II SA/LU 221/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2025-06-24
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dodatek węglowypomoc społecznagospodarstwo domowewywiad środowiskowyoświadczenieustawa o dodatku węglowympostępowanie administracyjnewspółdziałanie stronyodmowa przyznania świadczenia

WSA w Lublinie oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania dodatku węglowego, uznając, że skarżący uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu środowiskowego i zmienił swoje oświadczenie dotyczące odrębności lokalu.

Skarżący domagał się przyznania dodatku węglowego, twierdząc, że jego lokal stanowi odrębny lokal w rozumieniu ustawy. Po uchyleniu poprzedniej decyzji przez WSA, organy podjęły próbę przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, jednak skarżący odmówił współpracy, powołując się na prowadzoną działalność gospodarczą. Dodatkowo, skarżący zmienił swoje oświadczenie, stwierdzając, że lokal nie jest odrębny. WSA uznał, że skarżący uniemożliwił ustalenie stanu faktycznego i nie wykazał inicjatywy w celu przeprowadzenia wywiadu, co stanowiło podstawę do odmowy przyznania świadczenia.

Sprawa dotyczyła skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Opola Lubelskiego odmawiającą przyznania dodatku węglowego. Wcześniejszy wyrok WSA w Lublinie (II SA/Lu 543/23) wskazywał na potrzebę wyjaśnienia, czy skarżący spełnia przesłanki z art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym, dotyczące braku możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych. Po tym wyroku, organy podjęły próbę przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, jednak skarżący dwukrotnie odmówił współpracy, powołując się na prowadzoną działalność gospodarczą i brak dokumentów. Co więcej, skarżący zmienił swoje wcześniejsze oświadczenie, stwierdzając, że jego lokal nie stanowi odrębnego lokalu w rozumieniu art. 2 ust. 3d ustawy. WSA uznał, że skarżący uniemożliwił organom ustalenie stanu faktycznego, nie wykazał inicjatywy w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w innym terminie, a jego twierdzenia o prowadzeniu działalności gospodarczej nie zostały uprawdopodobnione i mogły sugerować, że lokal nie spełnia kryterium zamieszkiwania. W związku z tym, sąd oddalił skargę, podkreślając obowiązek współdziałania strony z organem i konsekwencje odmowy przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, niewyrażenie zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, zgodnie z art. 2 ust. 15e ustawy o dodatku węglowym, stanowi podstawę do odmowy przyznania dodatku.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że strona musi współdziałać z organem w celu ustalenia stanu faktycznego, a odmowa przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, który ma na celu weryfikację informacji istotnych dla przyznania świadczenia, uniemożliwia organowi dokonanie niezbędnych ustaleń i jest podstawą do odmowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.w. art. 2 § 3a

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym

u.d.w. art. 2 § 3b

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym

u.d.w. art. 2 § 3c

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym

u.d.w. art. 2 § 3d

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym

u.d.w. art. 2 § 15e

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.w. art. 2 § 15a

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym

u.d.w. art. 2 § 15b

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym

u.d.w. art. 2 § 15d

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym

u.d.w. art. 2 § 16

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, co stanowi podstawę do odmowy przyznania świadczenia. Skarżący zmienił swoje oświadczenie dotyczące odrębności lokalu, co podważyło jego wcześniejsze twierdzenia. Prowadzenie działalności gospodarczej w lokalu może wykluczać spełnienie kryterium zamieszkiwania.

Odrzucone argumenty

Skarżący argumentował, że nie jest logiczne ustalanie stanu faktycznego z 2022 r. w 2024 r. Skarżący kwestionował możliwość ustalenia stanu faktycznego z 2022 r. w 2024 r. Skarżący wskazywał na zmianę oświadczenia z "nie stanowi" na "stanowi" i odwrotnie, sugerując błąd urzędników.

Godne uwagi sformułowania

nie można bowiem tracić z pola widzenia, że to przede wszystkim strona powinna być zainteresowana wykazaniem, że istnieją okoliczności uzasadniające przyznanie jej dodatku węglowego.

Skład orzekający

Jerzy Parchomiuk

przewodniczący

Grzegorz Grymuza

sprawozdawca

Maciej Gapski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dodatku węglowego, w szczególności w kontekście obowiązku współdziałania strony z organem, przeprowadzania wywiadu środowiskowego oraz skutków zmiany oświadczeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o dodatku węglowym i sytuacji faktycznej skarżącego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy proceduralne w postępowaniach o świadczenia socjalne, gdzie brak współpracy strony z organem prowadzi do negatywnych konsekwencji.

Dodatek węglowy: dlaczego odmowa współpracy z urzędnikami może kosztować Cię świadczenie?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 221/25 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-06-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-04-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Grzegorz Grymuza /sprawozdawca/
Jerzy Parchomiuk /przewodniczący/
Maciej Gapski
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1630
art. 2 ust. 3c-3d
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Asesor sądowy Maciej Gapski Protokolant Sekretarz sądowy Agnieszka Komajda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 7 lutego 2025 r., znak: SKO.41/4395/L/2024 w przedmiocie dodatku węglowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 7 lutego 2025 r., znak: SKO.41/4395/L/2024, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie (dalej także jako: Kolegium), po rozpatrzeniu odwołania A. C. (dalej także jako: skarżący), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Opola Lubelskiego (dalej także jako: Burmistrz) z dnia 31 października 2024 r. w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego.
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskiem z dnia 31 sierpnia 2022 r. A. C. zwrócił się do Burmistrza o przyznanie dodatku węglowego.
W związku z tym, że na wskazany przez skarżącego adres został wcześniej złożony wniosek o dodatek węglowy na podstawie przepisów ustawy o dodatku węglowym, organ wezwał wnioskodawcę do udzielenia informacji czy przed dniem 30 listopada 2022 r. wnioskodawca podjął działania zmierzające do ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod podanym przez wnioskodawcę adresem w odrębnych lokalach.
Na powyższe wezwanie wnioskodawca udzielił odpowiedzi z zachowaniem terminu – pismem z dnia 29 listopada 2022 r. oświadczył, że "zamieszkały przeze mnie lokal stanowi [skreślono: "nie stanowi"] odrębny lokal, o jakim mowa w art. 2 ust. 3d ustawy o dodatku węglowym".
W dniu 30 grudnia 2022 r. przeprowadzono wywiad środowiskowy, z którego sporządzono notatkę służbową, zawierającą stwierdzenie, że skarżący nie rozpoczął procedury wyodrębniania lokalu.
Organ pierwszej instancji, na podstawie art. 2 ust. 3d i ust. 16 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 1630; dalej: u.d.w. lub ustawa o dodatku węglowym), odmówił przyznania skarżącemu dodatku węglowego. Decyzją z dnia 27 marca 2023 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Po rozpoznaniu skargi A. C., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, wyrokiem z dnia 11 czerwca 2024 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 543/23, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. C. na decyzję Kolegium z dnia 27 marca 2023 r. w przedmiocie dodatku węglowego, uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza z dnia 30 grudnia 2022 r.
W uzasadnieniu powyższego wyroku, sąd wskazał, że co do zasady dodatek węglowy przyznawany jest na gospodarstwo domowe, a wyjątek od tej reguły przewidziany został w art. 2 ust. 3a u.d.w., zgodnie z którym w przypadku, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem. W sytuacji gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się art. 2 ust. 3a i 3b u.d.w. do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w odniesieniu do problematyki braku możliwości ustalenia do dnia 30 listopada 2022 r. odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych, przyjął, że ustawodawca nie uzależnił stwierdzenia wystąpienia tej przesłanki od podjęcia przez osobę ubiegającą się o dodatek formalnych kroków zmierzających do ustalenia odrębnego adresu, takich jak uzyskanie zaświadczenia o samodzielności lokalu, złożenie wniosku o nadanie numeru porządkowego czy też od potwierdzenia tej okoliczności stosownym dokumentem urzędowym bądź innym skonkretyzowanym dowodem.
Sąd stanął na stanowisku, że zamiarem ustawodawcy było objęcie wsparciem w formie tego świadczenia jak największej liczby gospodarstw domowych, czemu służyć ma odformalizowanie procedury przy jednoczesnym zobowiązaniu organów administracji publicznej do dokładnego i wszechstronnego zbadania okoliczności faktycznych dotyczących osoby ubiegającej się o to świadczenie.
Biorąc pod uwagę taki (prawidłowy) kierunek wykładni art. 2 ust. 3c u.d.w. stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, że skarżący złożył w terminie wniosek o przyznanie dodatku węglowego (31 sierpnia 2022 r.). Z oświadczenia skarżącego wynika, że zamieszkały przez niego lokal stanowi odrębny lokal, o jakim mowa w art. 2 ust. 3d u.d.w. (k. 15 akt admin. I inst.). Ponadto w aktach sprawy znajduje się kopia deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw (k. 5 akt admin. I inst.), z której wynika, że w dniu 28 czerwca 2022 r. zgłoszenie to dokonane zostało przez skarżącego. Z treści deklaracji do CEEB wynika także, że głównym źródłem ogrzewania jest kocioł na paliwo stałe. Organy nie dokonały innych ustaleń faktycznych.
Sąd skonkludował, że w aktach sprawy znajduje się oświadczenie (k. 16 akt admin. I inst.), z którego wynika, że "nie ma możliwości wyodrębnienia poszczególnych lokali", a nadto, że do CEEB zgłoszone zostały dwa gospodarstwa, które mają oddzielne źródła ogrzewania. Skarżący wskazał również na wysokie koszty zniesienia współwłasności nieruchomości, na co go nie stać.
W ocenie Sądu składając takie oświadczenie skarżący w wystarczającym zakresie uprawdopodobnił wystąpienie okoliczności braku możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach - w rozumieniu art. 2 ust. 3c u.d.w. Do spełnienia tej przesłanki organy administracji nie odniosły się w żadnym zakresie, jak też nie ustaliły okoliczności zamieszkiwania pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywania przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania, do czego były zobowiązane na z mocy art. 2 ust. 3d u.d.w.
W ramach wytycznych, Sąd wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę, organy będą zobowiązane do wyjaśnienia stanu sprawy.
W dniu 13 września 2024 r. pracownicy organu administracyjnego podjęli próbę przeprowadzenia wywiadu środowiskowego (k. 37 akt admin. I inst.). W treści notatki służbowej wskazano, że skarżący nie wyraził woli współpracy z pracownikami.
Kolejną próbę przeprowadzenia wywiadu środowiskowego podjęto w dniu 17 września 2024 r. (k. 38 akt admin. I inst.). Skarżący nie pozwolił wejść pracownikom organu do domu, wskazując jako przyczynę brak "książeczek sanepidowskich". W notatce służbowej odnotowano, że strona zażądała wypłaty dodatku węglowego bez ustalania stanu faktycznego. Stwierdzono również, że skarżący uniemożliwił ustalenie pod jednym adresem w odrębnych lokalach dwóch gospodarstwo domowych.
W piśmie z dnia 9 października 2024 r. (data wpływu) skarżący wyjaśnił w odniesieniu do notatki służbowej z dnia 17 września 2024 r., że pracownicy organy chcieli wejść do budynku "w czasie produkcji, co jest niedopuszczalne". Natomiast w odniesieniu do kolejnej próby przeprowadzenia wywiadu środowiskowego zakwestionował możliwość ustalenia stanu faktycznego z 2022 r. w 2024 r. Wskazał, że w 2022 r. przeprowadzono wywiad środowiskowy.
W piśmie z dnia 10 października 2024 r. (k. 46 akt admin. I inst.) skarżący wskazał: "Proszę o korektę oświadczenia złożonego w dniu 28 listopada 2022 r. przeze mnie. Winno być nie stanowi. Dołączam poprawne oświadczenie, a stare proszę anulować." Do pisma dołączył oświadczenie, zgodnie z którym zajmowany przez niego lokal nie stanowi odrębnego lokalu o jakim mowa w art. 2 ust. 3d ustawy o dodatku węglowym (k. 47 akt admin. I inst.).
Burmistrz decyzją z dnia 31 października 2024 r. odmówił przyznania skarżącemu dodatku węglowego. W uzasadnieniu wyjaśnił, że wnioskodawca dwukrotnie odmówił przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania, czym uniemożliwił organowi ustalenie zamieszkiwania pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych. Dodatkowo wnioskodawca w dniu 10 października 2024 r. złożył oświadczenie, że zajmowany przez niego lokal nie stanowi odrębnego lokalu, o jakim mowa w art. 2 ust. 3d ustawy o dodatku węglowym.
Wskazaną na wstępie decyzją Kolegium utrzymało powyższą decyzję w mocy. Organ odwoławczy w pełni podzielił stanowisko Burmistrza.
W skardze na powyższą decyzję Kolegium, nie sformułowano konkretnych zarzutów. Skarżący wskazał, że nie jest logiczne ustalanie stanu faktycznego z 2022 r. w 2024 r. Podniósł, że "ze względu na to, że zostało zmienione oświadczenie było nie stanowi na stanowi (art. [2] ust. 3d) zostało złożone moje oświadczenie z datą 28.11.2022 r. (karta 15 (poprawione)). Urzędnicy z CUS w Opolu Lub. zmienili z dobrego na złe". Potwierdził, że w dniach 13 i 17 września 2024 r. przyszli do niego pracownicy organu pierwszej instancji. Skarżący wskazał, że poinformował te osoby o tym, że prowadzi działalność gospodarczo-spożywczą i nie jest możliwe wejście do budynku. Poinformował pracowników, że "prawdopodobnie do końca września 2024 r." będzie prowadził działalność.
W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie decyzji następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji Sąd nie stwierdził, aby zaskarżoną decyzją zostało naruszone prawo materialne albo przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i powodującym konieczność uchylenia decyzji.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że Sąd pozostaje związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 czerwca 2024 r., sygn. akt II SA/Lu 543/23 (zgodnie z art. 153 p.p.s.a.).
Dodatek węglowy co do zasady przysługuje na "jeden adres", co wynika wprost z art. 2 ust. 3a u.d.w. Ze wskazanego przepisu wynika również, że w przypadku, gdy pod jednym adresem zamieszkuje kilka gospodarstw domowych, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem. Jeżeli zaś złożono kilka wniosków, dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania (art. 2 ust. 3b u.d.w.). Organ pierwszej instancji ustalił, że taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie tj. pod jednym adresem zamieszkuje kilka gospodarstw domowych – w tym skarżącego, a dodatek węglowy został przyznany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy.
Ustawa o dodatku węglowym przewiduje wyjątek od przedstawionej powyżej zasady. Z art. 2 ust. 3c u.d.w. wynika, że w przypadku, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania, zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła. We wskazanym przypadku gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania (art. 2 ust. 3d zd. 1 u.d.w.).
Złożenie oświadczenia, że lokal spełnia warunki z art. 2 ust. 3d u.d.w. stanowi wystarczające uprawdopodobnienie tej okoliczności.
W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie, zgodnie z którym zajmowany przez niego lokal stanowi odrębny lokal, o jakim mowa w art. 2 ust. 3d u.d.w. Oświadczenie to uprawdopodobniło, że zachodzi sytuacja, o której mowa w powołanym przepisie. W przeprowadzonym wywiadzie środowiskowym z dnia 30 grudnia 2022 r. ustalono jedynie, że skarżący nie rozpoczął procedury wyodrębniania lokalu. W świetle tych ustaleń, Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 543/23 wskazał na konieczność odniesienia się przez organ do kwestii spełnienia przez skarżącego przesłanek z art. 2 ust. 3c u.d.w.
Doniosłe znaczenie dla sprawy ma okoliczność, że po wydaniu powyższego wyroku, skarżący zmienił treść swojego oświadczenia. Wskazał, że lokal nie stanowi odrębnego lokalu, o jakim mowa w art. 2 ust. 3d ustawy o dodatku węglowym (dwa pisma z 10 października 2024 r. – k. 47 i 46 akt admin. I inst.). Stanowisko to podtrzymał w odwołaniu i w skardze do sądu. Oświadczenie jest jednoznaczne.
W tym stanie rzeczy należy podkreślić, że aktualnie nie zachodzi okoliczność, która na kanwie sprawy o sygn. akt II SA/Lu 543/23, uprawdopodobniła, że zachodzi sytuacja opisana w art. 2 ust. 3d u.d.w. Skarżący zweryfikował swoje oświadczenie i aktualnie podtrzymuje, że jego lokal nie stanowi lokalu, o jakim mowa w art. 2 ust. 3d u.d.w.
Analiza art. 2 ust. 3d u.d.w. prowadzi do wniosku, że w sytuacji określonej w art. 2 ust. 3c u.d.w. przyznanie dodatku węglowego jest możliwe po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego, podczas którego organ ustali zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Nieodzowne jest zatem zweryfikowanie stanu faktycznego lokalu.
W orzecznictwie wskazuje się, że procedura przewidziana w art. 2 ust. 15a-15e u.d.w. może być stosowana do przeprowadzenia innych ustaleń dotyczących gospodarstwa domowego niż tylko weryfikacji osób wchodzących w skład gospodarstwa domowego (por. m. in. wyroki NSA: z 20 marca 2025 r., sygn. akt I OSK 613/23, z 23 stycznia 2025 r., sygn. akt I OSK 4/24). W toku wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego (art. 2 ust. 15d u.d.w.). Celem ustawodawcy było umożliwienie organowi kontroli wszelkich elementów istotnych dla oceny zasadności wniosku o dodatek węglowy (por. wyrok NSA z 4 lutego 2025 r., sygn. akt I OSK 445/24). Niewyrażenie zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, o którym mowa w art. 2 ust. 15b u.d.w., stanowi podstawę do odmowy przyznania dodatku węglowego (art. 2 ust. 15e u.d.w.). Należy przy tym zauważyć, że brak zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego może przejawiać się nie tylko w jednoznacznym formułowaniu odmowy udziału w jego przeprowadzeniu, ale także w unikaniu ustalenia terminu jego przeprowadzenia, czy też uniemożliwiania pracownikowi socjalnemu bezpiecznego kontaktu ze stroną w jej miejscu zamieszkania.
W świetle powyższych rozważań, organ prawidłowo podjął próbę przeprowadzenia wywiadu środowiskowego – zgodnie z wytycznymi wyrażonymi w uzasadnieniu wskazanego powyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Strona nie kwestionuje, że podjęto próby przeprowadzenia wywiadu środowiskowego oraz że odmówiła wstępu do lokalu. Wywiad nie został przeprowadzony ze względu na to, że skarżący nie wyraził na niego zgody i odmówił wpuszczenia pracowników organu do lokalu.
W tym zakresie należy zauważyć, że skarżący nie wykazał żadnej inicjatywy w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w innym terminie. W szczególności nie poinformował organów, kiedy jego przeprowadzenie będzie możliwe tj. nie wskazał konkretnej daty. W odwołaniu podniósł jedynie, że przeprowadzenie wywiadu środowiskowego do końca września 2024 r. nie było możliwe. Brak woli przeprowadzenia wywiadu środowiskowego przejawia się zatem w szczególności w tym, że skarżący nie wskazał konkretnie, kiedy ta czynność może zostać przeprowadzona.
Strona wywodzi, że przeszkodą w przeprowadzeniu wywiadu było prowadzenie w lokalu "działalności gospodarczo-spożywczej". Wskazana przez skarżącego przyczyna, uniemożliwiająca przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, nie została w żaden sposób uprawdopodobniona. Są to jedynie lakoniczne, niczym niepoparte twierdzenia. Istotniejszy jest jednak fakt, że wystąpienie wskazanej przez skarżącego okoliczności w postaci prowadzenia w lokalu działalności gospodarczej, prowadzi do wniosku o braku podstaw do przyznania dodatku węglowego. Celem tego świadczenia jest bowiem wsparcie gospodarstw domowych poprzez dofinansowanie ogrzewania lokalu faktycznie zamieszkiwanego. Prowadzenie działalności, która wyklucza przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w lokalu, czyli zwykłe przebywanie w nim ludzi, prowadzi do wniosku o tym, że lokal nie spełnia kryterium zamieszkiwania w rozumieniu ustawy o dodatku węglowym.
Skarżący podnosi niezasadność przeprowadzenia wywiadu środowiskowego po znacznym upływie czasu od chwili złożenia wniosku. Należy zatem wskazać, że przeprowadzenie wywiadu środowiskowego po upływie istotnego czasu od złożenia wniosku nie uniemożliwia ustalenia stanu faktycznego, istniejącego w 2022 r.
Ponadto Sąd dostrzega, że z pism skarżącego wynika jednoznacznie negatywne nastawienie do pracowników organów administracji.
Reasumując powyższe rozważania należy wskazać, że skarżący złożył oświadczenie, zgodnie z którym jego lokal nie spełnia przesłanek z art. 2 ust. 3c u.d.w. oraz uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w celu ustalenia, czy zostały spełnione warunki przyznania tego świadczenia (art. 2 ust. 3d u.d.w.).
W tym stanie rzeczy należało dojść do wniosku, że to bierna postawa skarżącego, ograniczająca się do wyrażenia roszczenia przyznania dodatku węglowego, doprowadziła do tego, że organ nie mógł dokonać ustaleń faktycznych w sprawie. Osoba, która ubiega się o jakąkolwiek formę wsparcia w ramach pomocy społecznej, musi zaakceptować zasady procedowania w tym przedmiocie. Jest zobligowana do współdziałania z pracownikiem organu. Ustawodawca wyraził obowiązek współdziałania strony z organem na gruncie ustawy o dodatku węglowym, wprowadzając art. 2 ust. 15e u.d.w., zgodnie z którym niewyrażenie zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego stanowi podstawę do odmowy przyznania dodatku węglowego. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że to przede wszystkim strona powinna być zainteresowana wykazaniem, że istnieją okoliczności uzasadniające przyznanie jej dodatku węglowego.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, działając na podstawie art. 151 orzekł jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI