1, obowiązanemu do zapewnienia lokali zamiennych na podstawie odrębnych przepisów. Z art. 68 P.b. wynika, że koniecznym elementem postępowania dowodowego poprzedzającego wydanie decyzji jest przeprowadzenie kontroli budynku, który grozi zawaleniem, i sporządzenie z tej czynności protokołu odzwierciedlającego rzeczywisty stan obiektu (por. wyrok NSA z 1 października 2002 r., sygn. akt II SA/Łd 2390/98, dostępny w CBOSA). Oznacza to, że czynność dowodowa polegająca na dokonaniu kontroli oraz sporządzeniu z niej odpowiedniego protokołu stanowi główny dowód w sprawie opróżnienia budynku czy wyłączeniu go z użytkowania. Z oględzin przeprowadzonych w toku postępowania wynika natomiast, że nie stwierdzono zagrożenia bezpieczeństwa konstrukcji oraz nie stwierdzono zagrożenia bezpieczeństwa użytkowania. Z uwagi na powyższe, brak było podstaw do stwierdzenia, że sporny obiekt stwarza bezpośrednie zagrożenie zawaleniem, co z kolei stanowi przesłankę do zastosowania nakazu w trybie art. 68 P.b. Odnośnie zarzutów skarżącego dotyczących stanu technicznego budynku należy wskazać, że skarżący jako strona postępowania miał możliwość przedkładania dowodów w sprawie, zatem jeśli nie zgadzał się z treścią oceny technicznej złożonej przez jednego ze współwłaścicieli, mógł złożyć sporządzoną na własny koszt kontrekspertyzę, czego jednak nie uczynił. Odnosząc się do tezy skarżącego co do "oparcia się przez organy w głównej mierze na dokumentach prywatnych przedłożonych przez właściciela lokalu nr [...]", należy wskazać, że organ nadzoru budowlanego postanowieniem z dnia 12 maja 2022 r. zobowiązał wszystkich współwłaścicieli spornego budynku, czyli również skarżącego, do przedłożenia określonych dokumentów. Ponadto pracownicy organów nadzoru budowlanego posiadają specjalistyczną wiedzę merytoryczną, a opinia techniczna sporządzona przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi stanowi tylko jeden ze środków dowodowych i podlega swobodnej ocenie przez ten organ, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Uwagi skarżącego odnośnie stanu technicznego budynku nie zostały poparte żadnym wiarygodnym dowodem, w szczególności nie są oceną osoby posiadającej wiedzę specjalistyczną, w związku z czym nie poddają się jakiejkolwiek ocenie. Zdaniem Sądu materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania administracyjnego daje wystarczające podstawy do uznania, że w sprawie wystąpiła przesłanka do zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b. Przede wszystkim chodzi tu o ustalenia poczynione w ramach postępowania przez organy nadzoru budowlanego, a także mające swe źródło w ekspertyzach technicznych, które zostały sporządzone przez osoby posiadające stosowne uprawnienia i wiedzę specjalistyczną. Kwestia przyczyn aktualnego stanu technicznego spornego budynku została przez organy nadzoru budowlanego zbadana w zakresie niezbędnym do wydania nakazów w trybie art. 66 P.b. Nie jest przedmiotem sprawy rozstrzyganie, kto zawinił temu, że stan techniczny obiektu jest nieodpowiedni a wszelkie kwestie dotyczące powstałych uszkodzeń czy zniszczeń w budynku przez jednego ze współwłaścicieli skarżący może rozstrzygać na drodze cywilnej przed sądem powszechnym. Celem wydawanych na podstawie art. 66 P.b. jest doprowadzenie do usunięcia stwierdzonych w budynku nieprawidłowości dotyczących jego stanu technicznego, nie zaś poszukiwanie przyczyn ich powstania oraz osób odpowiedzialnych za ich powstanie (por. wyrok NSA z dnia 23 października 2019 r., sygn. akt II OSK 3167). W przypadku naruszenia prawa własności w wyniku wykonywanych robót budowlanych pokrzywdzony może dochodzić swoich praw wyłącznie przed sądem powszechnym (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 5 września 2023 r., sygn. akt II SA/Lu 386/23 i cyt. tam orzecznictwo). Odnośnie podnoszonych w skardze kwestii związanych z wysokimi kosztami nakazanych prac, Sąd wskazuje, że nie mają one wpływu na ocenę legalności (zgodności z prawem) zaskarżonej decyzji, bowiem jak wskazuje się w orzecznictwie Przepis art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego nie tworzy dla właściciela czy zarządcy obiektu nowego obowiązku, lecz precyzuje już istniejący ustawowy obowiązek z art. 61 tej ustawy. Przepis z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego nie uzależnia też wydania nakazu od posiadanych przez właściciela środków finansowych, pozwalających na ich wykonanie. Na podstawie tego przepisu, organ nie rozstrzyga o sposobach finansowania wykonania robót, ale o obowiązku usunięcia niewłaściwego stanu technicznego obiektu. Obowiązki wykonania robót budowlanych z przepisu art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego obciążają wszystkich współwłaścicieli niezależnie od tego czy ich wykonanie leży w ich interesie i czy jest zgodne z ich wolą i zamierzeniami ze względu na wiek budynku i ekonomiczną ocenę takich działań. Wykonać te obowiązki nie tylko może, ale jest również zobowiązany każdy ze współwłaścicieli budynku, nawet przy sprzeciwie pozostałych. (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 24 maja 2017 roku, II SA/Sz 188/17). W niniejszej sprawie nie doszło zatem do naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, które mogłyby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie. Sąd zwraca też uwagę, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest bardzo szczegółowe i wyczerpujące; organ odniósł się w nim m.in. do przebiegu postępowania, dowodów i ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie, mających zastosowanie przepisów prawa oraz powodów podjętego przez organ rozstrzygnięcia, jak również do zarzutów podnoszonych w odwołaniu. Należy również dodać, że sama chęć wyłączenie z użytkowania czy też rozbiórki budynku przez skarżącego, które uzasadnia powodami ekonomicznymi nie jest wystarczającą przesłanką do uchylenia zaskarżonej decyzji, a podnoszone przez niego uwagi dotyczące odmiennego stanu technicznego budynku nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Poza zakresem rozważań i nie mające wpływu na rozstrzygnięcie pozostają również kwestie dalszych planów skarżącego wobec posiadanej przez niego nieruchomości. Reasumując, zebrany w sprawie materiał wskazuje w ocenie Sądu, że w sposób prawidłowy zostały określone w niniejszej sprawie czynności naprawcze w przedmiotowym budynku mieszkalnym wielorodzinnym, szczegółowo wskazane w decyzji organu I instancji z dnia 22 listopada 2024 r. W decyzji tej określono konkretny zakres robót, który jest adekwatny do poczynionych przez organy ustaleń, a zarazem konieczny do doprowadzenia spornego budynku do odpowiedniego stanu technicznego. Zawarty w decyzji katalog nakazanych robót znajduje potwierdzenie w ustaleniach kontroli, protokołach oględzin oraz sporządzonej ekspertyzie. W tej sytuacji brak było podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja bądź też poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, naruszają przepisy prawa. Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), skargę oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI