II SA/LU 230/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2006-03-28
NSAinneŚredniawsa
świadczenie pielęgnacyjneopieka nad dziećmiplacówka szkolno-wychowawczainternatustawa o świadczeniach rodzinnychpomoc społecznaprawo rodzinne

WSA w Lublinie uchylił decyzję odmawiającą świadczenia pielęgnacyjnego, uznając, że placówka szkolno-wychowawcza nie jest placówką zapewniającą całodobową opiekę w rozumieniu ustawy.

Sąd uchylił decyzję odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego A. P. z tytułu opieki nad dziećmi przebywającymi w internacie Ośrodka Szkolno-Wychowawczego. Organ uznał, że placówka zapewnia całodobową opiekę, co wyłącza prawo do świadczenia. Sąd stwierdził, że Ośrodek jest placówką szkolno-wychowawczą, a nie opiekuńczą, a rodzice sprawują faktyczną opiekę nad dziećmi, co nie pozwala na zastosowanie przepisu wyłączającego świadczenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej odmawiającą A. P. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Powodem odmowy było przebywanie dzieci skarżącej w internacie Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Dzieci i Młodzieży Niesłyszącej i Słabo Słyszącej przez 5 dni w tygodniu, co organ uznał za placówkę zapewniającą całodobową opiekę w rozumieniu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Sąd uznał tę interpretację za błędną. Wskazał, że Ośrodek jest placówką szkolno-wychowawczą, a nie opiekuńczą, a rodzice sprawują faktyczną opiekę nad dziećmi, przywożąc je do placówki z uwagi na odległość zamieszkania. Sąd podkreślił, że użyty przez ustawodawcę zwrot "umieszczenie" w placówce zapewniającej całodobową opiekę powinien być interpretowany jako działanie wywołujące trwały skutek, a nie tymczasowe przebywanie w internacie szkolnym. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na definicję całodobowej opieki, która obejmuje nie tylko pieczę, ale i środki utrzymania, czego Ośrodek nie zapewniał w pełni. W związku z tym, sąd uchylił obie decyzje jako wydane z naruszeniem prawa materialnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, pobyt dziecka w internacie placówki szkolno-wychowawczej nie jest równoznaczny z "umieszczeniem w placówce zapewniającej całodobową opiekę", jeśli placówka ta ma charakter szkolny, a rodzice sprawują faktyczną opiekę nad dzieckiem.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że placówka szkolno-wychowawcza nie jest placówką opiekuńczą zapewniającą całodobową opiekę w rozumieniu ustawy. Podkreślono, że rodzice nadal sprawują opiekę nad dziećmi, a pobyt w internacie wynika z odległości od miejsca zamieszkania. Zwrot "umieszczenie" powinien być interpretowany jako trwały skutek, a nie tymczasowe przebywanie w internacie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (6)

Główne

u.ś.r. art. 17 § ust. 5 pkt 2 lit. b

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Pobyt dziecka w internacie placówki szkolno-wychowawczej nie jest "umieszczeniem w placówce zapewniającej całodobową opiekę", jeśli placówka ma charakter szkolny, a rodzice sprawują faktyczną opiekę.

Pomocnicze

u.p.s. art. 81 § ust. 10

Ustawa o pomocy społecznej

Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej w sprawie placówek opiekuńczo-wychowawczych § § 2 pkt 1

Definicja całodobowej opieki obejmuje zaspokajanie potrzeb życiowych dziecka zgodnie ze standardem opieki i wychowania.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit.a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.ś.r. art. 3 § pkt 7

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Placówka opiekuńczo-wychowawcza jest zaliczona do instytucji zapewniających całodobowe utrzymanie.

u.ś.r. art. 3 § pkt 18

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Definicja "szkoły" obejmuje szkołę podstawową.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Placówka szkolno-wychowawcza nie jest placówką zapewniającą całodobową opiekę w rozumieniu ustawy. Rodzice sprawują faktyczną opiekę nad dziećmi, a pobyt w internacie wynika z odległości od miejsca zamieszkania. Zwrot "umieszczenie" w placówce powinien być interpretowany jako trwały skutek, a nie tymczasowe przebywanie w internacie szkolnym. Ośrodek nie zapewnia środków utrzymania, co jest elementem całodobowej opieki.

Odrzucone argumenty

Placówka szkolno-wychowawcza, w której dzieci przebywają przez 5 dni w tygodniu, jest placówką zapewniającą całodobową opiekę w rozumieniu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Godne uwagi sformułowania

"umieszczenie" należy interpretować jako działanie wywołujące trwały skutek zwrot ustawowy "zapewnienie całodobowej opieki" oznacza nie tylko zapewnienie pieczy nad osobą dziecka, ale i środków utrzymania Ośrodek jest placówką szkolno-wychowawczą, a nie opiekuńczą

Skład orzekający

Ewa Ibrom

przewodniczący

Jerzy Drwal

sprawozdawca

Wiesława Achrymowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"placówka zapewniająca całodobową opiekę\" w kontekście świadczeń rodzinnych i pobytu dzieci w internatach szkolnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji placówki szkolno-wychowawczej i interpretacji przepisów o świadczeniach rodzinnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu świadczeń rodzinnych i interpretacji przepisów, a sądowa wykładnia pojęcia "całodobowej opieki" ma praktyczne znaczenie dla wielu rodzin.

Czy internat szkolny pozbawia rodziców świadczenia pielęgnacyjnego? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 230/06 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2006-03-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-03-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Ewa Ibrom /przewodniczący/
Jerzy Drwal /sprawozdawca/
Wiesława Achrymowicz
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 228 poz 2255
art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
art. 81 ust. 10
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędziowie Asesor WSA Wiesława Achrymowicz, Asesor WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Protokolant Stażystka Anna Chmielewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2006 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]., Nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...]., Nr [...]
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. Nr SKO. [...] utrzymało w mocy decyzję wydaną przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] grudnia 2005 r. Nr GOPS/00001/[...] odmawiającą A. P. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad dziećmi – M. S. i J. S.. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że warunki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego określa art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228 poz. 2255 ze zm.). Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki została umieszczona w rodzinie zastępczej albo w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu z wyjątkiem zakładów opieki zdrowotnej (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit.b ustawy). Z wydanego przez Ośrodek Szkolno-Wychowawczy dla Dzieci i Młodzieży Niesłyszącej i Słabo Słyszącej im. Jana Pawła II w L. zaświadczenia z dnia 28 listopada 2005 r. wynika, że małoletni M. S. i J. S. mieszkają w internacie od poniedziałku do piątku, są tam zameldowani czasowo i uczęszczają do szkoły podstawowej – J. do III klasy, zaś M. do I klasy.
Synowie wnioskodawczyni wymagają opieki. Przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego uzależnione jest od tego czy osoba wymagająca opieki przebywa w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu – w myśl art. 17 ust. 5 pkt 2 lit.b ustawy. W przepisie tym mowa jest o placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Ośrodek zapewnia dzieciom opiekę przez wskazany w ustawie okres czasu. Ośrodek jest placówką, która opiekę w wymiarze co najmniej 5 dni w tygodniu zapewnia. Dzieci znajdują się tam pod opieką osób trzecich, a nie swoich rodziców. Zatem nie zachodzą podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Jeśli dziecko przebywa w placówce zapewniającej taką opiekę, to rodzic w tym czasie może podjąć pracę zarobkową.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie A. P. zarzuca naruszenie art. 7, 77 i 80 kpa oraz błędną interpretację przepisu art. 17 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
W odpowiedzi na skargę organ wnosi o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona albowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego – przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit.b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Nie można zgodzić się z argumentacją Kolegium, że syn skarżącej został umieszczony w placówce zapewniającej całodobową opiekę. Przeczy temu treść zaświadczenia Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Dzieci i Młodzieży Niesłyszącej i Słabo Słyszącej im. Jana Pawła II w L. z dnia 28 listopada 2005 r. (k. 5 akt administracyjnych). W zaświadczeniu wprost wskazano, że rodzice sprawują całość opieki nad dziećmi przebywającymi w tej placówce. O tym, że Ośrodek nie zapewnia całodobowej opieki świadczy użyte w zaświadczeniu sformułowanie "W razie choroby uczniowie zabierani są do domów rodzinnych". Ponadto wyraźnie zasygnalizowano, że Ośrodek jest placówką szkolno-wychowawczą, a nie opiekuńczą i działa na zasadzie szkoły. W tych okolicznościach trudno było przyjąć, że syn skarżącej został umieszczony w placówce, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit.b ustawy. Przywiezienie dziecka do szkoły w poniedziałek i zabranie go po zakończonym w piątek, po tygodniowym programie nauczania, nie oznacza, że dziecko zostało umieszczone w placówce zapewniającej całodobową opiekę. Użyty przez ustawodawcę w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit.b ustawy zwrot "umieszczenie" należy interpretować jako działanie wywołujące trwały skutek. Z akt sprawy wynika, że skarżąca mieszka w W. B. gm. K. O. i przywozi małoletnich synów do Ośrodka w każdy poniedziałek i pozostawia je aż do piątku. Bezspornym jest, że pozostawia je dlatego, że mieszka w miejscowości znacznie oddalonej od Ośrodka. Fakt, iż małoletni M. i J. przebywają w internacie funkcjonującym na terenie Ośrodka nie może być w tej sytuacji utożsamiany z umieszczeniem tych dzieci w placówce zapewniającej całodobową opiekę, zwłaszcza, że placówka ta nie gwarantuje przyborów szkolnych i podręczników, pobiera natomiast opłaty za internat.
Zdaniem Sądu, zwrot ustawowy "zapewnienie całodobowej opieki" oznacza nie tylko zapewnienie pieczy nad osobą dziecka, ale i środków utrzymania (w tym, w miarę możliwości pomocy medycznej i leków – w razie krótkotrwałej choroby). Tak rozumianej opieki, jak wykazano, Ośrodek nie zapewnia.
Zatem nieusprawiedliwione jest stanowisko Kolegium, że w tych okolicznościach przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b ustawy wyłącza możliwość przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego.
Nie sposób także zaakceptować stanowiska Kolegium, że w rozpoznawanej sprawie nie ma znaczenia fakt, iż Ośrodek jest placówką szkolno-wychowawczą, a nie opiekuńczą. Kwestia ta jest istotna skoro placówka opiekuńczo-wychowawcza jest zaliczona do instytucji zapewniających całodobowe utrzymanie (art. 3 pkt 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Kwestię opieki w tego rodzaju placówkach unormowano w odrębnych przepisach. Na podstawie art. 81 ust. 10 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) wydano rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 14 lutego 2005 r. w sprawie placówek opiekuńczo-wychowawczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 37, poz. 331), które w § 2 pkt 1 definiuje pojęcie całodobowej opieki, obejmującej zaspokajanie potrzeb życiowych dziecka zgodnie z ustalonym w rozporządzeniu standardem opieki i wychowania oraz standardami usług opiekuńczo-wychowawczych, jeżeli potrzeby te stale lub okresowo nie mogą być zaspokojone w domu rodzinnym.
Zaświadczenie Ośrodka wyraźnie negowało opiekuńczo-wychowawczy charakter tejże placówki, wskazując przede wszystkim, iż jest ona placówką szkolno-wychowawczą (oświatową). Stąd też w rozpoznawanej sprawie nie bez znaczenia jest definicja "szkoły" zawarta w art. 3 pkt 18 ustawy o świadczeniach rodzinnych, za którą ustawodawca uznaje szkołę podstawową. Z treści zaświadczenia wynika, że obaj synowie skarżącej są uczniami Szkoły Podstawowej funkcjonującej w Ośrodku. Akcentowany szkolny charakter Ośrodka, a nie opiekuńczy, nie mógł być w tych okolicznościach uznawany za mający drugorzędne znaczenie.
W tym stanie rzeczy decyzję wydaną przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] grudnia 2005 r. Nr GOPS.00001[...] odmawiającą przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego oraz akceptującą ją decyzję Kolegium z dnia [...] stycznia 2006 r. należało uchylić na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI