II SA/Lu 234/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2022-06-15
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościzajęcie nieruchomościsieć gazowacel publicznyinteres społecznyinteres gospodarczygospodarka nieruchomościamiprawo administracyjnepostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na decyzję Wojewody Lubelskiego zezwalającą na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości pod budowę sieci gazowej, uznając istnienie ważnego interesu społecznego i gospodarczego.

Skarga dotyczyła decyzji Wojewody Lubelskiego utrzymującej w mocy decyzję Starosty o niezwłocznym zajęciu części nieruchomości pod budowę sieci gazowej. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów dotyczących celu publicznego, zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego oraz interesu gospodarczego. Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy, a inwestycja w postaci sieci gazowej służy ważnemu interesowi społecznemu i gospodarczemu, uzasadniając niezwłoczne zajęcie nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę J. G. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 14 lutego 2022 r., która utrzymała w mocy decyzję Starosty Lubelskiego z dnia 2 grudnia 2021 r. zezwalającą Polskiej Spółce Gazownictwa Sp. z o.o. na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości położonej w miejscowości J. (działka nr [...]) pod budowę sieci gazowej. Skarżąca zarzucała m.in. bezzasadne uznanie ważnego interesu gospodarczego, niezgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz brak wykazania przez inwestora konieczności natychmiastowego zajęcia nieruchomości. Sąd, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, oddalił skargę. W uzasadnieniu podkreślono, że decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości (art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami) jest subsydiarna wobec decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości i może być wydana, gdy zachodzi przypadek z art. 108 k.p.a. lub ważny interes gospodarczy. Sąd uznał, że organy prawidłowo stwierdziły istnienie takiego interesu, wskazując na poprawę jakości powietrza, likwidację uciążliwych zapachów, zwiększenie atrakcyjności inwestycyjnej terenu oraz stworzenie warunków dla rozwoju budownictwa jednorodzinnego. Sąd zaznaczył, że zarzuty skarżącej dotyczyły w istocie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, a nie decyzji o niezwłocznym zajęciu, która ma charakter związany z faktem wydania poprzedniej decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości może zostać wydana, jeśli została wydana decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, a zachodzi przypadek z art. 108 k.p.a. lub ważny interes gospodarczy, co w tym przypadku uzasadniało zajęcie pod budowę sieci gazowej służącej poprawie jakości powietrza i rozwojowi terenu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ istniała decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, a inwestycja w postaci sieci gazowej realizuje cel publiczny i służy ważnemu interesowi społecznemu oraz gospodarczemu (poprawa jakości powietrza, rozwój budownictwa).

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.g.n. art. 124 § 1a

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

k.p.a. art. 108 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Rygor natychmiastowej wykonalności decyzji.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.g.n. art. 6 § pkt 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Cel publiczny w rozumieniu ustawy.

u.g.n. art. 124 § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.z.p. art. 50 § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Inwestycja w postaci sieci gazowej służy ważnemu interesowi społecznemu i gospodarczemu (poprawa jakości powietrza, rozwój budownictwa). Decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości jest subsydiarna wobec decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości i może być wydana, gdy zachodzi przypadek z art. 108 k.p.a. lub ważny interes gospodarczy. Zarzuty dotyczące merytorycznej zasadności decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości nie są przedmiotem kontroli w postępowaniu dotyczącym zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości.

Odrzucone argumenty

Niezgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Brak wykazania przez inwestora ważnego interesu gospodarczego lub społecznego uzasadniającego natychmiastowe zajęcie nieruchomości. Planowana inwestycja zmierza do wykonania przyłączy gazowych dla konkretnych działek, co nie stanowi celu publicznego, a cel prywatny. Decyzja o zajęciu nieruchomości uniemożliwia podłączenia rozbudowanej sieci gazowej do już istniejącej. Nieokreślenie w decyzji podstawowych parametrów planowanej inwestycji.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja wydawana na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n. ma zatem charakter związany, gdyż kwestii wydania zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, w przypadku spełnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie, ustawodawca nie pozostawił uznaniu organów orzekających. Dla zastosowania art. 124 ust. 1a u.g.n. znaczenie ma tylko fakt samego wydania decyzji, o której mowa w ust. 1 tego przepisu, nie zaś jej wykonalność, skuteczność, prawidłowość, czy nawet skuteczne doręczenie. Kwestionowane przedsięwzięcie jest realizacją celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n.

Skład orzekający

Joanna Cylc-Malec

przewodniczący

Bogusław Wiśniewski

sędzia

Brygida Myszyńska-Guziur

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących niezwłocznego zajęcia nieruchomości pod inwestycje celu publicznego, zwłaszcza w kontekście budowy infrastruktury gazowej i oceny interesu społecznego/gospodarczego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy sieci gazowej i zastosowania art. 124 ust. 1a u.g.n. w powiązaniu z art. 108 k.p.a.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa nieruchomości i inwestycji infrastrukturalnych, ale jej szczegóły są dość techniczne. Jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i nieruchomościami.

Sąd potwierdza: budowa sieci gazowej uzasadnia natychmiastowe zajęcie nieruchomości właściciela.

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 234/22 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2022-06-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Bogusław Wiśniewski
Brygida Myszyńska-Guziur /sprawozdawca/
Joanna Cylc-Malec /przewodniczący/
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 2003/22 - Wyrok NSA z 2024-01-19
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
art. 124, art. 128, art. 6 pkt 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc – Malec Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Asesor sądowy Brygida Myszyńska – Guziur (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 14 lutego 2022 r., GN-V.7536.3a.2022.KH w przedmiocie niezwłocznego zajęcia części nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
J. G. (dalej jako "strona", "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Wojewody Lubelskiego z 14 lutego 2022 r. w przedmiocie niezwłocznego zajęcia części nieruchomości.
Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, że wnioskiem z dnia 5 października 2021 r. Polska Spółka Gazownictwa Sp. z o.o. Oddział Zakład Gazowniczy w Lublinie (dalej jako "spółka", "inwestor") wystąpiła do Starosty Lubelskiego o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości położonej w miejscowości J. oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o pow. 0,47 ha, w związku z planowaną realizacją sieci gazowej ś/c PE100 RC SDR11 dn 40 o długości 24,0 m i dwóch przyłączy gazowych PE dn 25 o długości 0,8 m każde. Ponadto spółka złożyła również w ramach wniosku o udzielenie w drodze decyzji zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w art. 124 ust. 1a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r., poz. 1899 z późn. zm., dalej: "u.g.n."). We wniosku wskazano, że planowana inwestycja stanowi cel publiczny jakim jest podwyższenie standardu życia mieszkańców, zmniejszenie zanieczyszczeń odprowadzanych do środowiska (zmniejszenie emisji dwutlenku węgla), poprawa jakości powietrza oraz likwidacja uciążliwych zapachów związanych ze spalaniem paliw stałych. Zrealizowanie tej inwestycji umożliwi ogrzanie budynków paliwem nisko emisyjnym, co polepszy jakość powietrza poprzez ograniczenie emisji pyłów będących, jak argumentuje spółka, główną przyczyną powstawania zjawiska smogu. Celem inwestycji jest również zmniejszenie strat w środowisku, zwiększenie atrakcyjności inwestycyjnej terenu oraz stworzenie dogodnych warunków dla rozwoju budownictwa jednorodzinnego. Spółka wskazała, że sieć gazowa została zaprojektowana w oparciu o zapisy Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego zatwierdzonego uchwałą nr XXIX/434/04 Rady Gminy Niemce z dnia 21 grudnia 2004 r., w sposób uwzględniający istniejący układ drogowy oraz lokalizację innych elementów infrastruktury podziemnej, jak i zagospodarowanie terenu na sąsiednich działkach, a trasa projektowanej sieci gazowej na działce o nr ewid. [...] przebiega przy granicy z działkami o nr ewid. [...] i [...] i jest kontynuacją sieci gazowej zlokalizowanej na działce nr [...].
Spółka, powołując się na interes społeczny i gospodarczy związany z koniecznością zmniejszenia zanieczyszczeń odprowadzanych do środowiska (zmniejszenie emisji dwutlenku węgla), poprawę jakości powietrza, czy też likwidację uciążliwych zapachów związaniem ze spalaniem paliw stałych, a także konieczność zapewnienia dogodnych warunków do rozwoju budownictwa jednorodzinnego na przedmiotowym terenie oraz zmniejszenie strat w środowisku wniosła o nadanie decyzji na podstawie art. 108 ustawy z 14 czerwca 1960 r. — Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., zwanej dalej: "k.p.a.") rygoru natychmiastowej wykonalności.
Decyzją z dnia 2 grudnia 2021 r. Starosta Lubelski ograniczył sposób korzystania z części nieruchomości gruntowej, oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...], poprzez zezwolenie Polskiej Spółce Gazownictwa Sp. z o.o. na przeprowadzenie na ww. działce sieci gazowej ś/c PE100 RC SDR11 dn 40 o długości 24,0 m i dwóch przyłączy gazowych PE dn 25 o długości 0,8 m każde. Jednocześnie na mocy ww. decyzji Starosta Lubelski zobowiązał właściciela przedmiotowej nieruchomości do udostępnienia Polskiej Spółce Gazownictwa Sp. z o.o. części nieruchomości na czas budowy oraz celem trwałego urządzenia elementów sieci gazowej, zgodnie z zakresem ograniczenia stanowiącym załącznik do decyzji. Przedmiotowa decyzja zobowiązała również Polską Spółkę Gazownictwa Sp z o.o. do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu i przeprowadzeniu elementów sieci gazowej.
Decyzją z dnia 2 grudnia 2021 r. Starosta Lubelski zezwolił inwestorowi - Polskiej Spółce Gazownictwa Sp. z o.o. na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości w celu realizacji wymienionej inwestycji oraz nadał ww. decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Po rozpatrzeniu odwołania strony od ww. decyzji, Wojewoda Lubelski wskazaną na wstępie decyzją utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie, organ odwoławczy przytaczając treść art. 124 ust. 1a u.g.n. oraz art. 108 k.p.a. wskazał, że w niniejszej sprawie spółka złożyła żądanie wydania zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, której obligatoryjnie nadawany jest rygor natychmiastowej wykonalności. W decyzji z dnia 2 grudnia 2021 r., Starosta Lubelski ograniczył sposób korzystania z wymienionej nieruchomości poprzez zezwolenie Polskiej Spółce Gazownictwa Sp. z o.o. na realizację inwestycji polegającej na przeprowadzeniu na działce nr [...] położonej w miejscowości J. , gmina [...] sieci gazowej ś/c PE100 RC SDR11 dn 40 o długości 24,0 m i dwóch przyłączy gazowych PE dn 25 o długości 0,8 m każde. Decyzją z dnia 14 lutego 2022 r. Wojewoda Lubelski utrzymał w mocy decyzję Starosty Lubelskiego z dnia 2 grudnia 2021 r. Organ odwoławczy wskazał, że kolejnym warunkiem wydania zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest wystąpienie jednej z przesłanek wymienionych w art. 108 § 1 k.p.a. Konieczność realizacji inwestycji jest determinowana interesem społecznym i gospodarczym, jakim jest zmniejszenie zanieczyszczeń odprowadzanych do środowiska (zmniejszenie emisji dwutlenku węgla), poprawa jakości powietrza, likwidacja uciążliwych zapachów związanych ze spalaniem paliw stałych poprzez ogrzewanie budynków paliwem nisko emisyjnym, co przyczyni się do polepszenia jakości powietrza poprzez ograniczenie emisji pyłów będących główną przyczyną powstawania zjawiska smogu. Planowana inwestycja przyczyni się również do zwiększenia atrakcyjności inwestycyjnej terenu, a także stworzy dogodne warunki dla rozwoju budownictwa jednorodzinnego, pozwalając na zasilenie istniejących budynków, a w przyszłości również innych odbiorców z tego terenu, którzy podpisali lub podpiszą umowy przyłączeniowe.
Wojewoda podkreślił, że dla zastosowania art. 124 ust. la u.g.n. ma znaczenie tylko sam fakt wydania decyzji, o której mowa w ust.1. tego przepisu, nie jest wymagana jej wykonalność, czy prawidłowość. Nie jest wymagane, aby wydana uprzednio decyzja o ograniczeniu prawa własności przedmiotowej nieruchomości miała charakter ostateczności. Zasadne zatem było wydanie w przedmiotowej sprawie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości w związku z realizacją inwestycji celu publicznego jakim jest ograniczenie sposobu korzystania z części nieruchomości gruntowej, położonej w miejscowości J. , gmina [...] oraz nadaniu niniejszej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
W powołanej na wstępie skardze do tut. Sądu, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżanej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm prawem przepisanych.
Strona zarzuciła rozstrzygnięciu naruszenie:
art. 124 ust. 1a u.g.n. w zw. z art. 108 k.p.a. poprzez bezzasadne uznanie, że zachodzi ważny interes gospodarczy, jak i ważny interes strony uzasadniający natychmiastowe zajęcie nieruchomości, w sytuacji gdy uczestnik w żaden sposób nie wykazał wskazanych okoliczności, a jedynie lakonicznie powołał się na "korzyści społeczne i gospodarcze planowanej inwestycji";
art. 7 i 8 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez nierozważnie w sposób wszechstronny zgormadzonego w sprawie materiału dowodowego, dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, bezkrytyczne przyjęcie lakonicznej argumentacji uczestnika, co skutkowało uznaniem, że zachodzą podstawy do wydania decyzji w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n.;
art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez:
- jego niewłaściwe zastosowanie i bezzasadne uznanie, że obowiązujący na działce nr [...] miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje na wskazanym gruncie rozbudowę sieci gazociągowej, w sytuacji gdy brak w obowiązującym planie
takiego zapisu, a tym samym planowana inwestycja nie jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego;
- jego niewłaściwe zastosowanie i bezzasadne uznanie, że planowana inwestycja zmierza do realizacji celu publicznego w postaci rozbudowy gazociągu, w sytuacji gdy prawidłowa analiza stanu faktycznego zaistniałego w sprawie wskazuję, że planowana inwestycja w rzeczywistości zmierza do wykonania dwóch przyłączy gazowych dla działek nr [...] i [...], co nie stanowi celu publicznego a cel prywatny i nie daje podstaw do ograniczenia korzystania z nieruchomości;
art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r. poz. 503) w zw. z § 17 ust. 2 pkt 3 i § 1 13 ust. 3 uchwały nr XXXI/282/2017 Rady Gminy Niemce z dnia 27 czerwca 2017 roku w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Niemce poprzez jego błędną wykładnie i uznanie, że na działce nr [...] zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego planowana była rozbudowa sieci gazowej;
art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez:
- wydanie decyzji, która uniemożliwia podłączenia rozbudowanej sieci gazowej do już istniejącej, albowiem obszar zajęty pod realizację inwestycji nie obejmuje całej szerokości działki [...] (pozostaje niezajęta część od strony działki [...]), a tym samym nie ma możliwości podłączenia się do istniejącej na działce [...] sieci gazowej i uruchomienia planowanej sieci gazowej;
- nieokreślenie w wydanej decyzji podstawowych parametrów planowanej inwestycji, takich jak sposób posadowienia sieci gazowej (na powierzchni, pod ziemią) czy wysokości lub głębokości posadowienia inwestycji;
VI. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy organ II instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. winien był uchylić zaskarżoną decyzję w całości.
W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że inwestor nie wykazał, że zaniechanie natychmiastowego wykonania inwestycji stanowi jakiekolwiek zagrożenie dla interesu społecznego czy prywatnego - nie wskazał jacy odbiorcy potrzebują w trybie natychmiastowym podpięcia do sieci gazowej, nie wskazał, że brak realizacji inwestycji może doprowadzić do przerw w dostawach gazu czy też, że może dojść do jakichkolwiek szkód materialnych. Strona wskazała, że z uwagi na fakt, iż decyzja o zajęciu nieruchomości ma charakter subsydiarny w stosunku do decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości planowana inwestycja nie spełnia wymogów określonych w art. 124 ust. 1 u.g.n. Strona nie zgodziła się także z twierdzeniem organów, że planowana inwestycja jest zgodna z obowiązującym w gminie miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego - § 17 ust. 2 pkt 3 m.p.z.p. Powołany przez organ zapis statuuje ogólnie, iż na całym obszarze objętym planem dopuszcza się rozbudowę istniejących sieci i urządzeń infrastruktury technicznej, nie wskazując konkretnie na jakich działkach ma dojść do wskazanej rozbudowy oraz w jaki sposób. Również regulacje szczegółowe dla obszaru [...], na którym ma dojść do realizacji wskazanej inwestycji nie przewidują rozbudowy sieci gazociągowej. Zdaniem strony tak ogólna regulacja nie może stanowić podstawy do stwierdzenia, że planowana inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Strona podkreśliła, że prawo własności podlega ochronie już na poziomie ustawy zasadniczej, która wprowadza rygorystyczne ramy jego ewentualnego ograniczenia. Przyjęta przez organ zaskakująco szeroka wykładania zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w sposób bezpośredni narusza prawo własności przysługujące skarżącej, która będąc właścicielką wskazanej działki, ma prawo w sposób niebudzący wątpliwości znać ewentualne możliwe ograniczenia w sposobie korzystania z należącej do niej nieruchomości. Zdaniem strony lakoniczne stwierdzenie, że w pobliżu działki skarżącej znajdują się także inne niezabudowane nieruchomości, które być może w przyszłości zostaną zabudowane, nie stanowi podstawy do uznania, że inwestycja zmierza do realizacji celu publicznego, a jedynie, że jest ukierunkowana na uniknięcie zapłacenia ewentualnego wynagrodzenia za ustanowienie odpłatnej służebności przesyłu. Podkreśliła, że dom stojący na działce nr [...] nigdy nie będzie korzystał z sieci gazociągowej, albowiem w domu została wykonana instalacja fotowoltaiczna i jest on ocieplany energią elektryczną, a nie gazową. Tymczasem, to właśnie przez działkę skarżącej na biec sieć gazowa, zmierzająca do dostarczenia gazu właścicielom działek o nr [...] i [...]. Według skarżącej brak jest jakichkolwiek przeszkód do poprowadzenia sieci gazowej od działki [...] przez działki [...] i [...] (gdzie właściciele są żywotnie zainteresowani dostępem do gazu) z pominięciem działki [...], która z sieci gazociągowej korzystać nie będzie. W ocenie strony organ zupełnie dowolnie ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, przyjmując bezkrytycznie wszystkie twierdzenia uczestnika. Ponadto, nie przeprowadził w zasadzie żadnego postępowania dowodowego. Nie zweryfikował, czy sąsiadujące z działką [...] nieruchomości niezabudowane, mają jakiekolwiek perspektywy na zabudowanie, wobec braku dostępu do drogi i umieszczenia w m.p.z.p. jedynie planów budowy drogi wewnętrznej, które mogą przecież zostać nigdy nie zrealizowane, wobec braku zgody właścicieli nieruchomości przez które droga ma przebiegać.
Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 145 § 1 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.); dalej jako: "p.p.s.a.", sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka
w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).
Oceniając, w świetle powołanych wyżej kryteriów, zaskarżoną decyzję, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a., ze względu na wniosek skarżącej.
Przechodząc do meritum sprawy wskazać należy, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 124 ust. 1a u.g.n., zgodnie z którym w przypadkach określonych w art. 108 k.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Jak wynika z treści powyższego przepisu postępowanie w sprawie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości może być wszczęte wyłącznie na wniosek zainteresowanego podmiotu, a wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości uzależnione zostało od uprzedniego wydania decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Podkreślić należy, że dla zastosowania art. 124 ust. 1a u.g.n. znaczenie ma tylko fakt samego wydania decyzji, o której mowa w ust. 1 tego przepisu, nie zaś jej wykonalność, skuteczność, prawidłowość, czy nawet skuteczne doręczenie (por. wyrok NSA z 8 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 2418/16, dostępne w CBOSA). Rozpatrując wniosek o wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości organ orzekający nie sprawdza po raz kolejny spełnienia przesłanek do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, ale uwzględnia sam fakt wydania decyzji z art. 124 ust. 1 u.g.n. Analizuje natomiast, czy w sprawie wystąpił przypadek określony w art. 108 k.p.a. lub ważny interes gospodarczy. Jeżeli warunki te zostaną spełnione, organ orzekający jest obowiązany zezwolić na niezwłoczne zajęcie nieruchomości na realizację celu publicznego wskazanego w decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości.
Stosownie do art. 108 § 1 k.p.a., decyzji może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Decyzja wydawana na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n. ma zatem charakter związany, gdyż kwestii wydania zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, w przypadku spełnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie, ustawodawca nie pozostawił uznaniu organów orzekających. Decyzja wydawana w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. ma charakter subsydiarny. Subsydiarność decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości oznacza, że decyzja taka może istnieć w obrocie prawnym tylko wtedy, kiedy występuje w obrocie prawnym poprzedzająca ją decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Zatem wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. musi każdorazowo być poprzedzone ustaleniem, że istnieje w obrocie prawnym wydana wcześniej decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości.
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę organy obu instancji prawidłowo uznały, że wystąpiły przesłanki do zastosowania art. 124 ust. 1a u.g.n. spółka, uzyskała decyzję Starosty Lubelskiego z dnia 2 grudnia 2021 r., którą ograniczono sposób korzystania z części nieruchomości gruntowej, oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...], poprzez zezwolenie Polskiej Spółce Gazownictwa Sp. z o.o. na przeprowadzenie na ww. działce sieci gazowej ś/c PE100 RC SDR11 dn 40 o długości 24,0 m i dwóch przyłączy gazowych PE dn 25 o długości 0,8 m każde. Jednocześnie na mocy ww. decyzji Starosta Lubelski zobowiązał właściciela przedmiotowej nieruchomości do udostępnienia Polskiej Spółce Gazownictwa Sp. z o.o. części nieruchomości na czas budowy oraz celem trwałego urządzenia elementów sieci gazowej, zgodnie z zakresem ograniczenia stanowiącym załącznik do decyzji. Przedmiotowa decyzja zobowiązała również Polską Spółkę Gazownictwa Sp z o.o. do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu i przeprowadzeniu elementów sieci gazowej.
Po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez stronę skarżącą Wojewoda Lubelski decyzją z 14 lutego 2022 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 15 czerwca 2022 r. (sygn. akt II SA/Lu 233/22) oddalił skargę wniesioną przez strony na decyzję Wojewody. Tym samym, spełniony został podstawowy warunek wydania decyzji, o której mowa w art. 124 ust. 1a u.g.n., a mianowicie w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości. Jednocześnie należy wskazać, że w świetle art. 108 § 1 i art. 124 ust. 1a u.g.n. decyzję o niezwłocznym zajęciu nieruchomości wydaje się, jeżeli zachodzi konieczność ochrony zdrowia lub życia ludzkiego, konieczność zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, bądź też ze względu na inny interes społeczny, wyjątkowo ważny interes strony lub ważny interes gospodarczy. Przy czym, zaistnienie okoliczności wskazanych w art. 108 § 1 k.p.a. i przesłanka ważnego interesu gospodarczego nie wymagają łącznego ich wystąpienia, a zaistnienie jednej z nich uprawnia organ do wydania decyzji na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n.
Kwestionowane przedsięwzięcie jest realizacją celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n. Tym samym Sąd podziela argumentację zaprezentowana przez spółkę we wniosku oraz zaaprobowana przez organ odwoławczy, że umożliwienie spółce niezwłocznego zajęcia przedmiotowej nieruchomości uzasadnione jest wystąpieniem przesłanki interesu społecznego oraz ważnego interesu gospodarczego, wyrażających się poprawą jakości powietrza, likwidacją uciążliwych zapachów związanych ze spalaniem paliw stałych poprzez ogrzewanie budynków paliwem nisko emisyjnym. Powyższe przyczyni się do polepszenia jakości powietrza poprzez ograniczenie emisji pyłów będących główną przyczyną powstawania zjawiska smogu. Jak słusznie uznały organy planowana inwestycja przyczyni się również do zwiększenia atrakcyjności inwestycyjnej terenu, a także stworzy dogodne warunki dla rozwoju budownictwa jednorodzinnego, pozwalając na zasilenie istniejących budynków, a w przyszłości również innych odbiorców z tego terenu, którzy podpisali lub podpiszą umowy przyłączeniowe. Sąd zwraca uwagę, że tego rodzaju inwestycje realizowane są z perspektywicznymi założeniami, uwzględniającymi przyszłościowy rozwój danego terenu, w tym poprzez zabudowę, która wymagać będzie zaopatrzenia w gaz. Taki zaś rozwój może w przyszłości zaburzyć działanie istniejącej, nierozwijanej sieci gazowej i przyczyniać się do przerw w dostawie tego rodzaju medium, co z kolei może stanowić zagrożenie zarówno gospodarcze, jak i społeczne. Ponadto trzeba mieć na względzie, że stan zagospodarowania i zapotrzebowania na gaz w danym rejonie ulega zmianom ze względu na rozwój np. terenów podmiejskich. W tym zdaniem Sądu należy także upatrywać ważny interes gospodarczy, tzn. w planowanym rozwoju danego obszaru gminy.
W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja została wydana z zachowaniem wszelkich wymogów określonych w przepisach prawa.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze wyjaśnić należy że nie dotyczą one zaskarżonej decyzji, lecz decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, która była przedmiotem odrębnego postępowania. Jak wskazano wyżej rozstrzygając wniosek o wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, organ nie sprawdza po raz kolejny spełnienia przesłanek do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. W związku z tym organ nie mógł naruszyć przepisów wskazanych w skardze, gdyż w niniejszym postępowaniu miał jedynie obowiązek ustalenia, czy została wydana decyzja w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n., czy wniosek złożył podmiot, który będzie realizował cel publiczny oraz czy zostały spełnione przesłanki o których mowa w art. 108 k.p.a. lub wniosek jest uzasadniony ważnym interesem gospodarczym. W tym zakresie Sąd nie znalazł jakichkolwiek uchybień organów.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako niezasadną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI