II SA/Lu 23/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję uchylającą decyzję o odmowie nakazania wykonania robót budowlanych, uznając, że postępowanie powinno być prowadzone w trybie legalizacji samowoli budowlanej, a nie usuwania obiektu.
Skarga dotyczyła decyzji uchylającej decyzję o odmowie nakazania wykonania robót budowlanych zabezpieczających działkę sąsiednią przed spływem wód opadowych. Skarżąca domagała się usunięcia utwardzenia posesji sąsiada, które powodowało zalewanie jej działki. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja kasacyjna była prawidłowa, ponieważ postępowanie powinno być prowadzone w trybie legalizacji samowoli budowlanej (art. 50 i 51 Prawa budowlanego), a nie usuwania obiektu (art. 66 Prawa budowlanego). Sąd podkreślił również konieczność prawidłowego ustalenia stron postępowania.
Sprawa dotyczyła skargi A. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą nakazania wykonania robót budowlanych zabezpieczających działkę sąsiednią przed spływem wód opadowych. Skarżąca domagała się usunięcia utwardzenia posesji sąsiadów (A. T. i E. D.), które według niej powodowało zalewanie jej działki i uszkodzenia domu. Organ I instancji początkowo nałożył obowiązek sporządzenia dokumentacji powykonawczej utwardzenia, uznając je za samowolę budowlaną. Następnie, po uchyleniu tej decyzji przez organ II instancji, organ I instancji odmówił nakazania wykonania robót, uznając, że spływ wód wynika z naturalnego ukształtowania terenu i że roboty zostały zakończone. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie uchylił decyzję organu I instancji, wskazując, że sprawa powinna być prowadzona w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego (legalizacja samowoli), a nie art. 66 (roboty zakończone). Ponadto, organ odwoławczy zwrócił uwagę na nieprawidłowości w ustaleniu stron postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu odwoławczego. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja kasacyjna była prawidłowa, ponieważ organ I instancji nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych i zawierał braki, które należało uzupełnić. Sąd podkreślił, że postępowanie powinno być prowadzone w trybie legalizacji samowoli budowlanej, a nie usuwania obiektu, oraz że organ I instancji musi prawidłowo ustalić strony postępowania i zapewnić im udział. Sąd nie był uprawniony do wydania rozstrzygnięcia merytorycznego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Organ powinien prowadzić postępowanie w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, czyli w trybie legalizacji samowoli budowlanej, a nie w trybie art. 66 Prawa budowlanego, który dotyczy usuwania obiektów budowlanych lub robót budowlanych, które nie nadają się do użytku lub zagrażają bezpieczeństwu.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że skoro roboty budowlane zostały wykonane bez wymaganego zgłoszenia, to należy je traktować jako samowolę budowlaną, a postępowanie powinno zmierzać do ich legalizacji lub nakazania usunięcia, jeśli legalizacja nie jest możliwa. Tryb z art. 66 Prawa budowlanego nie miał zastosowania, ponieważ nie stwierdzono, że roboty nie nadają się do użytku lub zagrażają bezpieczeństwu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
u.p.b. art. 50
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
u.p.b. art. 51
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
u.p.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
u.p.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.b. art. 66 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
k.p.a. art. 138 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie powinno być prowadzone w trybie legalizacji samowoli budowlanej (art. 50 i 51 Prawa budowlanego), a nie w trybie usuwania obiektu (art. 66 Prawa budowlanego). Organ I instancji nieprawidłowo ustalił strony postępowania i nie zapewnił udziału wszystkim stronom. Zaskarżona decyzja ma charakter kasacyjny i nie rozstrzyga o istocie sprawy, dlatego sąd nie może wydać orzeczenia reformatoryjnego.
Odrzucone argumenty
Skarżąca domagała się wydania przez sąd administracyjny orzeczenia reformatoryjnego nakazującego usunięcie utwardzenia posesji sąsiada.
Godne uwagi sformułowania
zaskarżona decyzja ma charakter kasacyjny nie rozstrzyga o istocie sprawy postępowanie powinno toczyć się w trybie art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane, a nie na podstawie art. 66 nie zapewniono udziału wszystkim stronom pominięcie strony i stanowi podstawę wznowienia postępowania
Skład orzekający
Maciej Kierek
przewodniczący sprawozdawca
Joanna Cylc-Malec
członek
Jerzy Stelmasiak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej (art. 50 i 51 vs art. 66) oraz znaczenie prawidłowego ustalenia stron w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zalewania działki sąsiedniej wodami opadowymi w kontekście samowoli budowlanej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowe problemy proceduralne w postępowaniach budowlanych, w tym rozróżnienie między legalizacją samowoli a usuwaniem obiektu oraz znaczenie prawidłowego ustalenia stron. Jest to ciekawe dla prawników procesualistów i specjalistów prawa budowlanego.
“Samowola budowlana: kiedy legalizować, a kiedy usuwać? Kluczowe rozróżnienie w orzecznictwie.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Lu 23/07 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2007-05-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-01-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Jerzy Stelmasiak Joanna Cylc-Malec Maciej Kierek /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118 art.50 i 51 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269 art.1par.1 i 2 Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art.151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec,, Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Protokolant Asystent sędziego Marcin Małek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 maja 2007 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o odmowie wydania nakazu wykonania określonych robót budowlanych 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Lublinie) na rzecz radcy prawnego A. C. kwotę [...] złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, która to kwota obejmuje należny podatek od towarów i usług. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...]listopada 2006r., znak:[...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 kpa w zw. z art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. Nr 156, poz.1118 ze zm.) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania A. D. i J. D. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2006r., znak: [...] odmawiającą nakazania A.T. i E. D. wykonania robót budowlanych zabezpieczających działkę sąsiednią przed spływem wód opadowych z przejazdu i placu postojowego z chodnikiem, zlokalizowanym na działce nr [...] położonej przy ul. [...]. A. i J. D. wnosili o skontrolowanie podwyższenia i utwardzenia kostką posesji będącej własnością A. T. i E. D. na działce nr [...] przy ul [...]. Wnioskodawcy podnosili, że wykonane utwardzenie powoduje zalewanie wodami opadowymi ich działki nr [...]. Jak wynika z akt sprawy, działka nr [...] stanowi własność A.T. i E. D. nabytą na mocy umowy darowizny z dnia [...]listopada 2000r., Nr rep. [...] ustanawiającej ponadto prawo dożywocia dla ich rodziców W. i H. T. Organ I instancji rozpoznając wniosek A. i J. D. ustalił, że w 2002r. H. i W. T. wykonali na przedmiotowej działce roboty budowlane polegające na utwardzeniu części działki poprzez wykonanie ciągu pieszo - jezdnego składającego się z chodnika i dwóch pasm jezdnych z kostki drogowej o szerokości po ok. 0,6 m oddzielonych między sobą pasmami trawników oraz placu postojowego. Utwardzenie zostało dokonane w odległości 1,7 m od granicy działką [...]. Ogrodzenie boczne działki posiada betonowy cokół wyniesiony ponad teren na wysokość ok.5 cm. Różnica poziomu pomiędzy górną płaszczyzną cokołu a nawierzchnią części odcinka przed budynkiem mieszkalnym (jako części najwyżej wyniesionej ponad przyległy teren) wynosi 10 cm. Cały utwardzony odcinek oddzielony jest od granicy działki sąsiedniej pasem zieleni o szerokości 1,7 m, co – zdaniem organu - wskazuje, że wody opadowe odprowadzane są " na własny teren nieutwardzony" działki. Organ ustalił jednocześnie, że utwardzenie zostało wykonane bez wymaganego zgłoszenia, dlatego decyzją z dnia [...] kwietnia 2006r., [...] w celu doprowadzenia przedmiotowych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nałożył na A.T. i E.D. obowiązek sporządzenia i przedstawienia dokumentacji powykonawczej utwardzenia wraz z oceną jego stanu technicznego i ewentualnie ze wskazaniem zakresu robót przewidujących doprowadzenie utwardzenia do stanu zgodnego z prawem. Powyższą decyzję zakwestionowali A. i J. D. podnosząc, że sprzeciwiają się legalizacji utwardzenia i domagają się jego usunięcia. Decyzją z dnia [...] czerwca 2006r., [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania uchylił decyzję organu I instancji przekazując mu sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podniósł, że decyzja wydana na podstawie art. 51 Prawa budowlanego powinna wskazywać jakie konkretne czynności faktyczne ma podjąć inwestor w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem, nie może natomiast ograniczać się jedynie do nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentacji powykonawczej, która ma tylko charakter dowodu. Organ odwoławczy zwrócił również ogólnie uwagę, że w postępowaniu pierwszoinstancyjnym nie zapewniono udziału wszystkim stronom, a ponadto w aktach sprawy brak jest dowodów potwierdzających, że A. i J. D. mają przymiot strony. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]września 2006r., Nr [...] odmówił nakazania A. T. i E. D. wykonania robót budowlanych zabezpieczających działkę sąsiednią nr [...]przed spływem wód opadowych z przejazdu i placu postojowego na działce nr [...] Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ I instancji tym razem powołał art. 66 ust.1 pkt 1 Prawa budowlanego, stwierdzając, że roboty zostały zakończone, a więc nie ma zastosowania art. 51 tej ustawy. Badając sprawę pod kątem zastosowania art. 66 organ stwierdził, że na terenie, na którym położone są obie działki, tj. [...] i [...] istnieje naturalny niewielki spadek w kierunku wschodnim (w granicach rzędnych 147,0 - 146, 5 npm), a więc w kierunku działki skarżącej, co może powodować spływanie wód opadowych na tę działkę. Zdaniem organu, spływanie wód opadowych na działkę [...] wynika z ukształtowania terenu, a w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie można zarzucić inwestorowi, że utwardzając część działki [...] spowodował zmianę naturalnego spływu wód opadowych. Przedstawiona przez inwestorów inwentaryzacja potwierdza bowiem wykonanie robót zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi oraz sztuką budowlaną. Ustalając krąg podmiotów postępowania organ stwierdził, że "wprawdzie przedmiotowe roboty budowlane zrealizowali poprzedni właściciele działki- H. i W. T., to jednak postępowanie administracyjne w tej sprawie należy prowadzić w stosunku do obecnych współwłaścicieli działki i budynków, tj. A.T. i E.D. Poza tym zdaniem organu I instancji z akt sprawy wynika, że stronami w niniejszym postępowaniu są również spadkobiercy H. L., właściciela działki nr [...], reprezentowani przez A.D., będącą zarówno użytkownikiem jak i zarządcą przedmiotowej działki, a także płatnikiem podatku od nieruchomości. Zdaniem organu nastąpiło objęcie spadku, umożliwiające ustalenie stron postępowania. Wskutek kolejnego odwołania A. D., reprezentowanej przez J.D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...]listopada 2006r., [...] uchylił decyzję organu I instancji, przekazując mu sprawę do ponownego rozpoznania. Zdaniem organu odwoławczego, postępowanie powinno być prowadzone w trybie art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane, a nie na podstawie art. 66. Poza tym organ stwierdził, że zebrane w sprawie dokumenty nie potwierdzają, że A.D. jest właścicielką działki nr [...] ponieważ w świetle obowiązujących przepisów wyłącznym dowodem przejścia praw spadkowych jest orzeczenie sądu powszechnego stwierdzające nabycie spadku, a takiego brak w aktach sprawy. Ubocznie organ zauważył, że w postępowaniu pierwszoinstancyjnym nie był zawiadamiany o wszystkich czynnościach procesowych pełnomocnik A.D. – J.D., co jest równoznaczne z pominięciem strony i stanowi podstawę wznowienia postępowania zgodnie z art. 145 §1 pkt 4 kpa. Skargę do sądu administracyjnego wniosła A.D., reprezentowana przez J. D., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i wydania "decyzji reformatoryjnej." Skarżąca wyjaśniła, że przed Sądem Rejonowym I Wydział Cywilny toczy się postępowanie z jej powództwa o stwierdzenia naruszenia prawa własności, sygn. akt I C 157/03, w którym została sporządzona opinia techniczna biegłego sądowego (której kopię skarżąca dołączyła do skargi) potwierdzająca, że działka nr [...] w całości położona jest ok. 20 cm ponad powierzchnią działki skarżącej, co powoduje spływ wód opadowych na jej działkę i liczne uszkodzenia domu: pękanie tynku w dolnej części, podmywanie i zalewanie piwnicy. Zdaniem skarżącej, uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpoznania przedłuży jedynie postępowanie i narazi skarżącą na dalsze szkody, dlatego wnosi ona o wydanie orzeczenia reformatoryjnego przez sąd administracyjny. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem. Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza. W związku z zarzutami skargi i argumentami podnoszonymi na rozprawie należy powiedzieć, że zaskarżona decyzja ma charakter kasacyjny, a więc nie rozstrzyga o istocie sprawy. W tej sytuacji swoje argumenty skarżący i uczestnicy postępowania będą mogli podnosić w powtórnym postępowaniu administracyjnym. Zaskarżona decyzja jest oparta o art. 138 § 2 kpa. Zgodnie z tym przepisem organ wyższy ma obowiązek uchylić decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, jeżeli organ I instancji nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych, a postępowanie zawiera braki, które należy uzupełnić. Zgodnie z tym przepisem organ wyższy może wydać zalecenia, określające jakie okoliczności należy wyjaśnić. Badając sprawę Sąd podzielił stanowisko organu II instancji, w kwestii wydania decyzji kasacyjnej. Zdaniem Sądu, i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo uznał, że postępowanie w sprawie powinno toczyć się w trybie art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane, a nie na podstawie art. 66. Prawidłowo również organ stwierdził, że zebrane w sprawie dokumenty nie potwierdzają, że A. D. jest właścicielką działki nr [...] oraz, że w postępowaniu pierwszoinstancyjnym nie był zawiadamiany o wszystkich czynnościach procesowych pełnomocnik A. D.- J. D.i, co jest równoznaczne z pominięciem strony i stanowi podstawę wznowienia postępowania zgodnie z art. 145 §1 pkt 4 kpa. Organ I instancji winien więc ustalić prawidłowo strony, zapewniając im udział w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 50 i 51 ustawy – Prawo budowlane. Odnosząc się do zarzutów skargi należy powiedzieć, że Sąd nie jest uprawniony do wydania rozstrzygnięcia merytorycznego. W związku z powyższym Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI