II SA/Lu 229/04

II SA/Lu 229/04 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2004-10-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-04-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jerzy Drwal
Joanna Cylc-Malec
Witold Falczyński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6071 Trwały zarząd nieruchomościami
Hasła tematyczne
Gospodarka gruntami
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art.61 par.4, art.138 par.2, art.151
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2000 nr 46 poz 543
art.88 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.145 par.1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński / spr./, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Asesor WSA Jerzy Drwal, Protokolant St.insp. Elżbieta Czarnecka, po rozpoznaniu w dniu 22 października 2004r. sprawy ze skargi Komendanta Policji na decyzję Wojewody z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o przekazaniu w trwały zarząd nieruchomości oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta, zgodnie z art. 44, 45, 82 ust. 1 i art. 83 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543 ze zm.) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 471) przekazano w odpłatny trwały zarząd na czas nieokreślony na rzecz Komendy Wojewódzkiej Policji i Prokuratury Wojewódzkiej nieruchomość zabudowaną, stanowiącą własność Skarbu Państwa, położoną w L. przy ul. O., oznaczoną w ewidencji gruntów Nr 73 o powierzchni 2973 m2 w częściach ułamkowych, tj.: Komenda Wojewódzka Policji - 817/4031 i Prokuratura Wojewódzka 3214/4031. W kolejnych punktach decyzji została ustalona cena gruntu dla powyżej opisanej nieruchomości. Ustalono począwszy od 2004 r. opłatę roczną z tytułu trwałego zarządu nad przedmiotowym gruntem w kwocie:
- Komenda Wojewódzka Policji - 245,10 zł, co stanowi 0,1% ceny nieruchomości ustalonej w oparciu o operat szacunkowy;
- Prokuratura Wojewódzka - 9641,98 zł, co stanowi 1 % ceny nieruchomości ustalonej w oparciu o operat szacunkowy.
W decyzji ustalono wartość budynków i urządzeń trwale związanych z gruntem, na następnie w punkcie 5 ustalono, począwszy od 2004 r. opłatę z tytułu trwałego zarządu nad budynkami i urządzeniami trwale związanymi z gruntem w kwocie:
- Komenda Wojewódzka Policji– 198,68 zł, co stanowi 0,1% ceny nieruchomości ustalonej w oparciu o operat szacunkowy;
- Prokuratura Wojewódzka - 7815,82 zł, co stanowi 1 % ceny nieruchomości ustalonej w oparciu o operat szacunkowy.
Organ oznaczył, począwszy od 1 stycznia 2004r. łączną opłatę z tytułu sprawowania trwałego zarządu nad gruntem oraz budynkami i urządzeniami trwale związanymi z gruntem na kwoty:
- Komenda Wojewódzka Policji - 443,78 zł.;
- Prokuratura Wojewódzka– 17457, 80 zł.
Następnie została ustalona łączna opłata obowiązująca w 2003 r. z tytułu zarządu nad w/w nieruchomością w wysokości:
- Komenda Wojewódzka Policji - 110,94 zł.;
- Prokuratura Wojewódzka - 4364, 45 zł.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Prokurator Okręgowy .
W wyniku rozpatrzenia odwołania Wojewoda decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż stosownie do art. 45 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000r. Nr 46, poz. 543 ze zm.), decyzja o ustanowieniu trwałego zarządu powinna zawierać nazwę i siedzibę jednostki organizacyjnej, na rzecz której jest ustanawiany trwały zarząd. Zaskarżoną decyzja błędnie wskazano Prokuraturę Wojewódzką jako jednostkę organizacyjną, na rzecz której ustanawiany jest zarząd. Właściwą jednostką na rzez której należało ustanowić trwały zarząd jest Prokuratura Okręgowa.
Stosownie do art. 83, ust. 2 ww. ustawy, wysokość stawek procentowych opłat rocznych z tytułu trwałego zarządu jest uzależniona od celu, na jaki nieruchomość została oddana i wynosi za nieruchomości oddane na cele obronności i bezpieczeństwa państwa 0,1 % ceny. Nieruchomości wykorzystywane na siedziby prokuratury zostały uznane za niezbędne na cele obronności i bezpieczeństwa państwa, stosownie do § 1 pkt 1 lit. h) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 1998 r. w sprawie określenia rodzajów nieruchomości uznawanych za niezbędne na cele obronności i bezpieczeństwa państwa (Dz. U. Nr 9, poz. 31). Zaskarżoną decyzją błędnie zastosowano stawkę procentową opłat rocznych z tytułu trwałego zarządu w wys. 1 %, zamiast stawki w wys. 0,1 % ceny nieruchomości.
Odnośnie zarzutu nie uwzględnienia przez organ I instancji nakładów na nieruchomości, poczynionych przez prokuraturę, przez co naruszony został art. 88 ustawy stwierdzono co następuje:
W myśl art. 88 ust. 1 ww. ustawy, jeżeli jednostka organizacyjna wybudowała budynki i inne urządzenia trwale związane z gruntem, położone na nieruchomości oddanej w trwały zarząd, ich wartości nie uwzględnia się w cenie nieruchomości będącej podstawą do ustalenia opłat z tytułu trwałego zarządu. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio w przypadku odbudowy, rozbudowy, nadbudowy, przebudowy lub modernizacji budynków i innych urządzeń trwale związanych z gruntem, położonych na nieruchomości.
Cytowany przepis jednoznacznie przesądza, że przy określaniu ceny nieruchomości - będącej podstawą ustalenia opłaty rocznej - nie uwzględnia się wartości nakładów na budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, dokonanych przez jednostkę organizacyjną. Podobne stanowisko zajmowane jest w piśmiennictwie z dziedziny gospodarki nieruchomościami (patrz: Komentarz do ustawy o gospodarce nieruchomościami, wydanie drugie, tom I, str. 402, pod redakcją Gerarda Bieńka).
W toku ponownego postępowania organ I instancji powinien ustalić wysokość
ewentualnych nakładów poniesionych na nieruchomości przez strony, które uzasadniałyby obniżenie opłaty z tytułu trwałego zarządu.
Wbrew stwierdzeniom strony skarżącej, która kwestionuje możliwość ustanowienia wspólnego trwałego zarządu na rzecz kilku jednostek organizacyjnych, zdaniem Wojewody za dopuszczalne należy uznać oddanie nieruchomości w trwały współzarząd kilku jednostkom organizacyjnym Skarbu Państwa.
O podzielności prawa zarządu, rodzącego współzarząd wypowiedział się pozytywnie Sąd Najwyższy w swoim postanowieniu z dnia 26 września 1996r. (III CZP 92/96), w którym przyjęto, że brak jest przeszkód prawnych do ujawnienia w księdze wieczystej nieruchomości współzarządu kilku państwowych jednostek organizacyjnych, ustanowionego na udziale we współwłasności tej nieruchomości, przysługującym Skarbowi Państwa.
Organ przychyla się do stanowiska orzecznictwa oraz piśmiennictwa, które dopuszcza sprawowanie współzarządu przez kilka państwowych lub komunalnych jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej na całej nieruchomości będącej własnością Skarbu Państwa albo gminy.
Ustanowienie tego współzarządu wymaga przy tym ułamkowego określenia na rzecz danej jednostki wykonywania tego prawa.
Odnośnie zarzutu naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdzono , co następuje:
Zgodnie z treścią art. 7 i art. 77 § 1 kpa organy orzekające zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Obowiązek zebrania materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej powinien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach sprawy dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. W rozpatrywanej sprawie nie ustalono w sposób nie budzący wątpliwości jakie udziały w przedmiotowej nieruchomości przysługują stronom postępowania.
Z uwagi na okoliczność, że strona skarżąca nie została prawidłowo powiadomiona o wszczęciu postępowania w sprawie nie miała możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów oraz zgłoszonych żądań.
Gwarantowana w art. 10 § 1 kpa zasada czynnego udziału strony w postępowaniu obliguje organ prowadzący postępowanie do stworzenia stronie prawnych możliwości podejmowania czynności procesowych w obronnie swoich interesów.
Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu stanowi kwalifikowaną wadę procesową, uzasadniającą uchylenie decyzji i to bez względu na to, czy miało ono wpływ na wynik sprawy (treść decyzji).
Organ powinien zawiadomić stronę o wszczęciu postępowania oraz wezwać ją do zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym w toku postępowania. Wszczęcie postępowania z urzędu nakłada na organ obowiązek powiadomienia o tym strony, jak to nakazuje art. 61 § 4 kpa.
Okoliczności faktyczne ustalone w postępowaniu, w którym strona nie miała możliwości wzięcia udziału i wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów przed wydaniem decyzji nie mogą być uznane za udowodnione (art. 81 kpa). Strona powzięła wiadomość o okolicznościach faktycznych oraz zgromadzonych w sprawie dowodach dopiero z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Niewątpliwie zatem w sprawie naruszono również wynikającą z art. 15 kpa zasadę dwuinstancyjności postępowania.
Podobne stanowisko prezentowane jest powszechnie w orzecznictwie NSA.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie złożył Komendant Wojewódzki Policji. Decyzji tej zarzucił:
1. naruszenie prawa poprzez zastosowanie błędnej podstawy prawnej tj. art. 138 §2 k.p.a.;
2. przyjęcie błędnych ustaleń faktycznych mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Skarżący wniósł o uchylenie decyzji i wydanie orzeczenia, w którym w części orzekającej o zarządzie utrzymana zostanie decyzja organu I instancji w mocy, a w części rozstrzygającej o podmiocie, któremu przysługuje tytuł prawny do nieruchomości oraz wysokości procentowej dokonana zostanie zmiana zgodnie z wnioskiem Prokuratury Okręgowej.
W uzasadnieniu skargi Komendant Wojewódzki Policji stwierdził przede wszystkim, iż zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej. Organ odwoławczy za podstawę prawną przyjął art. 138 § 2 kpa. Zgodnie z artykułem " Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy".
W sprawie, która jest przedmiotem postępowania organ II instancji błędnie - zdaniem skarżącego – uznał, że istnieją podstawy do prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Z uwagi na fakt, iż stan faktyczny i prawny, o którym mowa trwa nieprzerwanie od lat 50 - tych, jest stronom znany i dowiedziony, a w toku postępowania administracyjnego, które toczy się od 1995r. wyjaśniono wszelkie wątpliwości, iż tytuł prawny przysługuje i Komendzie Wojewódzkiej Policji i Prokuraturze Okręgowej w granicach zajmowanych pomieszczeń, uchylenie decyzji nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa.
Biorąc powyższe pod uwagę, organ odwoławczy winien orzec zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 kpa o uchyleniu decyzji w części dotyczącej: nazwy jednostki organizacyjnej , na rzecz której ustanowiony jest zarząd oraz wysokości stawki procentowej z tytułu trwałego zarządu, natomiast w pozostałej części utrzymać w mocy decyzję Prezydenta Miasta.
Nie można podzielić stanowiska strony odwołującej się, iż nie zapewniono jej czynnego udziału w postępowaniu, z uwagi na fakt, iż ww. postępowanie nie zostało wszczęte wnioskiem Nr IR-JS-113/2210-2/02 z dnia 11.07.2002r. , lecz toczy się od roku 1995r. więc było przedmiotem wielu decyzji i postępowań, m.in. podlegało kontroli sądowej (wyrok NSA sygn. akt II SA/Lu 206/00 z dnia 29.05.2001r. )
We wszystkich czynnościach udział brały obie zainteresowane strony, tj. KWP i Prokuratura Wojewódzka. W trakcie trwających czynności przedkładano stanowiska, dokumenty i dowodzono faktów dotyczących zajmowanych powierzchni. Organ wydający decyzję o współzarządzie posiadał wszelkie niezbędne informacje (z materiałów znajdujących się w aktach sprawy), a jego rola winna była ograniczyć się jedynie do potwierdzenia istniejącego stanu prawnego, gdyż obie jednostki będące stronami w tym postępowaniu użytkują swoje części budynku od lat 50 – tych.
Żądanie więc przez Prokuraturę przekazania całej nieruchomości na jej rzecz nie znajduje oparcia w istniejącym stanie faktycznym i prawnym (pismo Nr GGN.05.1.4.7012/232/2003 z dnia 27.10.2003r. z up. Prezydenta Miasta, str. 1, zdanie 5)
Nałożenie przez organ odwoławczy nakazu przedłożenia inwentaryzacji budynku, jako elementu niezbędnego do wyliczenia udziałów w nieruchomości i na tej podstawie potwierdzenia udziałów, jest więc pozbawione podstaw, ma jedynie na celu
wydłużenie trwającego postępowania przy jednoczesnym dodatkowym nałożeniu obowiązku angażującego wydatkowanie środków finansowych, których strona nie posiada i nie mogła zaplanować. Zgromadzony materiał dowodowy pozwala organowi II instancji na wydanie orzeczenia, co do istoty sprawy, bowiem podstawą do ustalenia udziału nie stanowi wartości nieruchomości a powierzchnia zajmowana przez Komisariat I Policji.
Niezrozumiałe jest zatem stanowisko organu odwoławczego w wymogach dostarczenia coraz to nowych dowodów i przerzucanie ciężaru dowodowego tylko na KWP.
Przeprowadzenie inwentaryzacji wydłuży jedynie proces regulacji, a jej efektem końcowym może być jedynie potwierdzenie istniejącego stanu faktycznego, wykazanego w trakcie trwającego od 9 lat postępowania. Brak tytułu prawnego do nieruchomości wpływa na niemożność wykonywania przez KWP obowiązków zarządcy i korzystania z praw właścicielskich, np. poprzez brak podstaw do wydatkowania środków finansowych z budżetu Państwa na prowadzenie inwestycji i remontów, co z kolei pozwala stawiać zarzuty, iż KWP nie wywiązuje się z obowiązków zarządcy. Kwestia wydatkowania środków finansowych z budżetu Państwa w większym zakresie wiąże się ściśle z posiadaniem trwałego tytułu prawnego do nieruchomości.
Zgodnie z art. 136 kpa "Organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję" Z uwagi na fakt, iż wszelkie niezbędne dowody w sprawie zostały przeprowadzone, wydanie decyzji o uchyleniu decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia nie znajduje - zdaniem skarżącego – oparcia w zgromadzonym materiale dowodowy i stanie prawnym.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślił nadto, iż zdaniem Wojewody Lubelskiego rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia uprzedniego postępowania wyjaśniającego w znacznej części przez organ I instancji.
Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja Wojewody jest decyzją kasacyjną. Nie rozstrzyga w ięc ona sprawy co do istoty, a jedynie uchyla decyzję organu I instancji w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może wydać taka decyzję, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie istniały przesłanki do wydania decyzji kasacyjnej, gdyż postępowanie przed organem I instancji zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego poprzez pozbawienie strony odwołującej się (Prokuratury Okręgowej) prawa do czynnego udziału w postępowaniu. W takim przypadku organ odwoławczy ma tylko kompetencje kasacyjne. Tego rodzaju uchybienie nie może być bowiem sanowane w postępowaniu odwoławczym, gdyż naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności, której istota polega na dwukrotnym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy.
Chybiona jest argumentacja strony skarżącej, że postępowanie administracyjne toczy się od 1995r. i wyjaśniono w nim wszelkie wątpliwości, iż tytuł prawny (do nieruchomości) przysługuje zarówno Komendzie Wojewódzkiej Policji jak i Prokuraturze Okręgowej w granicach zajmowanych pomieszczeń, wobec czego uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa.
Otóż w związku z powyższym zarzutem należy zauważyć, że postanowieniem Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...].02.1995r. Nr [...] wznowione zostało na wniosek Komendy Wojewódzkiej Policji postępowanie dotyczące nieruchomości położonej w L. przy ul. O. stanowiącej działkę Nr 73 o pow. 2973 m2 zakończone wcześniej prawomocną decyzją w sprawie ustalenia opłat rocznych z tytułu zarządu i użytkowania gruntu państwowego z dnia [...] czerwca 1988r. Nr [...] wydana przez Urząd Miejski. Postanowieniem tym ustalono, że wznawia się postępowanie w sprawie ustanowienia zarządu przedmiotową nieruchomością.
Decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] maja 1998r. Nr G[...] wydaną w postępowaniu wznowieniowym została uchylona z dniem [...] stycznia 1998r. powyższa decyzja Urzędu Miejskiego z [...] czerwca 1988r. i orzeczono o przekazaniu nieruchomości przy ul. O. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka Nr 73 o pow. 2973 m2 na rzecz Komendy Wojewódzkiej Policji i Prokuratury Wojewódzkiej w stosownych nie wydzielonych częściach na czas nieoznaczony na ich działalność statutową a także ustalono cenę gruntu nieruchomości i wysokość opłat rocznych z tytułu trwałego zarządu.
Z kolei decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] maja 1998r. uchylił Wojewoda decyzją z dnia [...] stycznia 2000 r. Nr [...] umarzając jednocześnie postępowanie wznowieniowe. W motywach swojego rozstrzygnięcia Wojewoda wskazał, iż przed wznowieniem postępowania postanowieniem z [...] lutego 1995r. nie toczyło się w jakimkolwiek czasie postępowanie administracyjne w sprawie oddania w zarząd lub użytkowanie na rzecz Prokuratury Wojewódzkiej nieruchomości położonej przy ul. O. stanowiącej działkę Nr 73 o pow. 2973 m2 . Wspomniana wyżej decyzja z [...] czerwca 1988r. została podjęta w wyniku prowadzonego wówczas postępowania dotyczącego ustalenia stosownych opłat za użytkowane grunty stanowiące własność Skarbu Państwa. W tej sytuacji brak było podstaw prawnych do wznowienia postępowania w sprawie, w której przedtem nie toczyło się postępowanie i nie była wydawana decyzja administracyjna.
Stanowisko powyższe podzielił Naczelny Sad Administracyjny oddalając skargę Komendanta Wojewódzkiego Policji na decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2000r. wyrokiem z dnia 29 maja 2001r.
W uzasadnieniu wyroku Sąd podkreślił, że decyzja ostateczna Prezydenta Miasta z dnia [...] czerwca 1988r. merytorycznie dotyczyła opłat rocznych i decyzja wydana w wyniku wznowienia mogła rozstrzygać tylko i wyłącznie kwestie opłat. Natomiast decyzja wydana w wyniku wznowienia przekroczyła zakres przedmiotu poprzedniej decyzji ostatecznej, orzekła o sprawie, która w ogóle nie była przedmiotem postępowania i nie była przedmiotem sentencji, a mianowicie o sprawie oddania nieruchomości w zarząd i użytkowanie. Sprawa ta nie była i nie może być przedmiotem wznowionego postępowania.
Stąd organ wyższego stopnia w sposób prawidłowy uchylił decyzję z dnia [...] maja 1998r. i umorzył wznowione postępowanie. Wojewoda w sposób prawidłowy poinformował też strony, że problem ustanowienia trwałego zarządu powinien być rozstrzygany w odrębnym postępowaniu na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000r. Nr 46, poz. 543 ze zm.).
W efekcie Komendant Wojewódzki Policji złożył w dniu 17 lipca 2002r. do Prezydenta Miasta wniosek o potwierdzenie istnienia prawa trwałego zarządu Komendy Wojewódzkiej Policji w odniesieniu do określonej części (817 m2) powierzchni użytkowej budynku wraz z udziałem w gruncie w nieruchomości zabudowanej położonej w L. przy ul. O., stanowiącej własność Skarbu Państwa, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działką Nr 73 o pow. 2973 m2 , dla której Sąd Rejonowy– X Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą K.w. Nr [...].
Od daty złożenia tego pisma można zatem mówić dopiero o trwaniu postępowania w niniejszej sprawie. Błędne jest przeto stanowisko strony skarżącej, iż postępowanie toczy się od 1995r. i w jego toku wyjaśnione zostały dokładnie wszystkie istotne okoliczności faktyczne. Gdyby to stanowisko uznać za prawidłowe, nie dałoby się wyjaśnić sensu złożenia wniosku z dnia 17 lipca 2002r.
W aktach sprawy znajduje się również wniosek Komendy Wojewódzkiej Policji z dnia 12 grudnia 1995r. o uregulowanie stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości, jednakże wydana następnie decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] maja 1996r. Nr [...] orzekająca o przekazaniu w odpłatny zarząd Komendzie Wojewódzkiej Policji i Prokuraturze Wojewódzkiej na czas nieoznaczony przedmiotowej nieruchomości (w określonych decyzją częściach) została uchylona decyzją Wojewody z dnia [...] września 1996r. Nr [...], który stwierdził, że nie zostało jeszcze zakończone postępowanie wznowieniowe wszczęte na wniosek Komendy Wojewódzkiej Policji postanowieniem z dnia [...] lutego 1995 r. , w którym to postępowaniu zostanie dopiero wydana decyzja rozstrzygająca co do istoty sprawy na podstawie art. 151 k.p.a.
Wniosek z 12.12.1995r. z oczywistych względów nie mógł dotyczyć ustanowienia trwałego zarządu nieruchomością, gdy instytucję tę wprowadziła dopiero ustawa z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. nr 115, poz. 741), która weszła w życie 1 stycznia 1998r.
Jak wynika z akt sprawy, po otrzymaniu wniosku strony skarżącej w dniu 17 lipca 2002r. organ I instancji nie dokonywał żadnych czynności przez okres około 6 miesięcy. Dopiero pismem z dnia 14.01.2003r. Nr GGN.OS.1.4.7012/232/2003 zawiadomiono wnioskodawcę, iż wydanie decyzji o przekazaniu nieruchomości w trwały zarząd wymaga sporządzenia nowego operatu szacunkowego wyceny gruntu i budynku, gdyż poprzedni sporządzony był w 1992r. Po wykonaniu przez rzeczoznawcę majątkowego operatu szacunkowego dotyczącego wyceny gruntu, który nosi datę 3.04.2003r. , organ I instancji wydał w dniu [...] września 2003r. decyzję o przekazaniu przedmiotowej nieruchomości w trwały zarząd i ustaleniu z tego tytułu stosownych opłat.
Z akt sprawy nie wynika, by o wszczęciu postępowania w sprawie na skutek wniosku Komendy Wojewódzkiej Policji z dnia 17 lipca 2002r. informowana była zgodnie z wymogiem art. 61 § 4 k.p.a. Prokuratura Okręgowa. Przed wydaniem decyzji nie umożliwiono też stronom, w tym szczególnie Prokuraturze, która nie wiedziała nawet o wszczęciu postępowania, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 k.p.a.).
Wskazuje na to jednoznacznie treść uzasadnienia decyzji organu I instancji, w którym informuje się strony, że z operatem szacunkowym i sposobem ustalenia opłaty mogą się zapoznać w siedzibie organu. Taki sposób postępowania należy uznać za niedopuszczalny, gdyż w świetle treści powołanego wyżej art. 10 § 1 k.p.a. strony mają prawo zapoznać się z dowodami i materiałami sprawy przed wydaniem decyzji. Winny być też zawiadomione o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych i oględzin i mają prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu (art. 79 § 1 i 2 k.p.a.)
Prokuratura Okręgowa powzięła wiadomość o toczącym się postępowaniu dopiero z chwilą doręczenia jej decyzji organu I instancji. Już tylko ta okoliczność w zupełności uzasadniała wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
Rozstrzygnięcie takie jest tym bardziej prawidłowe, że decyzja Prezydenta Miasta nie wyjaśnia, z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a. , istotnych okoliczności sprawy.
W szczególności na skutek pozbawienia strony prawa czynnego udziału w postępowaniu, decyzja ta nie odnosi się do podnoszonej w odwołaniu rozbieżności między przyjętą jako zajmowaną przez Policję powierzchnię 817 m2 w przedmiotowym budynku, a podawaną przez Komendę Wojewódzką Policji w deklaracjach podatku od nieruchomości powierzchnią 778m2.
Decyzja nie wyjaśnia też kwestii nakładów poczynionych na nieruchomość przez strony w aspekcie unormowania art. 88 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Prokuratura Okręgowa w swoim odwołaniu podnosi zaś, iż takie nakłady były czynione, aczkolwiek szczegółowo ich nie określa.
Przed wydaniem decyzji strony powinny mieć też możliwość wypowiedzenia się co do przyjęcia w rozstrzygnięciu wyceny budynku pochodzącej z 1992r. W piśmie z dnia 14.01.2003r. organ informował wnioskodawcę o konieczności sporządzenia nowego operatu szacunkowego tak w odniesieniu do gruntu jak i budynku. Ostatecznie jednak przyjęto w decyzji wycenę budynku z 1992r. dokonując tylko denominacji określonej w niej kwoty.
Należy zgodzić się ze stanowiskiem strony skarżącej, iż podanie w decyzji organu I instancji błędnej nazwy jednego z podmiotów, na rzecz których jest ustanawiany trwały zarząd ("Prokuratura Wojewódzka" zamiast "Prokuratura Okręgowa") jak też przyjęcie nieprawidłowej wysokości stawek procentowych opłat rocznych z tytułu trwałego zarządu w odniesieniu do Prokuratury Okręgowej (1% zamiast 0,1% ceny nieruchomości) mogłoby zostać naprawione w decyzji organu odwoławczego. Jednakże trzeba jednocześnie zastrzec, że w ten sposób organ odwoławczy mógłby i powinien postąpić, gdyby decyzja pierwszoinstancyjna nie zawierała innych uchybień.
Trzeba też podnieść, że orzeczenia takiego nie mógłby wydać Sąd Administracyjny, gdyż uwzględniając skargę na decyzję może on, stosownie do dyspozycji art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylić decyzję, stwierdzić jej nieważność bądź stwierdzić jej wydanie z naruszeniem prawa. Ponowne wydanie merytorycznego orzeczenia należy jednak do organu administracji. Żądanie skargi orzeczenia przez Sąd co do istoty sprawy, jest więc w świetle cyt. przepisu błędne, gdyby nawet poza tym skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Jak wyżej wykazano, postępowanie w niniejszej sprawie przed organem I instancji dotknięte jest poważnymi wadami, w tym przede wszystkim wadą polegającą na pozbawieniu strony prawa czynnego udziału w postępowaniu, jak też – będącym tego następstwem - nie wyjaśnieniem istotnych okoliczności sprawy. Konieczne jest wobec tego przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w znacznej części w warunkach poszanowania praw procesowych stron.
Zaskarżona decyzja Wojewody nie narusza zatem prawa, w tym w szczególności art. 138 § 2 k.p.a. , wobec czego skarga na nią podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.
.