II SA/Lu 215/25

II SA/Lu 215/25 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-07-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-04-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Ostrowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne
Gospodarka gruntami
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzje I i II instancji w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 344
art. 136 ust. 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)
Dz.U. 1961 nr 18 poz 94
art. 4
Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadzie i trybie wywłaszczania nieruchomości - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Anna Ostrowska (sprawozdawca) Protokolant Specjalista Agata Jakimiuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2025 r. sprawy ze skargi M. K., T. K. i R. K. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 18 lutego 2025 r., znak: GN-V.7534.2.30.2024 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu udziału w wywłaszczonej nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta Lublin z 5 czerwca 2024 r., znak: GM-ZN-I.6821.97.2020 w części dotyczącej działki oznaczonej uprzednio numerem [...], położonej w L. przy ul. [...]; II. oddala skargę w pozostałym zakresie; III. zasądza od Wojewody Lubelskiego na rzecz skarżących M. K., T. K. i R. K. kwotę 731 (siedemset trzydzieści jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 18 lutego 2025 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.) oraz art. 136 ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r. poz. 344 ze zm., dalej: u.g.n.), po rozpatrzeniu odwołania M. K., T. K. i R. K. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia 5 czerwca 2024 r., znak: [...], umarzającą postępowanie w sprawie zwrotu udziału w nieruchomości wywłaszczonej orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady N. Urzędu Spraw Wewnętrznych w L. z dnia 27 czerwca 1968 r., znak: [...], położonej w L. przy ul. [...], oznaczonej uprzednio jako działki nr [...], nr [...] i nr [...].
Stan sprawy przedstawia się następująco.
Orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady N. w L. z dnia 27 czerwca 1968 r., znak: [...], wydanym na wniosek Miejskiego Zarządu Gospodarki Terenami Prezydium Miejskiej Rady N. w L., wywłaszczono K. K., H. K. i W. K. z nieruchomości o łącznej pow. 0,3938 ha oznaczonej jako działka nr [...]; E. G., G. U., W. W., H. K., K. K. i L. N. z nieruchomości o łącznej pow. 0,3168 ha oznaczonej jako działka nr [...] oraz E. G., H. K., G. U., K. K., L. N. i M. W. z nieruchomości o łącznej pow. 1,1432 ha oznaczonej jako działka nr [...]. Wywłaszczenie nastąpiło w związku z decyzją o lokalizacji szczegółowej budowy Fabryki O. C. [...] II w L., uwzględnionej w zatwierdzonych planach gospodarczych/urbanistycznych miasta L..
W dniu 20 lutego 1968 r. zmarł K. K., po którym spadek nabyli: żona H. K. oraz synowie: Z. K. i W. K.. W dniu 8 stycznia 1989 r. zmarła H. K., po której spadek nabyli synowie: Z. K. i W. K.. Dnia 30 listopada 2007 r. zmarł W. K., a spadek po nim nabyli: żona M. K., córka R. K. i syn T. K.. Spadek po zmarłym w dniu 29 czerwca 2010 r. Z. K. nabyli: córki M. T. i M. P. oraz syn K. K..
Wnioskiem z dnia 12 maja 2020 r. (data wpływu do Urzędu Miasta L.: 19 maja 2020 r.) M. K., T. K. i R. K. zażądali zwrotu działki nr [...]. Do wniosku dołączyli: akt poświadczenia dziedziczenia Rep. A nr [...] z dnia 2 października 2019 r. po W. K., orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej rady N. w L. z dnia 27 czerwca 1968 r. o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu, pismo Miejskiej Pracowni Geodezyjnej PWRN w L. z dnia 26 kwietnia 1968 r., zaświadczenie Państwowego Biura Notarialnego w L. z dnia 13 września 1967 r., pismo Ministra P. Chemicznego z dnia 7 kwietnia 1968 r. zatwierdzające wniosek o wywłaszczenie nieruchomości położonych w L. przy ul. [...] pod budowę Fabryki Odczynników Chemicznych [...] w L. w granicach określonych decyzją o lokalizacji szczegółowej Nr [...] z dnia 21 kwietnia 1967 r., oświadczenie wywłaszczonych z dnia 19 grudnia 1968 r., ofertę z dnia 3 stycznia 1968 r. oraz postanowienie Urzędu Spraw Wewnętrznych PWRN z dnia 31 października 1968 r.
W toku postępowania organ I instancji ustalił, że nieruchomość wywłaszczona na rzecz Państwa orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady N. w L. z dnia 27 czerwca 1968 r., znak: [...], oznaczona uprzednio jako działka nr [...] o pow. 0,3938 ha, wchodzi w obszar części działek ewidencyjnych nr [...], nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], które stanowią własność Skarbu Państwa. Dodatkowo, z opracowanego operatu geodezyjno-prawnego wynika, że działka nr [...] położona w pobliżu ul. [...] znajduje się w użytkowaniu wieczystym P. .. ([...] [...]/7; nieruchomość stanowi część linii kolejowej nr [...] W. W. O.-D. przebudowanej na obrzeżach miasta, w związku z rozbudową stacji rozrządowej L. - T. w latach 70 - tych XX wieku), działki ewidencyjne nr [...], [...] i [...] położone przy ul. [...] znajdują się w użytkowaniu wieczystym C. o., działka ewidencyjna nr [...] położona przy ul. [...] /dojazd/ znajduje się w użytkowaniu wieczystym L. o., działki ewidencyjne nr [...] i [...] położone przy ul. [...] i M. 16 i znajdują się w użytkowaniu wieczystym S. O..
Wnioskodawcy w piśmie z dnia 6 lutego 2021 r. wskazali, że wniosek dotyczy zwrotu całości wywłaszczonych nieruchomości obejmującej zarówno działki wskazane przez organ, jak i zdaniem stron, pominięte przez organ działki o dawnym adresie Z. III nr 9a, na których posadowiono [...]. Wnioskodawcy wnieśli również o przydzielenie im odpowiednich udziałów w prawie własności tych nieruchomości stosownie do udziałów spadkowych. W piśmie z dnia 12 lipca 2021 r. wnioskodawcy rozszerzyli wniosek o zwrot dawnych działek o nr [...] o pow. 0,3168 ha oraz nr [...] o pow. 1,1432 ha. Ponownie wskazali, że obecnie na większej części wywłaszczonych nieruchomości, pominiętej przez geodetę, znajduje się [...].
Organ ustalił, że właścicielami dawnej działki nr [...] byli spadkobiercy M. N.: W. W. (nie żyje), Z. R. (nie żyje), G. U., H. K., S. N. (nie żyje) i E. G., zaś dawnej działki nr [...] - spadkobiercy S. N.: L. N., spadkobiercy M. N.: E. G., H. K., M. W., Z. R., G. U., W. W., S. K., Z. K. oraz K. K..
W związku z tym pismami: z 16 sierpnia 2021 r., z 23 grudnia 2021 r., z 24 sierpnia 2022 r. oraz z 21 listopada 2022 r. organ wezwał wnioskodawców do złożenia do akt sprawy prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia po zmarłych: M. N. i S. N..
W toku postępowania organ ustalił, że działka nr [...] wchodzi w obszar części działek ewidencyjnych nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] będących własnością Skarbu Państwa, zaś dawna działka nr [...] wchodzi w obszar części działek ewidencyjnych nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...] będących własnością Skarbu Państwa oraz działek ewidencyjnych nr [...] i [...] pozostających we własności Województwa. Ustalono również, że działka ewidencyjna nr [...] została oddana w użytkowanie wieczyste H. .., a następnie sprzedana na rzecz P..W.. "V.-G." Sp. z o.o., działka nr [...] pozostaje w użytkowaniu wieczystym V. V., działki nr [...] i [...] są w użytkowaniu wieczystym C. X. S. C. D. P. I. A. C. V. z siedzibą we [...], zaś działki nr [...] i [...] pozostają w zarządzie Zarządu Dróg i Mostów w L..
W toku postępowania organ uzyskał z Wydziału Geodezji informację, że dla dawnych działek nr [...], [...] i [...] nie odnotowano aktów własności ziemi ani innych tytułów prawnych przysługującym osobom do tych wywłaszczonych działek. W powyższym zakresie organ zwracał się również do autora opracowania geodezyjno-prawnego, który w piśmie z dnia 10 maja 2022 r. poinformował, że położenie wywłaszczonych działek zostało określone w oparciu o dane liczbowe i mapowe z operatu [...]/67. Wskazał, że zlecenie nie obejmowało ustalenia tytułów własności osób wywłaszczonych, natomiast informacja taka powinna znajdować się w operacie [...]/[...] oraz rejestrze stanowiącym załącznik do decyzji wywłaszczeniowej. Jednocześnie podał, że ze sporządzonych przez niego notatek wynika, że grunt stanowił część osady nr [...] tabeli likwidacyjnej wsi H. i wsi Z. III i był własnością osoby tam ujawnionej.
Następnie w odpowiedzi na wezwanie organu z dnia 21 listopada 2022 r. (k. 1495 akt adm.) wnioskodawcy załączyli potwierdzone za zgodność tłumaczenie aktu notarialnego z dnia 30 lipca 1930 r. sporządzonego przez L. Notariusza Ł. P., z którego wynika, że w dniu [...] grudnia 1911 r. W. N. będący właścicielem gospodarstwa włościańskiego zlokalizowanego we wsi H. D. w powiecie lubelskim, wpisanego do tabeli likwidacyjnej pod numerem szóstym o łącznej powierzchni ziemi gospodarskiej 4 morgów 87 prętów, sprzedał wskazaną nieruchomość M. N..
W dniu 13 marca 2024 r. organ wezwał wnioskodawców do wskazania, na okoliczność potwierdzenia własności której z wywłaszczonych nieruchomości zostało złożone urzędowe tłumaczenie aktu notarialnego i ponownie wezwał do złożenia dokumentów potwierdzających następstwo prawne po zmarłych: M. N. i S. N., zakreślając termin 30 dni od dnia doręczenia wezwania. Odpowiedź na wezwanie w zakreślonym terminie nie wpłynęła.
Organ pierwszej instancji, analizując spełnienie wymogów formalnych do wystąpienia z wnioskiem o zwrot nieruchomości, określonych w art. 136 ust. 3 u.g.n., tj. wykazania, że osoby wywłaszczone były właścicielami nieruchomości oraz że wnioskodawcy występujący z wnioskiem o zwrot są ich spadkobiercami, uznał, że przesłanki te nie zostały spełnione. Pomimo wielokrotnych wezwań do przedstawienia dokumentacji na potwierdzenie tych okoliczności wnioskodawcy nie wykazali, że legitymują się dokumentem, z którego wynikałoby ich lub ich poprzedników prawnych prawo własności nieruchomości objętych wnioskiem.
To stanowisko podtrzymał Wojewoda, w którego ocenie takim tytułem prawnym nie jest przedłożony przez wnioskodawców akt notarialny sporządzony w dniu 30 lipca 1930 r., dotyczący transakcji sprzedaży nieruchomości pomiędzy W. N. i M. N.. Dokument ten nie pozwala bowiem na stwierdzenie, czy przedmiotem transakcji była któraś z działek objętych decyzją wywłaszczeniową - orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady N. Urzędu Spraw Wewnętrznych w L. z dnia 27 czerwca 1968 r., znak: [...], a jedynie pozwala na ustalenie, że przedmiotem umowy było gospodarstwo włościańskie zlokalizowane we wsi H. D. w powiecie lubelskim, wpisane do tabeli likwidacyjnej pod numerem szóstym o łącznej powierzchni ziemi gospodarskiej 4 morgów 87 prętów. Ze względu na czas sporządzenia przedmiotowego dokumentu nie sposób na jego podstawie ustalić, jakich działek wedle numeracji ewidencyjnej dotyczy ten akt. Zdaniem Wojewody, tytułem prawnym, z którego wynikałoby prawo własności wywłaszczonej nieruchomości przysługujące poprzednikom prawnym skarżących nie jest również postanowienie Sądu Rejonowego [...] w L. z dnia 5 października 2020 r., I Ns [...] dotyczące stwierdzenia nabycia spadku po K. K. i H. K. oraz akt poświadczenia dziedziczenia po W. K.. Na podstawie tych dokumentów nie sposób bowiem ustalić, jakie konkretnie nieruchomości wchodziły w skład spadku, a tym samym czy aktualni wnioskodawcy nabyli na tej podstawie własność działek objętych wywłaszczeniem.
Ponadto, w ocenie organu odwoławczego, brak tytułu prawnego w postaci prawa własności w dacie wywłaszczenia potwierdza pismo Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Miejskiej Pracowni Geodezyjnej Prezydium Miejskiej Rady N. w L. z dnia 26 kwietnia 1968 r., znak: [...], w którym wskazano, że osoby wymienione w rejestrze wywłaszczeniowym pod budowę fabryki [...] O. C. przy ul. [...] "są posiadaczami gruntów" (k. 80 akt adm.). Niedysponowanie tym tytułem prawnym, zdaniem Wojewody, można też wywieść z treści pisma kierowanego w toku postępowania administracyjnego przez wnioskodawców, w którym wnosili o wezwanie i dopuszczenie dowodu z zeznań wymienionego w tym piśmie świadka na okoliczność, że nieruchomość pod adresem Z. III 9a znajdowała się we władaniu poprzedników prawnych wnioskodawców, tj. H. K. i K. K. (k. 238-242 k. adm.).
Wojewoda podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie argumenty i dokumenty przedstawione przez odwołujące się strony nie dowodziły w żaden sposób, aby ich poprzednikom prawnym przysługiwało prawo własności działek objętych wnioskiem o zwrot. W tej sytuacji brak jest podstaw do stwierdzenia, że wnioskodawcy są spadkobiercami osób wywłaszczonych z dawnych działek nr [...] i [...] oraz że osoby wywłaszczone były właścicielami tych działek, a także że osoby wywłaszczone z dawnej działki nr [...] były jej właścicielami, a brak odpowiedzi na wielokrotne wezwania organu do przedłożenia tytułów prawnych osób wywłaszczonych do spornych działek oraz dokumentów potwierdzających spadkobranie po poprzednikach prawnych osób wskazanych w decyzji wywłaszczeniowej doprowadził do niemożności merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a w konsekwencji – do formalnego zakończenia postępowania w postaci jego umorzenia.
W skardze na decyzję Wojewody M. K., T. K. i R. K. zarzucili naruszenie:
1) art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1, art. 142 ust. 1 przez utrzymanie w mocy odmowy zwrotu wywłaszczonego udziału w nieruchomości;
2) art. 105 § 1 k.p.a. przez bezpodstawne utrzymanie w mocy umorzenia postępowania o zwrot wywłaszczonego udziału w nieruchomości;
3) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, mimo iż została wydana z naruszeniem art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1, art. 142 ust. 1 u.g.n. oraz przy bezpodstawnym zastosowaniu art. 105 § 1 k.p.a.;
4) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. przez dowolną ocenę wskazanych poniżej dowodów:
a) decyzji wywłaszczeniowej - orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady N. Urzędu Spraw Wewnętrznych w L. z dnia 27 czerwca 1968 r., znak: [...];
b) aktu notarialnego z 30 lipca 1930 r. sprzedaży nieruchomości pomiędzy Wawrzyńcem Niedziałkiem i M. N.;
c) pisma Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Miejskiej Pracowni Geodezyjnej Prezydium Miejskiej Rady N. w L. z dnia 26 kwietnia 1968 r., znak: [...] [...]- [...]/[...], w którym wskazano, że osoby wymienione w rejestrze wywłaszczeniowym pod budowę fabryki [...] O. C. przy ul. [...] "są posiadaczami gruntów";
d) postanowienia Sądu Rejonowego [...] w L. z dnia 5 października 2020 r., sygn. akt I Ns [...] dotyczącego stwierdzenia nabycia spadku po K. K.; wywłaszczonym z udziału w dawnej działce nr [...] i H. K. wywłaszczonej z udziału w dawnych działkach nr [...], [...] i [...];
e) aktu poświadczenia dziedziczenia (Rep. A nr [...]) po W. K., wywłaszczonym z udziału w dawnej działce nr [...];
5) art. 75 k.p.a. przez nieprzesłuchanie w charakterze świadka osoby wskazanej przez wnioskodawców na okoliczność tego, że nieruchomość pod adresem Z. III 9a znajdowała się we władaniu poprzedników prawnych wnioskodawców, tj. H. K. i K. K. (k. 238 - 242 akt. adm.).
W związku z powyższym skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, uchylenie w całości decyzji Prezydenta Miasta L. z 5 czerwca 2024 r., znak: [...] oraz nakazanie organom orzeczenia o zwrocie udziału w wywłaszczonej nieruchomości.
Na rozprawie w dniu 1 lipca 2025 r. pełnomocnik skarżących podtrzymał skargę i wniósł o zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna w odniesieniu do umorzenia postępowania w sprawie zwrotu skarżącym udziału w działce oznaczonej dawnym numerem [...]. Skarga nie została natomiast uwzględniona w pozostałym zakresie, tj. w odniesieniu do żądania zwrotu udziału w działkach nr [...] oraz nr [...].
Przedmiotem sporu jest legitymacja skarżących do żądania zwrotu wyżej wskazanych nieruchomości.
Umorzenie postępowania w odniesieniu do żądania zwrotu udziału w działce nr [...] organy uzasadniły brakiem podstaw do stwierdzenia, że osoby wywłaszczone z dawnej działki nr [...] były jej właścicielami.
Sąd tego stanowiska nie podziela.
Z działki oznaczonej dawnym numerem [...] wywłaszczeni zostali: K. K., H. K. i W. K..
Spadek po K. K. nabyli: żona H. K. oraz synowie Z. K. i W. K.. Spadek po H. K. nabyli synowie: Z. K. i W. K.. Z kolei spadek po W. K. nabyli: żona M. K., córka R. K. i syn T. K.. Spadek po Z. K. nabyli: córki M. T. i M. P. oraz syn K. K. (postanowienie Sądu Rejonowego [...] w L. z dnia 5 października 2020 r., I Ns [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po K. K. i H. K., akt poświadczenia dziedziczenia Rep. A nr [...] z dnia 2 października 2019 r. po W. K.). Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżący przedłożyli stosowne dokumenty poświadczające, że są spadkobiercami osób wywłaszczonych z prawa do działki nr [...].
Organy uznały jednak, że nie ma podstaw do uznania, że spadkodawcy skarżących: K. K., H. K. i W. K. byli właścicielami dawnej działki nr [...], ponieważ – w ocenie organów – z żadnego z dokumentów zamieszczonych w aktach sprawy nie wynika, aby w dacie wywłaszczenia tej działki byli jej właścicielami.
Z art. 4 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94 ze zm.) obowiązującej w dacie wywłaszczenia działki nr [...], wynika, że wywłaszczenie może polegać na całkowitym odjęciu lub na ograniczeniu prawa własności lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości.
Wywłaszczeniu mogło zatem podlegać określone prawo do nieruchomości: albo prawo własności, albo inne prawo rzeczowe na nieruchomości. Jeżeli zatem z nieruchomości wywłaszczony był władający (posiadacz), to władanie (posiadanie) musiało wiązać się z określonym prawem rzeczowym na nieruchomości.
Organy przyjęły, że nie wykazano, aby spadkodawcy skarżących byli w dacie wywłaszczenia właścicielami działki nr [...]. Taki wniosek wysnuto po analizie aktu notarialnego z 30 lipca 1930 r. sprzedaży nieruchomości pomiędzy W. N. a M. N., postanowienia Sądu Rejonowego [...] w L. z dnia 5 października 2020 r., I Ns [...] dotyczącego stwierdzenia nabycia spadku po K. K. i H. K. oraz aktu poświadczenia dziedziczenia (Rep. A nr [...]) po W. K., pisma Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Miejskiej Pracowni Geodezyjnej Prezydium Miejskiej Rady N. w L. z dnia 26 kwietnia 1968 r., znak: [...], a także pisma kierowanego w toku postępowania administracyjnego przez wnioskodawców, w którym wnosili o wezwanie i dopuszczenie dowodu z zeznań wymienionego w tym piśmie świadka na okoliczność, że nieruchomość pod adresem Zadębie III 9a znajdowała się we władaniu poprzedników prawnych wnioskodawców, tj. H. K. i K. K..
Z tych dokumentów, w ocenie organów, nie wynika, że spadkodawcy skarżących byli właścicielami działki nr [...]. Jednak akta administracyjne sprawy zawierają szereg innych dokumentów, w tym orzeczenie o wywłaszczeniu m. in. działki nr [...], których treść organy pominęły i które czynią powyższy wniosek co najmniej przedwczesnym.
Po pierwsze, w uzasadnieniu orzeczenia o wywłaszczeniu z 27 czerwca 1968 r. wskazano, że "wywłaszczenie polega na całkowitym odjęciu prawa własności w/w nieruchomości i następuje z dniem uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia" (s. 14).
Po drugie, w piśmie z 3 stycznia 1968 r. adresowanym m. in. do H. K., K. K. i Z. K. (oferta dobrowolnego odstąpienia nieruchomości) wskazano, że "nieruchomość stanowiąca własność/współwłasność Obywateli położona jest na terenie, który (...) przeznaczony jest pod budowę fabryki [...] O. C. [...] w L., W związku z tym powstała konieczność nabycia w/w nieruchomości" (k. 87).
Po trzecie, w treści obwieszczenia z 8 maja 1968 r. wskazano, że "na wniosek z 15.03.1968 r. zostało wszczęte w dniu 4 maja 1968 r, postępowanie wywłaszczeniowe mające na celu odjęcie prawa własności nieruchomości" (k. 325).
Po czwarte, w treści postanowienia z dnia 31 października 1968 r. wyjaśniającego wątpliwości co do treści orzeczenia z 27 czerwca 1968 r. w zakresie odszkodowania zawarto sformułowania: "Obecni na rozprawie właściciele (współposiadacze) nieruchomości (...)" oraz "W tych przypadkach, gdy współwłaściciele nie zgodzili się na rozprawę (...)" (k. 92).
Po piąte, w oświadczeniu K. K., H. K. i W. K. z 19 grudnia 1968 r. wskazano, że H. K. jest współwłaścicielką gruntu wymienionego w orzeczeniu 27 czerwca 1968 r. pod pozycją nr 27 (k. 86).
Po szóste, w decyzji z 21 lipca 1971 r. odmawiającej zwrotu wywłaszczonych nieruchomości użyto sformułowań: "niektórzy z byłych właścicieli złożyli wnioski o zwrot (...)", oraz "odmawia zwrotu nieruchomości wywłaszczonych, a stanowiących własność wymienionych na wstępie osób" (k. 628-629).
Wojewoda powołał się wprawdzie na treść pisma z Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Miejskiej Pracowni Geodezyjnej Prezydium Miejskiej Rady N. w L. z dnia 26 kwietnia 1968 r., znak: [...], w którym wskazano, że "osoby wymienione w rejestrze wywłaszczeniowym są posiadaczami gruntów" (k. 80), ale jak wyżej wskazano, nie ma ono żadnej wartości dowodowej w sprawie, ponieważ posiadanie jest stanem faktycznym, który z istoty nie podlega wywłaszczeniu. Owo posiadanie musiało łączyć się z określonym prawem do nieruchomości. Jeżeli, w świetle przedstawionych wyżej argumentów, organy nadal twierdziłyby, że nie było to prawo własności działki nr [...], ale inne prawo rzeczowe, powinny to wykazać, czego jednak nie uczyniły.
Z tego względu umorzenie postępowania w zakresie żądania zwrotu udziałów w wywłaszczonej działce oznaczonej dawnym numerem [...] było przedwczesne, niepoparte wystarczającą, wszechstronną analizą. W konsekwencji powyższego Sąd uchylił w tym zakresie zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) jako naruszające w sposób istotny normy postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 105 § 1 k.p.a., a w konsekwencji również normy prawa materialnego, tj. art. 136 ust. 3 u.g.n.
Sąd oddalił natomiast skargę w części obejmującej umorzenie postępowania w przedmiocie zwrotu skarżącym udziału w wywłaszczonych działkach nr [...] oraz [...]. Ma rację Wojewoda, że skarżący – mimo kilkukrotnych wezwań – nie przedstawili dokumentów potwierdzających prawa spadkowe po M. N. oraz S. N.. Takim dowodem potwierdzającym prawa do spadku jest w polskim prawie albo postanowienie sądu stwierdzające nabycie spadku, albo notarialny akt poświadczenia dziedziczenia (art. 1025 Kodeksu cywilnego). Takim dokumentem nie może być ani oświadczenie skarżących wskazujące, kto jest spadkobiercą, ani oświadczenie geodety.
Stwierdzenie prawa do spadku jest konieczne dla ustalenia wielkości udziałów poszczególnych osób w spadku. Wprawdzie jedną z osób wywłaszczonych z działek nr [...] oraz nr [...] była spadkodawczyni skarżących H. K., ale bez dokumentów potwierdzających jej prawa do spadku po zmarłych M. N. i S. N. organy nie miałyby możliwości ustalenia jej udziału w wywłaszczonych działkach. Skarżący nie wykonali wezwań organu pierwszej instancji do przedstawienia postanowienia stwierdzającego prawa do spadku po M. N. i S. N., ani aktu poświadczenia dziedziczenia po tych osobach (pełnomocnik skarżących na rozprawie w dniu 1 lipca 2025 r. potwierdził, że nie dysponuje tymi dokumentami), stąd żądanie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości należy uznać za bezzasadne. Wprawdzie prawidłowym rozstrzygnięciem byłaby w tym wypadku odmowa zwrotu udziału w tych działkach, nie zaś umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, jednak to uchybienie nie ma wpływu na wynik sprawy, ponieważ w żaden sposób nie wpływa na sytuację prawną skarżących. Każde z tych rozstrzygnięć sprowadza się bowiem w istocie do nieuwzględnienia ich wniosku o zwrot udziałów w wywłaszczonych działkach nr [...] oraz [...].
W związku z powyższym Sąd w tym zakresie skargę oddalił jako bezzasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania obejmujących wpis od skargi w kwocie 200 zł, wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w kwocie 480 zł oraz opłaty skarbowe od pełnomocnictw w łącznej kwocie 51 zł, (731 zł) zostało wydane na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Rozpoznając sprawę ponownie w zakresie żądania zwrotu udziałów w działce oznaczonej dawnym numerem [...] – w razie uprawomocnienia się niniejszego wyroku – organ pierwszej instancji dokona wszechstronnej analizy materiału dowodowego sprawy, ustali, jakie prawo przysługiwało spadkodawcom skarżących do tej działki i w razie uznania – że przysługiwało im prawo własności – oceni żądanie zwrotu działki z uwzględnieniem pozostałych pozytywnych oraz negatywnych przesłanek zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, w tym przesłanki zawartej w art. 229 u.g.n.
Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji.